ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ഷഡശീതിതമസ്സര്ഗഃ ।
അഥതസ്യാമവസ്ഥായാംലക്ഷ്മണംരാവണാനുജഃ ।
പരേഷാമഹിതംവാക്യമര്ഥസാധകമബ്രവീത് ॥ 1 ॥
യദേതദ്രാക്ഷസാനീകമ്മേഘശ്യാമംവിലോക്യതേ ।
ഏതദായോധ്യതാംശീഘ്രങ്കപിഭിപാദപായുധൈഃ ॥ 2 ॥
അസ്യാനീകസ്യമഹതോഭേദനേയതലക്ഷ്മണ ।
രാക്ഷസേന്ദ്രസുതോഽപ്യത്രഭിന്നേദൃശ്യോഭവിഷ്യതി ॥ 3 ॥
സത്വമിന്ദ്രാശനിപ്രഖ്യൈഃശരൈരവകിരന്പരാന് ।
അഭിദ്രവാശുയാവദ്വൈനൈതത്കര്മസമാപ്യതേ ॥ 4 ॥
ജ ഹിവീരദുരാത്മാനമ്മായാപരമധാര്മികമ് ।
രാവണിങ്ക്രൂരകര്മാണംസര്വലോകഭയാവഹമ് ॥ 5 ॥
വിഭീഷണവച്ശ്രുത്വാലക്ഷ്മണശ്ശുഭലക്ഷണഃ ।
വവര്ഷശരവര്ഷാണിരാക്ഷസേന്ദ്രസുതമ്പ്രതി ॥ 6 ॥
ഋക്ഷാഃശാഖാമൃഗാശ്ചൈവദ്രുമദ്രിനഖയോധിനഃ ।
അഭ്യധാവന്തസഹിതാസ്തദനീകമവസ്ഥിതമ് ॥ 7 ॥
രാക്ഷസാശ്ചശിതൈര്ഭാണൈരസിഭിശ്ശക്തിതോമരൈഃ ।
ഉദ്യദൈസസം വര്തന്തസമരേകപിസൈന്യജിഘാംസവഃ ॥ 8 ॥
സ സമ്പ്രഹാരസ്തുമുലഃസഞ്ജജ്ഞേകപിരക്ഷസാമ് ।
ശബ്ദേനമഹതാലങ്കാന്നാദയന്വൈസമന്തതഃ ॥ 9 ॥
ശസ്ത്രശ്ചവിവിധാകാരൈശ്ശിതൈര്ബാണൈശ്ചപാദപൈഃ ।
ഉദ്യതൈര്ഗിരിശൃങ്ഗൈശ്ചഘോരൈരാകാശമാവൃതമ് ॥ 10 ॥
തേരാക്ഷസാവാനരേഷുവികൃതാനനബാഹവഃ ।
നിവേശയന്തഃശസ്ത്രാണിചക്രുസ്തേസുമഹദ്ഭയമ് ॥ 11 ॥
തഥൈവസകലൈര്വൃക്ഷൈര്ഗിരിശൃങ്ഗൈശ്ചവാനരാഃ ।
അഭിജഘ്നുജഘ്നുശ്ചസമരേരാക്ഷസര്ഷഭാന് ॥ 12 ॥
ഋക്ഷവാനരമുഖ്യൈശ്ചമഹാകായൈര്മഹാബലൈഃ ।
രക്ഷസാംയുധ്യമാനാനാമ്മഹദ്ഭയമജായത ॥ 13 ॥
സ്വമനീകംവിഷണ്ണന്തുശ്രുത്വാശത്രുഭിരര്ദിതമ് ।
ഉദതിഷ്ഠതദുര്ദര്ഷഃ സ കര്മണ്യനനുഷ്ഠിതേ ॥ 14 ॥
വൃക്ഷാന്ധകാരാന്നിര്ഗമ്യജാതക്രോധഃ സ രാവണിഃ ।
ആരുരോഹരഥംസജ്ജമ്പൂര്വയുക്തംസുസംയതമ് ॥ 15 ॥
സ ഭീമകാര്മുകധരഃകാലമേഘസമപ്രഭഃ ।
രക്താസ്യനയനോകൃദ്ധോമഭൌമൃത്യുരിവാന്തകഃ ॥ 16 ॥
ദൃഷ്ടവൈവതുരഥസ്ഥന്തമ്പര്യവര്തതതദ്ബലമ് ।
രക്ഷസാമ്ഭീമവേഗാനാംലക്ഷ്മണേനയുയുത്സതാമ് ॥ 17 ॥
തസ്മിന് കാലേതുഹനൂമാനുദ്യമ്യസുദുരാസദമ് ।
ധരണീധരസങ്കാശോമഹാവൃക്ഷമരിന്ദമഃ ॥ 18 ॥
സ രാക്ഷസാനാന്തത്സൈന്യങ്കാലാഗ്നിരിവനിര്ദഹന് ।
ചകാരബഹുഭിര്വക്ഷൈര്നിഃസഞ്ജ്ഞംയുധിവാനരഃ ॥ 19 ॥
വിധ്വംസന്തന്തരസാദൃഷ്ടവൈവപവനാത്മജമ് ।
രാക്ഷസാനാംസഹസ്രാണിഹനൂമന്തമവാകിരന് ॥ 20 ॥
ശിതശൂലധരാശ്ശൂലൈരസിഭിശ്ചാസിപാണയഃ ।
ശക്തിഹസ്താശ്ചഭിശ്ശക്തിപട്ടസൈഃ പട്ടസായുധാഃ ॥ 21 ॥
പരിഘൈശ്ചഗദാഭിശ്ചകുന്തൈശ്ചശുഭദര്ശനൈഃ ।
ശതശശ്ചശതഘ്നീഭിരായസൈരപിമുദ്ഗരൈഃ ॥ 22 ॥
ഘോരൈഃപരശുഭിശ്ചൈവഭിദനിപാലൈശ്ചരാക്ഷസാഃ ।
