6.53 யுத்தகாண்ட - த்ரிபஞ்சாஶ ஸர்கஃ

6.53 Yuddhakanda - Tripanchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத த்ரிபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ।
தூம்ராக்ஷந்நிஹதம்ஶ்ருத்வாராவணோராக்ஷஸேஶ்வரஃ ।
க்ரோதேநமஹதாऽவிஷ்டோநிஶ்ஶ்வஸந்நுரகோயதா ॥ 1 ॥
தீர்கமுஷ்ணம்விநிஶ்ஶ்வஸ்யக்ரோதேநகலுஷீக்ரு'தஃ ।
அப்ரவீத்ராக்ஷஸங்க்ரூரம்வஜ்ரதம்ஷ்ட்ரம்மஹாபலம் ॥ 2 ॥
கச்சத்வம்வீர நிர்யாஹிராக்ஷஸைஃபரிவாரிதஃ ।
ஜஹிதாஶரதிம்ராமம்ஸுக்ரீவம்வாநரைஃஸஹ ॥ 3 ॥
ததேத்யுக்த்வாத்ருததரம்மாயாவீராக்ஷஸேஶ்வரம் ।
நிர்ஜகாமபலைஸ்ஸார்தம்பஹுபிஃபரிவாரிதஃ ॥ 4 ॥
நாகைரஶ்வைஃகரைருஷ்ட்ரைஃஸம்யுக்தஸ்ஸுஸமாஹிதஃ ।
பதாகாத்வஜசித்ரைஶ்சரதைஶ்சஸமலங்க்ரு'தஃ ॥ 5 ॥
ததோவிசித்ரகேயூரமுகுடைஶ்சவிபூஷிதஃ ।
தநுத்ராணிசஸமாவ்ரு'த்யஸதநுர்நிர்யயௌத்ருதம் ॥ 6 ॥
பதாகாலங்க்ரு'தந்தீப்தந்தப்தகாஞ்சநபூஷிதம் ।
ரதம்ப்ரதக்ஷிணங்க்ரு'த்வாஸமாரோஹச்சமூபதிஃ ॥ 7 ॥
யஷ்டிபிஸ்தோமரைசஶித்ரைஶ்ஶூலைஶ்சமுஸலைரபி ।
பிண்டிபாலைஶ்சபாஶைஶ்சஶக்திபிஃபட்டஸைரபி ॥ 8 ॥
கடகைஶ்சக்ரைர்கதாபிஶ்சநிஶிதைஶ்சபரஶ்வதைஃ ।
பதாதயஶ்சநிர்யாந்திவிவிதாஃஶஸ்த்ரபாணயஃ ॥ 9 ॥
விசித்ரவாஸஸஃ ஸர்வே தீப்தா ராக்ஷஸபுங்கவாஃ ।
கஜ மதோத்கடாஃ ஶூராஶ்சலந்த இவ பர்வதா ॥ 10 ॥
தேயுத்தகுஶலைரூடாஸ்தோமராங்குஶபாணிபிஃ ।
அந்யேலக்ஷணஸம்யுக்தாஶ்ஶூராரூடாமஹாபலாஃ ॥ 11 ॥
தத்ராக்ஷஸபலம்ஸர்வம்விப்ரஸ்திதமஶோபத ।
ப்ராவ்ரு'டகாலேயதாமேகாநர்தமாநாஸ்ஸவித்யுதஃ ॥ 12 ॥
நிஸ்ஸ்ரு'தாதக்ஷிணத்வாராதங்கதோயத்ரயூதபஃ ।
தேஷாந்நிஷ்க்ரமமாணாநாமஶுபம்ஸமஜாயத ॥ 13 ॥
ஆகாஶாத்விகநாத்தீவ்ராதுல்காஶ்சாப்யந்யபதம்ஸ்ததா ।
வமந்த்யஃபாவகஜ்வாலாஶஶிவாகோரம்வவாஶிரே ॥ 14 ॥
வ்யாஹரந்தம்ரு'காகோராரக்ஷஸாந்நிதநந்ததா ।
ஸமாபதந்தோயோதாஸ்துப்ராஸ்கலந் ஸ்தத்ரதாருணம் ॥ 15 ॥
ஏதாநௌத்பாதிகாந் த்ரு'ஷ்டவாவஜ்ரதம்ஷ்ட்ரோமஹாபலஃ ।
தைர்யமாலம்ப்யதேஜஸ்வீநிர்ஜகாமரணோத்ஸுகஃ ॥ 16 ॥
தாம்ஸ்துநிஷ்க்ரமதோத்ரு'ஷ்டவாவாநராஜிதகாஶிநஃ ।
ப்ரணேதுஸ்ஸுமஹாநாதாந்பூரயாம்ஶ்சதிஶோதஶ ॥ 17 ॥
ததஃப்ரவ்ரு'த்தந்துமுலம்ஹரீணாம்ராக்ஷஸைஸ்ஸஹ ।
கோராணாம்பீமரூபாணாமந்யோந்யவதகாங் க்ஷிணாம் ॥ 18 ॥
நிஷ்பதந்தோமஹோத்ஸாஹோபிந்நதேஹஶிரோதராஃ ।
