ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।
അഥ ചതുശ്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
യുധ്യതാമേനതേഷാന്തുതദാവാനരരാക്ഷസാമ് ।
രവിരസ്തങ്ഗതോരാത്രിഃപ്രവൃത്താപ്രാണഹാരിണീ ॥ 1 ॥
അന്യോന്യമ്ബദ്ധവൈരാണാങ്ഘോരാണാഞ്ജയമിച്ഛതാമ് ।
സമ്പ്രവൃത്തന്നിശായുദ്ധന്തദാവാനരരക്ഷസാമ് ॥ 2 ॥
രാക്ഷസോഽസീതിഹരയോഹരിശ്ചാഽസീതിരാക്ഷസാഃ ।
അന്യോന്യംസമരേജഘ്നുസ്തസ്മിംസ്തമസിദാരുണേ ॥ 3 ॥
ജഹിദാരയചൈഹീതികഥംവിദ്രവസീതിച ।
ഏവംസുതുമുലശ്ശബ്ദസ്തസ്മിംസ്തമസിശുശ്രുവേ ॥ 4 ॥
കാലാഃകാഞ്ചനസന്നാഹാസ്തസ്മിംസ്തമസിരാക്ഷസാഃ ।
സമ്പ്രദൃശ്യന്തശൈലേന്ദ്രാദീപ്തൌഷധിവനാഇവ ॥ 5 ॥
തസ്മിംസ്തമസിദുഷ്പാരേരാക്ഷസാഃക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ।
പരിപേതുര്മഹാവേഗാഭക്ഷയന്തഃപ്ലവങ്ഗമാന് ॥ 6 ॥
തേഹയാന് കാഞ്ചനാപീഡാന് ധ്വജാംശ്ചാശീവിഷോപമാന് ।
ആപ്ലുത്യദശനൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ഭീമകോപാവ്യദാരയന് ॥ 7 ॥
വാനരാബലിനോയുദ്ധേഽക്ഷോഭയന് രാക്ഷസീഞ്ചമൂമ് ।
കുഞ്ജരാന് കുഞ്ജരാരോഹാന് പതാകാധ്വജിനോരഥാന് ॥ 8 ॥
കര്ഷുശ്ചദദംശുശ്ചദശനൈഃക്രോധമൂര്ഛിതാഃ ।
ലക്ഷ്മണശ്ചാപിരാമശ്ചശരൈരാശീവിഷോപമൈഃ ॥ 9 ॥
ദൃശ്യാദൃശ്യാനിരക്ഷാംസിപ്രവരാണിനിജഘ്നതുഃ ।
തുരങ്ഗഖുരവിധ്വസ്തംരഥനേമിസമുത്ഥിതമ് ॥ 10 ॥
രുരോധകര്ണനേത്രാണിയുധ്യതാന്ധരണീരജഃ ।
വര്തമാനേതഥാഘോരേസങ്ഗ്രാമേരോമഹര്ഷണേ ॥ 11 ॥
രുധിരോധാമഹാഘോരാനദ്യസ്തത്രപ്രസുസ്രുവുഃ ।
തതോഭേരീമൃദങ്ഗാനാമ്പണവാനാഞ്ചനിസ്സ്വനഃ ॥ 12 ॥
ശങ്ഖവേണുസ്വനോന്മിശ്രസ്സമ്ഭൂവാദ്ഭുതോപമഃ ।
ഹതാനാംസ്തനമാനാനാംരാക്ഷസാനാഞ്ചനിഃസ്വനഃ ॥ 13 ॥
ശസ്താനാംവാനരാണാഞ്ചസമ്ബഭൂവാതിദാരുണഃ ।
ഹതൈര്വാനരവീരൈശ്ചശക്തിശൂലപരശ്വധൈഃ ॥ 14 ॥
നിഹതൈഃപര്വതാകാരൈരാക്ഷസൈഃകാമരൂപിഭിഃ ।
ശസ്ത്രപുഷ്പോപഹാരാചതത്രാസീദ്യുദ്ധമേദിനീ ॥ 15 ॥
ദുര് ജ്ഞേയാദുര്നിവേശാചശോണിതാസ്രാവകര്ദമാ ।
സാബഭൂവനിശാഘോരാഹരിരാക്ഷസഹാരിണീ ॥ 16 ॥
കാലരാത്രീവഭൂതാനാംസര്വേഷാന്ദുരതിക്രമാ ।
തതസ്തേരാക്ഷസാസ്തത്രതസ്മിംസ്തമസിദാരുണേ ॥ 17 ॥
രാമമേവാഭ്യവര്തന്തസമ്ഹൃഷ്ടാശ്ശരവൃഷ്ടിഭിഃ ।
തേഷാമാപതതാംശബ്ദഃക്രുദ്ധാനാമപിഗര്ജതാമ് ॥ 18 ॥
ഉദ്വര്ത;ഇവ സപ്താനാം സമുദ്രാണാം അഭൂത് സ്വനഃ ।
തേഷാം രാമഹ് ശാരൈഹ് ഷഡ്ഭിഹ് ഷഡ് ജഘാന നിശാഅ ചരാന് ॥ 19 ॥
നിമേഷാന്തരമാത്രേണശിതൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ ।
യമശത്രുശ്ചദുര്ധര്ഷോമഹാപാര്ശ്വമഹോദരൌ ॥ 20 ॥
വജ്രദംഷ്ട്രോമഹാകായസ്തൌചോഭൌശുകസാരണൌ ।
തേതുരാമേണബാണൌഘൈസ്സര്വേമര്മസുതാഡിതാഃ ॥ 21 ॥
യുദ്ധാദപസൃതാസ്തത്രസാവശേഷായുഷോഽഭവന് ।
തത്രകാഞ്ചനചിത്രാങ്ഗൈശ്ശരൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ ॥ 22 ॥
ദിശശ്ചകാരവിമലാഃപ്രദിശശ്ചമഹാരഥഃ ।
യേത്വന്യേരാക്ഷസാഭീമാരാമസ്യാഭിമുഖേസ്ഥിതാഃ ॥ 23 ॥
തേഽപിനഷ്ടാഃസമാസാദ്യപതങ്ഗാഇവപാവകമ് ।
സുവര്ണപുങ്ഖൈര്വിശിഖൈസ്സപതദ്ഭിസ്സഹസ്രശഃ ॥ 24 ॥
ബഭൂവരജനീചിത്രാഖദ്യോതൈരിവശാരദീ ।
രാക്ഷസാനാഞ്ചനിനദൈര്ഹരീണാഞ്ചാപിനിസ്സ്വനൈഃ ॥ 25 ॥
സാബഭൂവനിശാഘോരാഭൂയോഘോരതരാതദാ ।
തേനശബ്ദേനമഹതാപ്രവൃദ്ധേനസമന്തതഃ ॥ 26 ॥
ത്രികൂടഃകന്ദരാകീര്ണഃപ്രവ്യാഹരദിവാചലഃ ।
ഗോലാങ്ഗൂലാമഹാകായാസ്തമസാതുല്യവര്ചസഃ ॥ 27 ॥
സമ്പരിഷ്വജ്യബാഹുഭ്യാമ്ഭക്ഷയന്രജനീചരാന് ।
അങ്ഗദസ്തുരണേശത്രൂനനിഹന്തുംസമുപസ്ഥിതഃ ॥ 28 ॥
രാവണിന്നിജഘാനാശുസാരഥിഞ്ചഹയാനപി ।
വര്തമാനേതദാഘോരേസങ്ഗ്രാമേഭൃശദാരുണേ ॥ 29 ॥
ഇന്ദ്രജിത്തുരഥന്ത്യക്ത്വാഹതാശ്വോഹതസാരഥിഃ ।
അങ്ഗദേനമഹാമായസ്തത്രൈവാന്തരധീയത ॥ 30 ॥
തത്കര്മവാലിപുത്രസ്യസര്വേദേവാസ്സഹര്ഷിഭിഃ ।
തുഷ്ടുവുഃപൂജനാര്ഹസ്യതൌചോഭൌരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 31 ॥
പ്രഭാവംസര്വഭൂതാനിവിദുരിന്ദ്രജിതോയുധി ।
തേനതേതമ്മഹാത്മാനന്തുഷ്ടാഃദൃഷ്ടവാപ്രധര്ഷിതമ് ॥ 32 ॥
തതഃപ്രഹൃഷ്ടാഃകപയസ്സസുഗ്രീവവിഭീഷണാഃ ।
സാധുസാധ്വിതിനേദുശ്ചദൃഷ്ടവാശത്രുമ്പ്രധര്ഷിതമ് ॥ 33 ॥
ഇന്ദ്രജിത്തുതദാതേനനിര്ജിതോഭീമകര്മണാ ।
സംയുഗേവാലിപുത്രേണക്രോധഞ്ചക്രേസുദാരുണമ് ॥ 34 ॥
സോഽന്തര്ധാനഗതഃപാപോരാവണീരണകര്കശഃ ।
അദൃശ്യോനിശിതാന്ബാണാന്മുമോചാശനിവര്ചസഃ ॥ 35 ॥
സരാമംലക്ഷ്മണഞ്ചൈവഘോരൈര്നാഗമയൈശ്ശരൈഃ ।
ബിഭേദസമരേക്രുദ്ധഃസര്വഗാത്രേഷുരാക്ഷസഃ ॥ 36 ॥
മായയാസമ്വൃതസ്തത്രമോഹയന്രാഘവൌയുധി ।
അദൃശ്യസ്സര്വഭൂതാനാങ്കൂടയോധീനിശാചരഃ ॥ 37 ॥
ബബന്ധശരബന്ധേനഭ്രാതരൌരാമലക്ഷ്മണൌ ।
തേനതൌപുരുഷവ്യാഘ്രൌക്രുദ്ധേനാശീവിഷൈശ്ശരൈഃ ॥ 38 ॥
സഹസാനിഹതൌവീരൌതദാപ്രൈക്ഷന്തവാനരാഃ ।
പ്രകാശരൂപസ്തുതദാനശക്തസ്തൌബാധിതുംരാക്ഷസരാജപുത്രഃ ।
മായാമ്പ്രയോക്തുംസമുപാജഗാമബബന്ധതൌരാജസുതൌദുരാത്മാ ॥ 39 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ ചതുശ്ചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuścatvāriṃśassargaḥ |
yudhyatāmenateṣāntutadāvānararākṣasām |
ravirastaṅgatorātriḥpravṛttāprāṇahāriṇī || 1 ||
anyonyambaddhavairāṇāṅghorāṇāñjayamicchatām |
sampravṛttanniśāyuddhantadāvānararakṣasām || 2 ||
rākṣaso'sītiharayohariścā'sītirākṣasāḥ |
anyonyaṃsamarejaghnustasmiṃstamasidāruṇe || 3 ||
jahidārayacaihītikathaṃvidravasītica |
evaṃsutumulaśśabdastasmiṃstamasiśuśruve || 4 ||
kālāḥkāñcanasannāhāstasmiṃstamasirākṣasāḥ |
sampradṛśyantaśailendrādīptauṣadhivanāiva || 5 ||
tasmiṃstamasiduṣpārerākṣasāḥkrodhamūrchitāḥ |
paripeturmahāvegābhakṣayantaḥplavaṅgamān || 6 ||
tehayān kāñcanāpīḍān dhvajāṃścāśīviṣopamān |
āplutyadaśanaistīkṣṇairbhīmakopāvyadārayan || 7 ||
vānarābalinoyuddhe'kṣobhayan rākṣasīñcamūm |
kuñjarān kuñjarārohān patākādhvajinorathān || 8 ||
karṣuścadadaṃśuścadaśanaiḥkrodhamūrchitāḥ |
lakṣmaṇaścāpirāmaścaśarairāśīviṣopamaiḥ || 9 ||
dṛśyādṛśyānirakṣāṃsipravarāṇinijaghnatuḥ |
turaṅgakhuravidhvastaṃrathanemisamutthitam || 10 ||
rurodhakarṇanetrāṇiyudhyatāndharaṇīrajaḥ |
vartamānetathāghoresaṅgrāmeromaharṣaṇe || 11 ||
rudhirodhāmahāghorānadyastatraprasusruvuḥ |
tatobherīmṛdaṅgānāmpaṇavānāñcanissvanaḥ || 12 ||
śaṅkhaveṇusvanonmiśrassambhūvādbhutopamaḥ |
hatānāṃstanamānānāṃrākṣasānāñcaniḥsvanaḥ || 13 ||
śastānāṃvānarāṇāñcasambabhūvātidāruṇaḥ |
hatairvānaravīraiścaśaktiśūlaparaśvadhaiḥ || 14 ||
nihataiḥparvatākārairākṣasaiḥkāmarūpibhiḥ |
śastrapuṣpopahārācatatrāsīdyuddhamedinī || 15 ||
dur jñeyādurniveśācaśoṇitāsrāvakardamā |
sābabhūvaniśāghorāharirākṣasahāriṇī || 16 ||
kālarātrīvabhūtānāṃsarveṣānduratikramā |
tatasterākṣasāstatratasmiṃstamasidāruṇe || 17 ||
rāmamevābhyavartantasamhṛṣṭāśśaravṛṣṭibhiḥ |
teṣāmāpatatāṃśabdaḥkruddhānāmapigarjatām || 18 ||
udvarta;iva saptānāṃ samudrāṇāṃ abhūt svanaḥ |
teṣāṃ rāmah śāraih ṣaḍbhih ṣaḍ jaghāna niśāa carān || 19 ||
nimeṣāntaramātreṇaśitairagniśikhopamaiḥ |
yamaśatruścadurdharṣomahāpārśvamahodarau || 20 ||
vajradaṃṣṭromahākāyastaucobhauśukasāraṇau |
teturāmeṇabāṇaughaissarvemarmasutāḍitāḥ || 21 ||
yuddhādapasṛtāstatrasāvaśeṣāyuṣo'bhavan |
tatrakāñcanacitrāṅgaiśśarairagniśikhopamaiḥ || 22 ||
diśaścakāravimalāḥpradiśaścamahārathaḥ |
yetvanyerākṣasābhīmārāmasyābhimukhesthitāḥ || 23 ||
te'pinaṣṭāḥsamāsādyapataṅgāivapāvakam |
suvarṇapuṅkhairviśikhaissapatadbhissahasraśaḥ || 24 ||
babhūvarajanīcitrākhadyotairivaśāradī |
rākṣasānāñcaninadairharīṇāñcāpinissvanaiḥ || 25 ||
sābabhūvaniśāghorābhūyoghoratarātadā |
tenaśabdenamahatāpravṛddhenasamantataḥ || 26 ||
trikūṭaḥkandarākīrṇaḥpravyāharadivācalaḥ |
golāṅgūlāmahākāyāstamasātulyavarcasaḥ || 27 ||
sampariṣvajyabāhubhyāmbhakṣayanrajanīcarān |
aṅgadasturaṇeśatrūnanihantuṃsamupasthitaḥ || 28 ||
rāvaṇinnijaghānāśusārathiñcahayānapi |
vartamānetadāghoresaṅgrāmebhṛśadāruṇe || 29 ||
indrajitturathantyaktvāhatāśvohatasārathiḥ |
aṅgadenamahāmāyastatraivāntaradhīyata || 30 ||
tatkarmavāliputrasyasarvedevāssaharṣibhiḥ |
tuṣṭuvuḥpūjanārhasyataucobhaurāmalakṣmaṇau || 31 ||
prabhāvaṃsarvabhūtānividurindrajitoyudhi |
tenatetammahātmānantuṣṭāḥdṛṣṭavāpradharṣitam || 32 ||
tataḥprahṛṣṭāḥkapayassasugrīvavibhīṣaṇāḥ |
sādhusādhvitineduścadṛṣṭavāśatrumpradharṣitam || 33 ||
indrajittutadātenanirjitobhīmakarmaṇā |
saṃyugevāliputreṇakrodhañcakresudāruṇam || 34 ||
so'ntardhānagataḥpāporāvaṇīraṇakarkaśaḥ |
adṛśyoniśitānbāṇānmumocāśanivarcasaḥ || 35 ||
sarāmaṃlakṣmaṇañcaivaghorairnāgamayaiśśaraiḥ |
bibhedasamarekruddhaḥsarvagātreṣurākṣasaḥ || 36 ||
māyayāsamvṛtastatramohayanrāghavauyudhi |
adṛśyassarvabhūtānāṅkūṭayodhīniśācaraḥ || 37 ||
babandhaśarabandhenabhrātaraurāmalakṣmaṇau |
tenataupuruṣavyāghraukruddhenāśīviṣaiśśaraiḥ || 38 ||
sahasānihatauvīrautadāpraikṣantavānarāḥ |
prakāśarūpastutadānaśaktastaubādhituṃrākṣasarājaputraḥ |
māyāmprayoktuṃsamupājagāmababandhataurājasutaudurātmā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuścatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ चतुश्चत्वारिंशस्सर्गः ।
युध्यतामेनतेषान्तुतदावानरराक्षसाम् ।
रविरस्तङ्गतोरात्रिःप्रवृत्ताप्राणहारिणी ॥ 1 ॥
अन्योन्यम्बद्धवैराणाङ्घोराणाञ्जयमिच्छताम् ।
सम्प्रवृत्तन्निशायुद्धन्तदावानररक्षसाम् ॥ 2 ॥
राक्षसोऽसीतिहरयोहरिश्चाऽसीतिराक्षसाः ।
अन्योन्यंसमरेजघ्नुस्तस्मिंस्तमसिदारुणे ॥ 3 ॥
जहिदारयचैहीतिकथंविद्रवसीतिच ।
एवंसुतुमुलश्शब्दस्तस्मिंस्तमसिशुश्रुवे ॥ 4 ॥
कालाःकाञ्चनसन्नाहास्तस्मिंस्तमसिराक्षसाः ।
सम्प्रदृश्यन्तशैलेन्द्रादीप्तौषधिवनाइव ॥ 5 ॥
तस्मिंस्तमसिदुष्पारेराक्षसाःक्रोधमूर्छिताः ।
परिपेतुर्महावेगाभक्षयन्तःप्लवङ्गमान् ॥ 6 ॥
तेहयान् काञ्चनापीडान् ध्वजांश्चाशीविषोपमान् ।
आप्लुत्यदशनैस्तीक्ष्णैर्भीमकोपाव्यदारयन् ॥ 7 ॥
वानराबलिनोयुद्धेऽक्षोभयन् राक्षसीञ्चमूम् ।
कुञ्जरान् कुञ्जरारोहान् पताकाध्वजिनोरथान् ॥ 8 ॥
कर्षुश्चददंशुश्चदशनैःक्रोधमूर्छिताः ।
लक्ष्मणश्चापिरामश्चशरैराशीविषोपमैः ॥ 9 ॥
दृश्यादृश्यानिरक्षांसिप्रवराणिनिजघ्नतुः ।
तुरङ्गखुरविध्वस्तंरथनेमिसमुत्थितम् ॥ 10 ॥
रुरोधकर्णनेत्राणियुध्यतान्धरणीरजः ।
वर्तमानेतथाघोरेसङ्ग्रामेरोमहर्षणे ॥ 11 ॥
रुधिरोधामहाघोरानद्यस्तत्रप्रसुस्रुवुः ।
ततोभेरीमृदङ्गानाम्पणवानाञ्चनिस्स्वनः ॥ 12 ॥
शङ्खवेणुस्वनोन्मिश्रस्सम्भूवाद्भुतोपमः ।
हतानांस्तनमानानांराक्षसानाञ्चनिःस्वनः ॥ 13 ॥
शस्तानांवानराणाञ्चसम्बभूवातिदारुणः ।
हतैर्वानरवीरैश्चशक्तिशूलपरश्वधैः ॥ 14 ॥
निहतैःपर्वताकारैराक्षसैःकामरूपिभिः ।
शस्त्रपुष्पोपहाराचतत्रासीद्युद्धमेदिनी ॥ 15 ॥
दुर् ज्ञेयादुर्निवेशाचशोणितास्रावकर्दमा ।
साबभूवनिशाघोराहरिराक्षसहारिणी ॥ 16 ॥
कालरात्रीवभूतानांसर्वेषान्दुरतिक्रमा ।
ततस्तेराक्षसास्तत्रतस्मिंस्तमसिदारुणे ॥ 17 ॥
राममेवाभ्यवर्तन्तसम्हृष्टाश्शरवृष्टिभिः ।
तेषामापततांशब्दःक्रुद्धानामपिगर्जताम् ॥ 18 ॥
उद्वर्त;इव सप्तानां समुद्राणां अभूत् स्वनः ।
तेषां रामह् शारैह् षड्भिह् षड् जघान निशाअ चरान् ॥ 19 ॥
निमेषान्तरमात्रेणशितैरग्निशिखोपमैः ।
यमशत्रुश्चदुर्धर्षोमहापार्श्वमहोदरौ ॥ 20 ॥
वज्रदंष्ट्रोमहाकायस्तौचोभौशुकसारणौ ।
तेतुरामेणबाणौघैस्सर्वेमर्मसुताडिताः ॥ 21 ॥
युद्धादपसृतास्तत्रसावशेषायुषोऽभवन् ।
तत्रकाञ्चनचित्राङ्गैश्शरैरग्निशिखोपमैः ॥ 22 ॥
दिशश्चकारविमलाःप्रदिशश्चमहारथः ।
येत्वन्येराक्षसाभीमारामस्याभिमुखेस्थिताः ॥ 23 ॥
तेऽपिनष्टाःसमासाद्यपतङ्गाइवपावकम् ।
सुवर्णपुङ्खैर्विशिखैस्सपतद्भिस्सहस्रशः ॥ 24 ॥
बभूवरजनीचित्राखद्योतैरिवशारदी ।
राक्षसानाञ्चनिनदैर्हरीणाञ्चापिनिस्स्वनैः ॥ 25 ॥
साबभूवनिशाघोराभूयोघोरतरातदा ।
तेनशब्देनमहताप्रवृद्धेनसमन्ततः ॥ 26 ॥
त्रिकूटःकन्दराकीर्णःप्रव्याहरदिवाचलः ।
गोलाङ्गूलामहाकायास्तमसातुल्यवर्चसः ॥ 27 ॥
सम्परिष्वज्यबाहुभ्याम्भक्षयन्रजनीचरान् ।
अङ्गदस्तुरणेशत्रूननिहन्तुंसमुपस्थितः ॥ 28 ॥
रावणिन्निजघानाशुसारथिञ्चहयानपि ।
वर्तमानेतदाघोरेसङ्ग्रामेभृशदारुणे ॥ 29 ॥
इन्द्रजित्तुरथन्त्यक्त्वाहताश्वोहतसारथिः ।
अङ्गदेनमहामायस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ 30 ॥
तत्कर्मवालिपुत्रस्यसर्वेदेवास्सहर्षिभिः ।
तुष्टुवुःपूजनार्हस्यतौचोभौरामलक्ष्मणौ ॥ 31 ॥
प्रभावंसर्वभूतानिविदुरिन्द्रजितोयुधि ।
तेनतेतम्महात्मानन्तुष्टाःदृष्टवाप्रधर्षितम् ॥ 32 ॥
ततःप्रहृष्टाःकपयस्ससुग्रीवविभीषणाः ।
साधुसाध्वितिनेदुश्चदृष्टवाशत्रुम्प्रधर्षितम् ॥ 33 ॥
इन्द्रजित्तुतदातेननिर्जितोभीमकर्मणा ।
संयुगेवालिपुत्रेणक्रोधञ्चक्रेसुदारुणम् ॥ 34 ॥
सोऽन्तर्धानगतःपापोरावणीरणकर्कशः ।
अदृश्योनिशितान्बाणान्मुमोचाशनिवर्चसः ॥ 35 ॥
सरामंलक्ष्मणञ्चैवघोरैर्नागमयैश्शरैः ।
बिभेदसमरेक्रुद्धःसर्वगात्रेषुराक्षसः ॥ 36 ॥
माययासम्वृतस्तत्रमोहयन्राघवौयुधि ।
अदृश्यस्सर्वभूतानाङ्कूटयोधीनिशाचरः ॥ 37 ॥
बबन्धशरबन्धेनभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
तेनतौपुरुषव्याघ्रौक्रुद्धेनाशीविषैश्शरैः ॥ 38 ॥
सहसानिहतौवीरौतदाप्रैक्षन्तवानराः ।
प्रकाशरूपस्तुतदानशक्तस्तौबाधितुंराक्षसराजपुत्रः ।
मायाम्प्रयोक्तुंसमुपाजगामबबन्धतौराजसुतौदुरात्मा ॥ 39 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे चतुश्चत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha catuścatvāriṃśassargaḥ |
yudhyatāmenateṣāntutadāvānararākṣasām |
ravirastaṅgatorātriḥpravṛttāprāṇahāriṇī || 1 ||
anyonyambaddhavairāṇāṅghorāṇāñjayamicchatām |
sampravṛttanniśāyuddhantadāvānararakṣasām || 2 ||
rākṣaso'sītiharayohariścā'sītirākṣasāḥ |
anyonyaṃsamarejaghnustasmiṃstamasidāruṇe || 3 ||
jahidārayacaihītikathaṃvidravasītica |
evaṃsutumulaśśabdastasmiṃstamasiśuśruve || 4 ||
kālāḥkāñcanasannāhāstasmiṃstamasirākṣasāḥ |
sampradