6.45 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

6.45 Yuddhakanda - Panchachatvarimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌸𑌤𑌸𑍍𑌯𑌗𑌤𑌿𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃𑌪𑍍𑌰𑌤𑌾𑌪𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌦𑌿𑌦𑍇𑌶𑌾𑌤𑌿𑌬𑌲𑍋𑌰𑌾𑌮𑍋𑌦𑌶𑌵𑌾𑌨𑌰𑌯𑍂𑌥𑌪𑌾𑌨𑍍 ॥ 1 ॥
𑌦𑍍𑌵𑍗𑌸𑍁𑌷𑍇𑌣𑌸𑍍𑌯𑌦𑌾𑌯𑌾𑌦𑍗𑌨𑍀𑌲𑌞𑍍𑌚𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑌰𑍍𑌷𑌪𑌮𑍍 ।
𑌅𑌙𑍍𑌗𑌦𑌂𑌵𑌾𑌲𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌞𑍍𑌚𑌶𑌰𑌭𑌞𑍍𑌚𑌤𑌰𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌵𑌿𑌨𑌤𑌞𑍍𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑌵𑌨𑍍𑌤𑌞𑍍𑌚𑌸𑌾𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌥𑌮𑍍𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌋𑌷𑌭𑌞𑍍𑌚𑌰𑍍𑌷𑌭𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌥𑌮𑌾𑌦𑌿𑌦𑍇𑌶𑌪𑌰𑌨𑍍𑌤𑌪𑌃 ॥ 3 ॥
𑌤𑍇𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌹𑌰𑌯𑍋𑌭𑍀𑌮𑌾𑌨𑍁𑌦𑍍𑌯𑌮𑍍𑌯𑌪𑌾𑌦𑌪𑌾𑌨𑍍 ।
𑌆𑌕𑌾𑌶𑌂𑌵𑌿𑌵𑌿𑌶𑍁𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌾𑌣𑌾𑌦𑌿𑌶𑍋𑌦𑌶𑌃 ॥ 4 ॥
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂𑌵𑍇𑌗𑌵𑌤𑌾𑌂𑌵𑍇𑌗𑌮𑌿𑌷𑍁𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑍇𑌗𑌵𑌤𑍍𑌤𑌰𑍈𑌃 ।
𑌅𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌤𑍍𑌪𑌰𑌮𑌾𑌸𑍍𑌤𑍈𑌰𑍈𑌸𑍍𑌤𑍁𑌵𑌾𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌰𑌾𑌵𑌣𑌿𑌃 ॥ 5 ॥
𑌤𑌮𑍍𑌭𑍀𑌮𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌮𑌾𑌣𑌾𑌦𑌿𑌶𑍋𑌦𑌶𑌃𑌵𑍇𑌗𑌾𑌹𑌰𑌯𑍋𑌨𑌾𑌰𑌾𑌚𑍈𑌃𑌕𑍍𑌷𑌤𑌵𑌿𑌗𑍍𑌰𑌹𑌾𑌃 ।
𑌅𑌨𑍍𑌧𑌕𑌾𑌰𑍇𑌨𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌰𑍍𑌮𑍇𑌘𑍈𑌸𑍍𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌮𑌿𑌵𑌾𑌵𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌯𑍋𑌰𑍇𑌵𑌸𑌰𑍍𑌵𑌦𑍇𑌹𑌭𑌿𑌦𑌶𑍍𑌶𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌭𑍃𑌶𑌮𑌾𑌵𑍇𑌶𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑌰𑌾𑌵𑌣𑌿𑌸𑍍𑌸𑌮𑌿𑌤𑌿𑌞𑍍𑌜𑌯𑌃 ॥ 7 ॥
𑌨𑌿𑌰𑌨𑍍𑌤𑌰𑌶𑍀𑌰𑍀𑌰𑍗𑌤𑍁𑌤𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍗 ।
𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌨𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑌾𑌵𑍀𑌰𑍗𑌪𑌨𑍍𑌨𑌗𑍈𑌶𑍍𑌶𑌰𑌤𑌾𑌙𑍍𑌗𑌤𑍈𑌃 ॥ 8 ॥
𑌤𑌯𑍋𑌃𑌕𑍍𑌷𑌤𑌜𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑍇𑌣𑌸𑍁𑌸𑍍𑌰𑌾𑌵𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑌮𑍍𑌬𑌹𑍁 ।
𑌤𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗𑌚𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑍇𑌤𑍇𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌵𑌿𑌵𑌕𑌿𑌂𑌶𑍁𑌕𑍗 ॥ 9 ॥
𑌤𑌤𑌃𑌪𑌰𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌾𑌞𑍍𑌜𑌨𑌚𑌯𑍋𑌪𑌮𑌃 ।
