ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಮಹೋದರಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವೌಹತೌದೃಷ್ಟವಾತುರಾಕ್ಷ ।
ತಸ್ಮಿಂಶ್ಚನಿಹತೇವೀರೇವಿರೂಪಾಕ್ಷೇಮಹಾಬಲೇ ॥ 1 ॥
ಆವಿವೇಶಮಹಾನ್ ಕ್ರೋಧೋರಾವಣನ್ತುಮಹಾಮೃಧೇ ।
ಸೂತಂ ಸಞ್ಚೋದಯಾಮಾಸ ವಾಕ್ಯಂ ಚೇದಮುವಾಚ ಹ ॥ 2 ॥
ನಿಹತಾನಾಮಮಾತ್ಯಾನಾಂರುದ್ಧಸ್ಯನಗರಸ್ಯ ಚ ।
ದುಃಖಮೇವಾಪನೇಷ್ಯಾಮಿ ಹತ್ಯಾ ತೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ॥ 3 ॥
ರಾಮವೃಕ್ಷಂರಣೇಹಮನಿಸೀತಾಪುಷ್ಪಫಲಪ್ರದಮ್ ।
ಪ್ರಶಾಖಾಯಸ್ಯಸುಗ್ರೀವೋಜಾಮ್ಬವಾನ್ಕುಮುದೋನಲಃ ॥ 4 ॥
ತದಸ್ತ್ರನ್ ರಾಘವಃ ಶ್ರೀಮಾನುತ್ತಮಾಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ವರಃ ।
ಜಘಾನ ಪರಮಾಸ್ತ್ರೇಣ ಗನ್ಧರ್ವೇಣ ಮಹಾದ್ಯುತಿಃ ॥ 5 ॥
ಸ ದಿಶೋದಶಘೋಷೇಣರಥಸ್ಯಾತಿರಥೋಮಹಾನ್ ।
ನಾದಯನ್ ಪ್ರಯಯೌತೂರ್ಣಂರಾಘವಞ್ಚಾಭ್ಯಧಾವತ ॥ 6 ॥
ಪೂರಿತಾತೇನಶಬ್ದೇನಸನದೀಗಿರಿಕಾನನಾ ।
ಸಞ್ಚಚಾಲ ಮಹೀ ಸರ್ವಾ ತ್ರಸ್ತಸಿಂಹಮೃಗದ್ವಿಜಾ ॥ 7 ॥
ತಾಮಸಂಸುಮಹಾಘೋರಞ್ಚಕಾರಾಸ್ತ್ರಂಸುದಾರುಣಮ್ ।
ನಿರ್ದದಾಹಕಪೀನ್ ಸರ್ವಾಂಸ್ತೇಪ್ರಪೇತುಃಸಮನ್ತತಃ ॥ 8 ॥
ಉತ್ಪಪಾತರಜೋಭೂಮೌತೈರ್ಭಗ್ನೈಃಸಮ್ಪ್ರಧಾವಿತೈಃ ।
ನ ಹಿತತ್ಸಹಿತುಂಶೇಕುರ್ಭ್ರಹ್ಮಣಾನಿರ್ಮಿತಂಸ್ವಯಮ್ ॥ 9 ॥
ತಾನ್ಯನೀಕಾನ್ಯನೇಕಾನಿ ರಾವಣಸ್ಯ ಶರೋತ್ತಮೈಃ ।
ದೃಷ್ಟವಾಭಗ್ನಾನಿ ಶತಶೋ ರಾಘವಃ ಪರ್ಯವಸ್ಥಿತಃ ॥ 10 ॥
ತತೋರಾಕ್ಷಸಶಾರ್ದೂಲೋವಿದ್ರಾವ್ಯಹರಿವಾಹಿನೀಮ್ ।
ಸ ದದರ್ಶತತೋರಾಮನ್ತಿಷ್ಠನ್ತಮಪರಾಜಿತಮ್ ॥ 11 ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಸಹಭ್ರಾತ್ರಾವಿಷ್ಣುನಾವಾಸವಂಯಥಾ ।
ಅಲಿಖನ್ತಮಿವಾಕಾಶಮವಷ್ಟಭ್ಯಮಹದ್ಧನುಃ ॥ 12 ॥
ಪದ್ಮಪತ್ರವಿಶಾಲಾಕ್ಷನ್ದೀರ್ಘಬಾಹುಮರಿನ್ದಮಮ್ ।
ತತೋರಾಮೋಮಹಾತೇಜಾಃಸೌಮಿತ್ರಿಸಹಿತೋಬಲೀ ॥ 13 ॥
ವಾನರಾಂಶ್ಚರಣೇಭಗ್ನಾನಾಪತನ್ತಂ ಚ ರಾವಣಮ್ ।
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯರಾಘವೋಹೃಷ್ಟೋಮಧ್ಯೇಜಗ್ರಾಹಕಾರ್ಮುಕಮ್ ॥ 14 ॥
ವಿಸ್ಫಾರಯಿತುಮಾರೇಭೇತತಃ ಸ ಧನುರುತ್ತಮಮ್ ।
ಮಹಾವೇಗಮ್ಮಹಾನಾದನ್ನಿರ್ಭನ್ದನ್ನಿವಮೇದಿನೀಮ್ ॥ 15 ॥
ರಾವಣಸ್ಯ ಚ ಬಾಣೌಘೈರಾಮವಿಸ್ಫಾರಿತೇನ ಚ ।
ಶಬ್ದೇನರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತೇನ ಪೇತುಶ್ಚ ಶತಶಸ್ತದಾ ॥ 16 ॥
ತಯೋಃಶರಪಥಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯರಾವಣೋರಾಜಪುತ್ರಯೋಃ ।
ಸ ಬಭೌ ಚ ಯಥಾರಾಹುಃಸಮೀಪಶಶಿಸೂರ್ಯಯೋಃ ॥ 17 ॥
ತಮಿಚ್ಛನ್ ಪ್ರಧಮಂ ಯೋದ್ಧುಂಲಕ್ಷ್ಮಣೋನಿಶಿತೈಃಶರೈಃ ।
ಮುಮೋಚಧನುರಾಯಮ್ಯಶರಾನಗ್ನಿಶಿಖೋಪಮಾನ್ ॥ 18 ॥
ತಾನ್ಮುಕ್ತಮಾತ್ರಾನಾಕಾಶೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಧನುಷ್ಮತಾ ।
ಬಾಣಾನ್ ಬಾಣೈರ್ಮಹಾತೇಜಾ ರಾವಣಃ ಪ್ರತ್ಯವಾರಯತ್ ॥ 19 ॥
ಏಕಮೇಕೇನಬಾಣೇನತ್ರಿಭಿಸ್ತ್ರೀನ್ ದಶಭಿರ್ದಶ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ಪ್ರಚಿಚ್ಛೇದ ದರ್ಶಯನ್ ಪಾಣಿಲಾಘವಮ್ ॥ 20 ॥
ಅಭ್ಯತಿಕ್ರಮ್ಯಸೌಮಿತ್ರಿಂರಾವಣಃಸಮಿತಿಞ್ಜಯಃ ।
ಆಸಸಾದರಣೇರಾಮಂಸ್ಥಿತಂಶೈಲಮಿವಾಪರಮ್ ॥ 21 ॥
ಸ ರಾಘವಂಸಮಾಸಾದ್ಯಕ್ರೋಧಸಂರಕ್ತಲೋಚನಃ ।
ವ್ಯಸೃಜಚ್ಛರವರ್ಷಾಣಿರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ॥ 22 ॥
ಶರಾಧಾರಾಸ್ತತೋರಾಮೋರಾವಣಸ್ಯಧನುಶ್ಚ್ಯುತಾಃ ।
ದೃಷ್ಟವೈವಾಪತಿತಾಃಶೀಘ್ರಮ್ಭಲ್ಲಾನ್ ಜಗ್ರಾಹಸತ್ವರಮ್ ॥ 23 ॥
ತಾನ್ ಶರೌಘಾಂಸ್ತತೋಭಲ್ಲೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಶ್ಚಿಚ್ಛೇದರಾಘವಃ ।
ದೀಪ್ಯಮಾನಾನ್ ಮಹಾಘೋರಾನ್ಕ್ರುದ್ಧಾನಾಶೀವಿಷಾನಿವ ॥ 24 ॥
ರಾಘವೋರಾವಣನ್ತೂರ್ಣಂರಾವಣೋರಾಘವನ್ತಥಾ ।