ருதிரோக்ஷிதஸர்வாங்காந்யபதந்தரணீதலே ॥ 19 ॥
கேசிதந்யோந்யமாஸாத்யஶூராஃபரிகபாணயஃ ।
சிக்ஷிபுர்விவிதம்ஶஸ்த்ரம்ஸமரேஷ்ந்விவர்திநஃ ॥ 20 ॥
த்ருமாணாஞ்சஶிலாநாஞ்சஶஸ்த்ராணாஞ்சாபிநிஸ்ஸ்வநஃ ॥ 21 ॥
ஶ்ரூயதேஸுமஹாம்ஸ்தத்ரகோரோஹ்ரு'தயபேதஸஃ ।
ரதநேமிஸ்வநஸ்தத்ரதநுஷஶ்சாபிநிஸ்வஸத் ॥ 22 ॥
ஶங்கபேரீம்ரு'தங்காநாம்பபூவதுமுலஃஸ்வநஃ ।
கேசிதஸ்த்ராணிஸந்ஸ்ரு'ஜ்யபாஹுயுத்தமகுர்வத ।
தலைஶ்சசரணைஶ்சாபிமுஷ்டிபிஶ்சத்ருமைரபி ॥ 23 ॥
ஜாநுபிஶ்சஹதாஃகேசித்பிந்நதேஹாஶ்சராக்ஷஸாஃ ।
ஶிலாபிஶ்சூர்ணிதாஃகேசித்வாநரைர்யுத்ததுர்மதைஃ ॥ 24 ॥
ஶிலாபிஶ்சூர்ணிதாஃ கேசித்வாநரைர்யுத்ததுர்மதைஃ ।
வஜ்ரதம்ஷ்ட்ரோ ப்ரு'ஶம் பாநை ரணே வித்ராஸயந் ஹரீந் ॥ 25 ॥
பலவந்தோऽஸ்த்ரவிதுஷோநாநாப்ரஹரணாரணே ।
ஜக்நுர்வாநரஸைந்யாநிராக்ஷஸாஃக்ரோதமூர்சிதாஃ ॥ 26 ॥
ஜக்நர்வாநரஸைந்யாநி ராக்ஷஸாஃ க்ரோதமூர்சிதாஃ ।
ஜக்நே தாந் ராக்ஷஸாந் ஸர்வாந் த்ரு'ஷ்டோ வாலிஸுதோ ரணே ॥ 27 ॥
தாந் ராக்ஷஸகணாந்ஸர்வாந்வ்ரு'க்ஷமுத்யம்யவீர்யவாந் ।
அங்கதஃக்ரோததாம்ராக்ஷஃஸிம்ஹஃக்ஷுத்ரம்ரு'காநிவ ॥ 28 ॥
காரகதநங்கோரம்ஶக்ரதுல்யபராக்ரமஃ ॥ 29 ॥
அங்கதாபிஹதாஸ்தத்ரராக்ஷஸாபீமவிக்ரமாஃ ।
விபிந்நஶிரஸஃபேதுர்விக்ரு'தாஇவபாதபாஃ ॥ 30 ॥
ரதைரஶ்வைர்த்வஜைஶ்சித்ரைஶ்ஶரைர்ஹரிரக்ஷஸாம் ।
ருதிரேணஸஞ்சந்நாபூமிர்பயகராததா ॥ 31 ॥
ஹாரகேயூரவஸ்ஸ்ரைஶ்சஶத்ரைஶ்சஸமலங்க்ரு'தா ।
பூமிர்பாதிரணேதத்ரஶாரதீவயதாநிஶா ॥ 32 ॥
அங்கதஸ்யசவேகேநதத்ராக்ஷஸபலம்மஹத் ।
ப்ராகம்பதததாதத்ரபவநேநாம்புதோயதா ॥ 33 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே த்ரிபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
dhūmrākṣannihataṃśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
krodhenamahatā'viṣṭoniśśvasannuragoyathā || 1 ||
dīrghamuṣṇaṃviniśśvasyakrodhenakaluṣīkṛtaḥ |
abravīdrākṣasaṅkrūraṃvajradaṃṣṭrammahābalam || 2 ||
gacchatvaṃvīra niryāhirākṣasaiḥparivāritaḥ |
jahidāśarathiṃrāmaṃsugrīvaṃvānaraiḥsaha || 3 ||
tathetyuktvādrutatarammāyāvīrākṣaseśvaram |
nirjagāmabalaissārdambahubhiḥparivāritaḥ || 4 ||
