6.90 யுத்தகாண்ட - நவதிதம ஸர்கஃ

6.90 Yuddhakanda - Navatitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத நவதிதமஸ்ஸர்கஃ ।
யுத்யமாநௌதுதௌத்ரு'ஷ்டவாப்ரஸக்தௌநரராக்ஷஸௌ ।
ப்ரபிந்நாவிவமாதங்கௌபரஸ்பரவதைஷிணௌ ॥ 1 ॥
தௌத்ரஷ்டுகாமஸ்ஸங்க்ராமேபரஸ்பரகதௌபலீ ।
ஶூரஸ்ஸராவணப்ராதாதஸ்தௌஸங்க்ராமமூர்தநி ॥ 2 ॥
ததோவிஷ்பாரயாமாஸமஹத்தநுரவஸ்திதஃ ।
உத்ஸஸர்ஜ ச தீக்ஷ்ணாக்ராந் ராக்ஷஸேஷுமஹாஶராந் ॥ 3 ॥
தேஶராஃஶிகிஸம்பர்ஶாநிபதந்தஸ்ஸமாஹிதாஃ ।
ராக்ஷஸாந் தாரயாமாஸுர்வஜ்ராணீவமஹாகிரீந் ॥ 4 ॥
விபீஷணஸ்யாநுசராஸ்தேபிஶூலாஸிபட்டஸைஃ ।
சிச்சிதுஃஸமரேவீராந்ராக்ஷஸாந்ராக்ஷஸோத்தமாஃ ॥ 5 ॥
ராக்ஷஸைஸ்ஸ்ஸைஃபரிவ்ரு'தஸ்ஸததாதுவிபீஷணஃ ।
பபௌமத்யேப்ரஹ்ரு'ஷ்டாநாமாகலபாநாமிவத்விபஃ ॥ 6 ॥
ததஸ்ஸ்ஸம்ஞ்சோதயாநோவைஹரீந்ரக்ஷோரணப்ரியாந் ।
உவாசவசநங்காலேகாலஜ்ஞோரக்ஷஸாம்வரஃ ॥ 7 ॥
ஏகோऽயம்ராக்ஷஸேந்த்ரஸ்யபராயணமவஸ்திதஃ ।
ஏதச்சேஷம்பலந்தஸ்யகிந்திஷ்டதஹரீஶ்வராஃ ॥ 8 ॥
அஸ்மிந்ந்விநிஹதேபாபேராக்ஷஸேரணமூர்தநி ।
ராவணம்வர்ஜயித்வாதுஶேஷமஸ்யபலம்ஹதம் ॥ 9 ॥
ப்ரஹஸ்தோநிஹதோவீரோநிகும்பஶ்சமஹாபல. ।
கும்பகர்ணஶ்சகும்பஶ்சதூம்ராக்ஷஶ்சநிஶாசரஃ ॥ 10 ॥
ஜம்புமாலீமஹாமாலீதீக்ஷ்ணவேகோऽஶநிப்ரபஃ ।
ஸுப்தக்நோயஜ்ஞகோபஶ்சவஜ்ரதம்ஷ்ட்ரஶ்சராக்ஷஸஃ ॥ 11 ॥
ஸம்ஹ்ராதீவிகடோऽரிக்நஸ்தபநோதமஏவ ச ।
ப்ரகாஸஃப்ரகஸஶ்சைவப்ரஜங்கோஜங்கஏவ ச ॥ 12 ॥
அக்நிகேதுஶ்சதுர்தர்ஷோரஶ்மிகேதுஶ்சவீர்யவாந் ।
வித்யுஜ்ஜிஹ்வாத்விஜிஹ்வஶ்சஸூர்யஶத்ருஶ்சராக்ஷஸஃ ॥ 13 ॥
அகம்பநஃஸுபார்ஶ்வஶ்சசக்ரமாலீ ச ராக்ஷஸஃ ।
கம்பநஸ்ஸத்த்வவந்தௌதௌதேவாந்தகநராந்தகௌ ॥ 14 ॥
ஏதாந்நிஹத்யாதிபலாந்பஹூந்ராக்ஷஸஸத்தமாந் ।
பாஹுப்யாம்ஸாகரந்தீர்த்வாலங்க்யதாங்கோஷ்பதம் லகு ॥ 15 ॥
ஏதாவதேவஶேஷம்வோஜேதவ்யமிஹவாநராஃ ।
ஹதாஸ்ஸர்வேஸமாகம்யராக்ஷஸாபலதர்பிதாஃ ॥ 16 ॥
அயுக்தந்நிதநங்கர்தும்புத்ரஸ்யஜநிதுர்மம ।
க்ரு'ணாமபாஸ்யராமார்தேநிஹந்யாம்ப்ராதுராத்மஜம் ॥ 17 ॥
ஹந்துகாமஸ்யமேபாஷ்பஞ்சக்ஷுஶ்சைவநிருத்யதி ।
தமேவைஷமஹாபாஹுர்லக்ஷ்மணஶ்ஶமயிஷ்யதி ॥ 18 ॥
வாநராக்நதஸம்பூயப்ரு'த்யாநஸ்யஸமீபகாந் ।
இதிதேநாதியஶஸாராக்ஷஸேநாபிசோதிதாஃ ॥ 19 ॥
வாநரேந்த்ராஜஹ்ரு'ஷிரேலாங்கூலாநி ச விவ்யதுஃ ।
ததஸ்துகபிஶார்தூலாஃஶ்ரவேந்தஃஶ்சபுநஃபுநஃ ॥ 20 ॥
முமுசுர்விவிதாந்நாதாந்மேகாந் த்ரு'ஷ்டவேவபர்ஹிணஃ ।
ஜாம்பவாநபிதைஃஸர்வைஃஸயூத்யைரபிஸம்வ்ரு'தஃ ॥ 21 ॥
தேऽஶ்மபிஸ்தாடயாமாஸுர்நகைர்தந்ஸ்ஸைஶ்சராக்ஷஸாந் ।
நிக்நந்தம்ரு'க்ஷாதிபதிம்ராக்ஷஸாஸ்தேமஹாபலாஃ ॥ 22 ॥
பரிவவ்ருர்பயந்த்யக்த்வாதமநேகவிதாயுதாஃ ।
ஶரைஃபரஶுபிஸ்தீக்ஷ்ணைஃபட்டிஶைர்யஷ்டிதோமரைஃ ॥ 23 ॥
ஜாம்பவந்தம்ம்ரு'தேஜக்நுர்நிக்நந்தம்ராக்ஷஸீஞ்சமூம் ।
ஸ ஸம்ப்ரஹாரஸ்துமுலஃஸஞ்ஜஜ்ஞேகபிரக்ஷஸாம் ॥ 24 ॥
தேவாஸுராணாங்க்ருத்தாநாம்யதாபீமோமஹாஸ்வநஃ ।
ஹநுமாநபிஸங்க்ருத்தஃஸாநுமுத்பாட்யபர்வதாத் ॥ 25 ॥
ஸ லக்ஷ்மணம்ஸ்வயம்ப்ரு'ஷ்டாதவரோப்யமஹாமநாஃ ।
ரக்ஷஸாங்கதநஞ்சக்ரேஸமாஸாத்யஸஹஸ்ரஶஃ ॥ 26 ॥
ஸ தத்த்வாதுமுலம்யுத்தம்பித்ரு'வ்யஸ்யேந்த்ரஜத் பலீ ।
லக்ஷ்மணம்பரவீரக்நஃபுநரேவாப்யதாவத ॥ 27 ॥
தௌப்ரயுத்தௌததாவீரௌம்ரு'தேலக்ஷ்மணராக்ஷஸௌ ।