ಅನ್ಯೋನ್ಯಂವಿವಿಧೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃಶರವರ್ಷೈರ್ವವರ್ಷತುಃ ॥ 25 ॥
ಚೇರತುಶ್ಚಚಿರಞ್ಚಿತ್ರಮ್ಮಣ್ಡಲಂಸವ್ಯದಕ್ಷಿಣಮ್ ।
ಬಾಣವೇಗಾತ್ಸಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಾವನ್ಯೋನ್ಯಮಪರಾಜಿತೌ ॥ 26 ॥
ತಯೋರ್ಭೂತಾನಿವಿತ್ರೇಸುರ್ಯುಗಪತ್ಸಮ್ಪ್ರಯುಧ್ಯತೋಃ ।
ರೌದ್ರಯೋಃಸಾಯಕಮುಚೋರ್ಯಮಾನ್ತಕನಿಕಾಶಯೋಃ ॥ 27 ॥
ಸತತಂವಿವಿಧೈರ್ಬಾಣೈರ್ಬಭೂವಗಗನನ್ತದಾ ।
ಘನೈರಿವಾತಪಾಪಾಯೇವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಾಸಸಮಾಕುಲೈಃ ॥ 28 ॥
ಗವಾಕ್ಷಿತಮಿವಾಕಾಶಮ್ಬಭೂವಶರವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ।
ಮಹಾವೇಗೈಸ್ಸುತೀಕ್ಷ್ಣೈಗ್ರೈರ್ಗೃಧ್ರಪತ್ರೈಃಸುವಾಜಿತೈಃ ॥ 29 ॥
ಶರಾನ್ಧಕಾರಮಾಕಾಶಞ್ಚಕ್ರತುಃಪ್ರಥಮನ್ತದಾ ।
ಗತೇಽಸ್ತಂ ತಪನೇ ಚಾಪಿ ಮಹಾಮೇಘಾವಿವೋಥತಿತೌ ॥ 30 ॥
ತಯೋರಭೂನ್ಮಹದ್ಯುದ್ಧಮನ್ಯೋನ್ಯವಥಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣೋಃ ।
ಅನಾಸಾದ್ಯಮಚ್ನಿತ್ಯಂ ಚ ವೃತ್ರವಾಸವಯೋರಿವ ॥ 31 ॥
ಉಭೌಹಿಪರಮೇಷ್ವಾಸಾವುಭೌಯುದ್ಧವಿಶಾರದೌ ।
ಉಭಾವಸ್ತ್ರವಿದಾಂ ಮುಖ್ಯಾವುಭೌ ಯುದ್ಧೇವಿಚೇರತುಃ ॥ 32 ॥
ಉಭೌಹಿಯೇನವ್ರಜತಸ್ತೇನತೇನಶರೋರ್ಮಯಃ ।
ಊರ್ಮಯೋವಾಯುನಾವಿದ್ಧಾ ಜಗ್ಮುಃ ಸಾಗರಯೋರಿವ ॥ 33 ॥
ತತಃಸಂಸಕ್ತಹಸ್ತಸ್ತುರಾವಣೋಲೋಕರಾವಣಃ ।
ನರಾಚಮಾಲಾಂರಾಮಸ್ಯಲಲಾಟೇಪ್ರತ್ಯಮುಞ್ಚತ ॥ 34 ॥
ರೌದ್ರಚಾಪಪ್ರಯುಕ್ತಾನ್ತಾನ್ನೀಲೋತ್ಪಲದಲಪ್ರಭಾಮ್ ।
ಶಿರಸಾಧಾರಯದ್ರಾಮೋ ನ ವ್ಯಥಮಭ್ಯಪದ್ಯತ ॥ 35 ॥
ಅಥಮನ್ತ್ರಾನಭಿಜಪನ್ರೌದ್ರಮಸ್ತಮುದೀರಯನ್ ।
ಶರಾನ್ ಭೂಯಃಸಮಾದಾಯ ರಾಮಃ ಕ್ರೋಧಸಮನ್ವಿತಃ ॥ 36 ॥
ಮುಮೋಚ ಚ ಮಹಾತೇಜಾಶ್ಚಾಪಮಾಯಮ್ಯವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ತೇಮಹಾಮೇಘಸಙ್ಕಾಶೇಕವಚೇಪತಿತಾಃಶರಾಃ ॥ 37 ॥
ಅವಧ್ಯೇರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನ ವ್ಯಥಾಞ್ಜನಯಂಸ್ತದಾ ।
ಪುನರೇವಾಧತಂರಾಮೋರಥಸ್ಥಂರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್ ॥ 38 ॥
ಲಲಾಟೇಪರಮಾಸ್ತ್ರಣಸರ್ವಾಸ್ತ್ರಕುಶಲೋಽಭಿನತ್ ।
ತೇಭಿತ್ತ್ವಾಬಾಣರೂಪಾಣಿಪಞ್ಚಶೀರ್ಷಾಇವೋರಗಾಃ ॥ 39 ॥
ಶ್ವಸನ್ತೋವಿವಿಶುರ್ಭೂಮಿಂರಾವಣಪ್ರತಿಕೂಲಿತಾಃ ।
ನಿಹತ್ಯರಾಘವಸ್ಯಾಸ್ತ್ರಂರಾವಣಃಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ ॥ 40 ॥
ಅಸುರಂಸುಮಹಾಘೋರಮನ್ಯದಸ್ತ್ರಂ ಚಕಾರಸಃ ।
ಸಿಂಹವ್ಯಾಘ್ರಮುಖಾಂಶ್ಚಾಪಿಕಙ್ಕಕಾಕಮುಖಾನಪಿ ॥ 41 ॥
ಗೃಧ್ರಶ್ಯೇನಮುಖಾಂಶ್ಚಾಪಿಶೃಗಾವವದನಾಂಸ್ತಥಾ ।
ಈಹಾಮೃಗಮುಖಾಂಶ್ಚಾಪಿವ್ಯಾದಿತಾಸ್ಯಾನ್ ಭಯಾವಹಾನ್ ॥ 42 ॥
ಪಞ್ಚಾಸ್ಯಾನ್ ಲೇಲಿಹಾನಾಂಶ್ಚಸಸರ್ಜನಿಶಿತಾನ್ ಶರಾನ್ ।
ಶರಾನ್ ಖರಮುಖಾಂಶ್ಚಾನ್ಯಾನ್ವರಾಹಮುಖಸಂಶ್ರಿತಾನ್ ॥ 43 ॥
ಶ್ವಾನಕುಕ್ಕುಟವಕ್ತ್ರಾಂಶ್ಚಮಕರಾಶೀವಿಷಾನನಾನ್ ।
ಏತಾಂಶ್ಚಾನ್ಯಾಂಶ್ಚಮಾಯಾವೀಸಸರ್ಜನಿಶಿತಾನ್ ಶರಾನ್ ॥ 44 ॥
ಶರಾಃ ಸರ್ವೇಷು ಗಾತ್ರೇಷು ಪಾತಿತಾ ಮರ್ಮಭೇದಿನಃ ।
ಅಚಿನ್ತಯಿತ್ವಾ ತಾನ್ಬಾಣಾನ್ಸಮಾಶ್ಲಿಷ್ಯಾ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ॥ 45 ॥
ಸಸರ್ಜಾಸ್ತ್ರಂ ಮಹೋತ್ಸಾಹಃ ಪಾವಕಃ ಪಾವಕೋಪಮಃ ।
ಅಗ್ನಿದೀಪ್ತಮುಖಾನ್ಬಾಣಾಂಸ್ತತ್ರಸೂರ್ಯಮುಖಾನಪಿ ॥ 46 ॥
ಚನ್ದ್ರಾರ್ಧಚನ್ದ್ರವಕ್ರಾಂಶ್ಚಧೂಮಕೇತುಮುಖಾನಪಿ ।
ಗ್ರಹನಕ್ಷತ್ರವರ್ಣಾಂಶ್ಚಮಹೋಲ್ಕಾಮುಖಸಂಸ್ಥಿತಾನ್ ॥ 47 ॥
ವಿದ್ಯುಜಜಿಹ್ವೋಪಮಾಂಶ್ಚಾಪಿಸಸರ್ಜ ವಿವಿಧಾನ್ ಶರಾನ್ ।
ತೇರಾವಣಶರಾಘೋರಾರಾಘವಾಸ್ತ್ರಸಮಾಹತಾಃ ॥ 48 ॥
ವಿಲಯಂ ಜಗ್ಮುರಾಕಾಶೇ ಜಗ್ಮುಶ್ಚೈವ ಸಹಸ್ರಶಃ ।
ತದಸ್ತ್ರನ್ನಿಹತನ್ದೃಷ್ಟವಾರಾಮೇಣಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ ॥ 49 ॥
