ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುಃಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತಯೋಸ್ತದಾಸಾದಿತಯೋರಣಾಗ್ರೇಮುಮೋಹಸೈನ್ಯಂಹರಿಪುಙ್ಗವಾನಾಮ್ ।
ಸುಗ್ರೀವನೀಲಾಙ್ಗದಜಾಮ್ಬವನ್ತೋ ನ ಚಾಪಿಕಿಞ್ಚಿತ್ಪ್ರತಿಪೇದಿರೇತೇ ॥ 1 ॥
ತತೋವಿಷಣ್ಣಂಸಮವೇಕ್ಷ್ಯಸೈನ್ಯಂವಿಭೀಷಣೋಬುದ್ಧಿಮತಾಂವರಿಷ್ಠಃ ।
ಉವಾಚಶಾಖಮೃಗರಾಜವೀರಾನಾಶ್ವಾಸಯನ್ನಪ್ರತಿಮೈರ್ವಚೋಭಿಃ ॥ 2 ॥
ಮಾಭೈಷ್ಟನಾಸ್ತ್ಯತ್ರವಿಷಾದಕಾಲೋಯದಾರ್ಯಪುತ್ತ್ರೌವಿವಶೌವಿಷಣ್ಣೌ ।
ಸ್ವಯಮ್ಭುವೋವಾಕ್ಯಮಥೋದ್ವಹನ್ತೌಯತ್ಸಾದಿತಾವಿನ್ದ್ರಜಿದಸ್ತ್ರಜಾಲೈಃ ॥ 3 ॥
ತಸ್ಮೈತುದತ್ತಮ್ಪರಮಾಸ್ತ್ರಮೇತತ್ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾಬ್ರಾಹ್ಮಮಮೋಘವೇಗಮ್ ।
ತನ್ಮಾನಯನ್ತೌಯುಧಿರಾಜಪುತ್ರೌನಿಪಾತಿತೌಕೋಽತ್ರವಿಷಾದಕಾಲಃ ॥ 4 ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಮಸ್ತ್ರನ್ತತೋಧೀಮಾನ್ಮಾನಯಿತ್ವಾತುಮಾರುತಿಃ ।
ವಿಭೀಷಣವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಹನೂಮಾಂಸ್ತಮಥಾಬ್ರವೀತ್ ॥ 5 ॥
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಿಹತೇಸೈನ್ಯೇವಾನರಾಣಾನ್ತರಸ್ವಿನಾಮ್ ।
ಯೋಯೋಧಾರಯತೇಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತನ್ತಮಾಶ್ವಾಸಯಾವ ॥ 6 ॥
ತಾವುಭೌಯುಗಪವದೀರೌಹನೂಮದ್ರಾಕ್ಷಸೋತ್ತಮೌ ।
ಉಲ್ಕಾಹಸ್ತೌತದಾರಾತ್ರೌರಣಶೀರ್ಷೇವಿಚೇರತುಃ ॥ 7 ॥
ಭಿನ್ನಲಾಙ್ಗೂಲಹಸ್ತೋರುಪಾದಾಙ್ಗುಲಿ ಶಿರೋ ಧರೈಃ ।
ಸ್ರವದ್ಭಿಃ ಕ್ಷತಜಂ ಗಾತ್ರೈಃ ಪ್ರಸ್ರವದ್ಭಿಃ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 8 ॥
ಪತಿತೈಃಪರ್ವತಾಕಾರೈರ್ವಾನರೈರಭಿಸಙ್ಕುಲಾಮ್ ।
ಶಸ್ಸೈಶ್ಚಪತಿತೈರ್ದೀಪ್ತೈರ್ದದೃಶಾತೇವಸುನ್ಧರಾಮ್ ॥ 9 ॥
ಸುಗ್ರೀವಮಙ್ಗದನ್ನೀಲಂಶರಭಙ್ಗನ್ಧಮಾದನಮ್ ।
ಗವಾಕ್ಷಂ ಚ ಸುಷೇಣಂ ಚ ವೇಗದರ್ಶಿನಮಾಹುಕಮ್ ॥ 10 ॥
ಮೈನ್ದಂ ನಲಂ ಜ್ಯೋತಿಮುಖಂ ದ್ವಿವಿದಂ ಪನಸಂ ತಥಾ ।
ವಿಭೀಷಣೋ ಹನೂಮಾಂಶ್ಚ ದದೃಶಾತೇ ಹತಾನ್ರಣೇ ॥ 11 ॥
ಸಪ್ತಷಷ್ಟಿರ್ಹತಾಃಕೋಟ್ಯೋವಾನರಾಣಾನ್ತರಸ್ವಿನಾಮ್ ।
ಅಹ್ನಃಪಞ್ಚಮಶೇಷೇಣವಲ್ಲಭೇನಸ್ವಯಮ್ಭುವಃ ॥ 12 ॥
ಸಾಗರೌಘನಿಭಮ್ಭೀಮನ್ದೃಷ್ಟವಾಬಾಣಾರ್ದಿತಮ್ಬಲಮ್ ।
ಮಾರ್ಗತೇಜಾಮ್ಬವನ್ತಂಸ್ಮಿಹನೂಮಾನ್ ಸವಿಭೀಷಣಃ ॥ 13 ॥
ಸ್ವಭಾವಜರಯಾಯುಕ್ತಂವೃದ್ಧಂಶರಶತೈಶ್ಚಿತಮ್ ।
ಪ್ರಜಾಪತಿಸುತಂವೀರಂಶಾಮ್ಯನ್ತಮಿವಪಾವಕಮ್ ॥ 14 ॥
ದೃಷ್ಟವಾತಮುಪಸಙ್ಗ್ರಮ್ಯಪೌಲಸ್ತ್ಯೋವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಚ್ಚಿದಾರ್ಯಶರೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ನಪ್ರಾಣಾಧ್ವಂಸಿತಾಸ್ತವ ॥ 15 ॥
ವಿಭೀಷಣವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಜಾಮ್ಬವಾನೃಕ್ಷಪುಙ್ಗವಃ ।
ಕೃಚ್ಛ್ರಾದಭ್ಯುಗ್ದಿರನ್ವಾಕ್ಯಮಿದಂವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 16 ॥
ನೈರೃತೇನ್ದ್ರಮಹಾವೀರ್ಯಸ್ವರೇಣತ್ವಾಽಭಿಲಕ್ಷ್ಯೇ ।
ಪೀಡ್ಯಮಾನಶಶಿತೈರ್ಬಾಣೈರ್ನತ್ವಾಪಶ್ಯಾಮಿಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 17 ॥
ಅಞ್ಜನಾಸುಪ್ರಜಾಯೇನಮಾತರಿಶ್ವಾ ಚ ನೈರೃತ ।
ಹನುಮಾನ್ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಃಪ್ರಾಣಾನ್ ಧಾರಯತೇಕ್ವಚಿತ್ ॥ 18 ॥
ಶ್ರುತ್ವಾಜಾಮ್ಬವತೋವಾಕ್ಯಮುವಾಚೇದಂವಿಭೀಷಣಃ ।
ಆರ್ಯಪುತ್ರಾವತಿಕ್ರಮ್ಯಕಸ್ಮಾತ್ಪೃಚ್ಛಸಿಮಾರುತಿಮ್ ॥ 19 ॥
ನೈವರಾಜನಿಸುಗ್ರೀವೇನಾಙ್ಗದೇನಾಪಿರಾಘವೇ ।
ಆರ್ಯಸನ್ದರ್ಶಿತಸ್ಸ್ನೇಹೋಯಥಾವಾಯುಸುತೇಪರಃ ॥ 20 ॥
ವಿಭೀಷಣವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಜಾಮ್ಬವಾನ್ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಶೃಣುನೈರೃತಶಾರ್ದೂಲಯಸ್ಮಾತ್ ಪೃಚ್ಛಾಮಿಮಾರುತಿಮ್ ॥ 21 ॥
ತಸ್ಮಿನ್ಜೀವತಿವೀರೇತುಹತಮಪ್ಯಹತಮ್ಬಲಮ್ ।
ಹನೂಮತ್ಯುಜ್ಝಿತಪ್ರಾಣೇಜೀವನ್ತೋಽಪಿವಯಂ ಹೃತಾ ॥ 22 ॥
ಧರತೇಮಾರುತಿಸ್ತಾತಮಾರುತಪ್ರತಿಮೋಯದಿ ।
ವೈಶ್ವಾನರಸಮೋವೀರ್ವೇಜೀವಿತಾಶಾತತೋಭವೇತ್ ॥ 23 ॥
ತತೋವೃದ್ಧಮುಪಾಗಮ್ಯನಿಯಮೇನಾಭ್ಯವಾದಯತ್ ।
ಗೃಹ್ಯಜಾಮ್ಬವತಃಪಾದೌಹನೂಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 24 ॥
ಶ್ರುತ್ವಾಹನುಮತೋವಾಕ್ಯನ್ತದಾಽಪಿವ್ಯಥಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ ।
ಪುನರ್ಜಾತಮಿವಾತ್ಮಾನಮ್ಮನ್ಯತೇಪ್ಲವಗೋತ್ತಮಃ ॥ 25 ॥
ತತೋಽಬ್ರವೀನ್ಮಹಾತೇಜಾಹನೂಮನ್ತಂ ಸ ಜಾಮ್ಬವಾನ್ ।
ಆಗಚ್ಛಹರಿಶಾರ್ದೂಲ ವಾನರಾಂಸ್ತ್ರಾತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 26 ॥
ನಾನ್ಯೋವಕ್ರಮಪರ್ಯಾಪ್ತಸ್ತ್ವಮೇಷಾಮ್ಪರಮಸ್ಸಖಾ ।
ತ್ವತ್ಪರಾಕ್ರಮಕಾಲೋಽಯನ್ನಾನ್ಯಮ್ಪಶ್ಯಾಮಿಕಥಞ್ಚನ ॥ 27 ॥
ಋಕ್ಷ್ವಾನರವೀರಾಣಾಮನೀಕಾನಿಪ್ರಹರ್ಷಯ ।
ಶಲ್ಯೌಕುರುಚಾಪ್ಯೇತಾಸಾದಿತೌರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ॥ 28 ॥
ಗತ್ವಾಪರಮಮಧ್ವಾನಮುಪರ್ಯುಪರಿಸಾಗರಮ್ ।
ಹಿಮವನ್ತನ್ನಗಶ್ರೇಷ್ಠಂಹನುಮನ್ಗನ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 29 ॥
ತತಃಕಾಞ್ಚನಮತ್ಯುಚ್ಚಮೃಷಭಮ್ಪರ್ವತೋತ್ತಮಮ್ ।
ಕೈಲಾಸಶಿಖರಞ್ಚಾಪಿದ್ರಕ್ಷ್ಯಸ್ಯರಿನಿಷೂದನ ॥ 30 ॥
ತಯೋಶಶಿಖರಯೋರ್ಮಧ್ಯೇಪ್ರದೀಪ್ತಮತುಲಪ್ರಭಮ್ ।
ಸರ್ಯೌಷಧಿಯುತಂವೀರ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸ್ಯೌಷಧಿಪರ್ಯತಮ್ ॥ 31 ॥
ತಸ್ಯವಾನರಶಾರ್ದೂಲ ಚತಸ್ರೋ ಮೂಧಿ ಸಮ್ಭವಾಃ ।
ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸ್ಯೋಷಧಯೋದೀಪ್ತಾದೀಪಯ್ನತ್ಯೋದಿಶೋದಶ ॥ 32 ॥
ಮೃತಸಞ್ಜೀವನೀಞ್ಚೈವವಿಶಲ್ಯಕರಣೀಮಪಿ ।
ಸುವರ್ಣಕರಣೀಞ್ಚೈವಸನ್ಧಾನಕರಣೀನ್ತಥಾ ॥ 33 ॥
ತಾಸ್ಸರ್ವಾಹನುಮನ್ಗೃಹ್ವಕ್ಷಿಪ್ರಮಾಗನ್ತುಮರ್ಹಸಿ ।
ಆಶ್ವಾಸಯಹರೀನ್ ಪ್ರಾಣೈರ್ಯೋಜ್ಯಗನ್ಧವಹಾತ್ಮಜ ॥ 34 ॥
ಶ್ರುತ್ವಾಜಾಮ್ಬವತೋವಾಕ್ಯಂಹನೂಮಾನ್ ಹರಿಪುಙ್ಗವಃ ।
