ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத ஷடஶீதிதமஸ்ஸர்கஃ ।
அததஸ்யாமவஸ்தாயாம்லக்ஷ்மணம்ராவணாநுஜஃ ।
பரேஷாமஹிதம்வாக்யமர்தஸாதகமப்ரவீத் ॥ 1 ॥
யதேதத்ராக்ஷஸாநீகம்மேகஶ்யாமம்விலோக்யதே ।
ஏததாயோத்யதாம்ஶீக்ரங்கபிபிபாதபாயுதைஃ ॥ 2 ॥
அஸ்யாநீகஸ்யமஹதோபேதநேயதலக்ஷ்மண ।
ராக்ஷஸேந்த்ரஸுதோऽப்யத்ரபிந்நேத்ரு'ஶ்யோபவிஷ்யதி ॥ 3 ॥
ஸத்வமிந்த்ராஶநிப்ரக்யைஃஶரைரவகிரந்பராந் ।
அபித்ரவாஶுயாவத்வைநைதத்கர்மஸமாப்யதே ॥ 4 ॥
ஜ ஹிவீரதுராத்மாநம்மாயாபரமதார்மிகம் ।
ராவணிங்க்ரூரகர்மாணம்ஸர்வலோகபயாவஹம் ॥ 5 ॥
விபீஷணவச்ஶ்ருத்வாலக்ஷ்மணஶ்ஶுபலக்ஷணஃ ।
வவர்ஷஶரவர்ஷாணிராக்ஷஸேந்த்ரஸுதம்ப்ரதி ॥ 6 ॥
ரு'க்ஷாஃஶாகாம்ரு'காஶ்சைவத்ருமத்ரிநகயோதிநஃ ।
அப்யதாவந்தஸஹிதாஸ்ததநீகமவஸ்திதம் ॥ 7 ॥
ராக்ஷஸாஶ்சஶிதைர்பாணைரஸிபிஶ்ஶக்திதோமரைஃ ।
உத்யதைஸஸம் வர்தந்தஸமரேகபிஸைந்யஜிகாம்ஸவஃ ॥ 8 ॥
ஸ ஸம்ப்ரஹாரஸ்துமுலஃஸஞ்ஜஜ்ஞேகபிரக்ஷஸாம் ।
ஶப்தேநமஹதாலங்காந்நாதயந்வைஸமந்ததஃ ॥ 9 ॥
ஶஸ்த்ரஶ்சவிவிதாகாரைஶ்ஶிதைர்பாணைஶ்சபாதபைஃ ।
உத்யதைர்கிரிஶ்ரு'ங்கைஶ்சகோரைராகாஶமாவ்ரு'தம் ॥ 10 ॥
தேராக்ஷஸாவாநரேஷுவிக்ரு'தாநநபாஹவஃ ।
நிவேஶயந்தஃஶஸ்த்ராணிசக்ருஸ்தேஸுமஹத்பயம் ॥ 11 ॥
ததைவஸகலைர்வ்ரு'க்ஷைர்கிரிஶ்ரு'ங்கைஶ்சவாநராஃ ।
அபிஜக்நுஜக்நுஶ்சஸமரேராக்ஷஸர்ஷபாந் ॥ 12 ॥
ரு'க்ஷவாநரமுக்யைஶ்சமஹாகாயைர்மஹாபலைஃ ।
ரக்ஷஸாம்யுத்யமாநாநாம்மஹத்பயமஜாயத ॥ 13 ॥
ஸ்வமநீகம்விஷண்ணந்துஶ்ருத்வாஶத்ருபிரர்திதம் ।
உததிஷ்டததுர்தர்ஷஃ ஸ கர்மண்யநநுஷ்டிதே ॥ 14 ॥
வ்ரு'க்ஷாந்தகாராந்நிர்கம்யஜாதக்ரோதஃ ஸ ராவணிஃ ।
ஆருரோஹரதம்ஸஜ்ஜம்பூர்வயுக்தம்ஸுஸம்யதம் ॥ 15 ॥
ஸ பீமகார்முகதரஃகாலமேகஸமப்ரபஃ ।
ரக்தாஸ்யநயநோக்ரு'த்தோமபௌம்ரு'த்யுரிவாந்தகஃ ॥ 16 ॥
த்ரு'ஷ்டவைவதுரதஸ்தந்தம்பர்யவர்தததத்பலம் ।
ரக்ஷஸாம்பீமவேகாநாம்லக்ஷ்மணேநயுயுத்ஸதாம் ॥ 17 ॥
தஸ்மிந் காலேதுஹநூமாநுத்யம்யஸுதுராஸதம் ।
தரணீதரஸங்காஶோமஹாவ்ரு'க்ஷமரிந்தமஃ ॥ 18 ॥
ஸ ராக்ஷஸாநாந்தத்ஸைந்யங்காலாக்நிரிவநிர்தஹந் ।
சகாரபஹுபிர்வக்ஷைர்நிஃஸஞ்ஜ்ஞம்யுதிவாநரஃ ॥ 19 ॥
வித்வம்ஸந்தந்தரஸாத்ரு'ஷ்டவைவபவநாத்மஜம் ।
ராக்ஷஸாநாம்ஸஹஸ்ராணிஹநூமந்தமவாகிரந் ॥ 20 ॥
ஶிதஶூலதராஶ்ஶூலைரஸிபிஶ்சாஸிபாணயஃ ।
ஶக்திஹஸ்தாஶ்சபிஶ்ஶக்திபட்டஸைஃ பட்டஸாயுதாஃ ॥ 21 ॥
பரிகைஶ்சகதாபிஶ்சகுந்தைஶ்சஶுபதர்ஶநைஃ ।