ஶரௌகாநபிவர்ஷந்தௌஜக்நதுஸ்தௌபரஸ்பரம் ॥ 28 ॥
அபீக்ஷணமந்தர்தததுஶ்ஶரஜாலைர்மஹாபலௌ ।
சந்த்ராதித்யாவிவோஷ்ணாந்தேயதாமேகைஸ்தரஸ்விநௌ ॥ 29 ॥
ந ஹ்யாதாநம் ந ஸந்தாநந்தநுஷோவாபரிக்ரஹஃ ।
ந விப்ரமோக்ஷோபாணாநாம் ந விகர்ஷோ ந விக்ரஹஃ ॥ 30 ॥
ந முஷ்டிப்ரதிஸந்தாநம் ந லக்ஷ்யப்ரதிபாதநம் ।
அத்ரு'ஶ்யததயோஸ்தத்ரயுத்யதோஃபாணிலாகவாத் ॥ 31 ॥
சாபவேகப்ரயுக்ஸ்ஸைஶ்சபாணஜாலைஃஸமந்ததஃ ।
அந்தரிகேऽபிஸம்பந்நே ந ரூபாணிசகாஶிரே ॥ 32 ॥
லக்ஷ்மணோராவணிம்ப்ராப்யராவணிஶ்சாபிலக்ஷ்மணம் ।
அவ்யவஸ்தாபவத்யுக்ராதாப்யாமந்யோந்யவிக்ரஹே ॥ 33 ॥
தாபாமுபாப்யாந்தரஸாப்ரஸ்ரு'ஷ்டைர்விஶிகைஃஶிதைஃ ।
நிரந்தரமிவாகாஶம்பபூவதமஸாவ்ரு'தம் ॥ 34 ॥
தைஃபதபதிஶ்சபஹுபிஸ்தயோஃஶரஶதைஃஶிதைஃ ।
திஶஶ்சப்ரதிஶஶ்சைவபபூவுஃஶரஸங்குலாஃ ॥ 35 ॥
தமஸாபிஹிதம்ஸர்வமாஸீத்ப்ரதிபயம்மஹத் ।
அஸ்தங்கதேஸஹஸ்ராம்ஶேஸம்வ்ரு'தேதமஸா ச வை ॥ 36 ॥
ருதிரௌகாமஹாநத்யஃப்ராவர்தந்தஸஹஸ்ரஶஃ ।
க்ரவ்யாதாதாருணாவாக்பிஶ்சிக்ஷிபுர்பீமநிஃஸ்வநாந் ॥ 37 ॥
ந ததாநீம்வநௌவாயுர்ந ச ஜஜ்வாலபாவகஃ ।
ஸ்வ்ஸ்த்வஸ்துலோகேப்யைதிஜஜல்புஸ்தேமஹர்ஷயஃ ॥ 38 ॥
ஸம்பேதுஶ்சாத்ரஸந்தப்தாகந்தர்வாஃஸஹசாரணைஃ ।
அதராக்ஷஸஸிம்ஹஸ்யக்ரு'ஷ்ணாந் கநகபூஷணாந் ॥ 39 ॥
ஶரைஶ்சதுர்பிஃஸௌமித்ரித்விவ்யாதசதுரோஹயாந் ।
ததோऽபரேணபல்லேநபீதேநநிஶிதேந ச ॥ 40 ॥
ஸம்பூர்ணாயதமுக்தேநஸுபத்ரேணஸுவர்சஸா ।
மஹேந்த்ராஶநிகல்பேநஸூதஸ்யவிசரிஷ்யதஃ ॥ 41 ॥
ஸ தேநபாணாஶநிநாதலஶப்தாநுவாதிநா ।
லாகவாத்ராகவஃஶ்ரீமாந் ஶிரஃகாயாதபாஹரத் ॥ 42 ॥
ஸ யந்தரிமஹாதேஜாஹதேமந்தோதரீஸுதஃ ।
ஸ்வயம்ஸாரத்யமகரோத்ஸுநஶ்சதநுரஸ்ப ரு'ஶத் ॥ 43 ॥
ததத்புதமபூத்தத்ரஸாமர்த்யம்பஶ்யதாம்யுதி ।
ஹயேஷுவ்யக்ரஹஸ்தம் த விவ்யாதநிஶிதைஃஶரைஃ ॥ 44 ॥
தநுஷ்யதபுநர்வ்யக்ரேஹயேஷுமுமுசேஶராந் ।
சித்ரேஷுதேஷுபாணௌகைர்விசரந்தமபீதவத் ॥ 45 ॥
அர்தயாமாஸஸமரேஸௌமித்ரிஃஶீக்ரக்ரு'த்தமஃ ।
நிஹதம்ஸாரதிந்த்ரு'ஷ்டவாஸமரேராவணாத்மஜஃ ॥ 46 ॥
ப்ரஜஹௌஸமரோத்தர்ஷம்விஷண்ணஃ ஸ பபூவ ஹ ।
விஷண்ணவதநந்த்ரு'ஷ்டவாராக்ஷஸம்ஹரியூதபாஃ ॥ 47 ॥
ததஃபரமஸம்ஹ்ரு'ஷ்டாலக்ஷ்மணஞ்சாப்யபூஜயந் ।
ததஃப்ரமாதீரபஸஃஶரபோகந்தமாதநஃ ॥ 48 ॥
அம்ரு'ஷ்யமாணாஶ்சத்வாரஶ்சக்ருர்வேகம்ஹரீஶ்வராஃ ।
தேசாஸ்யஹயமுக்யேஷுதூர்ணமுத்பத்யவாநராஃ ॥ 49 ॥
சதுர்ஷுஸுமஹாவீர்யாநிபேதுர்பீமவிக்ரமாஃ ।
தேஷாமதிஷ்டிதாநாந்தைர்வாநரைஃபர்வதோபமைஃ ॥ 50 ॥
முகேப்யோருதிரம்ரக்தம்ஹயாநாம்ஸமவர்தத ।
தேஹயாமதிதாபக்நாவ்யஸவோதரணீங்கதாஃ ॥ 51 ॥
தேநிஹத்யஹயாம்ஸ்தஸ்யப்ரமத்ய ச மஹாரதம் ।
புநருத்பத்யவேகேநதஸ்துர்லக்ஷ்மணபார்ஶ்வதஃ ॥ 52 ॥
ஸ ஹதாஶ்வாதவப்லுத்யரதாந்மதிதஸாரதிஃ ।
ஶரவர்ஷேணஸௌமித்ரிமப்யதாவதராவணிஃ ॥ 53 ॥
ததோமஹேந்த்ரப்ரதிமஃ ஸ லக்ஷ்மணஃபதாதிநந்தந்நிஹதைர்ஹயோத்தமைஃ ।
ஸ்ரு'ஜந்தமாஜௌநிஶிதாந்ஶரோத்தமாந் ப்ரு'ஶந்ததாபாணகணைர்ந்யவாரயத் ॥ 54 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே நவதிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha navatitamassargaḥ |
yudhyamānaututaudṛṣṭavāprasaktaunararākṣasau |
prabhinnāvivamātaṅgauparasparavadhaiṣiṇau || 1 ||
taudraṣṭukāmassaṅgrāmeparasparagataubalī |