ಆಪೂರ್ಯತಬಲೋದ್ಧರ್ಷೈಸ್ತೋಯವೇಗೈರಿವಾರ್ಣವಃ ॥ 35 ॥
ಸ ಪರ್ವತತಟಾಗ್ರಸ್ಥಃ ಪೀಡಯನ್ಪರ್ವತೋತ್ತರಮ್ ।
ಹನೂಮಾನ್ದೃಶ್ಯತೇ ವೀರೋ ದ್ವಿತೀಯ ಇವ ಪರ್ವತಃ ॥ 36 ॥
ಹರಿಪಾದವಿನಿರ್ಭಗ್ನೋನಿಷಸಾದ ಸ ಪರ್ವತಃ ।
ನ ಶಶಾಕತದಾತ್ಮಾನಂಸೋಢುಮ್ಭೃಶನಿಪೀಡಿತಃ ॥ 37 ॥
ತಸ್ಯಪೇತುರ್ನಗಾಭೂಮೌಹರಿವೇಗಾಚ್ಚಜಜ್ವಲುಃ ।
ಶೃಙ್ಗಾಣಿ ಚ ವ್ಯಶೀರ್ಯನ್ತಪೀಡಿತಸ್ಯಹನೂಮತಾ ॥ 38 ॥
ತಸ್ಮಿನ್ ಸಮ್ಪೀಡ್ಯಮಾನೇತುಭಗ್ನದ್ರುಮಶಿಲಾತಲೇ ।
ನ ಶೇಕುರ್ವಾನರಾಸ್ಸ್ಥಾತುಙ್ಘೂರ್ಣಮಾನೇನಗೋತ್ತಮೇ ॥ 39 ॥
ಸಾಘೂರ್ಣಿತಮಹಾದ್ವಾರಾಪ್ರಭಗ್ನಗೃಹಗೋಪುರಾ ।
ಲಙ್ಕಾತ್ರಾಸಾಕುಲಾರಾತ್ರೌಪ್ರವೃತ್ತೇವಾಭವತ್ತದಾ ॥ 40 ॥
ಪೃಥಿವೀಧರಸಙ್ಕಾಶೋನಿಪೀಡ್ಯಧರಣೀಧರಮ್ ।
ಪೃಥಿವೀಙ್ಕ್ಷೋಭಯಾಮಾಸಸಾರ್ಣವಾಮ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 41 ॥
ಆರುರೋಹತದಾತಸ್ಮಾದ್ಧರಿರ್ಮಲಯಪರ್ವತಮ್ ।
ಮೇರುಮನ್ದರಸಙ್ಕಾಶನ್ನಾನಾಪ್ರಸ್ರವಣಾಕುಲಮ್ ॥ 42 ॥
ನಾನಾದ್ರುಮಲತಾಕೀರ್ಣಂವಿಕಾಸಿಕಮಲೋತ್ಪಲಮ್ ।
ಸೇವಿತನ್ದೇವಗನ್ಧರ್ವೈಷ್ಷಷ್ಟಿಯೋಜನಮುಚ್ಛ್ರಿತಮ್ ॥ 43 ॥
ವಿದ್ಯಾಧರೈರ್ಮುನಿಗಣೈರಪ್ಸರೋಭಿರ್ನಿಷೇವಿತಮ್ ।
ನಾನಾಮೃಗಗಣಾಕೀರ್ಣಮ್ಬಹುಕನ್ದರಶೋಭಿತಮ್ ॥ 44 ॥
ಸರ್ವಾನಾಕುಲಯಂಸ್ತತ್ರಯಕ್ಷಗನ್ಧರ್ವಕಿನ್ನರಾನ್ ।
ಹನುಮಾನ್ ಮೇಘಸಙ್ಕಾಶೋವವೃಧೇಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 45 ॥
ಪದ್ಭ್ಯಾನ್ತುಶೈಲಮಾಪೀಡ್ಯಬಡಬಾಮುಖವನ್ಮುಖಮ್ ।
ವಿವೃತ್ಯೋಗ್ರನ್ನನಾದೋಚ್ಚೈಸ್ತ್ರಾಸಯನ್ನಿವರಾಕ್ಷಸಾನ್ ॥ 46 ॥
ತಸ್ಯನಾನದ್ಯಮಾನಸ್ಯಶ್ರುತ್ವಾನಿನದಮದ್ಭುತಮ್ ।
ಲಙ್ಕಾಸ್ಥಾರಾಕ್ಷಸಾಸ್ಸರ್ವೇ ನ ಶೇಕುಸ್ಸ್ಪನ್ದಿತುಮ್ಭಯಾತ್ ॥ 47 ॥
ನಮಸ್ಕೃತ್ವಾಽಥರಾಮಾಯಮಾರುತಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ।
ರಾಘವಾರ್ಥೇಪರಙ್ಕರ್ಮಸಮೀಹತಪರನ್ತಪಃ ॥ 48 ॥
ಸ ಪುಚ್ಛಮುದ್ಯಮ್ಯಭುಜಙ್ಗಕಲ್ಪಂವಿನಮ್ಯಪೃಷ್ಠಂಶ್ರವಣೇನಿಕುಞ್ಚ್ಯ ।
ವಿವೃತ್ಯವಕ್ತ್ರಮ್ಬಡಬಾಮುಖಾಭಮಾಪುಫ್ಲುವೇವ್ಯೋಮನಿಚಣ್ಡವೇಗಃ ॥ 49 ॥
ಸವೃಕ್ಷಷಣ್ಡಾಂಸ್ತರಸಾಜಹಾರಶೈಲಾನ್ ಶಿಲಾಃಪ್ರಾಕೃತವಾನರಾಂಶ್ಚ ।
ಬಾಹೂರುವೇಗೋದ್ಧತಸಮ್ಪ್ರಣುನ್ನಾಸ್ತೇಕ್ಷೀಣವೇಗಾಸ್ಸಲಿಲೇನಿಪೇತುಃ ॥ 50 ॥
ತೌಪ್ರಸಾರ್ಯೋರಗಭೋಗಕಲ್ಪೌಭುಜೌಭುಜಙ್ಗಾರಿನಿಕಾಶವೀರ್ಯಃ ।
ಜಗಾಮಮೇರುನ್ನಗರಾಜಮಗ್ಯ್ರನ್ದಿಶಃಪ್ರಕರ್ಷನ್ನಿವವಾಯುಸೂನುಃ ॥ 51 ॥
ಸ ಸಾಗರಙ್ಘೂರ್ಣಿತವೀಚಿಮಾಲನ್ತಥಾಭೃಶಮ್ಭ್ರಾಮಿತಸರ್ವಸತ್ತ್ವಮ್ ।
ಸಮೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ಸಹಸಾಜಗಾಮಚಕ್ರಂಯಥಾವಿಷ್ಣುಕರಾಗ್ರಮುಕ್ತಮ್ ॥ 52 ॥
ಸ ಪರ್ವತಾನ್ವೃಕ್ಷಗವಾನ್ ಸರಾಂಸಿನದೀಸ್ತಟಾಕಾನಿಪುರೋತ್ತಮಾನಿ ।
ಸ್ಫೀತಾನ್ ಜನಾನ್ತಾನಪಿಸಮ್ಪ್ರವೀಕ್ಷ್ಯಜಗಾಮವೇಗಾಪತಿತೃತುಲ್ಯವೇಗಃ ॥ 53 ॥
ಆದಿತ್ಯಪಥಮಾಶ್ರಿತ್ಯಜಗಾಮ ಸ ಗತಕ್ಲಮಃ ।
ಹನೂಮಾಂಸ್ತ್ವರಿತೋವೀರಃಪಿತೃತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ॥ 54 ॥
ಜವೇನಮಹತಾಯುಕ್ತೋಮಾರುತಿರ್ಮಾರುತೋಯಥಾ ।
ಜಗಾಮಹರಿಶಾರ್ದೂಲೋದಿಶಶ್ಶಬ್ದೇನಪೂರಯನ್ ॥ 55 ॥
ಸ್ಮ್ಮರನ್ಜಾಮ್ಬವತೋವಾಕ್ಯಮ್ಮಾರುತಿರ್ವಾತರಂಹಸಾ ।
ದದರ್ಶಸಹಸಾಗತ್ವಾಹಿಮವನ್ತಮ್ಮಹಾಕಪಿಃ ॥ 56 ॥
ನಾನಾಪ್ರಸ್ರವಣೋಪೇತನ್ನಾನಾಕನ್ದರನಿರ್ಘರಮ್ ।
ಶ್ವೇತಾಭ್ರಚಯಸಙ್ಕಾಶೈಶಶಿಖರೈಶ್ಚಾರುದರ್ಶನೈಃ ॥ 57 ॥
ಶೋಭಿತಂವಿವಿಧೈರ್ವೃಕ್ಷೈರಗಮತ್ಪರ್ವತೋತ್ತಮಮ್ ।
ಸ ತಂಸಮಾಸಾದ್ಯಮಹಾನಗೇನ್ದ್ರಮತಿಪ್ರವೃದ್ಧೋತ್ತಮಘೋರಶೃಙ್ಗಮ್ ।
ದದರ್ಶಪುಣ್ಯಾನಿಮಹಾಶ್ರಮಾಣಿಸುರರ್ಷಿಸಙ್ಘೋತ್ತಮಸೇವಿತಾನಿ ॥ 58 ॥
ಸ ಬ್ರಹ್ಮಕೋಶಂರಜತಾಲಯಂ ಚ ಶಕ್ರಾಲಯಂರುದ್ರಶರಪ್ರಮೋಕ್ಷಮ್ ।
ಹಯಾನನಮ್ಬ್ರಹ್ಮಶಿರಶ್ಚದೀಪ್ತನ್ದದರ್ಶವೈವಸ್ವತಕಿಙ್ಕರಾಂಶ್ಚ ॥ 59 ॥
ವಜ್ರಾಲಯಂ ವೈಶ್ವರಣಾಲಯಂ ಚ ।
ಸೂರ್ಯಪ್ರಭಂ ಸೂರ್ಯನಿಬನ್ಧನಂ ಚ ।
ಬ್ರಹ್ಮಾಸನಂ ಶಙ್ಕರಕಾರ್ಮುಕಂ ಚ ।
ದದರ್ಶ ನಾಭಿಂ ಚ ವಸುನ್ಧರಾಯಾಃ ॥ 60 ॥
ಕೈಲಾಸಮಗ್ಯ್ರಂಹಿಮವಚ್ಛಿಲಾಂ ಚ ತಥರ್ಷಭಙ್ಕಾಞ್ಚನಶೈಲಮಗ್ಯ್ರಮ್ ।
ಸನ್ದೀಪ್ತಸರ್ವೌಷಧಿಸನ್ಪ್ರದೀಪ್ತನ್ದದರ್ಶಸರ್ವೌಷಧಿಪರ್ವತೇನ್ದ್ರಮ್ ॥ 61 ॥
ಸ ತಂಸಮೀಕ್ಷ್ಯಾನಲರಶ್ಮಿದೀಪ್ತಂವಿಸಿಷ್ಮಿಯೇವಾಸವದೂತಸೂನುಃ ।
ಆವೃತ್ಯತಞ್ಚೌಷಧಿಪರ್ವತೇನ್ದ್ರನ್ತತ್ರೌಷಧೀನಾಂವಿಚಯಞ್ಚಕಾರ ॥ 62 ॥
ಸಯೋಜನಸಹಸ್ರಾಣಿಸಮತೀತ್ಯಮಹಾಕಪಿಃ ।
ದಿವ್ಯೌಷಧಿಧರಂಶೈಲಂವ್ಯಚರನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 63 ॥
ಮಹೌಷಧ್ಯಸ್ತತಸ್ಸರ್ವಾಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಪರ್ವತಸತ್ತಮೇ ।
ವಿಜ್ಞಾಯಾರ್ಥಿನಮಾಯಾನ್ತನ್ತತೋಜಗ್ಮುರದರ್ಶನಮ್ ॥ 64 ॥
ಸ ತಾಮಹಾತ್ಮಾಹನುಮಾನಪಶ್ಯಂಶ್ಚುಕೋಪಕೋಪಾಚ್ಚಭೃಶನ್ನನಾದ ।
ಅಮೃಷ್ಯಮಾಣೋಽನಗಿನಿಕಾಶಚಕ್ಷುರ್ಮಹೀಧರೇನ್ದ್ರನ್ತಮುವಾಚವಾಕ್ಯಮ್ ॥ 65 ॥
ಕೀಮೇತದೇವಂಸುವಿನಿಶ್ಚಿತನ್ತೇಯದ್ರಾಘವೇನಾಸಿಕೃತಾನುಕಮ್ಪ ।
ಪಶ್ಯಾದ್ಯಮದ್ಬಾಹುಬಲಾಭಿಭೂತೋವಿಕೀರ್ಣಮಾತ್ಮಾನಮಥೋನಗೇನ್ದ್ರ ॥ 66 ॥
ಸ ತಸ್ಯಶೃಙ್ಗಂಸನಗಂಸನಾಗಂಸಕಾಞ್ಚನನ್ಧಾತುಸಹಸ್ರಜುಷ್ಟಮ್ ।
ವಿಕೀರ್ಣಕೂಟಞ್ಜ್ವಲಿತಾಗ್ರಸಾನುಮ್ಪ್ರಗೃಹ್ಯವೇಗಾತ್ಸಹಸೋನ್ಮಮಾಥ ॥ 67 ॥
ಸತಸಮುತ್ಪಾಟ್ಯಖಮುತ್ಪಪಾತವಿತ್ರಾಸ್ಯಲೋಕಾನ್ ಸಸುರಾಸುರೇನ್ದ್ರಾನ್ ।
ಸಂಸ್ತೂಯಮಾನಃಖಚರೈರನೇಕೈರ್ಜಗಾಮವೇಗಾದ್ಗರುಡೋಗ್ರವೇಗಃ ॥ 68 ॥
ಸ ಭಾಸ್ಕರಾಧ್ವಾನಮನುಪ್ರಪನ್ನಸ್ತಮ್ಭಾಸ್ಕರಾಭಂಶಿಖರಮ್ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ।
ಬಭೌತದಾಭಾಸ್ಕರಸನ್ನಿಕಾಶೋರವೇಸ್ಸಮೀಪೇಪ್ರತಿಭಾಸ್ಕರಾಭಃ ॥ 69 ॥
ಸ ತೇನಶೈಲೇನಭೃಶಂರರಾಜಶೈಲೋಪಮೋಗನ್ಧವಹಾತ್ಮಜಸ್ತು ।
ಸಹಸ್ರಧಾರೇಣಸಪಾವಕೇನಚಕ್ರೇಣಖೇವಿಷ್ಣುರಿವಾರ್ಪಿತೇನ ॥ 70 ॥
ತಂವಾನರಾಃಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯವಿನೇದುರುಚ್ಚೈಸ್ಸತಾನಪಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಮುದಾನನಾದ ।
ತೇಷಾಂಸಮುಧ್ಘುಷ್ಟರವನ್ನಿಶಮ್ಯಲಙ್ಕಾಲಯಾಭೀಮತರಂವಿನೇದುಃ ॥ 71 ॥
ತತೋಮಹಾತ್ಮಾನಿಪಪಾತತಸ್ಮಿನ್ ಶೈಲೋತ್ತಮೇವಾನರಸೈನ್ಯಮಥ್ಯೇ ।
ಹರ್ಯುತ್ತಮೇಭ್ಯಶಶಿರಸಾಽಭಿವಾದ್ಯವಿಭೀಷಣನ್ತತ್ರ ಸ ಸಸ್ವಜೇ ಚ ॥ 72 ॥