ஶதஶஶ்சஶதக்நீபிராயஸைரபிமுத்கரைஃ ॥ 22 ॥
கோரைஃபரஶுபிஶ்சைவபிதநிபாலைஶ்சராக்ஷஸாஃ ।
முஷ்டிபிர்வஜ்ரகல்பைஶ்சதலைரஶநிஸந்நிபைஃ ॥ 23 ॥
அபிஜக்நுஃஸமாஸாத்யஸமந்தாத்பர்வதோபமம் ।
தேஷாமபி ச ஸங்க்ருத்தஶ்சகாரகதநம்மஹத் ॥ 24 ॥
ஸ ததர்ஶகபிஶ்ரேஷ்டமசலோபமமிந்த்ரஜித் ।
ஸூதமாநமஸந்த்ரஸ்தமமித்ராந் பவநாத்மஜம் ॥ 25 ॥
ஸ ஸாரதிமுவாசேதம்யாஹியத்ரைஷவாநரஃ ।
க்ஷயமேவஹிநஃகுர்யாத்ராக்ஷஸாமுபேக்ஷிதஃ ॥ 26 ॥
இத்யுக்தஸ்ஸாரதிஸ்தேநயயௌயத்ர ந மாருதிஃ ।
வஹந் பரமதுர்தர்ஷம்ஸ்திதமிந்த்ரஜிதம்ரதே ॥ 27 ॥
ஸோऽப்யுபேத்யஶராந்கங்காந்பட்டஸாஸிபரஶ்வதாந் ।
அப்யவர்ஷததுர்தர்ஷஃகபிமூர்தநிராக்ஷஸஃ ॥ 28 ॥
தாநிஶஸ்த்ராணிகோராணிப்ரதிக்ரு'ஹ்ய ஸ மாருதிஃ ।
ரோஷேணமஹதாவிஷ்டோவாக்யஞ்சேதமுவாச ஹ ॥ 29 ॥
யுத்யஸ்வயதிஶூரோऽஸிராவணாத்மஜதுர்மதே ।
வாயுபுத்ரம்ஸமாஸாத்ய ந ஜீவந் ப்ரதியாஸ்யஸி ॥ 30 ॥
பாஹுப்யாம்ஸம்ப்ரதியுத்யஸ்வயதிமேத்வந்த்வமாஹவே ।
வேகம்ஸஹஸ்வதுர்புத்தேததஸ்த்வம்ரக்ஷஸாம்வரஃ ॥ 31 ॥
ஹநூமந்தஞ்ஜிகாம்ஸந்தம்ஸமுத்யதஶராஸநம் ।
ராவணாத்மஜமாசஷ்டே லக்ஷ்மணாய விபீஷணஃ ॥ 32 ॥
யஸ்ஸவாஸவநிர்ஜேதாராவணஸ்யாத்மஸம்பவஃ ।
ஸ ஏஷரதமாஸ்தாயஹநூமந்தஞ்ஜிகாம்ஸதி ॥ 33 ॥
தமப்ரதிமஸம்ஸ்தாநைஶ்ஶரைஶ்ஶத்ருநிவாரணைஃ ।
ஜீவிதாந்தகரைர்கோரைஃஸௌமித்ரேராவணிஞ்ஜஹி ॥ 34 ॥
இத்யேவமுக்தஸ்துததாமஹாத்மாவிபீஷணேநாரிவிபீஷணேந ।
ததர்ஶதம்பர்வதஸந்நிகாஶம்ரதஸ்திதம்பீமபலந்துராஸதம் ॥ 35 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ஷடஶீதிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
athatasyāmavasthāyāṃlakṣmaṇaṃrāvaṇānujaḥ |
pareṣāmahitaṃvākyamarthasādhakamabravīt || 1 ||
yadetadrākṣasānīkammeghaśyāmaṃvilokyate |
etadāyodhyatāṃśīghraṅkapibhipādapāyudhaiḥ || 2 ||
asyānīkasyamahatobhedaneyatalakṣmaṇa |
rākṣasendrasuto'pyatrabhinnedṛśyobhaviṣyati || 3 ||
satvamindrāśaniprakhyaiḥśarairavakiranparān |
abhidravāśuyāvadvainaitatkarmasamāpyate || 4 ||
ja hivīradurātmānammāyāparamadhārmikam |
rāvaṇiṅkrūrakarmāṇaṃsarvalokabhayāvaham || 5 ||
vibhīṣaṇavacśrutvālakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇirākṣasendrasutamprati || 6 ||
ṛkṣāḥśākhāmṛgāścaivadrumadrinakhayodhinaḥ |
abhyadhāvantasahitāstadanīkamavasthitam || 7 ||