śūrassarāvaṇabhrātātasthausaṅgrāmamūrdhani || 2 ||
tatoviṣphārayāmāsamahaddhanuravasthitaḥ |
utsasarja ca tīkṣṇāgrān rākṣaseṣumahāśarān || 3 ||
teśarāḥśikhisamparśānipatantassamāhitāḥ |
rākṣasān dārayāmāsurvajrāṇīvamahāgirīn || 4 ||
vibhīṣaṇasyānucarāstepiśūlāsipaṭṭasaiḥ |
cicchiduḥsamarevīrānrākṣasānrākṣasottamāḥ || 5 ||
rākṣasaisssaiḥparivṛtassatadātuvibhīṣaṇaḥ |
babhaumadhyeprahṛṣṭānāmākalabhānāmivadvipaḥ || 6 ||
tatasssaṃñcodayānovaiharīnrakṣoraṇapriyān |
uvācavacanaṅkālekālajñorakṣasāṃvaraḥ || 7 ||
eko'yaṃrākṣasendrasyaparāyaṇamavasthitaḥ |
etaccheṣambalantasyakintiṣṭhataharīśvarāḥ || 8 ||
asminnvinihatepāperākṣaseraṇamūrthani |
rāvaṇaṃvarjayitvātuśeṣamasyabalaṃhatam || 9 ||
prahastonihatovīronikumbhaścamahābala. |
kumbhakarṇaścakumbhaścadhūmrākṣaścaniśācaraḥ || 10 ||
jambumālīmahāmālītīkṣṇavego'śaniprabhaḥ |
suptaghnoyajñakopaścavajradaṃṣṭraścarākṣasaḥ || 11 ||
samhrādīvikaṭo'righnastapanodamaeva ca |
praghāsaḥpraghasaścaivaprajaṅghojaṅghaeva ca || 12 ||
agniketuścadurdharṣoraśmiketuścavīryavān |
vidyujjihvādvijihvaścasūryaśatruścarākṣasaḥ || 13 ||
akampanaḥsupārśvaścacakramālī ca rākṣasaḥ |
kampanassattvavantautaudevāntakanarāntakau || 14 ||
etānnihatyātibalānbahūnrākṣasasattamān |
bāhubhyāṃsāgarantīrtvālaṅghyatāṅgoṣpadaṃ laghu || 15 ||
etāvadevaśeṣaṃvojetavyamihavānarāḥ |
hatāssarvesamāgamyarākṣasābaladarpitāḥ || 16 ||
ayuktannidhanaṅkartumputrasyajaniturmama |
ghṛṇāmapāsyarāmārthenihanyāmbhrāturātmajam || 17 ||
hantukāmasyamebāṣpañcakṣuścaivanirudhyati |
tamevaiṣamahābāhurlakṣmaṇaśśamayiṣyati || 18 ||
vānarāghnatasambhūyabhṛtyānasyasamīpagān |
ititenātiyaśasārākṣasenābhicoditāḥ || 19 ||
vānarendrājahṛṣirelāṅgūlāni ca vivyadhuḥ |
tatastukapiśārdūlāḥśraventaḥścapunaḥpunaḥ || 20 ||
mumucurvividhānnādānmeghān dṛṣṭavevabarhiṇaḥ |
jāmbavānapitaiḥsarvaiḥsayūthyairabhisamvṛtaḥ || 21 ||
te'śmabhistāḍayāmāsurnakhairdhanssaiścarākṣasān |
nighnantamṛkṣādhipatiṃrākṣasāstemahābalāḥ || 22 ||
parivavrurbhayantyaktvātamanekavidhāyuthāḥ |
śaraiḥparaśubhistīkṣṇaiḥpaṭṭiśairyaṣṭitomaraiḥ || 23 ||
jāmbavantammṛdhejaghnurnighnantaṃrākṣasīñcamūm |
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām || 24 ||
devāsurāṇāṅkruddhānāṃyathābhīmomahāsvanaḥ |
hanumānapisaṅkruddhaḥsānumutpāṭyaparvatāt || 25 ||
sa lakṣmaṇaṃsvayampṛṣṭhādavaropyamahāmanāḥ |
rakṣasāṅkadanañcakresamāsādyasahasraśaḥ || 26 ||
sa dattvātumulaṃyuddhampitṛvyasyendrajat balī |
lakṣmaṇamparavīraghnaḥpunarevābhyadhāvata || 27 ||
tauprayuddautadāvīraumṛdhelakṣmaṇarākṣasau |
śaraughānabhivarṣantaujaghnatustauparasparam || 28 ||