ತಾವಪ್ಯುಭೌಮಾನುಷರಾಜಪುತ್ರೌತಙ್ಗನ್ಧಮಾಘ್ರಾಯಮಹೌಷಧೀನಾಮ್ ।
ಬಭೂವತುಸ್ತತ್ರತದಾವಿಶಲ್ಯಾವುತ್ತಸ್ಥುರನ್ಯೇ ಚ ಹರಿಪ್ರವೀರಾಃ ॥ 73 ॥
ಸರ್ವೇವಿಶಲ್ಯಾವಿರುಜಾಃಕ್ಷಣೇನಹರಿಪ್ರವೀರಾಶ್ಚಹತಾಶ್ಚಯೇಸ್ಯುಃ ।
ಗನ್ಧೇನತಾಸಾಮ್ಪ್ರವರೌಷಧೀನಾಂಸುಪ್ತಾನಿಶಾನ್ತೇಷ್ವಿವಸಮ್ಪ್ರಬುದ್ಧಾಃ ॥ 74 ॥
ದಾಪ್ರಭೃತಿಲಙ್ಕಾಯಾಂಯುಧ್ಯನ್ತೇಹರಿರಾಕ್ಷಸಾಃ ।
ತದಾಪ್ರಭೃತಿಮಾನಾರ್ಥಮಾಜ್ಞಯಾರಾವಣಸ್ಯ ಚ ॥ 75 ॥
ಯೇಹನ್ಯನ್ತೇರಣೇತತ್ರರಾಕ್ಷಸಾಃಕಪಿಕುಞ್ಜರೈಃ ।
ಹತಾಹತಾಸ್ತುಕ್ಷಿಪ್ಯನ್ತೇಸರ್ವಏವತುಸಾಗರೇ ॥ 76 ॥
ತತೋಹರಿರ್ಗನ್ಧವಹಾತ್ಮಜಸ್ತುತಮೋಷಧೀಶೈಲಮುದಗ್ರವೇಗಃ ।
ನಿನಾಯವೇಗಾದ್ಧಿಮವನ್ತಮೇವಪುನಶ್ಚರಾಮೇಣಸಮಾಜಗಾಮ ॥ 77 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಚತುಃಸಪ್ತತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuḥsaptatitamassargaḥ |
tayostadāsāditayoraṇāgremumohasainyaṃharipuṅgavānām |
sugrīvanīlāṅgadajāmbavanto na cāpikiñcitpratipedirete || 1 ||
tatoviṣaṇṇaṃsamavekṣyasainyaṃvibhīṣaṇobuddhimatāṃvariṣṭhaḥ |
uvācaśākhamṛgarājavīrānāśvāsayannapratimairvacobhiḥ || 2 ||
mābhaiṣṭanāstyatraviṣādakāloyadāryaputtrauvivaśauviṣaṇṇau |
svayambhuvovākyamathodvahantauyatsāditāvindrajidastrajālaiḥ || 3 ||
tasmaitudattamparamāstrametatsvayambhuvābrāhmamamoghavegam |
tanmānayantauyudhirājaputraunipātitauko'traviṣādakālaḥ || 4 ||
brāhmamastrantatodhīmānmānayitvātumārutiḥ |
vibhīṣaṇavacaśśrutvāhanūmāṃstamathābravīt || 5 ||
etasminnihatesainyevānarāṇāntarasvinām |
yoyodhārayateprāṇāṃstantamāśvāsayāva || 6 ||
tāvubhauyugapavadīrauhanūmadrākṣasottamau |
ulkāhastautadārātrauraṇaśīrṣeviceratuḥ || 7 ||
bhinnalāṅgūlahastorupādāṅguli śiro dharaiḥ |
sravadbhiḥ kṣatajaṃ gātraiḥ prasravadbhiḥ samantataḥ || 8 ||
patitaiḥparvatākārairvānarairabhisaṅkulām |
śassaiścapatitairdīptairdadṛśātevasundharām || 9 ||
sugrīvamaṅgadannīlaṃśarabhaṅgandhamādanam |
gavākṣaṃ ca suṣeṇaṃ ca vegadarśinamāhukam || 10 ||
maindaṃ nalaṃ jyotimukhaṃ dvividaṃ panasaṃ tathā |
vibhīṣaṇo hanūmāṃśca dadṛśāte hatānraṇe || 11 ||
saptaṣaṣṭirhatāḥkoṭyovānarāṇāntarasvinām |
ahnaḥpañcamaśeṣeṇavallabhenasvayambhuvaḥ || 12 ||
sāgaraughanibhambhīmandṛṣṭavābāṇārditambalam |
mārgatejāmbavantaṃsmihanūmān savibhīṣaṇaḥ || 13 ||
svabhāvajarayāyuktaṃvṛddhaṃśaraśataiścitam |
prajāpatisutaṃvīraṃśāmyantamivapāvakam || 14 ||
dṛṣṭavātamupasaṅgramyapaulastyovākyamabravīt |
ccidāryaśaraistīkṣṇairnaprāṇādhvaṃsitāstava || 15 ||
vibhīṣaṇavacaśśrutvājāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ |
kṛcchrādabhyugdiranvākyamidaṃvacanamabravīt || 16 ||
nairṛtendramahāvīryasvareṇatvā'bhilakṣye |
pīḍyamānaśaśitairbāṇairnatvāpaśyāmicakṣuṣā || 17 ||
añjanāsuprajāyenamātariśvā ca nairṛta |
hanumān vānaraśreṣṭhaḥprāṇān dhārayatekvacit || 18 ||
śrutvājāmbavatovākyamuvācedaṃvibhīṣaṇaḥ |
āryaputrāvatikramyakasmātpṛcchasimārutim || 19 ||
naivarājanisugrīvenāṅgadenāpirāghave |
āryasandarśitassnehoyathāvāyusuteparaḥ || 20 ||
vibhīṣaṇavacaśśrutvājāmbavānvākyamabravīt |
śṛṇunairṛtaśārdūlayasmāt pṛcchāmimārutim || 21 ||
tasminjīvativīretuhatamapyahatambalam |
hanūmatyujjhitaprāṇejīvanto'pivayaṃ hṛtā || 22 ||
dharatemārutistātamārutapratimoyadi |
vaiśvānarasamovīrvejīvitāśātatobhavet || 23 ||
tatovṛddhamupāgamyaniyamenābhyavādayat |
gṛhyajāmbavataḥpādauhanūmānmārutātmajaḥ || 24 ||
śrutvāhanumatovākyantadā'pivyathitendriyaḥ |
punarjātamivātmānammanyateplavagottamaḥ || 25 ||
tato'bravīnmahātejāhanūmantaṃ sa jāmbavān |
āgacchahariśārdūla vānarāṃstrātumarhasi || 26 ||
nānyovakramaparyāptastvameṣāmparamassakhā |
tvatparākramakālo'yannānyampaśyāmikathañcana || 27 ||
ṛkṣvānaravīrāṇāmanīkānipraharṣaya |
śalyaukurucāpyetāsāditaurāmalakṣmaṇau || 28 ||
gatvāparamamadhvānamuparyuparisāgaram |
himavantannagaśreṣṭhaṃhanumangantumarhasi || 29 ||
tataḥkāñcanamatyuccamṛṣabhamparvatottamam |
kailāsaśikharañcāpidrakṣyasyariniṣūdana || 30 ||
tayośaśikharayormadhyepradīptamatulaprabham |
saryauṣadhiyutaṃvīra drakṣyasyauṣadhiparyatam || 31 ||
tasyavānaraśārdūla catasro mūdhi sambhavāḥ |
drakṣyasyoṣadhayodīptādīpaynatyodiśodaśa || 32 ||
mṛtasañjīvanīñcaivaviśalyakaraṇīmapi |
suvarṇakaraṇīñcaivasandhānakaraṇīntathā || 33 ||
tāssarvāhanumangṛhvakṣipramāgantumarhasi |
āśvāsayaharīn prāṇairyojyagandhavahātmaja || 34 ||
śrutvājāmbavatovākyaṃhanūmān haripuṅgavaḥ |