nāgairaśvaiḥkharairuṣṭraiḥsaṃyuktassusamāhitaḥ |
patākādhvajacitraiścarathaiścasamalaṅkṛtaḥ || 5 ||
tatovicitrakeyūramukuṭaiścavibhūṣitaḥ |
tanutrāṇicasamāvṛtyasadhanurniryayaudrutam || 6 ||
patākālaṅkṛtandīptantaptakāñcanabhūṣitam |
rathampradakṣiṇaṅkṛtvāsamārohaccamūpatiḥ || 7 ||
yaṣṭibhistomaraicaśitraiśśūlaiścamusalairapi |
bhiṇḍipālaiścapāśaiścaśaktibhiḥpaṭṭasairapi || 8 ||
khaḍagaiścakrairgadābhiścaniśitaiścaparaśvadhaiḥ |
padātayaścaniryāntivividhāḥśastrapāṇayaḥ || 9 ||
vicitravāsasaḥ sarve dīptā rākṣasapuṅgavāḥ |
gaja madotkaṭāḥ śūrāścalanta iva parvatā || 10 ||
teyuddhakuśalairūḍhāstomarāṅkuśapāṇibhiḥ |
anyelakṣaṇasaṃyuktāśśūrārūḍhāmahābalāḥ || 11 ||
tadrākṣasabalaṃsarvaṃviprasthitamaśobhata |
prāvṛṭakāleyathāmeghānardamānāssavidyutaḥ || 12 ||
nissṛtādakṣiṇadvārādaṅgadoyatrayūthapaḥ |
teṣānniṣkramamāṇānāmaśubhaṃsamajāyata || 13 ||
ākāśādvighanāttīvrādulkāścābhyanyapataṃstadā |
vamantyaḥpāvakajvālāśaśivāghoraṃvavāśire || 14 ||
vyāharantamṛgāghorārakṣasānnidhanantadā |
samāpatantoyodhāstuprāskhalan statradāruṇam || 15 ||
etānautpātikān dṛṣṭavāvajradaṃṣṭromahābalaḥ |
dhairyamālambhyatejasvīnirjagāmaraṇotsukaḥ || 16 ||
tāṃstuniṣkramatodṛṣṭavāvānarājitakāśinaḥ |
praṇedussumahānādānpūrayāṃścadiśodaśa || 17 ||
tataḥpravṛttantumulaṃharīṇāṃrākṣasaissaha |
ghorāṇāmbhīmarūpāṇāmanyonyavathakāṅ kṣiṇām || 18 ||
niṣpatantomahotsāhobhinnadehaśirodharāḥ |
rudhirokṣitasarvāṅgānyapatantharaṇītale || 19 ||
kecidanyonyamāsādyaśūrāḥparighapāṇayaḥ |
cikṣipurvividhaṃśastraṃsamareṣnvivartinaḥ || 20 ||
drumāṇāñcaśilānāñcaśastrāṇāñcāpinissvanaḥ || 21 ||
śrūyatesumahāṃstatraghorohṛdayabhedasaḥ |
rathanemisvanastatradhanuṣaścāpinisvasat || 22 ||
śaṅkhabherīmṛdaṅgānāmbabhūvatumulaḥsvanaḥ |
kecidastrāṇisansṛjyabāhuyuddhamakurvata |
talaiścacaraṇaiścāpimuṣṭibhiścadrumairapi || 23 ||