abhīkṣaṇamantardhadatuśśarajālairmahābalau |
candrādityāvivoṣṇānteyathāmeghaistarasvinau || 29 ||
na hyādānaṃ na sandhānandhanuṣovāparigrahaḥ |
na vipramokṣobāṇānāṃ na vikarṣo na vigrahaḥ || 30 ||
na muṣṭipratisandhānaṃ na lakṣyapratipādanam |
adṛśyatatayostatrayudhyatoḥpāṇilāghavāt || 31 ||
cāpavegaprayukssaiścabāṇajālaiḥsamantataḥ |
antarike'bhisampanne na rūpāṇicakāśire || 32 ||
lakṣmaṇorāvaṇimprāpyarāvaṇiścāpilakṣmaṇam |
avyavasthābhavatyugrātābhyāmanyonyavigrahe || 33 ||
tābhāmubhābhyāntarasāprasṛṣṭairviśikhaiḥśitaiḥ |
nirantaramivākāśambabhūvatamasāvṛtam || 34 ||
taiḥpatabhadiścabahubhistayoḥśaraśataiḥśitaiḥ |
diśaścapradiśaścaivababhūvuḥśarasaṅkulāḥ || 35 ||
tamasāpihitaṃsarvamāsītpratibhayammahat |
astaṅgatesahasrāṃśesamvṛtetamasā ca vai || 36 ||
rudhiraughāmahānadyaḥprāvartantasahasraśaḥ |
kravyādādāruṇāvāgbhiścikṣipurbhīmaniḥsvanān || 37 ||
na tadānīṃvanauvāyurna ca jajvālapāvakaḥ |
svstvastulokebhyaitijajalpustemaharṣayaḥ || 38 ||
sampetuścātrasantaptāgandharvāḥsahacāraṇaiḥ |
atharākṣasasiṃhasyakṛṣṇān kanakabhūṣaṇān || 39 ||
śaraiścaturbhiḥsaumitridvivyādhacaturohayān |
tato'pareṇabhallenapītenaniśitena ca || 40 ||
sampūrṇāyatamuktenasupatreṇasuvarcasā |
mahendrāśanikalpenasūtasyavicariṣyataḥ || 41 ||
sa tenabāṇāśaninātalaśabdānuvādinā |
lāghavādrāghavaḥśrīmān śiraḥkāyādapāharat || 42 ||
sa yantarimahātejāhatemandodarīsutaḥ |
svayaṃsārathyamakarotsunaścadhanuraspa ṛśat || 43 ||
tadadbhutamabhūttatrasāmarthyampaśyatāṃyudhi |
hayeṣuvyagrahastaṃ ta vivyādhaniśitaiḥśaraiḥ || 44 ||
dhanuṣyathapunarvyagrehayeṣumumuceśarān |
chidreṣuteṣubāṇaughairvicarantamabhītavat || 45 ||
ardhayāmāsasamaresaumitriḥśīghrakṛttamaḥ |
nihataṃsārathindṛṣṭavāsamarerāvaṇātmajaḥ || 46 ||
prajahausamaroddharṣaṃviṣaṇṇaḥ sa babhūva ha |
viṣaṇṇavadanandṛṣṭavārākṣasaṃhariyūthapāḥ || 47 ||
tataḥparamasamhṛṣṭālakṣmaṇañcābhyapūjayan |
tataḥpramāthīrabhasaḥśarabhogandhamādanaḥ || 48 ||
amṛṣyamāṇāścatvāraścakrurvegaṃharīśvarāḥ |
tecāsyahayamukhyeṣutūrṇamutpatyavānarāḥ || 49 ||
caturṣusumahāvīryānipeturbhīmavikramāḥ |
teṣāmadhiṣṭhitānāntairvānaraiḥparvatopamaiḥ || 50 ||
mukhebhyorudhiraṃraktaṃhayānāṃsamavartata |
tehayāmathitābhagnāvyasavodharaṇīṅgatāḥ || 51 ||
tenihatyahayāṃstasyapramathya ca mahāratham |
punarutpatyavegenatasthurlakṣmaṇapārśvataḥ || 52 ||
sa hatāśvādavaplutyarathānmathitasārathiḥ |
śaravarṣeṇasaumitrimabhyadhāvatarāvaṇiḥ || 53 ||
tatomahendrapratimaḥ sa lakṣmaṇaḥpadātinantannihatairhayottamaiḥ |