ಹೃಷ್ಟಾನೇದುಸ್ತತಃಸರ್ವೇಕಪಯಃಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।
ಸುಗ್ರೀವಪ್ರಮುಖಾವೀರಾಃಸಮ್ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ಯರಾಘವಮ್ ॥ 50 ॥
ತತಸ್ತದಸ್ತ್ರಂವಿನಿಹತ್ಯರಾಘವಃಪ್ರಸಹ್ಯತದ್ರಾವಣಬಾಹುನಿಃಸೃತಮ್ ।
ಮುದಾನ್ವಿತೋದಾಶರಥಿರ್ಮಹಾತ್ಮಾವಿನೇದುರುಚ್ಚೈರ್ಮುದಿತಾಃಕಪೀಶ್ವರಾಃ ॥ 51 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha śatatamassargaḥ |
mahodaramahāpārśvauhataudṛṣṭavāturākṣa |
tasmiṃścanihatevīrevirūpākṣemahābale || 1 ||
āviveśamahān krodhorāvaṇantumahāmṛdhe |
sūtaṃ sañcodayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 2 ||
nihatānāmamātyānāṃruddhasyanagarasya ca |
duḥkhamevāpaneṣyāmi hatyā tau rāmalakṣmaṇau || 3 ||
rāmavṛkṣaṃraṇehamanisītāpuṣpaphalapradam |
praśākhāyasyasugrīvojāmbavānkumudonalaḥ || 4 ||
tadastran rāghavaḥ śrīmānuttamāstravidāṃ varaḥ |
jaghāna paramāstreṇa gandharveṇa mahādyutiḥ || 5 ||
sa diśodaśaghoṣeṇarathasyātirathomahān |
nādayan prayayautūrṇaṃrāghavañcābhyadhāvata || 6 ||
pūritātenaśabdenasanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā trastasiṃhamṛgadvijā || 7 ||
tāmasaṃsumahāghorañcakārāstraṃsudāruṇam |
nirdadāhakapīn sarvāṃsteprapetuḥsamantataḥ || 8 ||
utpapātarajobhūmautairbhagnaiḥsampradhāvitaiḥ |
na hitatsahituṃśekurbhrahmaṇānirmitaṃsvayam || 9 ||
tānyanīkānyanekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ |
dṛṣṭavābhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ || 10 ||
tatorākṣasaśārdūlovidrāvyaharivāhinīm |
sa dadarśatatorāmantiṣṭhantamaparājitam || 11 ||
lakṣmaṇenasahabhrātrāviṣṇunāvāsavaṃyathā |
alikhantamivākāśamavaṣṭabhyamahaddhanuḥ || 12 ||
padmapatraviśālākṣandīrghabāhumarindamam |
tatorāmomahātejāḥsaumitrisahitobalī || 13 ||
vānarāṃścaraṇebhagnānāpatantaṃ ca rāvaṇam |
samīkṣyarāghavohṛṣṭomadhyejagrāhakārmukam || 14 ||
visphārayitumārebhetataḥ sa dhanuruttamam |
mahāvegammahānādannirbhandannivamedinīm || 15 ||
rāvaṇasya ca bāṇaughairāmavisphāritena ca |
śabdenarākṣasāstena petuśca śataśastadā || 16 ||
tayoḥśarapathamprāpyarāvaṇorājaputrayoḥ |
sa babhau ca yathārāhuḥsamīpaśaśisūryayoḥ || 17 ||
tamicchan pradhamaṃ yoddhuṃlakṣmaṇoniśitaiḥśaraiḥ |
mumocadhanurāyamyaśarānagniśikhopamān || 18 ||
tānmuktamātrānākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā |
bāṇān bāṇairmahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat || 19 ||
ekamekenabāṇenatribhistrīn daśabhirdaśa |
lakṣmaṇasya praciccheda darśayan pāṇilāghavam || 20 ||
abhyatikramyasaumitriṃrāvaṇaḥsamitiñjayaḥ |
āsasādaraṇerāmaṃsthitaṃśailamivāparam || 21 ||
sa rāghavaṃsamāsādyakrodhasaṃraktalocanaḥ |
vyasṛjaccharavarṣāṇirāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 22 ||
śarādhārāstatorāmorāvaṇasyadhanuścyutāḥ |
dṛṣṭavaivāpatitāḥśīghrambhallān jagrāhasatvaram || 23 ||
tān śaraughāṃstatobhallaistīkṣṇaiścicchedarāghavaḥ |
dīpyamānān mahāghorānkruddhānāśīviṣāniva || 24 ||
rāghavorāvaṇantūrṇaṃrāvaṇorāghavantathā |
anyonyaṃvividhaistīkṣṇaiḥśaravarṣairvavarṣatuḥ || 25 ||
ceratuścacirañcitrammaṇḍalaṃsavyadakṣiṇam |
bāṇavegātsamutkṣiptāvanyonyamaparājitau || 26 ||
tayorbhūtānivitresuryugapatsamprayudhyatoḥ |
raudrayoḥsāyakamucoryamāntakanikāśayoḥ || 27 ||
satataṃvividhairbāṇairbabhūvagaganantadā |
ghanairivātapāpāyevidyunmālāsasamākulaiḥ || 28 ||
gavākṣitamivākāśambabhūvaśaravṛṣṭibhiḥ |
mahāvegaissutīkṣṇaigrairgṛdhrapatraiḥsuvājitaiḥ || 29 ||
śarāndhakāramākāśañcakratuḥprathamantadā |
gate'staṃ tapane cāpi mahāmeghāvivothatitau || 30 ||
tayorabhūnmahadyuddhamanyonyavathakāṅkṣiṇoḥ |
anāsādyamacnityaṃ ca vṛtravāsavayoriva || 31 ||
ubhauhiparameṣvāsāvubhauyuddhaviśāradau |
ubhāvastravidāṃ mukhyāvubhau yuddheviceratuḥ || 32 ||
ubhauhiyenavrajatastenatenaśarormayaḥ |
ūrmayovāyunāviddhā jagmuḥ sāgarayoriva || 33 ||
tataḥsaṃsaktahastasturāvaṇolokarāvaṇaḥ |
narācamālāṃrāmasyalalāṭepratyamuñcata || 34 ||
raudracāpaprayuktāntānnīlotpaladalaprabhām |
śirasādhārayadrāmo na vyathamabhyapadyata || 35 ||
athamantrānabhijapanraudramastamudīrayan |
śarān bhūyaḥsamādāya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ || 36 ||
mumoca ca mahātejāścāpamāyamyavīryavān |
temahāmeghasaṅkāśekavacepatitāḥśarāḥ || 37 ||
avadhyerākṣasendrasya na vyathāñjanayaṃstadā |
punarevādhataṃrāmorathasthaṃrākṣasādhipam || 38 ||
lalāṭeparamāstraṇasarvāstrakuśalo'bhinat |
tebhittvābāṇarūpāṇipañcaśīrṣāivoragāḥ || 39 ||
śvasantoviviśurbhūmiṃrāvaṇapratikūlitāḥ |
nihatyarāghavasyāstraṃrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ || 40 ||
asuraṃsumahāghoramanyadastraṃ cakārasaḥ |
siṃhavyāghramukhāṃścāpikaṅkakākamukhānapi || 41 ||
gṛdhraśyenamukhāṃścāpiśṛgāvavadanāṃstathā |
īhāmṛgamukhāṃścāpivyāditāsyān bhayāvahān || 42 ||
pañcāsyān lelihānāṃścasasarjaniśitān śarān |
śarān kharamukhāṃścānyānvarāhamukhasaṃśritān || 43 ||
śvānakukkuṭavaktrāṃścamakarāśīviṣānanān |
etāṃścānyāṃścamāyāvīsasarjaniśitān śarān || 44 ||
śarāḥ sarveṣu gātreṣu pātitā marmabhedinaḥ |
acintayitvā tānbāṇānsamāśliṣyā ca lakṣmaṇam || 45 ||
sasarjāstraṃ mahotsāhaḥ pāvakaḥ pāvakopamaḥ |
agnidīptamukhānbāṇāṃstatrasūryamukhānapi || 46 ||
candrārdhacandravakrāṃścadhūmaketumukhānapi |
grahanakṣatravarṇāṃścamaholkāmukhasaṃsthitān || 47 ||
vidyujajihvopamāṃścāpisasarja vividhān śarān |