jānubhiścahatāḥkecidbhinnadehāścarākṣasāḥ |
śilābhiścūrṇitāḥkecidvānarairyuddhadurmadaiḥ || 24 ||
śilābhiścūrṇitāḥ kecidvānarairyuddhadurmadaiḥ |
vajradaṃṣṭro bhṛśaṃ bānai raṇe vitrāsayan harīn || 25 ||
balavanto'straviduṣonānāpraharaṇāraṇe |
jaghnurvānarasainyānirākṣasāḥkrodhamūrchitāḥ || 26 ||
jaghnarvānarasainyāni rākṣasāḥ krodhamūrcitāḥ |
jaghne tān rākṣasān sarvān dhṛṣṭo vālisuto raṇe || 27 ||
tān rākṣasagaṇānsarvānvṛkṣamudyamyavīryavān |
aṅgadaḥkrodhatāmrākṣaḥsiṃhaḥkṣudramṛgāniva || 28 ||
kārakadanaṅghoraṃśakratulyaparākramaḥ || 29 ||
aṅgadābhihatāstatrarākṣasābhīmavikramāḥ |
vibhinnaśirasaḥpeturvikṛtāivapādapāḥ || 30 ||
rathairaśvairdhvajaiścitraiśśarairharirakṣasām |
rudhireṇasañchannābhūmirbhayakarātadā || 31 ||
hārakeyūravassraiścaśatraiścasamalaṅkṛtā |
bhūmirbhātiraṇetatraśāradīvayathāniśā || 32 ||
aṅgadasyacavegenatadrākṣasabalammahat |
prākampatatadātatrapavanenāmbudoyathā || 33 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ त्रिपञ्चाशस्सर्गः ।
धूम्राक्षन्निहतंश्रुत्वारावणोराक्षसेश्वरः ।
क्रोधेनमहताऽविष्टोनिश्श्वसन्नुरगोयथा ॥ 1 ॥
दीर्घमुष्णंविनिश्श्वस्यक्रोधेनकलुषीकृतः ।
अब्रवीद्राक्षसङ्क्रूरंवज्रदंष्ट्रम्महाबलम् ॥ 2 ॥
गच्छत्वंवीर निर्याहिराक्षसैःपरिवारितः ।
जहिदाशरथिंरामंसुग्रीवंवानरैःसह ॥ 3 ॥
तथेत्युक्त्वाद्रुततरम्मायावीराक्षसेश्वरम् ।
निर्जगामबलैस्सार्दम्बहुभिःपरिवारितः ॥ 4 ॥
नागैरश्वैःखरैरुष्ट्रैःसंयुक्तस्सुसमाहितः ।
पताकाध्वजचित्रैश्चरथैश्चसमलङ्कृतः ॥ 5 ॥
ततोविचित्रकेयूरमुकुटैश्चविभूषितः ।
तनुत्राणिचसमावृत्यसधनुर्निर्ययौद्रुतम् ॥ 6 ॥
पताकालङ्कृतन्दीप्तन्तप्तकाञ्चनभूषितम् ।
रथम्प्रदक्षिणङ्कृत्वासमारोहच्चमूपतिः ॥ 7 ॥
यष्टिभिस्तोमरैचशित्रैश्शूलैश्चमुसलैरपि ।
भिण्डिपालैश्चपाशैश्चशक्तिभिःपट्टसैरपि ॥ 8 ॥
खडगैश्चक्रैर्गदाभिश्चनिशितैश्चपरश्वधैः ।
पदातयश्चनिर्यान्तिविविधाःशस्त्रपाणयः ॥ 9 ॥
विचित्रवाससः सर्वे दीप्ता राक्षसपुङ्गवाः ।