sṛjantamājauniśitānśarottamān bhṛśantadābāṇagaṇairnyavārayat || 54 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe navatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ नवतितमस्सर्गः ।
युध्यमानौतुतौदृष्टवाप्रसक्तौनरराक्षसौ ।
प्रभिन्नाविवमातङ्गौपरस्परवधैषिणौ ॥ 1 ॥
तौद्रष्टुकामस्सङ्ग्रामेपरस्परगतौबली ।
शूरस्सरावणभ्रातातस्थौसङ्ग्राममूर्धनि ॥ 2 ॥
ततोविष्फारयामासमहद्धनुरवस्थितः ।
उत्ससर्ज च तीक्ष्णाग्रान् राक्षसेषुमहाशरान् ॥ 3 ॥
तेशराःशिखिसम्पर्शानिपतन्तस्समाहिताः ।
राक्षसान् दारयामासुर्वज्राणीवमहागिरीन् ॥ 4 ॥
विभीषणस्यानुचरास्तेपिशूलासिपट्टसैः ।
चिच्छिदुःसमरेवीरान्राक्षसान्राक्षसोत्तमाः ॥ 5 ॥
राक्षसैस्स्सैःपरिवृतस्सतदातुविभीषणः ।
बभौमध्येप्रहृष्टानामाकलभानामिवद्विपः ॥ 6 ॥
ततस्स्संञ्चोदयानोवैहरीन्रक्षोरणप्रियान् ।
उवाचवचनङ्कालेकालज्ञोरक्षसांवरः ॥ 7 ॥
एकोऽयंराक्षसेन्द्रस्यपरायणमवस्थितः ।
एतच्छेषम्बलन्तस्यकिन्तिष्ठतहरीश्वराः ॥ 8 ॥
अस्मिन्न्विनिहतेपापेराक्षसेरणमूर्थनि ।
रावणंवर्जयित्वातुशेषमस्यबलंहतम् ॥ 9 ॥
प्रहस्तोनिहतोवीरोनिकुम्भश्चमहाबल. ।
कुम्भकर्णश्चकुम्भश्चधूम्राक्षश्चनिशाचरः ॥ 10 ॥
जम्बुमालीमहामालीतीक्ष्णवेगोऽशनिप्रभः ।
सुप्तघ्नोयज्ञकोपश्चवज्रदंष्ट्रश्चराक्षसः ॥ 11 ॥
सम्ह्रादीविकटोऽरिघ्नस्तपनोदमएव च ।
प्रघासःप्रघसश्चैवप्रजङ्घोजङ्घएव च ॥ 12 ॥
अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चवीर्यवान् ।
विद्युज्जिह्वाद्विजिह्वश्चसूर्यशत्रुश्चराक्षसः ॥ 13 ॥
अकम्पनःसुपार्श्वश्चचक्रमाली च राक्षसः ।
कम्पनस्सत्त्ववन्तौतौदेवान्तकनरान्तकौ ॥ 14 ॥
एतान्निहत्यातिबलान्बहून्राक्षससत्तमान् ।
बाहुभ्यांसागरन्तीर्त्वालङ्घ्यताङ्गोष्पदं लघु ॥ 15 ॥
एतावदेवशेषंवोजेतव्यमिहवानराः ।
हतास्सर्वेसमागम्यराक्षसाबलदर्पिताः ॥ 16 ॥
अयुक्तन्निधनङ्कर्तुम्पुत्रस्यजनितुर्मम ।
घृणामपास्यरामार्थेनिहन्याम्भ्रातुरात्मजम् ॥ 17 ॥
हन्तुकामस्यमेबाष्पञ्चक्षुश्चैवनिरुध्यति ।
तमेवैषमहाबाहुर्लक्ष्मणश्शमयिष्यति ॥ 18 ॥
वानराघ्नतसम्भूयभृत्यानस्यसमीपगान् ।
इतितेनातियशसाराक्षसेनाभिचोदिताः ॥ 19 ॥
वानरेन्द्राजहृषिरेलाङ्गूलानि च विव्यधुः ।
ततस्तुकपिशार्दूलाःश्रवेन्तःश्चपुनःपुनः ॥ 20 ॥
मुमुचुर्विविधान्नादान्मेघान् दृष्टवेवबर्हिणः ।
जाम्बवानपितैःसर्वैःसयूथ्यैरभिसम्वृतः ॥ 21 ॥
तेऽश्मभिस्ताडयामासुर्नखैर्धन्स्सैश्चराक्षसान् ।
निघ्नन्तमृक्षाधिपतिंराक्षसास्तेमहाबलाः ॥ 22 ॥
परिवव्रुर्भयन्त्यक्त्वातमनेकविधायुथाः ।
शरैःपरशुभिस्तीक्ष्णैःपट्टिशैर्यष्टितोमरैः ॥ 23 ॥
जाम्बवन्तम्मृधेजघ्नुर्निघ्नन्तंराक्षसीञ्चमूम् ।
स सम्प्रहारस्तुमुलःसञ्जज्ञेकपिरक्षसाम् ॥ 24 ॥
देवासुराणाङ्क्रुद्धानांयथाभीमोमहास्वनः ।
हनुमानपिसङ्क्रुद्धःसानुमुत्पाट्यपर्वतात् ॥ 25 ॥
स लक्ष्मणंस्वयम्पृष्ठादवरोप्यमहामनाः ।
रक्षसाङ्कदनञ्चक्रेसमासाद्यसहस्रशः ॥ 26 ॥
स दत्त्वातुमुलंयुद्धम्पितृव्यस्येन्द्रजत् बली ।
लक्ष्मणम्परवीरघ्नःपुनरेवाभ्यधावत ॥ 27 ॥
तौप्रयुद्दौतदावीरौमृधेलक्ष्मणराक्षसौ ।
शरौघानभिवर्षन्तौजघ्नतुस्तौपरस्परम् ॥ 28 ॥