terāvaṇaśarāghorārāghavāstrasamāhatāḥ || 48 ||
vilayaṃ jagmurākāśe jagmuścaiva sahasraśaḥ |
tadastrannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 49 ||
hṛṣṭānedustataḥsarvekapayaḥkāmarūpiṇaḥ |
sugrīvapramukhāvīrāḥsamparikṣipyarāghavam || 50 ||
tatastadastraṃvinihatyarāghavaḥprasahyatadrāvaṇabāhuniḥsṛtam |
mudānvitodāśarathirmahātmāvineduruccairmuditāḥkapīśvarāḥ || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe śatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ शततमस्सर्गः ।
महोदरमहापार्श्वौहतौदृष्टवातुराक्ष ।
तस्मिंश्चनिहतेवीरेविरूपाक्षेमहाबले ॥ 1 ॥
आविवेशमहान् क्रोधोरावणन्तुमहामृधे ।
सूतं सञ्चोदयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ 2 ॥
निहतानाममात्यानांरुद्धस्यनगरस्य च ।
दुःखमेवापनेष्यामि हत्या तौ रामलक्ष्मणौ ॥ 3 ॥
रामवृक्षंरणेहमनिसीतापुष्पफलप्रदम् ।
प्रशाखायस्यसुग्रीवोजाम्बवान्कुमुदोनलः ॥ 4 ॥
तदस्त्रन् राघवः श्रीमानुत्तमास्त्रविदां वरः ।
जघान परमास्त्रेण गन्धर्वेण महाद्युतिः ॥ 5 ॥
स दिशोदशघोषेणरथस्यातिरथोमहान् ।
नादयन् प्रययौतूर्णंराघवञ्चाभ्यधावत ॥ 6 ॥
पूरितातेनशब्देनसनदीगिरिकानना ।
सञ्चचाल मही सर्वा त्रस्तसिंहमृगद्विजा ॥ 7 ॥
तामसंसुमहाघोरञ्चकारास्त्रंसुदारुणम् ।
निर्ददाहकपीन् सर्वांस्तेप्रपेतुःसमन्ततः ॥ 8 ॥
उत्पपातरजोभूमौतैर्भग्नैःसम्प्रधावितैः ।
न हितत्सहितुंशेकुर्भ्रह्मणानिर्मितंस्वयम् ॥ 9 ॥
तान्यनीकान्यनेकानि रावणस्य शरोत्तमैः ।
दृष्टवाभग्नानि शतशो राघवः पर्यवस्थितः ॥ 10 ॥
ततोराक्षसशार्दूलोविद्राव्यहरिवाहिनीम् ।
स ददर्शततोरामन्तिष्ठन्तमपराजितम् ॥ 11 ॥
लक्ष्मणेनसहभ्रात्राविष्णुनावासवंयथा ।
अलिखन्तमिवाकाशमवष्टभ्यमहद्धनुः ॥ 12 ॥
पद्मपत्रविशालाक्षन्दीर्घबाहुमरिन्दमम् ।
ततोरामोमहातेजाःसौमित्रिसहितोबली ॥ 13 ॥
वानरांश्चरणेभग्नानापतन्तं च रावणम् ।
समीक्ष्यराघवोहृष्टोमध्येजग्राहकार्मुकम् ॥ 14 ॥
विस्फारयितुमारेभेततः स धनुरुत्तमम् ।
महावेगम्महानादन्निर्भन्दन्निवमेदिनीम् ॥ 15 ॥
रावणस्य च बाणौघैरामविस्फारितेन च ।
शब्देनराक्षसास्तेन पेतुश्च शतशस्तदा ॥ 16 ॥
तयोःशरपथम्प्राप्यरावणोराजपुत्रयोः ।
स बभौ च यथाराहुःसमीपशशिसूर्ययोः ॥ 17 ॥
तमिच्छन् प्रधमं योद्धुंलक्ष्मणोनिशितैःशरैः ।
मुमोचधनुरायम्यशरानग्निशिखोपमान् ॥ 18 ॥
तान्मुक्तमात्रानाकाशे लक्ष्मणेन धनुष्मता ।
बाणान् बाणैर्महातेजा रावणः प्रत्यवारयत् ॥ 19 ॥
एकमेकेनबाणेनत्रिभिस्त्रीन् दशभिर्दश ।
लक्ष्मणस्य प्रचिच्छेद दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥ 20 ॥
अभ्यतिक्रम्यसौमित्रिंरावणःसमितिञ्जयः ।
आससादरणेरामंस्थितंशैलमिवापरम् ॥ 21 ॥
स राघवंसमासाद्यक्रोधसंरक्तलोचनः ।
व्यसृजच्छरवर्षाणिरावणो राक्षसेश्वरः ॥ 22 ॥
शराधारास्ततोरामोरावणस्यधनुश्च्युताः ।
दृष्टवैवापतिताःशीघ्रम्भल्लान् जग्राहसत्वरम् ॥ 23 ॥
तान् शरौघांस्ततोभल्लैस्तीक्ष्णैश्चिच्छेदराघवः ।
दीप्यमानान् महाघोरान्क्रुद्धानाशीविषानिव ॥ 24 ॥