गज मदोत्कटाः शूराश्चलन्त इव पर्वता ॥ 10 ॥
तेयुद्धकुशलैरूढास्तोमराङ्कुशपाणिभिः ।
अन्येलक्षणसंयुक्ताश्शूरारूढामहाबलाः ॥ 11 ॥
तद्राक्षसबलंसर्वंविप्रस्थितमशोभत ।
प्रावृटकालेयथामेघानर्दमानास्सविद्युतः ॥ 12 ॥
निस्सृतादक्षिणद्वारादङ्गदोयत्रयूथपः ।
तेषान्निष्क्रममाणानामशुभंसमजायत ॥ 13 ॥
आकाशाद्विघनात्तीव्रादुल्काश्चाभ्यन्यपतंस्तदा ।
वमन्त्यःपावकज्वालाशशिवाघोरंववाशिरे ॥ 14 ॥
व्याहरन्तमृगाघोरारक्षसान्निधनन्तदा ।
समापतन्तोयोधास्तुप्रास्खलन् स्तत्रदारुणम् ॥ 15 ॥
एतानौत्पातिकान् दृष्टवावज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।
धैर्यमालम्भ्यतेजस्वीनिर्जगामरणोत्सुकः ॥ 16 ॥
तांस्तुनिष्क्रमतोदृष्टवावानराजितकाशिनः ।
प्रणेदुस्सुमहानादान्पूरयांश्चदिशोदश ॥ 17 ॥
ततःप्रवृत्तन्तुमुलंहरीणांराक्षसैस्सह ।
घोराणाम्भीमरूपाणामन्योन्यवथकाङ् क्षिणाम् ॥ 18 ॥
निष्पतन्तोमहोत्साहोभिन्नदेहशिरोधराः ।
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गान्यपतन्थरणीतले ॥ 19 ॥
केचिदन्योन्यमासाद्यशूराःपरिघपाणयः ।
चिक्षिपुर्विविधंशस्त्रंसमरेष्न्विवर्तिनः ॥ 20 ॥
द्रुमाणाञ्चशिलानाञ्चशस्त्राणाञ्चापिनिस्स्वनः ॥ 21 ॥
श्रूयतेसुमहांस्तत्रघोरोहृदयभेदसः ।
रथनेमिस्वनस्तत्रधनुषश्चापिनिस्वसत् ॥ 22 ॥
शङ्खभेरीमृदङ्गानाम्बभूवतुमुलःस्वनः ।
केचिदस्त्राणिसन्सृज्यबाहुयुद्धमकुर्वत ।
तलैश्चचरणैश्चापिमुष्टिभिश्चद्रुमैरपि ॥ 23 ॥
जानुभिश्चहताःकेचिद्भिन्नदेहाश्चराक्षसाः ।
शिलाभिश्चूर्णिताःकेचिद्वानरैर्युद्धदुर्मदैः ॥ 24 ॥
शिलाभिश्चूर्णिताः केचिद्वानरैर्युद्धदुर्मदैः ।
वज्रदंष्ट्रो भृशं बानै रणे वित्रासयन् हरीन् ॥ 25 ॥
बलवन्तोऽस्त्रविदुषोनानाप्रहरणारणे ।
जघ्नुर्वानरसैन्यानिराक्षसाःक्रोधमूर्छिताः ॥ 26 ॥
जघ्नर्वानरसैन्यानि राक्षसाः क्रोधमूर्चिताः ।
जघ्ने तान् राक्षसान् सर्वान् धृष्टो वालिसुतो रणे ॥ 27 ॥
तान् राक्षसगणान्सर्वान्वृक्षमुद्यम्यवीर्यवान् ।
अङ्गदःक्रोधताम्राक्षःसिंहःक्षुद्रमृगानिव ॥ 28 ॥
कारकदनङ्घोरंशक्रतुल्यपराक्रमः ॥ 29 ॥
अङ्गदाभिहतास्तत्रराक्षसाभीमविक्रमाः ।