अभीक्षणमन्तर्धदतुश्शरजालैर्महाबलौ ।
चन्द्रादित्याविवोष्णान्तेयथामेघैस्तरस्विनौ ॥ 29 ॥
न ह्यादानं न सन्धानन्धनुषोवापरिग्रहः ।
न विप्रमोक्षोबाणानां न विकर्षो न विग्रहः ॥ 30 ॥
न मुष्टिप्रतिसन्धानं न लक्ष्यप्रतिपादनम् ।
अदृश्यततयोस्तत्रयुध्यतोःपाणिलाघवात् ॥ 31 ॥
चापवेगप्रयुक्स्सैश्चबाणजालैःसमन्ततः ।
अन्तरिकेऽभिसम्पन्ने न रूपाणिचकाशिरे ॥ 32 ॥
लक्ष्मणोरावणिम्प्राप्यरावणिश्चापिलक्ष्मणम् ।
अव्यवस्थाभवत्युग्राताभ्यामन्योन्यविग्रहे ॥ 33 ॥
ताभामुभाभ्यान्तरसाप्रसृष्टैर्विशिखैःशितैः ।
निरन्तरमिवाकाशम्बभूवतमसावृतम् ॥ 34 ॥
तैःपतभदिश्चबहुभिस्तयोःशरशतैःशितैः ।
दिशश्चप्रदिशश्चैवबभूवुःशरसङ्कुलाः ॥ 35 ॥
तमसापिहितंसर्वमासीत्प्रतिभयम्महत् ।
अस्तङ्गतेसहस्रांशेसम्वृतेतमसा च वै ॥ 36 ॥
रुधिरौघामहानद्यःप्रावर्तन्तसहस्रशः ।
क्रव्यादादारुणावाग्भिश्चिक्षिपुर्भीमनिःस्वनान् ॥ 37 ॥
न तदानींवनौवायुर्न च जज्वालपावकः ।
स्व्स्त्वस्तुलोकेभ्यैतिजजल्पुस्तेमहर्षयः ॥ 38 ॥
सम्पेतुश्चात्रसन्तप्तागन्धर्वाःसहचारणैः ।
अथराक्षससिंहस्यकृष्णान् कनकभूषणान् ॥ 39 ॥
शरैश्चतुर्भिःसौमित्रिद्विव्याधचतुरोहयान् ।
ततोऽपरेणभल्लेनपीतेननिशितेन च ॥ 40 ॥
सम्पूर्णायतमुक्तेनसुपत्रेणसुवर्चसा ।
महेन्द्राशनिकल्पेनसूतस्यविचरिष्यतः ॥ 41 ॥
स तेनबाणाशनिनातलशब्दानुवादिना ।
लाघवाद्राघवःश्रीमान् शिरःकायादपाहरत् ॥ 42 ॥
स यन्तरिमहातेजाहतेमन्दोदरीसुतः ।
स्वयंसारथ्यमकरोत्सुनश्चधनुरस्प ऋशत् ॥ 43 ॥
तदद्भुतमभूत्तत्रसामर्थ्यम्पश्यतांयुधि ।
हयेषुव्यग्रहस्तं त विव्याधनिशितैःशरैः ॥ 44 ॥
धनुष्यथपुनर्व्यग्रेहयेषुमुमुचेशरान् ।
छिद्रेषुतेषुबाणौघैर्विचरन्तमभीतवत् ॥ 45 ॥
अर्धयामाससमरेसौमित्रिःशीघ्रकृत्तमः ।
निहतंसारथिन्दृष्टवासमरेरावणात्मजः ॥ 46 ॥
प्रजहौसमरोद्धर्षंविषण्णः स बभूव ह ।
विषण्णवदनन्दृष्टवाराक्षसंहरियूथपाः ॥ 47 ॥
ततःपरमसम्हृष्टालक्ष्मणञ्चाभ्यपूजयन् ।
ततःप्रमाथीरभसःशरभोगन्धमादनः ॥ 48 ॥
अमृष्यमाणाश्चत्वारश्चक्रुर्वेगंहरीश्वराः ।
तेचास्यहयमुख्येषुतूर्णमुत्पत्यवानराः ॥ 49 ॥
चतुर्षुसुमहावीर्यानिपेतुर्भीमविक्रमाः ।
तेषामधिष्ठितानान्तैर्वानरैःपर्वतोपमैः ॥ 50 ॥
मुखेभ्योरुधिरंरक्तंहयानांसमवर्तत ।
तेहयामथिताभग्नाव्यसवोधरणीङ्गताः ॥ 51 ॥
तेनिहत्यहयांस्तस्यप्रमथ्य च महारथम् ।
पुनरुत्पत्यवेगेनतस्थुर्लक्ष्मणपार्श्वतः ॥ 52 ॥
स हताश्वादवप्लुत्यरथान्मथितसारथिः ।
शरवर्षेणसौमित्रिमभ्यधावतरावणिः ॥ 53 ॥
ततोमहेन्द्रप्रतिमः स लक्ष्मणःपदातिनन्तन्निहतैर्हयोत्तमैः ।
सृजन्तमाजौनिशितान्शरोत्तमान् भृशन्तदाबाणगणैर्न्यवारयत् ॥ 54 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे नवतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha navatitamassargaḥ |
yudhyamānaututaudṛṣṭavāprasaktaunararākṣasau |
prabhinnāvivamātaṅgauparasparavadhaiṣiṇau || 1 ||
taudraṣṭukāmassaṅgrāmeparasparagataubalī |
śūrassarāvaṇabhrātātasthausaṅgrāmamūrdhani || 2 ||
tatoviṣphārayāmāsamahaddhanuravasthitaḥ |
