ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತತ್ತುಮಾಲ್ಯವತೋವಾಕ್ಯಂಹಿತಮುಕ್ತನ್ದಶಾನನಃ ।
ನಮರ್ಷಯತಿದುಷ್ಟಾತ್ಮಾಕಾಲಸ್ಯವಶಮಾಗತಃ ॥ 1 ॥
ನಬದ್ ಧ್ವಾಭ್ರುಕುಟೀಂವಕ್ತ್ರೇಕ್ರೋಧಸ್ಯವಶಮಾಗತಃ ।
ಅಮರ್ಷಾತ್ಪರಿವೃತ್ತಾಕ್ಷೋಮಾಲ್ಯವನ್ತಮಥಾಬ್ರವೀತ್ ॥ 2 ॥
ಹಿತಬುಧ್ಯಾಯದಹಿತಂವಚಃಪರುಷಮುಚ್ಯತೇ ।
ಪರಪಕ್ಷಮ್ಪ್ರನಿಶ್ಯೈವನೈತಚ್ಚ್ರೋತ್ರಗತಮ್ಮಮ ॥ 3 ॥
ಮಾನುಷಙ್ಕೃಪಣಂರಾಮಮೇಕಂಶಾಖಾಮೃಗಾಶ್ರಯಮ್ ।
ಸಮರ್ಥಮ್ಮನ್ಯಸೇಕೇನತ್ಯಕ್ತಮ್ಪಿತ್ರಾವನಾಲಯಮ್ ॥ 4 ॥
ರಕ್ಷಸಾಮೀಶ್ವರಮ್ಮಾಞ್ಚದೇವಾನಾಞ್ಚಭಯಙ್ಕರಮ್ ।
ಹೀನಮ್ಮಾಮ್ಮನ್ಯಸೇಕೇನಹ್ಯಹೀನಂಸರ್ವವಿಕ್ರಮೈಃ ॥ 5 ॥
ವೀರದ್ವೇಷೇಣವಾಶಙ್ಕೇಪಕ್ಷಪಾತೇನವಾರಿಪೋಃ ।
ತ್ವಯಾಹಮ್ಪರುಷಾಣ್ಯುಕ್ತಃಪರಪ್ರೋತ್ಸಾಹನೇನವಾ ॥ 6 ॥
ಪ್ರಭವನ್ತಮ್ಪದಸ್ಥಂಹಿಪರುಷಙ್ಕೋಽಭಿಭಾಷತೇ ।
ಪಣ್ಡಿತಶ್ಶಾಸ್ತ್ರತತ್ತ್ವಜ್ಞೋವಿನಾಪ್ರೋತ್ಸಾಹನಾದ್ರಿಪೋಃ ॥ 7 ॥
ಆನೀಯಚವನಾಸತೀತಾಮ್ಪದ್ಮಹೀನಾಮಿವಶ್ರಿಯಮ್ ।
ಕಿಮರ್ಥಮ್ಪ್ರತಿದಾಸ್ಯಾಮಿರಾಘವಸ್ಯಭಯಾದಹಮ್ ॥ 8 ॥
ವೃತಂವಾನರಕೋಟೀಭಿಸ್ಸಸುಗ್ರೀವಂಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ।
ಪಶ್ಯಕೈಶ್ಚಿದಹೋಭಿಸ್ತ್ವಂರಾಘವನ್ನಿಹತಮ್ಮಯಾ ॥ 9 ॥
ದ್ವನ್ದ್ವೇಯಸ್ಯನತಿಷ್ಠನ್ತಿದೈವತಾನ್ಯಪಿಸಂಯುಗೇ ।
ಸಕಸ್ಮಾದ್ರಾವಣೋಯುದ್ಧೇಭಯಮಾಹಾರಯಿಷ್ಯತಿ ॥ 10 ॥
ದ್ವಿಧಾಭಜ್ಯೇಯಮಪ್ಯೇವನ್ನನಮೇಯನ್ತುಕಸ್ಯಚಿತ್ ।
ಏಷಮೇಸಹಜೋದೋಷಸ್ಸ್ವಭಾವೋದುರತಿಕ್ರಮಃ ॥ 11 ॥
ಯದಿತಾವತ್ಸಮುದ್ರೇತುಸೇತುರ್ಬದ್ಧೋಯದೃಚ್ಛಯಾ ।
ರಾಮೇಣವಿಸ್ಮಯಃಕೋಽತ್ರಯೇವಮೇಭಯಮಾಗತಮ್ ॥ 12 ॥
ಸತುತೀರ್ತ್ವಾರ್ಣವಂರಾಮಸ್ಸಹವಾನರಸೇನಯಾ ।
ಪ್ರತಿಜಾನಾಮಿತೇಸತ್ಯನ್ನಜೀವನ್ಪ್ರತಿಯಾಸ್ಯತಿ ॥ 13 ॥
ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣಂ ಸಮ್ರಬ್ಧಂ ರುಷ್ಟಂ ವಿಜ್ನಾಯ ರಾವಣಮ್ ।
ವ್ರೀಡಿತೋ ಮಾಲ್ಯವಾನ್ ವಾಕ್ಯಂ ನ ಉತ್ತರಂ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ॥ 14 ॥
ಜಯಾಶಿಷಾಚರಾಜಾನಂವರ್ಧಯಿತ್ವಾಯಥೋಚಿತಮ್ ।
ಮಾಲ್ಯವಾನಭ್ಯನುಜ್ಞಾತೋಜಗಾಮಸ್ವನ್ನಿವೇಶನಮ್ ॥ 15 ॥
ರಾವಣಸ್ತುಸಹಾಮಾತ್ಯೋಮನ್ತ್ರಯಿತ್ವಾವಿಮೃಶ್ಯಚ ।
ಲಙ್ಕಾಯಾಮತುಲಾಙ್ಗುಪ್ತಿಙ್ಕಾರಯಾಮಾಸರಾಕ್ಷಸಃ ॥ 16 ॥
ವ್ಯಾದಿದೇಶಸಪೂರ್ವಸ್ಯಾಮ್ಪ್ರಹಸ್ತನ್ದ್ವಾರಿರಾಕ್ಷಸಮ್ ।
ದಕ್ಷಿಣಸ್ಯಾಮ್ಮಹಾವೀರ್ಯೌಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಮಹಾದರೌ ॥ 17 ॥
ಪಶ್ಚಿಮಾಯಾಮಥೋದ್ವಾರಿಪುತ್ರಮಿನ್ದ್ರಜಿತನ್ತದಾ ।