āpūryatabaloddharṣaistoyavegairivārṇavaḥ || 35 ||
sa parvatataṭāgrasthaḥ pīḍayanparvatottaram |
hanūmāndṛśyate vīro dvitīya iva parvataḥ || 36 ||
haripādavinirbhagnoniṣasāda sa parvataḥ |
na śaśākatadātmānaṃsoḍhumbhṛśanipīḍitaḥ || 37 ||
tasyapeturnagābhūmauharivegāccajajvaluḥ |
śṛṅgāṇi ca vyaśīryantapīḍitasyahanūmatā || 38 ||
tasmin sampīḍyamānetubhagnadrumaśilātale |
na śekurvānarāssthātuṅghūrṇamānenagottame || 39 ||
sāghūrṇitamahādvārāprabhagnagṛhagopurā |
laṅkātrāsākulārātraupravṛttevābhavattadā || 40 ||
pṛthivīdharasaṅkāśonipīḍyadharaṇīdharam |
pṛthivīṅkṣobhayāmāsasārṇavāmmārutātmajaḥ || 41 ||
ārurohatadātasmāddharirmalayaparvatam |
merumandarasaṅkāśannānāprasravaṇākulam || 42 ||
nānādrumalatākīrṇaṃvikāsikamalotpalam |
sevitandevagandharvaiṣṣaṣṭiyojanamucchritam || 43 ||
vidyādharairmunigaṇairapsarobhirniṣevitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇambahukandaraśobhitam || 44 ||
sarvānākulayaṃstatrayakṣagandharvakinnarān |
hanumān meghasaṅkāśovavṛdhemārutātmajaḥ || 45 ||
padbhyāntuśailamāpīḍyabaḍabāmukhavanmukham |
vivṛtyogrannanādoccaistrāsayannivarākṣasān || 46 ||
tasyanānadyamānasyaśrutvāninadamadbhutam |
laṅkāsthārākṣasāssarve na śekusspanditumbhayāt || 47 ||
namaskṛtvā'tharāmāyamārutirbhīmavikramaḥ |
rāghavārtheparaṅkarmasamīhataparantapaḥ || 48 ||
sa pucchamudyamyabhujaṅgakalpaṃvinamyapṛṣṭhaṃśravaṇenikuñcya |
vivṛtyavaktrambaḍabāmukhābhamāpuphluvevyomanicaṇḍavegaḥ || 49 ||
savṛkṣaṣaṇḍāṃstarasājahāraśailān śilāḥprākṛtavānarāṃśca |
bāhūruvegoddhatasampraṇunnāstekṣīṇavegāssalilenipetuḥ || 50 ||
tauprasāryoragabhogakalpaubhujaubhujaṅgārinikāśavīryaḥ |
jagāmamerunnagarājamagyrandiśaḥprakarṣannivavāyusūnuḥ || 51 ||
sa sāgaraṅghūrṇitavīcimālantathābhṛśambhrāmitasarvasattvam |
samīkṣamāṇassahasājagāmacakraṃyathāviṣṇukarāgramuktam || 52 ||
sa parvatānvṛkṣagavān sarāṃsinadīstaṭākānipurottamāni |
sphītān janāntānapisampravīkṣyajagāmavegāpatitṛtulyavegaḥ || 53 ||
ādityapathamāśrityajagāma sa gataklamaḥ |
hanūmāṃstvaritovīraḥpitṛtulyaparākramaḥ || 54 ||
javenamahatāyuktomārutirmārutoyathā |
jagāmahariśārdūlodiśaśśabdenapūrayan || 55 ||
smmaranjāmbavatovākyammārutirvātaraṃhasā |
dadarśasahasāgatvāhimavantammahākapiḥ || 56 ||
nānāprasravaṇopetannānākandaranirgharam |
śvetābhracayasaṅkāśaiśaśikharaiścārudarśanaiḥ || 57 ||
śobhitaṃvividhairvṛkṣairagamatparvatottamam |
sa taṃsamāsādyamahānagendramatipravṛddhottamaghoraśṛṅgam |
dadarśapuṇyānimahāśramāṇisurarṣisaṅghottamasevitāni || 58 ||
sa brahmakośaṃrajatālayaṃ ca śakrālayaṃrudraśarapramokṣam |
hayānanambrahmaśiraścadīptandadarśavaivasvatakiṅkarāṃśca || 59 ||
vajrālayaṃ vaiśvaraṇālayaṃ ca |
sūryaprabhaṃ sūryanibandhanaṃ ca |
brahmāsanaṃ śaṅkarakārmukaṃ ca |
dadarśa nābhiṃ ca vasundharāyāḥ || 60 ||
kailāsamagyraṃhimavacchilāṃ ca tatharṣabhaṅkāñcanaśailamagyram |
sandīptasarvauṣadhisanpradīptandadarśasarvauṣadhiparvatendram || 61 ||
sa taṃsamīkṣyānalaraśmidīptaṃvisiṣmiyevāsavadūtasūnuḥ |
āvṛtyatañcauṣadhiparvatendrantatrauṣadhīnāṃvicayañcakāra || 62 ||
sayojanasahasrāṇisamatītyamahākapiḥ |
divyauṣadhidharaṃśailaṃvyacaranmārutātmajaḥ || 63 ||
mahauṣadhyastatassarvāstasmin parvatasattame |
vijñāyārthinamāyāntantatojagmuradarśanam || 64 ||
sa tāmahātmāhanumānapaśyaṃścukopakopāccabhṛśannanāda |
amṛṣyamāṇo'naginikāśacakṣurmahīdharendrantamuvācavākyam || 65 ||
kīmetadevaṃsuviniścitanteyadrāghavenāsikṛtānukampa |
paśyādyamadbāhubalābhibhūtovikīrṇamātmānamathonagendra || 66 ||
sa tasyaśṛṅgaṃsanagaṃsanāgaṃsakāñcanandhātusahasrajuṣṭam |
vikīrṇakūṭañjvalitāgrasānumpragṛhyavegātsahasonmamātha || 67 ||
satasamutpāṭyakhamutpapātavitrāsyalokān sasurāsurendrān |
saṃstūyamānaḥkhacarairanekairjagāmavegādgaruḍogravegaḥ || 68 ||
sa bhāskarādhvānamanuprapannastambhāskarābhaṃśikharampragṛhya |
babhautadābhāskarasannikāśoravessamīpepratibhāskarābhaḥ || 69 ||
sa tenaśailenabhṛśaṃrarājaśailopamogandhavahātmajastu |
sahasradhāreṇasapāvakenacakreṇakheviṣṇurivārpitena || 70 ||
taṃvānarāḥprekṣyavineduruccaissatānapiprekṣyamudānanāda |
teṣāṃsamudhghuṣṭaravanniśamyalaṅkālayābhīmataraṃvineduḥ || 71 ||