utsasarja ca tīkṣṇāgrān rākṣaseṣumahāśarān || 3 ||
teśarāḥśikhisamparśānipatantassamāhitāḥ |
rākṣasān dārayāmāsurvajrāṇīvamahāgirīn || 4 ||
vibhīṣaṇasyānucarāstepiśūlāsipaṭṭasaiḥ |
cicchiduḥsamarevīrānrākṣasānrākṣasottamāḥ || 5 ||
rākṣasaisssaiḥparivṛtassatadātuvibhīṣaṇaḥ |
babhaumadhyeprahṛṣṭānāmākalabhānāmivadvipaḥ || 6 ||
tatasssaṃñcodayānovaiharīnrakṣoraṇapriyān |
uvācavacanaṅkālekālajñorakṣasāṃvaraḥ || 7 ||
eko'yaṃrākṣasendrasyaparāyaṇamavasthitaḥ |
etaccheṣambalantasyakintiṣṭhataharīśvarāḥ || 8 ||
asminnvinihatepāperākṣaseraṇamūrthani |
rāvaṇaṃvarjayitvātuśeṣamasyabalaṃhatam || 9 ||
prahastonihatovīronikumbhaścamahābala. |
kumbhakarṇaścakumbhaścadhūmrākṣaścaniśācaraḥ || 10 ||
jambumālīmahāmālītīkṣṇavego'śaniprabhaḥ |
suptaghnoyajñakopaścavajradaṃṣṭraścarākṣasaḥ || 11 ||
samhrādīvikaṭo'righnastapanodamaeva ca |
praghāsaḥpraghasaścaivaprajaṅghojaṅghaeva ca || 12 ||
agniketuścadurdharṣoraśmiketuścavīryavān |
vidyujjihvādvijihvaścasūryaśatruścarākṣasaḥ || 13 ||
akampanaḥsupārśvaścacakramālī ca rākṣasaḥ |
kampanassattvavantautaudevāntakanarāntakau || 14 ||
etānnihatyātibalānbahūnrākṣasasattamān |
bāhubhyāṃsāgarantīrtvālaṅghyatāṅgoṣpadaṃ laghu || 15 ||
etāvadevaśeṣaṃvojetavyamihavānarāḥ |
hatāssarvesamāgamyarākṣasābaladarpitāḥ || 16 ||
ayuktannidhanaṅkartumputrasyajaniturmama |
ghṛṇāmapāsyarāmārthenihanyāmbhrāturātmajam || 17 ||
hantukāmasyamebāṣpañcakṣuścaivanirudhyati |
tamevaiṣamahābāhurlakṣmaṇaśśamayiṣyati || 18 ||
vānarāghnatasambhūyabhṛtyānasyasamīpagān |
ititenātiyaśasārākṣasenābhicoditāḥ || 19 ||
vānarendrājahṛṣirelāṅgūlāni ca vivyadhuḥ |
tatastukapiśārdūlāḥśraventaḥścapunaḥpunaḥ || 20 ||
mumucurvividhānnādānmeghān dṛṣṭavevabarhiṇaḥ |
jāmbavānapitaiḥsarvaiḥsayūthyairabhisamvṛtaḥ || 21 ||
te'śmabhistāḍayāmāsurnakhairdhanssaiścarākṣasān |
nighnantamṛkṣādhipatiṃrākṣasāstemahābalāḥ || 22 ||
parivavrurbhayantyaktvātamanekavidhāyuthāḥ |
śaraiḥparaśubhistīkṣṇaiḥpaṭṭiśairyaṣṭitomaraiḥ || 23 ||
jāmbavantammṛdhejaghnurnighnantaṃrākṣasīñcamūm |
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām || 24 ||
devāsurāṇāṅkruddhānāṃyathābhīmomahāsvanaḥ |
hanumānapisaṅkruddhaḥsānumutpāṭyaparvatāt || 25 ||
sa lakṣmaṇaṃsvayampṛṣṭhādavaropyamahāmanāḥ |
rakṣasāṅkadanañcakresamāsādyasahasraśaḥ || 26 ||
sa dattvātumulaṃyuddhampitṛvyasyendrajat balī |
lakṣmaṇamparavīraghnaḥpunarevābhyadhāvata || 27 ||
tauprayuddautadāvīraumṛdhelakṣmaṇarākṣasau |
śaraughānabhivarṣantaujaghnatustauparasparam || 28 ||
abhīkṣaṇamantardhadatuśśarajālairmahābalau |
candrādityāvivoṣṇānteyathāmeghaistarasvinau || 29 ||
na hyādānaṃ na sandhānandhanuṣovāparigrahaḥ |
na vipramokṣobāṇānāṃ na vikarṣo na vigrahaḥ || 30 ||
na muṣṭipratisandhānaṃ na lakṣyapratipādanam |
adṛśyatatayostatrayudhyatoḥpāṇilāghavāt || 31 ||
cāpavegaprayukssaiścabāṇajālaiḥsamantataḥ |
antarike'bhisampanne na rūpāṇicakāśire || 32 ||
lakṣmaṇorāvaṇimprāpyarāvaṇiścāpilakṣmaṇam |
avyavasthābhavatyugrātābhyāmanyonyavigrahe || 33 ||
tābhāmubhābhyāntarasāprasṛṣṭairviśikhaiḥśitaiḥ |
nirantaramivākāśambabhūvatamasāvṛtam || 34 ||
taiḥpatabhadiścabahubhistayoḥśaraśataiḥśitaiḥ |
diśaścapradiśaścaivababhūvuḥśarasaṅkulāḥ || 35 ||
tamasāpihitaṃsarvamāsītpratibhayammahat |
astaṅgatesahasrāṃśesamvṛtetamasā ca vai || 36 ||
rudhiraughāmahānadyaḥprāvartantasahasraśaḥ |
kravyādādāruṇāvāgbhiścikṣipurbhīmaniḥsvanān || 37 ||
na tadānīṃvanauvāyurna ca jajvālapāvakaḥ |
svstvastulokebhyaitijajalpustemaharṣayaḥ || 38 ||
sampetuścātrasantaptāgandharvāḥsahacāraṇaiḥ |
atharākṣasasiṃhasyakṛṣṇān kanakabhūṣaṇān || 39 ||
śaraiścaturbhiḥsaumitridvivyādhacaturohayān |
tato'pareṇabhallenapītenaniśitena ca || 40 ||
sampūrṇāyatamuktenasupatreṇasuvarcasā |
mahendrāśanikalpenasūtasyavicariṣyataḥ || 41 ||
sa tenabāṇāśaninātalaśabdānuvādinā |
lāghavādrāghavaḥśrīmān śiraḥkāyādapāharat || 42 ||
sa yantarimahātejāhatemandodarīsutaḥ |
svayaṃsārathyamakarotsunaścadhanuraspa ṛśat || 43 ||
tadadbhutamabhūttatrasāmarthyampaśyatāṃyudhi |
hayeṣuvyagrahastaṃ ta vivyādhaniśitaiḥśaraiḥ || 44 ||
dhanuṣyathapunarvyagrehayeṣumumuceśarān |
chidreṣuteṣubāṇaughairvicarantamabhītavat || 45 ||
ardhayāmāsasamaresaumitriḥśīghrakṛttamaḥ |
nihataṃsārathindṛṣṭavāsamarerāvaṇātmajaḥ || 46 ||
prajahausamaroddharṣaṃviṣaṇṇaḥ sa babhūva ha |
viṣaṇṇavadanandṛṣṭavārākṣasaṃhariyūthapāḥ || 47 ||
tataḥparamasamhṛṣṭālakṣmaṇañcābhyapūjayan |
tataḥpramāthīrabhasaḥśarabhogandhamādanaḥ || 48 ||
amṛṣyamāṇāścatvāraścakrurvegaṃharīśvarāḥ |
tecāsyahayamukhyeṣutūrṇamutpatyavānarāḥ || 49 ||
caturṣusumahāvīryānipeturbhīmavikramāḥ |
teṣāmadhiṣṭhitānāntairvānaraiḥparvatopamaiḥ || 50 ||
mukhebhyorudhiraṃraktaṃhayānāṃsamavartata |
tehayāmathitābhagnāvyasavodharaṇīṅgatāḥ || 51 ||
tenihatyahayāṃstasyapramathya ca mahāratham |
punarutpatyavegenatasthurlakṣmaṇapārśvataḥ || 52 ||
sa hatāśvādavaplutyarathānmathitasārathiḥ |
śaravarṣeṇasaumitrimabhyadhāvatarāvaṇiḥ || 53 ||
tatomahendrapratimaḥ sa lakṣmaṇaḥpadātinantannihatairhayottamaiḥ |
sṛjantamājauniśitānśarottamān bhṛśantadābāṇagaṇairnyavārayat || 54 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe navatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in