विभिन्नशिरसःपेतुर्विकृताइवपादपाः ॥ 30 ॥
रथैरश्वैर्ध्वजैश्चित्रैश्शरैर्हरिरक्षसाम् ।
रुधिरेणसञ्छन्नाभूमिर्भयकरातदा ॥ 31 ॥
हारकेयूरवस्स्रैश्चशत्रैश्चसमलङ्कृता ।
भूमिर्भातिरणेतत्रशारदीवयथानिशा ॥ 32 ॥
अङ्गदस्यचवेगेनतद्राक्षसबलम्महत् ।
प्राकम्पततदातत्रपवनेनाम्बुदोयथा ॥ 33 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रिपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tripañcāśassargaḥ |
dhūmrākṣannihataṃśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
krodhenamahatā'viṣṭoniśśvasannuragoyathā || 1 ||
dīrghamuṣṇaṃviniśśvasyakrodhenakaluṣīkṛtaḥ |
abravīdrākṣasaṅkrūraṃvajradaṃṣṭrammahābalam || 2 ||
gacchatvaṃvīra niryāhirākṣasaiḥparivāritaḥ |
jahidāśarathiṃrāmaṃsugrīvaṃvānaraiḥsaha || 3 ||
tathetyuktvādrutatarammāyāvīrākṣaseśvaram |
nirjagāmabalaissārdambahubhiḥparivāritaḥ || 4 ||
nāgairaśvaiḥkharairuṣṭraiḥsaṃyuktassusamāhitaḥ |
patākādhvajacitraiścarathaiścasamalaṅkṛtaḥ || 5 ||
tatovicitrakeyūramukuṭaiścavibhūṣitaḥ |
tanutrāṇicasamāvṛtyasadhanurniryayaudrutam || 6 ||
patākālaṅkṛtandīptantaptakāñcanabhūṣitam |
rathampradakṣiṇaṅkṛtvāsamārohaccamūpatiḥ || 7 ||
yaṣṭibhistomaraicaśitraiśśūlaiścamusalairapi |
bhiṇḍipālaiścapāśaiścaśaktibhiḥpaṭṭasairapi || 8 ||
khaḍagaiścakrairgadābhiścaniśitaiścaparaśvadhaiḥ |
padātayaścaniryāntivividhāḥśastrapāṇayaḥ || 9 ||
vicitravāsasaḥ sarve dīptā rākṣasapuṅgavāḥ |
gaja madotkaṭāḥ śūrāścalanta iva parvatā || 10 ||
teyuddhakuśalairūḍhāstomarāṅkuśapāṇibhiḥ |
anyelakṣaṇasaṃyuktāśśūrārūḍhāmahābalāḥ || 11 ||
tadrākṣasabalaṃsarvaṃviprasthitamaśobhata |
prāvṛṭakāleyathāmeghānardamānāssavidyutaḥ || 12 ||
nissṛtādakṣiṇadvārādaṅgadoyatrayūthapaḥ |
teṣānniṣkramamāṇānāmaśubhaṃsamajāyata || 13 ||
ākāśādvighanāttīvrādulkāścābhyanyapataṃstadā |
vamantyaḥpāvakajvālāśaśivāghoraṃvavāśire || 14 ||
vyāharantamṛgāghorārakṣasānnidhanantadā |