tatomahātmānipapātatasmin śailottamevānarasainyamathye |
haryuttamebhyaśaśirasā'bhivādyavibhīṣaṇantatra sa sasvaje ca || 72 ||
tāvapyubhaumānuṣarājaputrautaṅgandhamāghrāyamahauṣadhīnām |
babhūvatustatratadāviśalyāvuttasthuranye ca haripravīrāḥ || 73 ||
sarveviśalyāvirujāḥkṣaṇenaharipravīrāścahatāścayesyuḥ |
gandhenatāsāmpravarauṣadhīnāṃsuptāniśānteṣvivasamprabuddhāḥ || 74 ||
dāprabhṛtilaṅkāyāṃyudhyanteharirākṣasāḥ |
tadāprabhṛtimānārthamājñayārāvaṇasya ca || 75 ||
yehanyanteraṇetatrarākṣasāḥkapikuñjaraiḥ |
hatāhatāstukṣipyantesarvaevatusāgare || 76 ||
tatoharirgandhavahātmajastutamoṣadhīśailamudagravegaḥ |
nināyavegāddhimavantamevapunaścarāmeṇasamājagāma || 77 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुःसप्ततितमस्सर्गः ।
तयोस्तदासादितयोरणाग्रेमुमोहसैन्यंहरिपुङ्गवानाम् ।
सुग्रीवनीलाङ्गदजाम्बवन्तो न चापिकिञ्चित्प्रतिपेदिरेते ॥ 1 ॥
ततोविषण्णंसमवेक्ष्यसैन्यंविभीषणोबुद्धिमतांवरिष्ठः ।
उवाचशाखमृगराजवीरानाश्वासयन्नप्रतिमैर्वचोभिः ॥ 2 ॥
माभैष्टनास्त्यत्रविषादकालोयदार्यपुत्त्रौविवशौविषण्णौ ।
स्वयम्भुवोवाक्यमथोद्वहन्तौयत्सादिताविन्द्रजिदस्त्रजालैः ॥ 3 ॥
तस्मैतुदत्तम्परमास्त्रमेतत्स्वयम्भुवाब्राह्मममोघवेगम् ।
तन्मानयन्तौयुधिराजपुत्रौनिपातितौकोऽत्रविषादकालः ॥ 4 ॥
ब्राह्ममस्त्रन्ततोधीमान्मानयित्वातुमारुतिः ।
विभीषणवचश्श्रुत्वाहनूमांस्तमथाब्रवीत् ॥ 5 ॥
एतस्मिन्निहतेसैन्येवानराणान्तरस्विनाम् ।
योयोधारयतेप्राणांस्तन्तमाश्वासयाव ॥ 6 ॥
तावुभौयुगपवदीरौहनूमद्राक्षसोत्तमौ ।
उल्काहस्तौतदारात्रौरणशीर्षेविचेरतुः ॥ 7 ॥
भिन्नलाङ्गूलहस्तोरुपादाङ्गुलि शिरो धरैः ।
स्रवद्भिः क्षतजं गात्रैः प्रस्रवद्भिः समन्ततः ॥ 8 ॥
पतितैःपर्वताकारैर्वानरैरभिसङ्कुलाम् ।
शस्सैश्चपतितैर्दीप्तैर्ददृशातेवसुन्धराम् ॥ 9 ॥
सुग्रीवमङ्गदन्नीलंशरभङ्गन्धमादनम् ।
गवाक्षं च सुषेणं च वेगदर्शिनमाहुकम् ॥ 10 ॥
मैन्दं नलं ज्योतिमुखं द्विविदं पनसं तथा ।
विभीषणो हनूमांश्च ददृशाते हतान्रणे ॥ 11 ॥
सप्तषष्टिर्हताःकोट्योवानराणान्तरस्विनाम् ।
अह्नःपञ्चमशेषेणवल्लभेनस्वयम्भुवः ॥ 12 ॥
सागरौघनिभम्भीमन्दृष्टवाबाणार्दितम्बलम् ।
मार्गतेजाम्बवन्तंस्मिहनूमान् सविभीषणः ॥ 13 ॥
स्वभावजरयायुक्तंवृद्धंशरशतैश्चितम् ।
प्रजापतिसुतंवीरंशाम्यन्तमिवपावकम् ॥ 14 ॥
दृष्टवातमुपसङ्ग्रम्यपौलस्त्योवाक्यमब्रवीत् ।
च्चिदार्यशरैस्तीक्ष्णैर्नप्राणाध्वंसितास्तव ॥ 15 ॥
विभीषणवचश्श्रुत्वाजाम्बवानृक्षपुङ्गवः ।
कृच्छ्रादभ्युग्दिरन्वाक्यमिदंवचनमब्रवीत् ॥ 16 ॥
नैरृतेन्द्रमहावीर्यस्वरेणत्वाऽभिलक्ष्ये ।
पीड्यमानशशितैर्बाणैर्नत्वापश्यामिचक्षुषा ॥ 17 ॥
अञ्जनासुप्रजायेनमातरिश्वा च नैरृत ।
हनुमान् वानरश्रेष्ठःप्राणान् धारयतेक्वचित् ॥ 18 ॥
श्रुत्वाजाम्बवतोवाक्यमुवाचेदंविभीषणः ।
आर्यपुत्रावतिक्रम्यकस्मात्पृच्छसिमारुतिम् ॥ 19 ॥
नैवराजनिसुग्रीवेनाङ्गदेनापिराघवे ।
आर्यसन्दर्शितस्स्नेहोयथावायुसुतेपरः ॥ 20 ॥
विभीषणवचश्श्रुत्वाजाम्बवान्वाक्यमब्रवीत् ।
शृणुनैरृतशार्दूलयस्मात् पृच्छामिमारुतिम् ॥ 21 ॥
तस्मिन्जीवतिवीरेतुहतमप्यहतम्बलम् ।
हनूमत्युज्झितप्राणेजीवन्तोऽपिवयं हृता ॥ 22 ॥
धरतेमारुतिस्तातमारुतप्रतिमोयदि ।
वैश्वानरसमोवीर्वेजीविताशाततोभवेत् ॥ 23 ॥
ततोवृद्धमुपागम्यनियमेनाभ्यवादयत् ।
गृह्यजाम्बवतःपादौहनूमान्मारुतात्मजः ॥ 24 ॥
श्रुत्वाहनुमतोवाक्यन्तदाऽपिव्यथितेन्द्रियः ।
पुनर्जातमिवात्मानम्मन्यतेप्लवगोत्तमः ॥ 25 ॥
ततोऽब्रवीन्महातेजाहनूमन्तं स जाम्बवान् ।
आगच्छहरिशार्दूल वानरांस्त्रातुमर्हसि ॥ 26 ॥
नान्योवक्रमपर्याप्तस्त्वमेषाम्परमस्सखा ।
त्वत्पराक्रमकालोऽयन्नान्यम्पश्यामिकथञ्चन ॥ 27 ॥
ऋक्ष्वानरवीराणामनीकानिप्रहर्षय ।
शल्यौकुरुचाप्येतासादितौरामलक्ष्मणौ ॥ 28 ॥
गत्वापरममध्वानमुपर्युपरिसागरम् ।
हिमवन्तन्नगश्रेष्ठंहनुमन्गन्तुमर्हसि ॥ 29 ॥
ततःकाञ्चनमत्युच्चमृषभम्पर्वतोत्तमम् ।
कैलासशिखरञ्चापिद्रक्ष्यस्यरिनिषूदन ॥ 30 ॥
तयोशशिखरयोर्मध्येप्रदीप्तमतुलप्रभम् ।
सर्यौषधियुतंवीर द्रक्ष्यस्यौषधिपर्यतम् ॥ 31 ॥
तस्यवानरशार्दूल चतस्रो मूधि सम्भवाः ।
द्रक्ष्यस्योषधयोदीप्तादीपय्नत्योदिशोदश ॥ 32 ॥
मृतसञ्जीवनीञ्चैवविशल्यकरणीमपि ।
सुवर्णकरणीञ्चैवसन्धानकरणीन्तथा ॥ 33 ॥
तास्सर्वाहनुमन्गृह्वक्षिप्रमागन्तुमर्हसि ।
आश्वासयहरीन् प्राणैर्योज्यगन्धवहात्मज ॥ 34 ॥
श्रुत्वाजाम्बवतोवाक्यंहनूमान् हरिपुङ्गवः ।
आपूर्यतबलोद्धर्षैस्तोयवेगैरिवार्णवः ॥ 35 ॥
स पर्वततटाग्रस्थः पीडयन्पर्वतोत्तरम् ।
हनूमान्दृश्यते वीरो द्वितीय इव पर्वतः ॥ 36 ॥
हरिपादविनिर्भग्नोनिषसाद स पर्वतः ।
न शशाकतदात्मानंसोढुम्भृशनिपीडितः ॥ 37 ॥
तस्यपेतुर्नगाभूमौहरिवेगाच्चजज्वलुः ।
शृङ्गाणि च व्यशीर्यन्तपीडितस्यहनूमता ॥ 38 ॥