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌿𑌰𑍍𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑍗𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌧𑌾𑌨𑌗𑌤𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 10 ॥
𑌯𑍁𑌧𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌮𑌨𑌾𑌲𑌕𑍍𑌷𑌯𑌂𑌶𑌕𑍍𑌰𑍋𑌽𑌪𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌦𑌶𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑌿𑌤𑍁𑌂𑌵𑌾𑌪𑌿𑌨𑌶𑌕𑍍𑌤𑌃𑌕𑌿𑌮𑍍𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌵𑌿𑌷𑍁𑌜𑌾𑌲𑍇𑌨𑌰𑌾𑌘𑌵𑍗𑌕𑌙𑍍𑌕𑌪𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌾 ।
𑌏𑌷𑌰𑍋𑌷𑌪𑌰𑍀𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌯𑌾𑌮𑌿𑌯𑌮𑌸𑌾𑌦𑌨𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌤𑍁𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑍗𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑍗𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍗 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌬𑌿𑌭𑍇𑌦𑌶𑌿𑌤𑍈𑌰𑍍𑌬𑌾𑌣𑍈𑌃𑌪𑍍𑌰𑌜𑌹𑌰𑍍𑌷𑌨𑌨𑌾𑌦𑌚 ॥ 13 ॥
𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌾𑌞𑍍𑌜𑌨𑌚𑌯𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑍋𑌵𑌿𑌷𑍍𑌫𑌾𑌰𑍍𑌯𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌨𑍍𑌧𑌨𑍁𑌃 ।
𑌭𑍂𑌯𑍋𑌭𑍂𑌯𑌶𑍍𑌶𑌰𑌾𑌨𑍍𑌘𑍋𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌸𑌸𑌰𑍍𑌜𑌮𑌹𑌾𑌮𑍃𑌥𑍇 ॥ 14 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌮𑌰𑍍𑌮𑌸𑍁𑌮𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑍋𑌮𑌜𑍍𑌜𑌯𑌨𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌶𑌰𑌾𑌨𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌯𑍋𑌰𑍍𑌵𑍀𑌰𑍋𑌨𑌨𑌦𑌾𑌚𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 ॥ 15 ॥
𑌬𑌦𑍍𑌧𑍗𑌤𑍁𑌶𑌰𑌶𑌬𑍍𑌦𑍇𑌨𑌤𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗𑌰𑌣𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌨𑌿 ।
𑌨𑌿𑌮𑍇𑌷𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌨𑌶𑍇𑌕𑌤𑍁𑌦𑍀𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍁𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌵𑌿𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑍗𑌶𑌰𑌶𑌲𑍍𑌯𑌾𑌚𑌿𑌤𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗 ।
𑌧𑍍𑌵𑌜𑌾𑌵𑌿𑌵𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑌰𑌜𑍍𑌜𑍁𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍗𑌪𑍍𑌰𑌕𑌮𑍍𑌪𑌿𑌤𑍗 ॥ 17 ॥
𑌤𑍗𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌚𑌲𑌿𑌤𑍗𑌵𑍀𑌰𑍗𑌮𑌰𑍍𑌮𑌭𑍇𑌦𑍇𑌨𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑍗 ।
𑌨𑌿𑌪𑍇𑌤𑌤𑍁𑌰𑍍𑌮𑌹𑍇𑌷𑍍𑌵𑌾𑌸𑍗𑌜𑌗𑌤𑍍𑌯𑌾𑌞𑍍𑌜𑌗𑌤𑍀𑌪𑌤𑍀 ॥ 18 ॥
𑌤𑍗𑌵𑍀𑌰𑌶𑌯𑌨𑍇𑌵𑍀𑌰𑍗𑌶𑌯𑌾𑌨𑍗𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍋𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍗 ।
𑌶𑌰𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑌿𑌤𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑍈𑌵𑌾𑌰𑍍𑌤𑍗𑌪𑌰𑌮𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑍗 ॥ 19 ॥
𑌨 𑌹𑍍𑌯𑍍 𑌅𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌤𑌯𑍋𑌰𑍍 𑌗𑌾𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌅𑌨𑍍𑌗𑍁𑌲𑌂 𑌅𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌅𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌂 𑌨 𑌚 𑌅𑌸𑍍𑌤𑌬𑍍𑌧𑌂 𑌆 𑌕𑌰 𑌅𑌗𑍍𑌰𑌾𑌦𑍍 𑌅𑌜𑌿𑌹𑍍𑌮𑌗𑍈𑌃 ॥ 20 ॥
𑌤𑍗𑌤𑍁𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑍇𑌣𑌨𑌿𑌹𑌤𑍗𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌕𑌾𑌮𑌰𑍂𑌪𑌿𑌣𑌾 ।
𑌅𑌸𑍃𑌕𑍍𑌸𑍁𑌸𑍍𑌰𑍁𑌵𑌤𑍁𑌸𑍍𑌤𑍀𑌵𑍍𑌰𑌞𑍍𑌜𑌲𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌰𑌵𑌣𑌾𑌵𑌿𑌵 ॥ 21 ॥
𑌪𑌪𑌾𑌤𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌂𑌰𑌾𑌮𑍋𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑍋𑌮𑌰𑍍𑌮𑌸𑍁𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌣𑍈𑌃 ।
𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌦𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑌾𑌯𑍇𑌨𑌪𑍁𑌰𑌾𑌶𑌕𑍍𑌰𑍋𑌵𑌿𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌃 ॥ 22 ॥
𑌰𑍁𑌕𑍍𑌮𑌪𑍁𑌙𑍍𑌖𑍈𑌃𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌾𑌗𑍍𑌰𑍈𑌰𑌧𑍋𑌗𑌤𑌿𑌭𑌿𑌰𑌾𑌶𑍁𑌗𑍈𑌃 ।
𑌨𑌾𑌰𑌾𑌚𑍈𑌰𑌰𑍍𑌧𑌨𑌾𑌰𑌾𑌚𑍈𑌰𑍍𑌭𑌲𑍍𑌲𑍈𑌰𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌕𑍈𑌰𑌪𑌿 ॥ 23 ॥
𑌵𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌧𑌵𑌤𑍍𑌸𑌦𑌨𑍍𑌤𑍈𑌶𑍍𑌚𑌸𑌿𑌂𑌹𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑍈𑌃𑌕𑍍𑌷𑍁𑌰𑍈𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ।
𑌸𑌵𑍀𑌰𑌶𑌯𑌨𑍇𑌶𑌿𑌶𑍍𑌯𑍇𑌵𑌿𑌜𑍍𑌯𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯𑌕𑌾𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌭𑌿𑌨𑍍𑌨𑌮𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿𑌪𑌰𑍀𑌣𑌾𑌹𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌤𑌂𑌰𑍁𑌕𑍍𑌮𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌬𑌾𑌣𑌪𑌾𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑍇𑌰𑌾𑌮𑌮𑍍𑌪𑌤𑌿𑌤𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌰𑍍𑌷𑌭𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌸𑌤𑌤𑍍𑌰𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌨𑌿𑌰𑌾𑌶𑍋𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑍇𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑌙𑍍𑌕𑌮𑌲𑌪𑌤𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂𑌶𑌰𑌬𑌨𑍍𑌧𑌪𑌰𑌿𑌕𑍍𑌷𑌤𑌮𑍍 ॥ 26 ॥