राघवोरावणन्तूर्णंरावणोराघवन्तथा ।
अन्योन्यंविविधैस्तीक्ष्णैःशरवर्षैर्ववर्षतुः ॥ 25 ॥
चेरतुश्चचिरञ्चित्रम्मण्डलंसव्यदक्षिणम् ।
बाणवेगात्समुत्क्षिप्तावन्योन्यमपराजितौ ॥ 26 ॥
तयोर्भूतानिवित्रेसुर्युगपत्सम्प्रयुध्यतोः ।
रौद्रयोःसायकमुचोर्यमान्तकनिकाशयोः ॥ 27 ॥
सततंविविधैर्बाणैर्बभूवगगनन्तदा ।
घनैरिवातपापायेविद्युन्मालाससमाकुलैः ॥ 28 ॥
गवाक्षितमिवाकाशम्बभूवशरवृष्टिभिः ।
महावेगैस्सुतीक्ष्णैग्रैर्गृध्रपत्रैःसुवाजितैः ॥ 29 ॥
शरान्धकारमाकाशञ्चक्रतुःप्रथमन्तदा ।
गतेऽस्तं तपने चापि महामेघाविवोथतितौ ॥ 30 ॥
तयोरभून्महद्युद्धमन्योन्यवथकाङ्क्षिणोः ।
अनासाद्यमच्नित्यं च वृत्रवासवयोरिव ॥ 31 ॥
उभौहिपरमेष्वासावुभौयुद्धविशारदौ ।
उभावस्त्रविदां मुख्यावुभौ युद्धेविचेरतुः ॥ 32 ॥
उभौहियेनव्रजतस्तेनतेनशरोर्मयः ।
ऊर्मयोवायुनाविद्धा जग्मुः सागरयोरिव ॥ 33 ॥
ततःसंसक्तहस्तस्तुरावणोलोकरावणः ।
नराचमालांरामस्यललाटेप्रत्यमुञ्चत ॥ 34 ॥
रौद्रचापप्रयुक्तान्तान्नीलोत्पलदलप्रभाम् ।
शिरसाधारयद्रामो न व्यथमभ्यपद्यत ॥ 35 ॥
अथमन्त्रानभिजपन्रौद्रमस्तमुदीरयन् ।
शरान् भूयःसमादाय रामः क्रोधसमन्वितः ॥ 36 ॥
मुमोच च महातेजाश्चापमायम्यवीर्यवान् ।
तेमहामेघसङ्काशेकवचेपतिताःशराः ॥ 37 ॥
अवध्येराक्षसेन्द्रस्य न व्यथाञ्जनयंस्तदा ।
पुनरेवाधतंरामोरथस्थंराक्षसाधिपम् ॥ 38 ॥
ललाटेपरमास्त्रणसर्वास्त्रकुशलोऽभिनत् ।
तेभित्त्वाबाणरूपाणिपञ्चशीर्षाइवोरगाः ॥ 39 ॥
श्वसन्तोविविशुर्भूमिंरावणप्रतिकूलिताः ।
निहत्यराघवस्यास्त्रंरावणःक्रोधमूर्छितः ॥ 40 ॥
असुरंसुमहाघोरमन्यदस्त्रं चकारसः ।
सिंहव्याघ्रमुखांश्चापिकङ्ककाकमुखानपि ॥ 41 ॥
गृध्रश्येनमुखांश्चापिशृगाववदनांस्तथा ।
ईहामृगमुखांश्चापिव्यादितास्यान् भयावहान् ॥ 42 ॥
पञ्चास्यान् लेलिहानांश्चससर्जनिशितान् शरान् ।
शरान् खरमुखांश्चान्यान्वराहमुखसंश्रितान् ॥ 43 ॥
श्वानकुक्कुटवक्त्रांश्चमकराशीविषाननान् ।
एतांश्चान्यांश्चमायावीससर्जनिशितान् शरान् ॥ 44 ॥
शराः सर्वेषु गात्रेषु पातिता मर्मभेदिनः ।
अचिन्तयित्वा तान्बाणान्समाश्लिष्या च लक्ष्मणम् ॥ 45 ॥
ससर्जास्त्रं महोत्साहः पावकः पावकोपमः ।
अग्निदीप्तमुखान्बाणांस्तत्रसूर्यमुखानपि ॥ 46 ॥
चन्द्रार्धचन्द्रवक्रांश्चधूमकेतुमुखानपि ।
ग्रहनक्षत्रवर्णांश्चमहोल्कामुखसंस्थितान् ॥ 47 ॥
विद्युजजिह्वोपमांश्चापिससर्ज विविधान् शरान् ।
तेरावणशराघोराराघवास्त्रसमाहताः ॥ 48 ॥
विलयं जग्मुराकाशे जग्मुश्चैव सहस्रशः ।
तदस्त्रन्निहतन्दृष्टवारामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ 49 ॥
हृष्टानेदुस्ततःसर्वेकपयःकामरूपिणः ।
सुग्रीवप्रमुखावीराःसम्परिक्षिप्यराघवम् ॥ 50 ॥
ततस्तदस्त्रंविनिहत्यराघवःप्रसह्यतद्रावणबाहुनिःसृतम् ।
मुदान्वितोदाशरथिर्महात्माविनेदुरुच्चैर्मुदिताःकपीश्वराः ॥ 51 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे शततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha śatatamassargaḥ |
mahodaramahāpārśvauhataudṛṣṭavāturākṣa |