तस्मिन् सम्पीड्यमानेतुभग्नद्रुमशिलातले ।
न शेकुर्वानरास्स्थातुङ्घूर्णमानेनगोत्तमे ॥ 39 ॥
साघूर्णितमहाद्वाराप्रभग्नगृहगोपुरा ।
लङ्कात्रासाकुलारात्रौप्रवृत्तेवाभवत्तदा ॥ 40 ॥
पृथिवीधरसङ्काशोनिपीड्यधरणीधरम् ।
पृथिवीङ्क्षोभयामाससार्णवाम्मारुतात्मजः ॥ 41 ॥
आरुरोहतदातस्माद्धरिर्मलयपर्वतम् ।
मेरुमन्दरसङ्काशन्नानाप्रस्रवणाकुलम् ॥ 42 ॥
नानाद्रुमलताकीर्णंविकासिकमलोत्पलम् ।
सेवितन्देवगन्धर्वैष्षष्टियोजनमुच्छ्रितम् ॥ 43 ॥
विद्याधरैर्मुनिगणैरप्सरोभिर्निषेवितम् ।
नानामृगगणाकीर्णम्बहुकन्दरशोभितम् ॥ 44 ॥
सर्वानाकुलयंस्तत्रयक्षगन्धर्वकिन्नरान् ।
हनुमान् मेघसङ्काशोववृधेमारुतात्मजः ॥ 45 ॥
पद्भ्यान्तुशैलमापीड्यबडबामुखवन्मुखम् ।
विवृत्योग्रन्ननादोच्चैस्त्रासयन्निवराक्षसान् ॥ 46 ॥
तस्यनानद्यमानस्यश्रुत्वानिनदमद्भुतम् ।
लङ्कास्थाराक्षसास्सर्वे न शेकुस्स्पन्दितुम्भयात् ॥ 47 ॥
नमस्कृत्वाऽथरामायमारुतिर्भीमविक्रमः ।
राघवार्थेपरङ्कर्मसमीहतपरन्तपः ॥ 48 ॥
स पुच्छमुद्यम्यभुजङ्गकल्पंविनम्यपृष्ठंश्रवणेनिकुञ्च्य ।
विवृत्यवक्त्रम्बडबामुखाभमापुफ्लुवेव्योमनिचण्डवेगः ॥ 49 ॥
सवृक्षषण्डांस्तरसाजहारशैलान् शिलाःप्राकृतवानरांश्च ।
बाहूरुवेगोद्धतसम्प्रणुन्नास्तेक्षीणवेगास्सलिलेनिपेतुः ॥ 50 ॥
तौप्रसार्योरगभोगकल्पौभुजौभुजङ्गारिनिकाशवीर्यः ।
जगाममेरुन्नगराजमग्य्रन्दिशःप्रकर्षन्निववायुसूनुः ॥ 51 ॥
स सागरङ्घूर्णितवीचिमालन्तथाभृशम्भ्रामितसर्वसत्त्वम् ।
समीक्षमाणस्सहसाजगामचक्रंयथाविष्णुकराग्रमुक्तम् ॥ 52 ॥
स पर्वतान्वृक्षगवान् सरांसिनदीस्तटाकानिपुरोत्तमानि ।
स्फीतान् जनान्तानपिसम्प्रवीक्ष्यजगामवेगापतितृतुल्यवेगः ॥ 53 ॥
आदित्यपथमाश्रित्यजगाम स गतक्लमः ।
हनूमांस्त्वरितोवीरःपितृतुल्यपराक्रमः ॥ 54 ॥
जवेनमहतायुक्तोमारुतिर्मारुतोयथा ।
जगामहरिशार्दूलोदिशश्शब्देनपूरयन् ॥ 55 ॥
स्म्मरन्जाम्बवतोवाक्यम्मारुतिर्वातरंहसा ।
ददर्शसहसागत्वाहिमवन्तम्महाकपिः ॥ 56 ॥
नानाप्रस्रवणोपेतन्नानाकन्दरनिर्घरम् ।
श्वेताभ्रचयसङ्काशैशशिखरैश्चारुदर्शनैः ॥ 57 ॥
शोभितंविविधैर्वृक्षैरगमत्पर्वतोत्तमम् ।
स तंसमासाद्यमहानगेन्द्रमतिप्रवृद्धोत्तमघोरशृङ्गम् ।
ददर्शपुण्यानिमहाश्रमाणिसुरर्षिसङ्घोत्तमसेवितानि ॥ 58 ॥
स ब्रह्मकोशंरजतालयं च शक्रालयंरुद्रशरप्रमोक्षम् ।
हयाननम्ब्रह्मशिरश्चदीप्तन्ददर्शवैवस्वतकिङ्करांश्च ॥ 59 ॥
वज्रालयं वैश्वरणालयं च ।
सूर्यप्रभं सूर्यनिबन्धनं च ।
ब्रह्मासनं शङ्करकार्मुकं च ।
ददर्श नाभिं च वसुन्धरायाः ॥ 60 ॥
कैलासमग्य्रंहिमवच्छिलां च तथर्षभङ्काञ्चनशैलमग्य्रम् ।
सन्दीप्तसर्वौषधिसन्प्रदीप्तन्ददर्शसर्वौषधिपर्वतेन्द्रम् ॥ 61 ॥
स तंसमीक्ष्यानलरश्मिदीप्तंविसिष्मियेवासवदूतसूनुः ।
आवृत्यतञ्चौषधिपर्वतेन्द्रन्तत्रौषधीनांविचयञ्चकार ॥ 62 ॥
सयोजनसहस्राणिसमतीत्यमहाकपिः ।
दिव्यौषधिधरंशैलंव्यचरन्मारुतात्मजः ॥ 63 ॥
महौषध्यस्ततस्सर्वास्तस्मिन् पर्वतसत्तमे ।
विज्ञायार्थिनमायान्तन्ततोजग्मुरदर्शनम् ॥ 64 ॥
स तामहात्माहनुमानपश्यंश्चुकोपकोपाच्चभृशन्ननाद ।
अमृष्यमाणोऽनगिनिकाशचक्षुर्महीधरेन्द्रन्तमुवाचवाक्यम् ॥ 65 ॥
कीमेतदेवंसुविनिश्चितन्तेयद्राघवेनासिकृतानुकम्प ।
पश्याद्यमद्बाहुबलाभिभूतोविकीर्णमात्मानमथोनगेन्द्र ॥ 66 ॥
स तस्यशृङ्गंसनगंसनागंसकाञ्चनन्धातुसहस्रजुष्टम् ।
विकीर्णकूटञ्ज्वलिताग्रसानुम्प्रगृह्यवेगात्सहसोन्ममाथ ॥ 67 ॥
सतसमुत्पाट्यखमुत्पपातवित्रास्यलोकान् ससुरासुरेन्द्रान् ।
संस्तूयमानःखचरैरनेकैर्जगामवेगाद्गरुडोग्रवेगः ॥ 68 ॥
स भास्कराध्वानमनुप्रपन्नस्तम्भास्कराभंशिखरम्प्रगृह्य ।
बभौतदाभास्करसन्निकाशोरवेस्समीपेप्रतिभास्कराभः ॥ 69 ॥
स तेनशैलेनभृशंरराजशैलोपमोगन्धवहात्मजस्तु ।
सहस्रधारेणसपावकेनचक्रेणखेविष्णुरिवार्पितेन ॥ 70 ॥
तंवानराःप्रेक्ष्यविनेदुरुच्चैस्सतानपिप्रेक्ष्यमुदाननाद ।
तेषांसमुध्घुष्टरवन्निशम्यलङ्कालयाभीमतरंविनेदुः ॥ 71 ॥
ततोमहात्मानिपपाततस्मिन् शैलोत्तमेवानरसैन्यमथ्ये ।
हर्युत्तमेभ्यशशिरसाऽभिवाद्यविभीषणन्तत्र स सस्वजे च ॥ 72 ॥
तावप्युभौमानुषराजपुत्रौतङ्गन्धमाघ्रायमहौषधीनाम् ।
बभूवतुस्तत्रतदाविशल्यावुत्तस्थुरन्ये च हरिप्रवीराः ॥ 73 ॥
सर्वेविशल्याविरुजाःक्षणेनहरिप्रवीराश्चहताश्चयेस्युः ।
गन्धेनतासाम्प्रवरौषधीनांसुप्तानिशान्तेष्विवसम्प्रबुद्धाः ॥ 74 ॥
दाप्रभृतिलङ्कायांयुध्यन्तेहरिराक्षसाः ।
तदाप्रभृतिमानार्थमाज्ञयारावणस्य च ॥ 75 ॥
येहन्यन्तेरणेतत्रराक्षसाःकपिकुञ्जरैः ।
हताहतास्तुक्षिप्यन्तेसर्वएवतुसागरे ॥ 76 ॥
ततोहरिर्गन्धवहात्मजस्तुतमोषधीशैलमुदग्रवेगः ।
निनायवेगाद्धिमवन्तमेवपुनश्चरामेणसमाजगाम ॥ 77 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुःसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuḥsaptatitamassargaḥ |
tayostadāsāditayoraṇāgremumohasainyaṃharipuṅgavānām |