𑌶𑍁𑌶𑍋𑌚𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌰𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌪𑌤𑌿𑌤𑌨𑍍𑌧𑌰𑌣𑍀𑌤𑌲𑍇 ।
𑌹𑌰𑌯𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿𑌤𑌨𑍍𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌮𑍍𑌪𑌰𑌮𑌙𑍍𑌗𑌤𑌾𑌃 ॥ 27 ॥
𑌶𑍋𑌕𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑍁𑌕𑍍𑌰𑌶𑍁𑌰𑍍𑌘𑍋𑌰𑌮𑌶𑍍𑌰𑍁𑌪𑍂𑌰𑌿𑌤𑌲𑍋𑌚𑌨𑌾𑌃 ।
𑌬𑌦𑍍𑌧𑍗𑌤𑍁𑌵𑍀𑌰𑍗𑌪𑌤𑌿𑌤𑍗𑌶𑌯𑌾𑌨𑍗𑌤𑍇𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯𑌤𑌸𑍍𑌥𑍁𑌃 ।
𑌸𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾𑌵𑌾𑌯𑍁𑌸𑍁𑌤𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌾𑌵𑌿𑌷𑌾𑌦𑌮𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾𑌃𑌪𑌰𑌮𑌞𑍍𑌚𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌃 ॥ 28 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcacatvāriṃśassargaḥ |
satasyagatimanvicchanrājaputraḥpratāpavān |
dideśātibalorāmodaśavānarayūthapān || 1 ||
dvausuṣeṇasyadāyādaunīlañcaplavagarṣapam |
aṅgadaṃvāliputrañcaśarabhañcatarasvinam || 2 ||
vinatañjāmbavantañcasānuprasthammahābalam |
ṛṣabhañcarṣabhaskanthamādideśaparantapaḥ || 3 ||
tesamprahṛṣṭāharayobhīmānudyamyapādapān |
ākāśaṃviviśussarvemārgamāṇādiśodaśaḥ || 4 ||
teṣāṃvegavatāṃvegamiṣubhirvegavattaraiḥ |
astravitparamāstairaistuvārayāmāsarāvaṇiḥ || 5 ||
tambhīmamārgamāṇādiśodaśaḥvegāharayonārācaiḥkṣatavigrahāḥ |
andhakārenadadṛśurmeghaissūryamivāvṛtam || 6 ||
rāmalakṣmaṇayorevasarvadehabhidaśśarān |
bhṛśamāveśayāmāsarāvaṇissamitiñjayaḥ || 7 ||
nirantaraśīrīraututāvubhaurāmalakṣmaṇau |
kruddhenendrajitāvīraupannagaiśśaratāṅgataiḥ || 8 ||
tayoḥkṣatajamārgeṇasusrāvarudhirambahu |
tāvubhaucaprakāśetepuṣpitāvivakiṃśukau || 9 ||
tataḥparyantaraktākṣobhinnāñjanacayopamaḥ |
rāvaṇirbhrātarauvākyamantardhānagato'bravīt || 10 ||
yudhyamānamanālakṣayaṃśakro'pitridaśeśvaraḥ |
draṣṭumāsādituṃvāpinaśaktaḥkimpunaryuvām || 11 ||
prāvṛtāviṣujālenarāghavaukaṅkapatriṇā |
eṣaroṣaparītātmānayāmiyamasādanam || 12 ||
evamuktvātudharmajñaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
nirbibhedaśitairbāṇaiḥprajaharṣananādaca || 13 ||
bhinnāñjanacayaśyāmoviṣphāryavipulandhanuḥ |
bhūyobhūyaśśarānghorān visasarjamahāmṛthe || 14 ||