മുഷ്ടിഭിര്വജ്രകല്പൈശ്ചതലൈരശനിസന്നിഭൈഃ ॥ 23 ॥
അഭിജഘ്നുഃസമാസാദ്യസമന്താത്പര്വതോപമമ് ।
തേഷാമപി ച സങ്ഗ്രുദ്ധശ്ചകാരകദനമ്മഹത് ॥ 24 ॥
സ ദദര്ശകപിശ്രേഷ്ഠമചലോപമമിന്ദ്രജിത് ।
സൂദമാനമസന്ത്രസ്തമമിത്രാന് പവനാത്മജമ് ॥ 25 ॥
സ സാരഥിമുവാചേദംയാഹിയത്രൈഷവാനരഃ ।
ക്ഷയമേവഹിനഃകുര്യാദ്രാക്ഷസാമുപേക്ഷിതഃ ॥ 26 ॥
ഇത്യുക്തസ്സാരഥിസ്തേനയയൌയത്ര ന മാരുതിഃ ।
വഹന് പരമദുര്ധര്ഷംസ്ഥിതമിന്ദ്രജിതംരഥേ ॥ 27 ॥
സോഽഭ്യുപേത്യശരാന്ഖങ്ഗാന്പട്ടസാസിപരശ്വധാന് ।
അഭ്യവര്ഷതദുര്ധര്ഷഃകപിമൂര്ഥനിരാക്ഷസഃ ॥ 28 ॥
താനിശസ്ത്രാണിഘോരാണിപ്രതിഗൃഹ്യ സ മാരുതിഃ ।
രോഷേണമഹതാവിഷ്ടോവാക്യഞ്ചേദമുവാച ഹ ॥ 29 ॥
യുധ്യസ്വയദിശൂരോഽസിരാവണാത്മജദുര്മതേ ।
വായുപുത്രംസമാസാദ്യ ന ജീവന് പ്രതിയാസ്യസി ॥ 30 ॥
ബാഹുഭ്യാംസമ്പ്രതിയുധ്യസ്വയദിമേദ്വന്ദ്വമാഹവേ ।
വേഗംസഹസ്വദുര്ബുദ്ധേതതസ്ത്വംരക്ഷസാംവരഃ ॥ 31 ॥
ഹനൂമന്തഞ്ജിഘാംസന്തംസമുദ്യതശരാസനമ് ।
രാവണാത്മജമാചഷ്ടേ ലക്ഷ്മണായ വിഭീഷണഃ ॥ 32 ॥
യസ്സവാസവനിര്ജേതാരാവണസ്യാത്മസമ്ഭവഃ ।
സ ഏഷരഥമാസ്ഥായഹനൂമന്തഞ്ജിഘാംസതി ॥ 33 ॥
തമപ്രതിമസംസ്ഥാനൈശ്ശരൈശ്ശത്രുനിവാരണൈഃ ।
ജീവിതാന്തകരൈര്ഘോരൈഃസൌമിത്രേരാവണിഞ്ജഹി ॥ 34 ॥
ഇത്യേവമുക്തസ്തുതദാമഹാത്മാവിഭീഷണേനാരിവിഭീഷണേന ।
ദദര്ശതമ്പര്വതസന്നികാശംരഥസ്ഥിതമ്ഭീമബലന്ദുരാസദമ് ॥ 35 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ഷഡശീതിതമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
athatasyāmavasthāyāṃlakṣmaṇaṃrāvaṇānujaḥ |
pareṣāmahitaṃvākyamarthasādhakamabravīt || 1 ||
yadetadrākṣasānīkammeghaśyāmaṃvilokyate |
etadāyodhyatāṃśīghraṅkapibhipādapāyudhaiḥ || 2 ||
asyānīkasyamahatobhedaneyatalakṣmaṇa |
rākṣasendrasuto'pyatrabhinnedṛśyobhaviṣyati || 3 ||
satvamindrāśaniprakhyaiḥśarairavakiranparān |
abhidravāśuyāvadvainaitatkarmasamāpyate || 4 ||
ja hivīradurātmānammāyāparamadhārmikam |
rāvaṇiṅkrūrakarmāṇaṃsarvalokabhayāvaham || 5 ||
vibhīṣaṇavacśrutvālakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇirākṣasendrasutamprati || 6 ||
ṛkṣāḥśākhāmṛgāścaivadrumadrinakhayodhinaḥ |
abhyadhāvantasahitāstadanīkamavasthitam || 7 ||
rākṣasāścaśitairbhāṇairasibhiśśaktitomaraiḥ |
udyadaisasaṃ vartantasamarekapisainyajighāṃsavaḥ || 8 ||
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām |
śabdenamahatālaṅkānnādayanvaisamantataḥ || 9 ||
śastraścavividhākāraiśśitairbāṇaiścapādapaiḥ |
udyatairgiriśṛṅgaiścaghorairākāśamāvṛtam || 10 ||
terākṣasāvānareṣuvikṛtānanabāhavaḥ |
niveśayantaḥśastrāṇicakrustesumahadbhayam || 11 ||
tathaivasakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiścavānarāḥ |
abhijaghnujaghnuścasamarerākṣasarṣabhān || 12 ||
ṛkṣavānaramukhyaiścamahākāyairmahābalaiḥ |
rakṣasāṃyudhyamānānāmmahadbhayamajāyata || 13 ||
svamanīkaṃviṣaṇṇantuśrutvāśatrubhirarditam |
udatiṣṭhatadurdarṣaḥ sa karmaṇyananuṣṭhite || 14 ||
vṛkṣāndhakārānnirgamyajātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ |
āruroharathaṃsajjampūrvayuktaṃsusaṃyatam || 15 ||
sa bhīmakārmukadharaḥkālameghasamaprabhaḥ |
raktāsyanayanokṛddhomabhaumṛtyurivāntakaḥ || 16 ||
dṛṣṭavaivaturathasthantamparyavartatatadbalam |
rakṣasāmbhīmavegānāṃlakṣmaṇenayuyutsatām || 17 ||
tasmin kāletuhanūmānudyamyasudurāsadam |
dharaṇīdharasaṅkāśomahāvṛkṣamarindamaḥ || 18 ||
sa rākṣasānāntatsainyaṅkālāgnirivanirdahan |
cakārabahubhirvakṣairniḥsañjñaṃyudhivānaraḥ || 19 ||
vidhvaṃsantantarasādṛṣṭavaivapavanātmajam |
rākṣasānāṃsahasrāṇihanūmantamavākiran || 20 ||
śitaśūladharāśśūlairasibhiścāsipāṇayaḥ |
śaktihastāścabhiśśaktipaṭṭasaiḥ paṭṭasāyudhāḥ || 21 ||
parighaiścagadābhiścakuntaiścaśubhadarśanaiḥ |
śataśaścaśataghnībhirāyasairapimudgaraiḥ || 22 ||
ghoraiḥparaśubhiścaivabhidanipālaiścarākṣasāḥ |
muṣṭibhirvajrakalpaiścatalairaśanisannibhaiḥ || 23 ||
abhijaghnuḥsamāsādyasamantātparvatopamam |
teṣāmapi ca saṅgruddhaścakārakadanammahat || 24 ||
sa dadarśakapiśreṣṭhamacalopamamindrajit |
sūdamānamasantrastamamitrān pavanātmajam || 25 ||
sa sārathimuvācedaṃyāhiyatraiṣavānaraḥ |
kṣayamevahinaḥkuryādrākṣasāmupekṣitaḥ || 26 ||
ityuktassārathistenayayauyatra na mārutiḥ |
vahan paramadurdharṣaṃsthitamindrajitaṃrathe || 27 ||
so'bhyupetyaśarānkhaṅgānpaṭṭasāsiparaśvadhān |
abhyavarṣatadurdharṣaḥkapimūrthanirākṣasaḥ || 28 ||
tāniśastrāṇighorāṇipratigṛhya sa mārutiḥ |
roṣeṇamahatāviṣṭovākyañcedamuvāca ha || 29 ||
yudhyasvayadiśūro'sirāvaṇātmajadurmate |
vāyuputraṃsamāsādya na jīvan pratiyāsyasi || 30 ||
bāhubhyāṃsampratiyudhyasvayadimedvandvamāhave |
vegaṃsahasvadurbuddhetatastvaṃrakṣasāṃvaraḥ || 31 ||
hanūmantañjighāṃsantaṃsamudyataśarāsanam |
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ || 32 ||
yassavāsavanirjetārāvaṇasyātmasambhavaḥ |
sa eṣarathamāsthāyahanūmantañjighāṃsati || 33 ||
tamapratimasaṃsthānaiśśaraiśśatrunivāraṇaiḥ |
jīvitāntakarairghoraiḥsaumitrerāvaṇiñjahi || 34 ||
ityevamuktastutadāmahātmāvibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena |
dadarśatamparvatasannikāśaṃrathasthitambhīmabalandurāsadam || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ षडशीतितमस्सर्गः ।
अथतस्यामवस्थायांलक्ष्मणंरावणानुजः ।
परेषामहितंवाक्यमर्थसाधकमब्रवीत् ॥ 1 ॥
यदेतद्राक्षसानीकम्मेघश्यामंविलोक्यते ।
एतदायोध्यतांशीघ्रङ्कपिभिपादपायुधैः ॥ 2 ॥
अस्यानीकस्यमहतोभेदनेयतलक्ष्मण ।
राक्षसेन्द्रसुतोऽप्यत्रभिन्नेदृश्योभविष्यति ॥ 3 ॥
सत्वमिन्द्राशनिप्रख्यैःशरैरवकिरन्परान् ।
अभिद्रवाशुयावद्वैनैतत्कर्मसमाप्यते ॥ 4 ॥
ज हिवीरदुरात्मानम्मायापरमधार्मिकम् ।
रावणिङ्क्रूरकर्माणंसर्वलोकभयावहम् ॥ 5 ॥
विभीषणवच्श्रुत्वालक्ष्मणश्शुभलक्षणः ।
ववर्षशरवर्षाणिराक्षसेन्द्रसुतम्प्रति ॥ 6 ॥
ऋक्षाःशाखामृगाश्चैवद्रुमद्रिनखयोधिनः ।
अभ्यधावन्तसहितास्तदनीकमवस्थितम् ॥ 7 ॥
राक्षसाश्चशितैर्भाणैरसिभिश्शक्तितोमरैः ।
उद्यदैससं वर्तन्तसमरेकपिसैन्यजिघांसवः ॥ 8 ॥
स सम्प्रहारस्तुमुलःसञ्जज्ञेकपिरक्षसाम् ।
शब्देनमहतालङ्कान्नादयन्वैसमन्ततः ॥ 9 ॥
शस्त्रश्चविविधाकारैश्शितैर्बाणैश्चपादपैः ।
उद्यतैर्गिरिशृङ्गैश्चघोरैराकाशमावृतम् ॥ 10 ॥
तेराक्षसावानरेषुविकृताननबाहवः ।
निवेशयन्तःशस्त्राणिचक्रुस्तेसुमहद्भयम् ॥ 11 ॥
तथैवसकलैर्वृक्षैर्गिरिशृङ्गैश्चवानराः ।
अभिजघ्नुजघ्नुश्चसमरेराक्षसर्षभान् ॥ 12 ॥
ऋक्षवानरमुख्यैश्चमहाकायैर्महाबलैः ।
रक्षसांयुध्यमानानाम्महद्भयमजायत ॥ 13 ॥
स्वमनीकंविषण्णन्तुश्रुत्वाशत्रुभिरर्दितम् ।
उदतिष्ठतदुर्दर्षः स कर्मण्यननुष्ठिते ॥ 14 ॥
वृक्षान्धकारान्निर्गम्यजातक्रोधः स रावणिः ।
आरुरोहरथंसज्जम्पूर्वयुक्तंसुसंयतम् ॥ 15 ॥
स भीमकार्मुकधरःकालमेघसमप्रभः ।
रक्तास्यनयनोकृद्धोमभौमृत्युरिवान्तकः ॥ 16 ॥
दृष्टवैवतुरथस्थन्तम्पर्यवर्तततद्बलम् ।
रक्षसाम्भीमवेगानांलक्ष्मणेनयुयुत्सताम् ॥ 17 ॥
तस्मिन् कालेतुहनूमानुद्यम्यसुदुरासदम् ।
धरणीधरसङ्काशोमहावृक्षमरिन्दमः ॥ 18 ॥
स राक्षसानान्तत्सैन्यङ्कालाग्निरिवनिर्दहन् ।
चकारबहुभिर्वक्षैर्निःसञ्ज्ञंयुधिवानरः ॥ 19 ॥
विध्वंसन्तन्तरसादृष्टवैवपवनात्मजम् ।
राक्षसानांसहस्राणिहनूमन्तमवाकिरन् ॥ 20 ॥
शितशूलधराश्शूलैरसिभिश्चासिपाणयः ।
शक्तिहस्ताश्चभिश्शक्तिपट्टसैः पट्टसायुधाः ॥ 21 ॥
परिघैश्चगदाभिश्चकुन्तैश्चशुभदर्शनैः ।
शतशश्चशतघ्नीभिरायसैरपिमुद्गरैः ॥ 22 ॥
घोरैःपरशुभिश्चैवभिदनिपालैश्चराक्षसाः ।
मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्चतलैरशनिसन्निभैः ॥ 23 ॥
अभिजघ्नुःसमासाद्यसमन्तात्पर्वतोपमम् ।
तेषामपि च सङ्ग्रुद्धश्चकारकदनम्महत् ॥ 24 ॥
स ददर्शकपिश्रेष्ठमचलोपममिन्द्रजित् ।
सूदमानमसन्त्रस्तममित्रान् पवनात्मजम् ॥ 25 ॥
स सारथिमुवाचेदंयाहियत्रैषवानरः ।
क्षयमेवहिनःकुर्याद्राक्षसामुपेक्षितः ॥ 26 ॥
इत्युक्तस्सारथिस्तेनययौयत्र न मारुतिः ।
वहन् परमदुर्धर्षंस्थितमिन्द्रजितंरथे ॥ 27 ॥
सोऽभ्युपेत्यशरान्खङ्गान्पट्टसासिपरश्वधान् ।
अभ्यवर्षतदुर्धर्षःकपिमूर्थनिराक्षसः ॥ 28 ॥
तानिशस्त्राणिघोराणिप्रतिगृह्य स मारुतिः ।
रोषेणमहताविष्टोवाक्यञ्चेदमुवाच ह ॥ 29 ॥
युध्यस्वयदिशूरोऽसिरावणात्मजदुर्मते ।
वायुपुत्रंसमासाद्य न जीवन् प्रतियास्यसि ॥ 30 ॥
बाहुभ्यांसम्प्रतियुध्यस्वयदिमेद्वन्द्वमाहवे ।
वेगंसहस्वदुर्बुद्धेततस्त्वंरक्षसांवरः ॥ 31 ॥
हनूमन्तञ्जिघांसन्तंसमुद्यतशरासनम् ।
रावणात्मजमाचष्टे लक्ष्मणाय विभीषणः ॥ 32 ॥
यस्सवासवनिर्जेतारावणस्यात्मसम्भवः ।
स एषरथमास्थायहनूमन्तञ्जिघांसति ॥ 33 ॥
तमप्रतिमसंस्थानैश्शरैश्शत्रुनिवारणैः ।
जीवितान्तकरैर्घोरैःसौमित्रेरावणिञ्जहि ॥ 34 ॥
इत्येवमुक्तस्तुतदामहात्माविभीषणेनारिविभीषणेन ।
ददर्शतम्पर्वतसन्निकाशंरथस्थितम्भीमबलन्दुरासदम् ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे षडशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
athatasyāmavasthāyāṃlakṣmaṇaṃrāvaṇānujaḥ |
pareṣāmahitaṃvākyamarthasādhakamabravīt || 1 ||
yadetadrākṣasānīkammeghaśyāmaṃvilokyate |
etadāyodhyatāṃśīghraṅkapibhipādapāyudhaiḥ || 2 ||
asyānīkasyamahatobhedaneyatalakṣmaṇa |
rākṣasendrasuto'pyatrabhinnedṛśyobhaviṣyati || 3 ||
satvamindrāśaniprakhyaiḥśarairavakiranparān |
abhidravāśuyāvadvainaitatkarmasamāpyate || 4 ||
ja hivīradurātmānammāyāparamadhārmikam |
rāvaṇiṅkrūrakarmāṇaṃsarvalokabhayāvaham || 5 ||
vibhīṣaṇavacśrutvālakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇirākṣasendrasutamprati || 6 ||
ṛkṣāḥśākhāmṛgāścaivadrumadrinakhayodhinaḥ |
abhyadhāvantasahitāstadanīkamavasthitam || 7 ||
rākṣasāścaśitairbhāṇairasibhiśśaktitomaraiḥ |
udyadaisasaṃ vartantasamarekapisainyajighāṃsavaḥ || 8 ||
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām |
śabdenamahatālaṅkānnādayanvaisamantataḥ || 9 ||
śastraścavividhākāraiśśitairbāṇaiścapādapaiḥ |
udyatairgiriśṛṅgaiścaghorairākāśamāvṛtam || 10 ||
terākṣasāvānareṣuvikṛtānanabāhavaḥ |
niveśayantaḥśastrāṇicakrustesumahadbhayam || 11 ||
tathaivasakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiścavānarāḥ |
abhijaghnujaghnuścasamarerākṣasarṣabhān || 12 ||
ṛkṣavānaramukhyaiścamahākāyairmahābalaiḥ |
rakṣasāṃyudhyamānānāmmahadbhayamajāyata || 13 ||
svamanīkaṃviṣaṇṇantuśrutvāśatrubhirarditam |
udatiṣṭhatadurdarṣaḥ sa karmaṇyananuṣṭhite || 14 ||
vṛkṣāndhakārānnirgamyajātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ |
āruroharathaṃsajjampūrvayuktaṃsusaṃyatam || 15 ||
sa bhīmakārmukadharaḥkālameghasamaprabhaḥ |
raktāsyanayanokṛddhomabhaumṛtyurivāntakaḥ || 16 ||
dṛṣṭavaivaturathasthantamparyavartatatadbalam |
rakṣasāmbhīmavegānāṃlakṣmaṇenayuyutsatām || 17 ||
tasmin kāletuhanūmānudyamyasudurāsadam |
dharaṇīdharasaṅkāśomahāvṛkṣamarindamaḥ || 18 ||
sa rākṣasānāntatsainyaṅkālāgnirivanirdahan |
cakārabahubhirvakṣairniḥsañjñaṃyudhivānaraḥ || 19 ||
vidhvaṃsantantarasādṛṣṭavaivapavanātmajam |
rākṣasānāṃsahasrāṇihanūmantamavākiran || 20 ||
śitaśūladharāśśūlairasibhiścāsipāṇayaḥ |
śaktihastāścabhiśśaktipaṭṭasaiḥ paṭṭasāyudhāḥ || 21 ||
parighaiścagadābhiścakuntaiścaśubhadarśanaiḥ |
śataśaścaśataghnībhirāyasairapimudgaraiḥ || 22 ||
ghoraiḥparaśubhiścaivabhidanipālaiścarākṣasāḥ |
muṣṭibhirvajrakalpaiścatalairaśanisannibhaiḥ || 23 ||
abhijaghnuḥsamāsādyasamantātparvatopamam |
teṣāmapi ca saṅgruddhaścakārakadanammahat || 24 ||
sa dadarśakapiśreṣṭhamacalopamamindrajit |
sūdamānamasantrastamamitrān pavanātmajam || 25 ||
sa sārathimuvācedaṃyāhiyatraiṣavānaraḥ |
kṣayamevahinaḥkuryādrākṣasāmupekṣitaḥ || 26 ||
ityuktassārathistenayayauyatra na mārutiḥ |
vahan paramadurdharṣaṃsthitamindrajitaṃrathe || 27 ||
so'bhyupetyaśarānkhaṅgānpaṭṭasāsiparaśvadhān |
abhyavarṣatadurdharṣaḥkapimūrthanirākṣasaḥ || 28 ||
tāniśastrāṇighorāṇipratigṛhya sa mārutiḥ |
roṣeṇamahatāviṣṭovākyañcedamuvāca ha || 29 ||
yudhyasvayadiśūro'sirāvaṇātmajadurmate |
vāyuputraṃsamāsādya na jīvan pratiyāsyasi || 30 ||
bāhubhyāṃsampratiyudhyasvayadimedvandvamāhave |
vegaṃsahasvadurbuddhetatastvaṃrakṣasāṃvaraḥ || 31 ||
hanūmantañjighāṃsantaṃsamudyataśarāsanam |
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ || 32 ||
yassavāsavanirjetārāvaṇasyātmasambhavaḥ |
sa eṣarathamāsthāyahanūmantañjighāṃsati || 33 ||
tamapratimasaṃsthānaiśśaraiśśatrunivāraṇaiḥ |
jīvitāntakarairghoraiḥsaumitrerāvaṇiñjahi || 34 ||
ityevamuktastutadāmahātmāvibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena |
dadarśatamparvatasannikāśaṃrathasthitambhīmabalandurāsadam || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.