sugrīvanīlāṅgadajāmbavanto na cāpikiñcitpratipedirete || 1 ||
tatoviṣaṇṇaṃsamavekṣyasainyaṃvibhīṣaṇobuddhimatāṃvariṣṭhaḥ |
uvācaśākhamṛgarājavīrānāśvāsayannapratimairvacobhiḥ || 2 ||
mābhaiṣṭanāstyatraviṣādakāloyadāryaputtrauvivaśauviṣaṇṇau |
svayambhuvovākyamathodvahantauyatsāditāvindrajidastrajālaiḥ || 3 ||
tasmaitudattamparamāstrametatsvayambhuvābrāhmamamoghavegam |
tanmānayantauyudhirājaputraunipātitauko'traviṣādakālaḥ || 4 ||
brāhmamastrantatodhīmānmānayitvātumārutiḥ |
vibhīṣaṇavacaśśrutvāhanūmāṃstamathābravīt || 5 ||
etasminnihatesainyevānarāṇāntarasvinām |
yoyodhārayateprāṇāṃstantamāśvāsayāva || 6 ||
tāvubhauyugapavadīrauhanūmadrākṣasottamau |
ulkāhastautadārātrauraṇaśīrṣeviceratuḥ || 7 ||
bhinnalāṅgūlahastorupādāṅguli śiro dharaiḥ |
sravadbhiḥ kṣatajaṃ gātraiḥ prasravadbhiḥ samantataḥ || 8 ||
patitaiḥparvatākārairvānarairabhisaṅkulām |
śassaiścapatitairdīptairdadṛśātevasundharām || 9 ||
sugrīvamaṅgadannīlaṃśarabhaṅgandhamādanam |
gavākṣaṃ ca suṣeṇaṃ ca vegadarśinamāhukam || 10 ||
maindaṃ nalaṃ jyotimukhaṃ dvividaṃ panasaṃ tathā |
vibhīṣaṇo hanūmāṃśca dadṛśāte hatānraṇe || 11 ||
saptaṣaṣṭirhatāḥkoṭyovānarāṇāntarasvinām |
ahnaḥpañcamaśeṣeṇavallabhenasvayambhuvaḥ || 12 ||
sāgaraughanibhambhīmandṛṣṭavābāṇārditambalam |
mārgatejāmbavantaṃsmihanūmān savibhīṣaṇaḥ || 13 ||
svabhāvajarayāyuktaṃvṛddhaṃśaraśataiścitam |
prajāpatisutaṃvīraṃśāmyantamivapāvakam || 14 ||
dṛṣṭavātamupasaṅgramyapaulastyovākyamabravīt |
ccidāryaśaraistīkṣṇairnaprāṇādhvaṃsitāstava || 15 ||
vibhīṣaṇavacaśśrutvājāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ |
kṛcchrādabhyugdiranvākyamidaṃvacanamabravīt || 16 ||
nairṛtendramahāvīryasvareṇatvā'bhilakṣye |
pīḍyamānaśaśitairbāṇairnatvāpaśyāmicakṣuṣā || 17 ||
añjanāsuprajāyenamātariśvā ca nairṛta |
hanumān vānaraśreṣṭhaḥprāṇān dhārayatekvacit || 18 ||
śrutvājāmbavatovākyamuvācedaṃvibhīṣaṇaḥ |
āryaputrāvatikramyakasmātpṛcchasimārutim || 19 ||
naivarājanisugrīvenāṅgadenāpirāghave |
āryasandarśitassnehoyathāvāyusuteparaḥ || 20 ||
vibhīṣaṇavacaśśrutvājāmbavānvākyamabravīt |
śṛṇunairṛtaśārdūlayasmāt pṛcchāmimārutim || 21 ||
tasminjīvativīretuhatamapyahatambalam |
hanūmatyujjhitaprāṇejīvanto'pivayaṃ hṛtā || 22 ||
dharatemārutistātamārutapratimoyadi |
vaiśvānarasamovīrvejīvitāśātatobhavet || 23 ||
tatovṛddhamupāgamyaniyamenābhyavādayat |
gṛhyajāmbavataḥpādauhanūmānmārutātmajaḥ || 24 ||
śrutvāhanumatovākyantadā'pivyathitendriyaḥ |
punarjātamivātmānammanyateplavagottamaḥ || 25 ||
tato'bravīnmahātejāhanūmantaṃ sa jāmbavān |
āgacchahariśārdūla vānarāṃstrātumarhasi || 26 ||
nānyovakramaparyāptastvameṣāmparamassakhā |
tvatparākramakālo'yannānyampaśyāmikathañcana || 27 ||
ṛkṣvānaravīrāṇāmanīkānipraharṣaya |
śalyaukurucāpyetāsāditaurāmalakṣmaṇau || 28 ||
gatvāparamamadhvānamuparyuparisāgaram |
himavantannagaśreṣṭhaṃhanumangantumarhasi || 29 ||
tataḥkāñcanamatyuccamṛṣabhamparvatottamam |
kailāsaśikharañcāpidrakṣyasyariniṣūdana || 30 ||
tayośaśikharayormadhyepradīptamatulaprabham |
saryauṣadhiyutaṃvīra drakṣyasyauṣadhiparyatam || 31 ||
tasyavānaraśārdūla catasro mūdhi sambhavāḥ |
drakṣyasyoṣadhayodīptādīpaynatyodiśodaśa || 32 ||
mṛtasañjīvanīñcaivaviśalyakaraṇīmapi |
suvarṇakaraṇīñcaivasandhānakaraṇīntathā || 33 ||
tāssarvāhanumangṛhvakṣipramāgantumarhasi |
āśvāsayaharīn prāṇairyojyagandhavahātmaja || 34 ||
śrutvājāmbavatovākyaṃhanūmān haripuṅgavaḥ |
āpūryatabaloddharṣaistoyavegairivārṇavaḥ || 35 ||
sa parvatataṭāgrasthaḥ pīḍayanparvatottaram |
hanūmāndṛśyate vīro dvitīya iva parvataḥ || 36 ||
haripādavinirbhagnoniṣasāda sa parvataḥ |
na śaśākatadātmānaṃsoḍhumbhṛśanipīḍitaḥ || 37 ||
tasyapeturnagābhūmauharivegāccajajvaluḥ |
śṛṅgāṇi ca vyaśīryantapīḍitasyahanūmatā || 38 ||
tasmin sampīḍyamānetubhagnadrumaśilātale |
na śekurvānarāssthātuṅghūrṇamānenagottame || 39 ||
sāghūrṇitamahādvārāprabhagnagṛhagopurā |
laṅkātrāsākulārātraupravṛttevābhavattadā || 40 ||
pṛthivīdharasaṅkāśonipīḍyadharaṇīdharam |
pṛthivīṅkṣobhayāmāsasārṇavāmmārutātmajaḥ || 41 ||
ārurohatadātasmāddharirmalayaparvatam |
merumandarasaṅkāśannānāprasravaṇākulam || 42 ||