tatomarmasumarmajñomajjayananiśitān śarān |
rāmalakṣmaṇayorvīronanadācamuhurmuhuḥ || 15 ||
baddhautuśaraśabdenatāvubhauraṇamūrdhani |
nimeṣāntaramātreṇanaśekatudīkṣitum || 16 ||
tatovibhinnasarvāṅgauśaraśalyācitāvubhau |
dhvajāvivamahendrasyarajjumuktauprakampitau || 17 ||
tausampracalitauvīraumarmabhedenakarśitau |
nipetaturmaheṣvāsaujagatyāñjagatīpatī || 18 ||
tauvīraśayanevīrauśayānaurudhirokṣitau |
śaraveṣṭitasarvāṅgaivārtauparamapīḍitau || 19 ||
na hy aviddhaṃ tayor gātraṃ babhūva angulaṃ antaram |
na anirbhinnaṃ na ca astabdhaṃ ā kara agrād ajihmagaiḥ || 20 ||
tautukrūreṇanihataurakṣasākāmarūpiṇā |
asṛksusruvatustīvrañjalamprasravaṇāviva || 21 ||
papātaprathamaṃrāmoviddhomarmasumārgaṇaiḥ |
krodhādindrajitāyenapurāśakrovinirjitaḥ || 22 ||
rukmapuṅkhaiḥprasannāgrairadhogatibhirāśugaiḥ |
nārācairardhanārācairbhallairañjalikairapi || 23 ||
vivyādhavatsadantaiścasiṃhadaṃṣṭraiḥkṣuraistathā |
savīraśayaneśiśyevijyamādāyakārmukam || 24 ||
bhinnamuṣṭiparīṇāhantriṇataṃrukmabhūṣitam |
bāṇapātāntarerāmampatitampuruṣarṣabham || 25 ||
satatralakṣmaṇodṛṣṭavānirāśojīvite'bhavat |
rāmaṅkamalapatrākṣaṃśarabandhaparikṣatam || 26 ||
śuśocabhrātarandṛṣṭavāpatitandharaṇītale |
harayaścāpitandṛṣṭavāsantāpamparamaṅgatāḥ || 27 ||
śokārtāścukraśurghoramaśrupūritalocanāḥ |
baddhautuvīraupatitauśayānautevānarāssamparivāryatasthuḥ |
samāgatāvāyusutapramukhyāviṣādamārtāḥparamañcajagmuḥ || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ पञ्चचत्वारिंशस्सर्गः ।
सतस्यगतिमन्विच्छन्राजपुत्रःप्रतापवान् ।
दिदेशातिबलोरामोदशवानरयूथपान् ॥ 1 ॥
द्वौसुषेणस्यदायादौनीलञ्चप्लवगर्षपम् ।
अङ्गदंवालिपुत्रञ्चशरभञ्चतरस्विनम् ॥ 2 ॥
विनतञ्जाम्बवन्तञ्चसानुप्रस्थम्महाबलम् ।
ऋषभञ्चर्षभस्कन्थमादिदेशपरन्तपः ॥ 3 ॥
तेसम्प्रहृष्टाहरयोभीमानुद्यम्यपादपान् ।
आकाशंविविशुस्सर्वेमार्गमाणादिशोदशः ॥ 4 ॥
तेषांवेगवतांवेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः ।
अस्त्रवित्परमास्तैरैस्तुवारयामासरावणिः ॥ 5 ॥
तम्भीममार्गमाणादिशोदशःवेगाहरयोनाराचैःक्षतविग्रहाः ।
अन्धकारेनददृशुर्मेघैस्सूर्यमिवावृतम् ॥ 6 ॥
रामलक्ष्मणयोरेवसर्वदेहभिदश्शरान् ।
भृशमावेशयामासरावणिस्समितिञ्जयः ॥ 7 ॥
निरन्तरशीरीरौतुतावुभौरामलक्ष्मणौ ।
क्रुद्धेनेन्द्रजितावीरौपन्नगैश्शरताङ्गतैः ॥ 8 ॥
तयोःक्षतजमार्गेणसुस्रावरुधिरम्बहु ।
तावुभौचप्रकाशेतेपुष्पिताविवकिंशुकौ ॥ 9 ॥
ततःपर्यन्तरक्ताक्षोभिन्नाञ्जनचयोपमः ।
रावणिर्भ्रातरौवाक्यमन्तर्धानगतोऽब्रवीत् ॥ 10 ॥