tasmiṃścanihatevīrevirūpākṣemahābale || 1 ||
āviveśamahān krodhorāvaṇantumahāmṛdhe |
sūtaṃ sañcodayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 2 ||
nihatānāmamātyānāṃruddhasyanagarasya ca |
duḥkhamevāpaneṣyāmi hatyā tau rāmalakṣmaṇau || 3 ||
rāmavṛkṣaṃraṇehamanisītāpuṣpaphalapradam |
praśākhāyasyasugrīvojāmbavānkumudonalaḥ || 4 ||
tadastran rāghavaḥ śrīmānuttamāstravidāṃ varaḥ |
jaghāna paramāstreṇa gandharveṇa mahādyutiḥ || 5 ||
sa diśodaśaghoṣeṇarathasyātirathomahān |
nādayan prayayautūrṇaṃrāghavañcābhyadhāvata || 6 ||
pūritātenaśabdenasanadīgirikānanā |
sañcacāla mahī sarvā trastasiṃhamṛgadvijā || 7 ||
tāmasaṃsumahāghorañcakārāstraṃsudāruṇam |
nirdadāhakapīn sarvāṃsteprapetuḥsamantataḥ || 8 ||
utpapātarajobhūmautairbhagnaiḥsampradhāvitaiḥ |
na hitatsahituṃśekurbhrahmaṇānirmitaṃsvayam || 9 ||
tānyanīkānyanekāni rāvaṇasya śarottamaiḥ |
dṛṣṭavābhagnāni śataśo rāghavaḥ paryavasthitaḥ || 10 ||
tatorākṣasaśārdūlovidrāvyaharivāhinīm |
sa dadarśatatorāmantiṣṭhantamaparājitam || 11 ||
lakṣmaṇenasahabhrātrāviṣṇunāvāsavaṃyathā |
alikhantamivākāśamavaṣṭabhyamahaddhanuḥ || 12 ||
padmapatraviśālākṣandīrghabāhumarindamam |
tatorāmomahātejāḥsaumitrisahitobalī || 13 ||
vānarāṃścaraṇebhagnānāpatantaṃ ca rāvaṇam |
samīkṣyarāghavohṛṣṭomadhyejagrāhakārmukam || 14 ||
visphārayitumārebhetataḥ sa dhanuruttamam |
mahāvegammahānādannirbhandannivamedinīm || 15 ||
rāvaṇasya ca bāṇaughairāmavisphāritena ca |
śabdenarākṣasāstena petuśca śataśastadā || 16 ||
tayoḥśarapathamprāpyarāvaṇorājaputrayoḥ |
sa babhau ca yathārāhuḥsamīpaśaśisūryayoḥ || 17 ||
tamicchan pradhamaṃ yoddhuṃlakṣmaṇoniśitaiḥśaraiḥ |
mumocadhanurāyamyaśarānagniśikhopamān || 18 ||
tānmuktamātrānākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā |
bāṇān bāṇairmahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat || 19 ||
ekamekenabāṇenatribhistrīn daśabhirdaśa |
lakṣmaṇasya praciccheda darśayan pāṇilāghavam || 20 ||
abhyatikramyasaumitriṃrāvaṇaḥsamitiñjayaḥ |
āsasādaraṇerāmaṃsthitaṃśailamivāparam || 21 ||
sa rāghavaṃsamāsādyakrodhasaṃraktalocanaḥ |
vyasṛjaccharavarṣāṇirāvaṇo rākṣaseśvaraḥ || 22 ||
śarādhārāstatorāmorāvaṇasyadhanuścyutāḥ |
dṛṣṭavaivāpatitāḥśīghrambhallān jagrāhasatvaram || 23 ||
tān śaraughāṃstatobhallaistīkṣṇaiścicchedarāghavaḥ |
dīpyamānān mahāghorānkruddhānāśīviṣāniva || 24 ||
rāghavorāvaṇantūrṇaṃrāvaṇorāghavantathā |
anyonyaṃvividhaistīkṣṇaiḥśaravarṣairvavarṣatuḥ || 25 ||
ceratuścacirañcitrammaṇḍalaṃsavyadakṣiṇam |
bāṇavegātsamutkṣiptāvanyonyamaparājitau || 26 ||
tayorbhūtānivitresuryugapatsamprayudhyatoḥ |