nānādrumalatākīrṇaṃvikāsikamalotpalam |
sevitandevagandharvaiṣṣaṣṭiyojanamucchritam || 43 ||
vidyādharairmunigaṇairapsarobhirniṣevitam |
nānāmṛgagaṇākīrṇambahukandaraśobhitam || 44 ||
sarvānākulayaṃstatrayakṣagandharvakinnarān |
hanumān meghasaṅkāśovavṛdhemārutātmajaḥ || 45 ||
padbhyāntuśailamāpīḍyabaḍabāmukhavanmukham |
vivṛtyogrannanādoccaistrāsayannivarākṣasān || 46 ||
tasyanānadyamānasyaśrutvāninadamadbhutam |
laṅkāsthārākṣasāssarve na śekusspanditumbhayāt || 47 ||
namaskṛtvā'tharāmāyamārutirbhīmavikramaḥ |
rāghavārtheparaṅkarmasamīhataparantapaḥ || 48 ||
sa pucchamudyamyabhujaṅgakalpaṃvinamyapṛṣṭhaṃśravaṇenikuñcya |
vivṛtyavaktrambaḍabāmukhābhamāpuphluvevyomanicaṇḍavegaḥ || 49 ||
savṛkṣaṣaṇḍāṃstarasājahāraśailān śilāḥprākṛtavānarāṃśca |
bāhūruvegoddhatasampraṇunnāstekṣīṇavegāssalilenipetuḥ || 50 ||
tauprasāryoragabhogakalpaubhujaubhujaṅgārinikāśavīryaḥ |
jagāmamerunnagarājamagyrandiśaḥprakarṣannivavāyusūnuḥ || 51 ||
sa sāgaraṅghūrṇitavīcimālantathābhṛśambhrāmitasarvasattvam |
samīkṣamāṇassahasājagāmacakraṃyathāviṣṇukarāgramuktam || 52 ||
sa parvatānvṛkṣagavān sarāṃsinadīstaṭākānipurottamāni |
sphītān janāntānapisampravīkṣyajagāmavegāpatitṛtulyavegaḥ || 53 ||
ādityapathamāśrityajagāma sa gataklamaḥ |
hanūmāṃstvaritovīraḥpitṛtulyaparākramaḥ || 54 ||
javenamahatāyuktomārutirmārutoyathā |
jagāmahariśārdūlodiśaśśabdenapūrayan || 55 ||
smmaranjāmbavatovākyammārutirvātaraṃhasā |
dadarśasahasāgatvāhimavantammahākapiḥ || 56 ||
nānāprasravaṇopetannānākandaranirgharam |
śvetābhracayasaṅkāśaiśaśikharaiścārudarśanaiḥ || 57 ||
śobhitaṃvividhairvṛkṣairagamatparvatottamam |
sa taṃsamāsādyamahānagendramatipravṛddhottamaghoraśṛṅgam |
dadarśapuṇyānimahāśramāṇisurarṣisaṅghottamasevitāni || 58 ||
sa brahmakośaṃrajatālayaṃ ca śakrālayaṃrudraśarapramokṣam |
hayānanambrahmaśiraścadīptandadarśavaivasvatakiṅkarāṃśca || 59 ||
vajrālayaṃ vaiśvaraṇālayaṃ ca |
sūryaprabhaṃ sūryanibandhanaṃ ca |
brahmāsanaṃ śaṅkarakārmukaṃ ca |
dadarśa nābhiṃ ca vasundharāyāḥ || 60 ||
kailāsamagyraṃhimavacchilāṃ ca tatharṣabhaṅkāñcanaśailamagyram |
sandīptasarvauṣadhisanpradīptandadarśasarvauṣadhiparvatendram || 61 ||
sa taṃsamīkṣyānalaraśmidīptaṃvisiṣmiyevāsavadūtasūnuḥ |
āvṛtyatañcauṣadhiparvatendrantatrauṣadhīnāṃvicayañcakāra || 62 ||
sayojanasahasrāṇisamatītyamahākapiḥ |
divyauṣadhidharaṃśailaṃvyacaranmārutātmajaḥ || 63 ||
mahauṣadhyastatassarvāstasmin parvatasattame |
vijñāyārthinamāyāntantatojagmuradarśanam || 64 ||
sa tāmahātmāhanumānapaśyaṃścukopakopāccabhṛśannanāda |
amṛṣyamāṇo'naginikāśacakṣurmahīdharendrantamuvācavākyam || 65 ||
kīmetadevaṃsuviniścitanteyadrāghavenāsikṛtānukampa |
paśyādyamadbāhubalābhibhūtovikīrṇamātmānamathonagendra || 66 ||
sa tasyaśṛṅgaṃsanagaṃsanāgaṃsakāñcanandhātusahasrajuṣṭam |
vikīrṇakūṭañjvalitāgrasānumpragṛhyavegātsahasonmamātha || 67 ||
satasamutpāṭyakhamutpapātavitrāsyalokān sasurāsurendrān |
saṃstūyamānaḥkhacarairanekairjagāmavegādgaruḍogravegaḥ || 68 ||
sa bhāskarādhvānamanuprapannastambhāskarābhaṃśikharampragṛhya |
babhautadābhāskarasannikāśoravessamīpepratibhāskarābhaḥ || 69 ||
sa tenaśailenabhṛśaṃrarājaśailopamogandhavahātmajastu |
sahasradhāreṇasapāvakenacakreṇakheviṣṇurivārpitena || 70 ||
taṃvānarāḥprekṣyavineduruccaissatānapiprekṣyamudānanāda |
teṣāṃsamudhghuṣṭaravanniśamyalaṅkālayābhīmataraṃvineduḥ || 71 ||
tatomahātmānipapātatasmin śailottamevānarasainyamathye |
haryuttamebhyaśaśirasā'bhivādyavibhīṣaṇantatra sa sasvaje ca || 72 ||
tāvapyubhaumānuṣarājaputrautaṅgandhamāghrāyamahauṣadhīnām |
babhūvatustatratadāviśalyāvuttasthuranye ca haripravīrāḥ || 73 ||
sarveviśalyāvirujāḥkṣaṇenaharipravīrāścahatāścayesyuḥ |
gandhenatāsāmpravarauṣadhīnāṃsuptāniśānteṣvivasamprabuddhāḥ || 74 ||
dāprabhṛtilaṅkāyāṃyudhyanteharirākṣasāḥ |
tadāprabhṛtimānārthamājñayārāvaṇasya ca || 75 ||
yehanyanteraṇetatrarākṣasāḥkapikuñjaraiḥ |
hatāhatāstukṣipyantesarvaevatusāgare || 76 ||
tatoharirgandhavahātmajastutamoṣadhīśailamudagravegaḥ |
nināyavegāddhimavantamevapunaścarāmeṇasamājagāma || 77 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.