युध्यमानमनालक्षयंशक्रोऽपित्रिदशेश्वरः ।
द्रष्टुमासादितुंवापिनशक्तःकिम्पुनर्युवाम् ॥ 11 ॥
प्रावृताविषुजालेनराघवौकङ्कपत्रिणा ।
एषरोषपरीतात्मानयामियमसादनम् ॥ 12 ॥
एवमुक्त्वातुधर्मज्ञौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
निर्बिभेदशितैर्बाणैःप्रजहर्षननादच ॥ 13 ॥
भिन्नाञ्जनचयश्यामोविष्फार्यविपुलन्धनुः ।
भूयोभूयश्शरान्घोरान् विससर्जमहामृथे ॥ 14 ॥
ततोमर्मसुमर्मज्ञोमज्जयननिशितान् शरान् ।
रामलक्ष्मणयोर्वीरोननदाचमुहुर्मुहुः ॥ 15 ॥
बद्धौतुशरशब्देनतावुभौरणमूर्धनि ।
निमेषान्तरमात्रेणनशेकतुदीक्षितुम् ॥ 16 ॥
ततोविभिन्नसर्वाङ्गौशरशल्याचितावुभौ ।
ध्वजाविवमहेन्द्रस्यरज्जुमुक्तौप्रकम्पितौ ॥ 17 ॥
तौसम्प्रचलितौवीरौमर्मभेदेनकर्शितौ ।
निपेततुर्महेष्वासौजगत्याञ्जगतीपती ॥ 18 ॥
तौवीरशयनेवीरौशयानौरुधिरोक्षितौ ।
शरवेष्टितसर्वाङ्गैवार्तौपरमपीडितौ ॥ 19 ॥
न ह्य् अविद्धं तयोर् गात्रं बभूव अन्गुलं अन्तरम् ।
न अनिर्भिन्नं न च अस्तब्धं आ कर अग्राद् अजिह्मगैः ॥ 20 ॥
तौतुक्रूरेणनिहतौरक्षसाकामरूपिणा ।
असृक्सुस्रुवतुस्तीव्रञ्जलम्प्रस्रवणाविव ॥ 21 ॥
पपातप्रथमंरामोविद्धोमर्मसुमार्गणैः ।
क्रोधादिन्द्रजितायेनपुराशक्रोविनिर्जितः ॥ 22 ॥
रुक्मपुङ्खैःप्रसन्नाग्रैरधोगतिभिराशुगैः ।
नाराचैरर्धनाराचैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि ॥ 23 ॥
विव्याधवत्सदन्तैश्चसिंहदंष्ट्रैःक्षुरैस्तथा ।
सवीरशयनेशिश्येविज्यमादायकार्मुकम् ॥ 24 ॥
भिन्नमुष्टिपरीणाहन्त्रिणतंरुक्मभूषितम् ।
बाणपातान्तरेरामम्पतितम्पुरुषर्षभम् ॥ 25 ॥
सतत्रलक्ष्मणोदृष्टवानिराशोजीवितेऽभवत् ।
रामङ्कमलपत्राक्षंशरबन्धपरिक्षतम् ॥ 26 ॥
शुशोचभ्रातरन्दृष्टवापतितन्धरणीतले ।
हरयश्चापितन्दृष्टवासन्तापम्परमङ्गताः ॥ 27 ॥
शोकार्ताश्चुक्रशुर्घोरमश्रुपूरितलोचनाः ।
बद्धौतुवीरौपतितौशयानौतेवानरास्सम्परिवार्यतस्थुः ।
समागतावायुसुतप्रमुख्याविषादमार्ताःपरमञ्चजग्मुः ॥ 28 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha pañcacatvāriṃśassargaḥ |
satasyagatimanvicchanrājaputraḥpratāpavān |
dideśātibalorāmodaśavānarayūthapān || 1 ||
dvausuṣeṇasyadāyādaunīlañcaplavagarṣapam |
aṅgadaṃvāliputrañcaśarabhañcatarasvinam || 2 ||
vinatañjāmbavantañcasānuprasthammahābalam |
ṛṣabhañcarṣabhaskanthamādideśaparantapaḥ || 3 ||
tesamprahṛṣṭāharayobhīmānudyamyapādapān |
ākāśaṃviviśussarvemārgamāṇādiśodaśaḥ || 4 ||
teṣāṃvegavatāṃvegamiṣubhirvegavattaraiḥ |
astravitparamāstairaistuvārayāmāsarāvaṇiḥ || 5 ||
tambhīmamārgamāṇādiśodaśaḥvegāharayonārācaiḥkṣatavigrahāḥ |
andhakārenadadṛśurmeghaissūryamivāvṛtam || 6 ||