ವ್ಯಾದಿದೇಶಮಯಾಮಾಯಮ್ಬಹೂಭೀರಾಕ್ಷಸೈರ್ಭಹುಭಿರ್ವೃತಮ್ ॥ 18 ॥
ಉತರಸ್ಯಾಮ್ಪುರದ್ವಾರಿವ್ಯಾದಿಶ್ಯಶುಕಸಾರಣೌ ।
ಸ್ವಯಞ್ಚಾತ್ರಗಮಿಷ್ಯಾಮಿಮನ್ತ್ರಿಣಸ್ತಾನುವಾಚಹ ॥ 19 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾನ್ತುವಿರೂಪಾಕ್ಷಮ್ಮಹಾವೀರ್ಯಪರಾಕ್ರಮಮ್ ।
ಮಧ್ಯಮೇಽಸ್ಥಾಪಯದ್ಗುಲ್ಮೇಬಹುಭಿಸ್ಸಹರಾಕ್ಷಸೈಃ ॥ 20 ॥
ಏವಂವಿಧಾನಂಲಙ್ಕಾಯಾಙ್ಕೃತ್ವಾರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ ।
ಕೃತಕೃತ್ಯಮಿವಾತ್ಮಾನಮ್ಮನ್ಯತೇಕಾಲಚೋದಿತಃ ॥ 21 ॥
ವಿಸರ್ಜಯಾಮಾಸತತಸ್ಸಮನ್ತ್ರಿಣೋವಿಧಾನಮಾಜ್ಞಾಪ್ಯಪುರಸ್ಯಪುಷ್ಕಲಮ್ ।
ಜಯಾಶಿಷಾಮನ್ತ್ರಿಗಣೇನಪೂಜಿತೋವಿವೇಶಚಾಽನ್ತಃಪುರಮೃದ್ಧಿಮನ್ಮಹತ್ ॥ 22 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |
tattumālyavatovākyaṃhitamuktandaśānanaḥ |
namarṣayatiduṣṭātmākālasyavaśamāgataḥ || 1 ||
nabad dhvābhrukuṭīṃvaktrekrodhasyavaśamāgataḥ |
amarṣātparivṛttākṣomālyavantamathābravīt || 2 ||
hitabudhyāyadahitaṃvacaḥparuṣamucyate |
parapakṣampraniśyaivanaitaccrotragatammama || 3 ||
mānuṣaṅkṛpaṇaṃrāmamekaṃśākhāmṛgāśrayam |
samarthammanyasekenatyaktampitrāvanālayam || 4 ||
rakṣasāmīśvarammāñcadevānāñcabhayaṅkaram |
hīnammāmmanyasekenahyahīnaṃsarvavikramaiḥ || 5 ||
vīradveṣeṇavāśaṅkepakṣapātenavāripoḥ |
tvayāhamparuṣāṇyuktaḥparaprotsāhanenavā || 6 ||
prabhavantampadasthaṃhiparuṣaṅko'bhibhāṣate |
paṇḍitaśśāstratattvajñovināprotsāhanādripoḥ || 7 ||
ānīyacavanāsatītāmpadmahīnāmivaśriyam |
kimarthampratidāsyāmirāghavasyabhayādaham || 8 ||
vṛtaṃvānarakoṭībhissasugrīvaṃsalakṣmaṇam |
paśyakaiścidahobhistvaṃrāghavannihatammayā || 9 ||
dvandveyasyanatiṣṭhantidaivatānyapisaṃyuge |
sakasmādrāvaṇoyuddhebhayamāhārayiṣyati || 10 ||
dvidhābhajyeyamapyevannanameyantukasyacit |
eṣamesahajodoṣassvabhāvoduratikramaḥ || 11 ||
yaditāvatsamudretuseturbaddhoyadṛcchayā |
rāmeṇavismayaḥko'trayevamebhayamāgatam || 12 ||
satutīrtvārṇavaṃrāmassahavānarasenayā |