raudrayoḥsāyakamucoryamāntakanikāśayoḥ || 27 ||
satataṃvividhairbāṇairbabhūvagaganantadā |
ghanairivātapāpāyevidyunmālāsasamākulaiḥ || 28 ||
gavākṣitamivākāśambabhūvaśaravṛṣṭibhiḥ |
mahāvegaissutīkṣṇaigrairgṛdhrapatraiḥsuvājitaiḥ || 29 ||
śarāndhakāramākāśañcakratuḥprathamantadā |
gate'staṃ tapane cāpi mahāmeghāvivothatitau || 30 ||
tayorabhūnmahadyuddhamanyonyavathakāṅkṣiṇoḥ |
anāsādyamacnityaṃ ca vṛtravāsavayoriva || 31 ||
ubhauhiparameṣvāsāvubhauyuddhaviśāradau |
ubhāvastravidāṃ mukhyāvubhau yuddheviceratuḥ || 32 ||
ubhauhiyenavrajatastenatenaśarormayaḥ |
ūrmayovāyunāviddhā jagmuḥ sāgarayoriva || 33 ||
tataḥsaṃsaktahastasturāvaṇolokarāvaṇaḥ |
narācamālāṃrāmasyalalāṭepratyamuñcata || 34 ||
raudracāpaprayuktāntānnīlotpaladalaprabhām |
śirasādhārayadrāmo na vyathamabhyapadyata || 35 ||
athamantrānabhijapanraudramastamudīrayan |
śarān bhūyaḥsamādāya rāmaḥ krodhasamanvitaḥ || 36 ||
mumoca ca mahātejāścāpamāyamyavīryavān |
temahāmeghasaṅkāśekavacepatitāḥśarāḥ || 37 ||
avadhyerākṣasendrasya na vyathāñjanayaṃstadā |
punarevādhataṃrāmorathasthaṃrākṣasādhipam || 38 ||
lalāṭeparamāstraṇasarvāstrakuśalo'bhinat |
tebhittvābāṇarūpāṇipañcaśīrṣāivoragāḥ || 39 ||
śvasantoviviśurbhūmiṃrāvaṇapratikūlitāḥ |
nihatyarāghavasyāstraṃrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ || 40 ||
asuraṃsumahāghoramanyadastraṃ cakārasaḥ |
siṃhavyāghramukhāṃścāpikaṅkakākamukhānapi || 41 ||
gṛdhraśyenamukhāṃścāpiśṛgāvavadanāṃstathā |
īhāmṛgamukhāṃścāpivyāditāsyān bhayāvahān || 42 ||
pañcāsyān lelihānāṃścasasarjaniśitān śarān |
śarān kharamukhāṃścānyānvarāhamukhasaṃśritān || 43 ||
śvānakukkuṭavaktrāṃścamakarāśīviṣānanān |
etāṃścānyāṃścamāyāvīsasarjaniśitān śarān || 44 ||
śarāḥ sarveṣu gātreṣu pātitā marmabhedinaḥ |
acintayitvā tānbāṇānsamāśliṣyā ca lakṣmaṇam || 45 ||
sasarjāstraṃ mahotsāhaḥ pāvakaḥ pāvakopamaḥ |
agnidīptamukhānbāṇāṃstatrasūryamukhānapi || 46 ||
candrārdhacandravakrāṃścadhūmaketumukhānapi |
grahanakṣatravarṇāṃścamaholkāmukhasaṃsthitān || 47 ||
vidyujajihvopamāṃścāpisasarja vividhān śarān |
terāvaṇaśarāghorārāghavāstrasamāhatāḥ || 48 ||
vilayaṃ jagmurākāśe jagmuścaiva sahasraśaḥ |
tadastrannihatandṛṣṭavārāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 49 ||
hṛṣṭānedustataḥsarvekapayaḥkāmarūpiṇaḥ |
sugrīvapramukhāvīrāḥsamparikṣipyarāghavam || 50 ||
tatastadastraṃvinihatyarāghavaḥprasahyatadrāvaṇabāhuniḥsṛtam |
mudānvitodāśarathirmahātmāvineduruccairmuditāḥkapīśvarāḥ || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe śatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.