rāmalakṣmaṇayorevasarvadehabhidaśśarān |
bhṛśamāveśayāmāsarāvaṇissamitiñjayaḥ || 7 ||
nirantaraśīrīraututāvubhaurāmalakṣmaṇau |
kruddhenendrajitāvīraupannagaiśśaratāṅgataiḥ || 8 ||
tayoḥkṣatajamārgeṇasusrāvarudhirambahu |
tāvubhaucaprakāśetepuṣpitāvivakiṃśukau || 9 ||
tataḥparyantaraktākṣobhinnāñjanacayopamaḥ |
rāvaṇirbhrātarauvākyamantardhānagato'bravīt || 10 ||
yudhyamānamanālakṣayaṃśakro'pitridaśeśvaraḥ |
draṣṭumāsādituṃvāpinaśaktaḥkimpunaryuvām || 11 ||
prāvṛtāviṣujālenarāghavaukaṅkapatriṇā |
eṣaroṣaparītātmānayāmiyamasādanam || 12 ||
evamuktvātudharmajñaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
nirbibhedaśitairbāṇaiḥprajaharṣananādaca || 13 ||
bhinnāñjanacayaśyāmoviṣphāryavipulandhanuḥ |
bhūyobhūyaśśarānghorān visasarjamahāmṛthe || 14 ||
tatomarmasumarmajñomajjayananiśitān śarān |
rāmalakṣmaṇayorvīronanadācamuhurmuhuḥ || 15 ||
baddhautuśaraśabdenatāvubhauraṇamūrdhani |
nimeṣāntaramātreṇanaśekatudīkṣitum || 16 ||
tatovibhinnasarvāṅgauśaraśalyācitāvubhau |
dhvajāvivamahendrasyarajjumuktauprakampitau || 17 ||
tausampracalitauvīraumarmabhedenakarśitau |
nipetaturmaheṣvāsaujagatyāñjagatīpatī || 18 ||
tauvīraśayanevīrauśayānaurudhirokṣitau |
śaraveṣṭitasarvāṅgaivārtauparamapīḍitau || 19 ||
na hy aviddhaṃ tayor gātraṃ babhūva angulaṃ antaram |
na anirbhinnaṃ na ca astabdhaṃ ā kara agrād ajihmagaiḥ || 20 ||
tautukrūreṇanihataurakṣasākāmarūpiṇā |
asṛksusruvatustīvrañjalamprasravaṇāviva || 21 ||
papātaprathamaṃrāmoviddhomarmasumārgaṇaiḥ |
krodhādindrajitāyenapurāśakrovinirjitaḥ || 22 ||
rukmapuṅkhaiḥprasannāgrairadhogatibhirāśugaiḥ |
nārācairardhanārācairbhallairañjalikairapi || 23 ||
vivyādhavatsadantaiścasiṃhadaṃṣṭraiḥkṣuraistathā |
savīraśayaneśiśyevijyamādāyakārmukam || 24 ||
bhinnamuṣṭiparīṇāhantriṇataṃrukmabhūṣitam |
bāṇapātāntarerāmampatitampuruṣarṣabham || 25 ||
satatralakṣmaṇodṛṣṭavānirāśojīvite'bhavat |
rāmaṅkamalapatrākṣaṃśarabandhaparikṣatam || 26 ||
śuśocabhrātarandṛṣṭavāpatitandharaṇītale |
harayaścāpitandṛṣṭavāsantāpamparamaṅgatāḥ || 27 ||
śokārtāścukraśurghoramaśrupūritalocanāḥ |
baddhautuvīraupatitauśayānautevānarāssamparivāryatasthuḥ |
samāgatāvāyusutapramukhyāviṣādamārtāḥparamañcajagmuḥ || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe pañcacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in