pratijānāmitesatyannajīvanpratiyāsyati || 13 ||
evaṃ bruvāṇaṃ samrabdhaṃ ruṣṭaṃ vijnāya rāvaṇam |
vrīḍito mālyavān vākyaṃ na uttaraṃ pratyapadyata || 14 ||
jayāśiṣācarājānaṃvardhayitvāyathocitam |
mālyavānabhyanujñātojagāmasvanniveśanam || 15 ||
rāvaṇastusahāmātyomantrayitvāvimṛśyaca |
laṅkāyāmatulāṅguptiṅkārayāmāsarākṣasaḥ || 16 ||
vyādideśasapūrvasyāmprahastandvārirākṣasam |
dakṣiṇasyāmmahāvīryaumahāpārśvamahādarau || 17 ||
paścimāyāmathodvāriputramindrajitantadā |
vyādideśamayāmāyambahūbhīrākṣasairbhahubhirvṛtam || 18 ||
utarasyāmpuradvārivyādiśyaśukasāraṇau |
svayañcātragamiṣyāmimantriṇastānuvācaha || 19 ||
rākṣasāntuvirūpākṣammahāvīryaparākramam |
madhyame'sthāpayadgulmebahubhissaharākṣasaiḥ || 20 ||
evaṃvidhānaṃlaṅkāyāṅkṛtvārākṣasapuṅgavaḥ |
kṛtakṛtyamivātmānammanyatekālacoditaḥ || 21 ||
visarjayāmāsatatassamantriṇovidhānamājñāpyapurasyapuṣkalam |
jayāśiṣāmantrigaṇenapūjitoviveśacā'ntaḥpuramṛddhimanmahat || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षट्त्रिंशस्सर्गः ।
तत्तुमाल्यवतोवाक्यंहितमुक्तन्दशाननः ।
नमर्षयतिदुष्टात्माकालस्यवशमागतः ॥ 1 ॥
नबद् ध्वाभ्रुकुटींवक्त्रेक्रोधस्यवशमागतः ।
अमर्षात्परिवृत्ताक्षोमाल्यवन्तमथाब्रवीत् ॥ 2 ॥
हितबुध्यायदहितंवचःपरुषमुच्यते ।
परपक्षम्प्रनिश्यैवनैतच्च्रोत्रगतम्मम ॥ 3 ॥
मानुषङ्कृपणंराममेकंशाखामृगाश्रयम् ।
समर्थम्मन्यसेकेनत्यक्तम्पित्रावनालयम् ॥ 4 ॥
रक्षसामीश्वरम्माञ्चदेवानाञ्चभयङ्करम् ।
हीनम्माम्मन्यसेकेनह्यहीनंसर्वविक्रमैः ॥ 5 ॥
वीरद्वेषेणवाशङ्केपक्षपातेनवारिपोः ।
त्वयाहम्परुषाण्युक्तःपरप्रोत्साहनेनवा ॥ 6 ॥
प्रभवन्तम्पदस्थंहिपरुषङ्कोऽभिभाषते ।
पण्डितश्शास्त्रतत्त्वज्ञोविनाप्रोत्साहनाद्रिपोः ॥ 7 ॥
आनीयचवनासतीताम्पद्महीनामिवश्रियम् ।
किमर्थम्प्रतिदास्यामिराघवस्यभयादहम् ॥ 8 ॥
वृतंवानरकोटीभिस्ससुग्रीवंसलक्ष्मणम् ।
पश्यकैश्चिदहोभिस्त्वंराघवन्निहतम्मया ॥ 9 ॥
द्वन्द्वेयस्यनतिष्ठन्तिदैवतान्यपिसंयुगे ।
सकस्माद्रावणोयुद्धेभयमाहारयिष्यति ॥ 10 ॥
द्विधाभज्येयमप्येवन्ननमेयन्तुकस्यचित् ।
एषमेसहजोदोषस्स्वभावोदुरतिक्रमः ॥ 11 ॥
यदितावत्समुद्रेतुसेतुर्बद्धोयदृच्छया ।
रामेणविस्मयःकोऽत्रयेवमेभयमागतम् ॥ 12 ॥
सतुतीर्त्वार्णवंरामस्सहवानरसेनया ।
प्रतिजानामितेसत्यन्नजीवन्प्रतियास्यति ॥ 13 ॥
एवं ब्रुवाणं सम्रब्धं रुष्टं विज्नाय रावणम् ।
व्रीडितो माल्यवान् वाक्यं न उत्तरं प्रत्यपद्यत ॥ 14 ॥
जयाशिषाचराजानंवर्धयित्वायथोचितम् ।
माल्यवानभ्यनुज्ञातोजगामस्वन्निवेशनम् ॥ 15 ॥
रावणस्तुसहामात्योमन्त्रयित्वाविमृश्यच ।
लङ्कायामतुलाङ्गुप्तिङ्कारयामासराक्षसः ॥ 16 ॥
व्यादिदेशसपूर्वस्याम्प्रहस्तन्द्वारिराक्षसम् ।
दक्षिणस्याम्महावीर्यौमहापार्श्वमहादरौ ॥ 17 ॥
पश्चिमायामथोद्वारिपुत्रमिन्द्रजितन्तदा ।
व्यादिदेशमयामायम्बहूभीराक्षसैर्भहुभिर्वृतम् ॥ 18 ॥
उतरस्याम्पुरद्वारिव्यादिश्यशुकसारणौ ।
स्वयञ्चात्रगमिष्यामिमन्त्रिणस्तानुवाचह ॥ 19 ॥
राक्षसान्तुविरूपाक्षम्महावीर्यपराक्रमम् ।
मध्यमेऽस्थापयद्गुल्मेबहुभिस्सहराक्षसैः ॥ 20 ॥
एवंविधानंलङ्कायाङ्कृत्वाराक्षसपुङ्गवः ।
कृतकृत्यमिवात्मानम्मन्यतेकालचोदितः ॥ 21 ॥
विसर्जयामासततस्समन्त्रिणोविधानमाज्ञाप्यपुरस्यपुष्कलम् ।
जयाशिषामन्त्रिगणेनपूजितोविवेशचाऽन्तःपुरमृद्धिमन्महत् ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षट्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |
tattumālyavatovākyaṃhitamuktandaśānanaḥ |
namarṣayatiduṣṭātmākālasyavaśamāgataḥ || 1 ||
nabad dhvābhrukuṭīṃvaktrekrodhasyavaśamāgataḥ |
amarṣātparivṛttākṣomālyavantamathābravīt || 2 ||
hitabudhyāyadahitaṃvacaḥparuṣamucyate |
parapakṣampraniśyaivanaitaccrotragatammama || 3 ||
mānuṣaṅkṛpaṇaṃrāmamekaṃśākhāmṛgāśrayam |
samarthammanyasekenatyaktampitrāvanālayam || 4 ||
rakṣasāmīśvarammāñcadevānāñcabhayaṅkaram |
hīnammāmmanyasekenahyahīnaṃsarvavikramaiḥ || 5 ||
vīradveṣeṇavāśaṅkepakṣapātenavāripoḥ |
tvayāhamparuṣāṇyuktaḥparaprotsāhanenavā || 6 ||
prabhavantampadasthaṃhiparuṣaṅko'bhibhāṣate |
paṇḍitaśśāstratattvajñovināprotsāhanādripoḥ || 7 ||
ānīyacavanāsatītāmpadmahīnāmivaśriyam |
kimarthampratidāsyāmirāghavasyabhayādaham || 8 ||
vṛtaṃvānarakoṭībhissasugrīvaṃsalakṣmaṇam |
paśyakaiścidahobhistvaṃrāghavannihatammayā || 9 ||
dvandveyasyanatiṣṭhantidaivatānyapisaṃyuge |
sakasmādrāvaṇoyuddhebhayamāhārayiṣyati || 10 ||
dvidhābhajyeyamapyevannanameyantukasyacit |
eṣamesahajodoṣassvabhāvoduratikramaḥ || 11 ||
yaditāvatsamudretuseturbaddhoyadṛcchayā |
rāmeṇavismayaḥko'trayevamebhayamāgatam || 12 ||
satutīrtvārṇavaṃrāmassahavānarasenayā |
pratijānāmitesatyannajīvanpratiyāsyati || 13 ||
evaṃ bruvāṇaṃ samrabdhaṃ ruṣṭaṃ vijnāya rāvaṇam |
vrīḍito mālyavān vākyaṃ na uttaraṃ pratyapadyata || 14 ||
jayāśiṣācarājānaṃvardhayitvāyathocitam |
mālyavānabhyanujñātojagāmasvanniveśanam || 15 ||
rāvaṇastusahāmātyomantrayitvāvimṛśyaca |
laṅkāyāmatulāṅguptiṅkārayāmāsarākṣasaḥ || 16 ||
vyādideśasapūrvasyāmprahastandvārirākṣasam |
dakṣiṇasyāmmahāvīryaumahāpārśvamahādarau || 17 ||
paścimāyāmathodvāriputramindrajitantadā |
vyādideśamayāmāyambahūbhīrākṣasairbhahubhirvṛtam || 18 ||
utarasyāmpuradvārivyādiśyaśukasāraṇau |
svayañcātragamiṣyāmimantriṇastānuvācaha || 19 ||
rākṣasāntuvirūpākṣammahāvīryaparākramam |
madhyame'sthāpayadgulmebahubhissaharākṣasaiḥ || 20 ||
evaṃvidhānaṃlaṅkāyāṅkṛtvārākṣasapuṅgavaḥ |
kṛtakṛtyamivātmānammanyatekālacoditaḥ || 21 ||
visarjayāmāsatatassamantriṇovidhānamājñāpyapurasyapuṣkalam |
jayāśiṣāmantrigaṇenapūjitoviveśacā'ntaḥpuramṛddhimanmahat || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.