samāpatantoyodhāstuprāskhalan statradāruṇam || 15 ||
etānautpātikān dṛṣṭavāvajradaṃṣṭromahābalaḥ |
dhairyamālambhyatejasvīnirjagāmaraṇotsukaḥ || 16 ||
tāṃstuniṣkramatodṛṣṭavāvānarājitakāśinaḥ |
praṇedussumahānādānpūrayāṃścadiśodaśa || 17 ||
tataḥpravṛttantumulaṃharīṇāṃrākṣasaissaha |
ghorāṇāmbhīmarūpāṇāmanyonyavathakāṅ kṣiṇām || 18 ||
niṣpatantomahotsāhobhinnadehaśirodharāḥ |
rudhirokṣitasarvāṅgānyapatantharaṇītale || 19 ||
kecidanyonyamāsādyaśūrāḥparighapāṇayaḥ |
cikṣipurvividhaṃśastraṃsamareṣnvivartinaḥ || 20 ||
drumāṇāñcaśilānāñcaśastrāṇāñcāpinissvanaḥ || 21 ||
śrūyatesumahāṃstatraghorohṛdayabhedasaḥ |
rathanemisvanastatradhanuṣaścāpinisvasat || 22 ||
śaṅkhabherīmṛdaṅgānāmbabhūvatumulaḥsvanaḥ |
kecidastrāṇisansṛjyabāhuyuddhamakurvata |
talaiścacaraṇaiścāpimuṣṭibhiścadrumairapi || 23 ||
jānubhiścahatāḥkecidbhinnadehāścarākṣasāḥ |
śilābhiścūrṇitāḥkecidvānarairyuddhadurmadaiḥ || 24 ||
śilābhiścūrṇitāḥ kecidvānarairyuddhadurmadaiḥ |
vajradaṃṣṭro bhṛśaṃ bānai raṇe vitrāsayan harīn || 25 ||
balavanto'straviduṣonānāpraharaṇāraṇe |
jaghnurvānarasainyānirākṣasāḥkrodhamūrchitāḥ || 26 ||
jaghnarvānarasainyāni rākṣasāḥ krodhamūrcitāḥ |
jaghne tān rākṣasān sarvān dhṛṣṭo vālisuto raṇe || 27 ||
tān rākṣasagaṇānsarvānvṛkṣamudyamyavīryavān |
aṅgadaḥkrodhatāmrākṣaḥsiṃhaḥkṣudramṛgāniva || 28 ||
kārakadanaṅghoraṃśakratulyaparākramaḥ || 29 ||
aṅgadābhihatāstatrarākṣasābhīmavikramāḥ |
vibhinnaśirasaḥpeturvikṛtāivapādapāḥ || 30 ||
rathairaśvairdhvajaiścitraiśśarairharirakṣasām |
rudhireṇasañchannābhūmirbhayakarātadā || 31 ||
hārakeyūravassraiścaśatraiścasamalaṅkṛtā |
bhūmirbhātiraṇetatraśāradīvayathāniśā || 32 ||
aṅgadasyacavegenatadrākṣasabalammahat |
prākampatatadātatrapavanenāmbudoyathā || 33 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in