rākṣasāścaśitairbhāṇairasibhiśśaktitomaraiḥ |
udyadaisasaṃ vartantasamarekapisainyajighāṃsavaḥ || 8 ||
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām |
śabdenamahatālaṅkānnādayanvaisamantataḥ || 9 ||
śastraścavividhākāraiśśitairbāṇaiścapādapaiḥ |
udyatairgiriśṛṅgaiścaghorairākāśamāvṛtam || 10 ||
terākṣasāvānareṣuvikṛtānanabāhavaḥ |
niveśayantaḥśastrāṇicakrustesumahadbhayam || 11 ||
tathaivasakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiścavānarāḥ |
abhijaghnujaghnuścasamarerākṣasarṣabhān || 12 ||
ṛkṣavānaramukhyaiścamahākāyairmahābalaiḥ |
rakṣasāṃyudhyamānānāmmahadbhayamajāyata || 13 ||
svamanīkaṃviṣaṇṇantuśrutvāśatrubhirarditam |
udatiṣṭhatadurdarṣaḥ sa karmaṇyananuṣṭhite || 14 ||
vṛkṣāndhakārānnirgamyajātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ |
āruroharathaṃsajjampūrvayuktaṃsusaṃyatam || 15 ||
sa bhīmakārmukadharaḥkālameghasamaprabhaḥ |
raktāsyanayanokṛddhomabhaumṛtyurivāntakaḥ || 16 ||
dṛṣṭavaivaturathasthantamparyavartatatadbalam |
rakṣasāmbhīmavegānāṃlakṣmaṇenayuyutsatām || 17 ||
tasmin kāletuhanūmānudyamyasudurāsadam |
dharaṇīdharasaṅkāśomahāvṛkṣamarindamaḥ || 18 ||
sa rākṣasānāntatsainyaṅkālāgnirivanirdahan |
cakārabahubhirvakṣairniḥsañjñaṃyudhivānaraḥ || 19 ||
vidhvaṃsantantarasādṛṣṭavaivapavanātmajam |
rākṣasānāṃsahasrāṇihanūmantamavākiran || 20 ||
śitaśūladharāśśūlairasibhiścāsipāṇayaḥ |
śaktihastāścabhiśśaktipaṭṭasaiḥ paṭṭasāyudhāḥ || 21 ||
parighaiścagadābhiścakuntaiścaśubhadarśanaiḥ |
śataśaścaśataghnībhirāyasairapimudgaraiḥ || 22 ||
ghoraiḥparaśubhiścaivabhidanipālaiścarākṣasāḥ |
muṣṭibhirvajrakalpaiścatalairaśanisannibhaiḥ || 23 ||
abhijaghnuḥsamāsādyasamantātparvatopamam |
teṣāmapi ca saṅgruddhaścakārakadanammahat || 24 ||
sa dadarśakapiśreṣṭhamacalopamamindrajit |
sūdamānamasantrastamamitrān pavanātmajam || 25 ||
sa sārathimuvācedaṃyāhiyatraiṣavānaraḥ |
kṣayamevahinaḥkuryādrākṣasāmupekṣitaḥ || 26 ||
ityuktassārathistenayayauyatra na mārutiḥ |
vahan paramadurdharṣaṃsthitamindrajitaṃrathe || 27 ||
so'bhyupetyaśarānkhaṅgānpaṭṭasāsiparaśvadhān |
abhyavarṣatadurdharṣaḥkapimūrthanirākṣasaḥ || 28 ||
tāniśastrāṇighorāṇipratigṛhya sa mārutiḥ |
roṣeṇamahatāviṣṭovākyañcedamuvāca ha || 29 ||
yudhyasvayadiśūro'sirāvaṇātmajadurmate |
vāyuputraṃsamāsādya na jīvan pratiyāsyasi || 30 ||
bāhubhyāṃsampratiyudhyasvayadimedvandvamāhave |
vegaṃsahasvadurbuddhetatastvaṃrakṣasāṃvaraḥ || 31 ||
hanūmantañjighāṃsantaṃsamudyataśarāsanam |
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ || 32 ||
yassavāsavanirjetārāvaṇasyātmasambhavaḥ |
sa eṣarathamāsthāyahanūmantañjighāṃsati || 33 ||
tamapratimasaṃsthānaiśśaraiśśatrunivāraṇaiḥ |
jīvitāntakarairghoraiḥsaumitrerāvaṇiñjahi || 34 ||
ityevamuktastutadāmahātmāvibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena |
dadarśatamparvatasannikāśaṃrathasthitambhīmabalandurāsadam || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षडशीतितमस्सर्गः ।
अथतस्यामवस्थायांलक्ष्मणंरावणानुजः ।
परेषामहितंवाक्यमर्थसाधकमब्रवीत् ॥ 1 ॥
यदेतद्राक्षसानीकम्मेघश्यामंविलोक्यते ।
एतदायोध्यतांशीघ्रङ्कपिभिपादपायुधैः ॥ 2 ॥
अस्यानीकस्यमहतोभेदनेयतलक्ष्मण ।
राक्षसेन्द्रसुतोऽप्यत्रभिन्नेदृश्योभविष्यति ॥ 3 ॥
सत्वमिन्द्राशनिप्रख्यैःशरैरवकिरन्परान् ।
अभिद्रवाशुयावद्वैनैतत्कर्मसमाप्यते ॥ 4 ॥
ज हिवीरदुरात्मानम्मायापरमधार्मिकम् ।
रावणिङ्क्रूरकर्माणंसर्वलोकभयावहम् ॥ 5 ॥
विभीषणवच्श्रुत्वालक्ष्मणश्शुभलक्षणः ।
ववर्षशरवर्षाणिराक्षसेन्द्रसुतम्प्रति ॥ 6 ॥
ऋक्षाःशाखामृगाश्चैवद्रुमद्रिनखयोधिनः ।
अभ्यधावन्तसहितास्तदनीकमवस्थितम् ॥ 7 ॥
राक्षसाश्चशितैर्भाणैरसिभिश्शक्तितोमरैः ।
उद्यदैससं वर्तन्तसमरेकपिसैन्यजिघांसवः ॥ 8 ॥
स सम्प्रहारस्तुमुलःसञ्जज्ञेकपिरक्षसाम् ।
शब्देनमहतालङ्कान्नादयन्वैसमन्ततः ॥ 9 ॥
शस्त्रश्चविविधाकारैश्शितैर्बाणैश्चपादपैः ।
उद्यतैर्गिरिशृङ्गैश्चघोरैराकाशमावृतम् ॥ 10 ॥
तेराक्षसावानरेषुविकृताननबाहवः ।
निवेशयन्तःशस्त्राणिचक्रुस्तेसुमहद्भयम् ॥ 11 ॥
तथैवसकलैर्वृक्षैर्गिरिशृङ्गैश्चवानराः ।
अभिजघ्नुजघ्नुश्चसमरेराक्षसर्षभान् ॥ 12 ॥
ऋक्षवानरमुख्यैश्चमहाकायैर्महाबलैः ।
रक्षसांयुध्यमानानाम्महद्भयमजायत ॥ 13 ॥
स्वमनीकंविषण्णन्तुश्रुत्वाशत्रुभिरर्दितम् ।
उदतिष्ठतदुर्दर्षः स कर्मण्यननुष्ठिते ॥ 14 ॥
वृक्षान्धकारान्निर्गम्यजातक्रोधः स रावणिः ।
आरुरोहरथंसज्जम्पूर्वयुक्तंसुसंयतम् ॥ 15 ॥
स भीमकार्मुकधरःकालमेघसमप्रभः ।
रक्तास्यनयनोकृद्धोमभौमृत्युरिवान्तकः ॥ 16 ॥
दृष्टवैवतुरथस्थन्तम्पर्यवर्तततद्बलम् ।
रक्षसाम्भीमवेगानांलक्ष्मणेनयुयुत्सताम् ॥ 17 ॥
तस्मिन् कालेतुहनूमानुद्यम्यसुदुरासदम् ।
धरणीधरसङ्काशोमहावृक्षमरिन्दमः ॥ 18 ॥
स राक्षसानान्तत्सैन्यङ्कालाग्निरिवनिर्दहन् ।
चकारबहुभिर्वक्षैर्निःसञ्ज्ञंयुधिवानरः ॥ 19 ॥
विध्वंसन्तन्तरसादृष्टवैवपवनात्मजम् ।
राक्षसानांसहस्राणिहनूमन्तमवाकिरन् ॥ 20 ॥
शितशूलधराश्शूलैरसिभिश्चासिपाणयः ।
शक्तिहस्ताश्चभिश्शक्तिपट्टसैः पट्टसायुधाः ॥ 21 ॥
परिघैश्चगदाभिश्चकुन्तैश्चशुभदर्शनैः ।
शतशश्चशतघ्नीभिरायसैरपिमुद्गरैः ॥ 22 ॥
घोरैःपरशुभिश्चैवभिदनिपालैश्चराक्षसाः ।
मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्चतलैरशनिसन्निभैः ॥ 23 ॥
अभिजघ्नुःसमासाद्यसमन्तात्पर्वतोपमम् ।
तेषामपि च सङ्ग्रुद्धश्चकारकदनम्महत् ॥ 24 ॥
स ददर्शकपिश्रेष्ठमचलोपममिन्द्रजित् ।
सूदमानमसन्त्रस्तममित्रान् पवनात्मजम् ॥ 25 ॥
स सारथिमुवाचेदंयाहियत्रैषवानरः ।
क्षयमेवहिनःकुर्याद्राक्षसामुपेक्षितः ॥ 26 ॥
इत्युक्तस्सारथिस्तेनययौयत्र न मारुतिः ।
वहन् परमदुर्धर्षंस्थितमिन्द्रजितंरथे ॥ 27 ॥
सोऽभ्युपेत्यशरान्खङ्गान्पट्टसासिपरश्वधान् ।
अभ्यवर्षतदुर्धर्षःकपिमूर्थनिराक्षसः ॥ 28 ॥
तानिशस्त्राणिघोराणिप्रतिगृह्य स मारुतिः ।
रोषेणमहताविष्टोवाक्यञ्चेदमुवाच ह ॥ 29 ॥
युध्यस्वयदिशूरोऽसिरावणात्मजदुर्मते ।
वायुपुत्रंसमासाद्य न जीवन् प्रतियास्यसि ॥ 30 ॥
बाहुभ्यांसम्प्रतियुध्यस्वयदिमेद्वन्द्वमाहवे ।
वेगंसहस्वदुर्बुद्धेततस्त्वंरक्षसांवरः ॥ 31 ॥
हनूमन्तञ्जिघांसन्तंसमुद्यतशरासनम् ।
रावणात्मजमाचष्टे लक्ष्मणाय विभीषणः ॥ 32 ॥
यस्सवासवनिर्जेतारावणस्यात्मसम्भवः ।
स एषरथमास्थायहनूमन्तञ्जिघांसति ॥ 33 ॥
तमप्रतिमसंस्थानैश्शरैश्शत्रुनिवारणैः ।
जीवितान्तकरैर्घोरैःसौमित्रेरावणिञ्जहि ॥ 34 ॥
इत्येवमुक्तस्तुतदामहात्माविभीषणेनारिविभीषणेन ।
ददर्शतम्पर्वतसन्निकाशंरथस्थितम्भीमबलन्दुरासदम् ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षडशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
athatasyāmavasthāyāṃlakṣmaṇaṃrāvaṇānujaḥ |
pareṣāmahitaṃvākyamarthasādhakamabravīt || 1 ||
yadetadrākṣasānīkammeghaśyāmaṃvilokyate |
etadāyodhyatāṃśīghraṅkapibhipādapāyudhaiḥ || 2 ||
asyānīkasyamahatobhedaneyatalakṣmaṇa |
rākṣasendrasuto'pyatrabhinnedṛśyobhaviṣyati || 3 ||
satvamindrāśaniprakhyaiḥśarairavakiranparān |
abhidravāśuyāvadvainaitatkarmasamāpyate || 4 ||
ja hivīradurātmānammāyāparamadhārmikam |
rāvaṇiṅkrūrakarmāṇaṃsarvalokabhayāvaham || 5 ||
vibhīṣaṇavacśrutvālakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇirākṣasendrasutamprati || 6 ||
ṛkṣāḥśākhāmṛgāścaivadrumadrinakhayodhinaḥ |
abhyadhāvantasahitāstadanīkamavasthitam || 7 ||
rākṣasāścaśitairbhāṇairasibhiśśaktitomaraiḥ |
udyadaisasaṃ vartantasamarekapisainyajighāṃsavaḥ || 8 ||
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām |
śabdenamahatālaṅkānnādayanvaisamantataḥ || 9 ||
śastraścavividhākāraiśśitairbāṇaiścapādapaiḥ |
udyatairgiriśṛṅgaiścaghorairākāśamāvṛtam || 10 ||
terākṣasāvānareṣuvikṛtānanabāhavaḥ |
niveśayantaḥśastrāṇicakrustesumahadbhayam || 11 ||
tathaivasakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiścavānarāḥ |
abhijaghnujaghnuścasamarerākṣasarṣabhān || 12 ||
ṛkṣavānaramukhyaiścamahākāyairmahābalaiḥ |
rakṣasāṃyudhyamānānāmmahadbhayamajāyata || 13 ||
svamanīkaṃviṣaṇṇantuśrutvāśatrubhirarditam |
udatiṣṭhatadurdarṣaḥ sa karmaṇyananuṣṭhite || 14 ||
vṛkṣāndhakārānnirgamyajātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ |
āruroharathaṃsajjampūrvayuktaṃsusaṃyatam || 15 ||
sa bhīmakārmukadharaḥkālameghasamaprabhaḥ |
raktāsyanayanokṛddhomabhaumṛtyurivāntakaḥ || 16 ||
dṛṣṭavaivaturathasthantamparyavartatatadbalam |
rakṣasāmbhīmavegānāṃlakṣmaṇenayuyutsatām || 17 ||
tasmin kāletuhanūmānudyamyasudurāsadam |
dharaṇīdharasaṅkāśomahāvṛkṣamarindamaḥ || 18 ||
sa rākṣasānāntatsainyaṅkālāgnirivanirdahan |
cakārabahubhirvakṣairniḥsañjñaṃyudhivānaraḥ || 19 ||
vidhvaṃsantantarasādṛṣṭavaivapavanātmajam |
rākṣasānāṃsahasrāṇihanūmantamavākiran || 20 ||
śitaśūladharāśśūlairasibhiścāsipāṇayaḥ |
śaktihastāścabhiśśaktipaṭṭasaiḥ paṭṭasāyudhāḥ || 21 ||
parighaiścagadābhiścakuntaiścaśubhadarśanaiḥ |
śataśaścaśataghnībhirāyasairapimudgaraiḥ || 22 ||
ghoraiḥparaśubhiścaivabhidanipālaiścarākṣasāḥ |
muṣṭibhirvajrakalpaiścatalairaśanisannibhaiḥ || 23 ||
abhijaghnuḥsamāsādyasamantātparvatopamam |
teṣāmapi ca saṅgruddhaścakārakadanammahat || 24 ||
sa dadarśakapiśreṣṭhamacalopamamindrajit |
sūdamānamasantrastamamitrān pavanātmajam || 25 ||
sa sārathimuvācedaṃyāhiyatraiṣavānaraḥ |
kṣayamevahinaḥkuryādrākṣasāmupekṣitaḥ || 26 ||
ityuktassārathistenayayauyatra na mārutiḥ |
vahan paramadurdharṣaṃsthitamindrajitaṃrathe || 27 ||
so'bhyupetyaśarānkhaṅgānpaṭṭasāsiparaśvadhān |
abhyavarṣatadurdharṣaḥkapimūrthanirākṣasaḥ || 28 ||
tāniśastrāṇighorāṇipratigṛhya sa mārutiḥ |
roṣeṇamahatāviṣṭovākyañcedamuvāca ha || 29 ||
yudhyasvayadiśūro'sirāvaṇātmajadurmate |
vāyuputraṃsamāsādya na jīvan pratiyāsyasi || 30 ||
bāhubhyāṃsampratiyudhyasvayadimedvandvamāhave |
vegaṃsahasvadurbuddhetatastvaṃrakṣasāṃvaraḥ || 31 ||
hanūmantañjighāṃsantaṃsamudyataśarāsanam |
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ || 32 ||
yassavāsavanirjetārāvaṇasyātmasambhavaḥ |
sa eṣarathamāsthāyahanūmantañjighāṃsati || 33 ||
tamapratimasaṃsthānaiśśaraiśśatrunivāraṇaiḥ |
jīvitāntakarairghoraiḥsaumitrerāvaṇiñjahi || 34 ||
ityevamuktastutadāmahātmāvibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena |
dadarśatamparvatasannikāśaṃrathasthitambhīmabalandurāsadam || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.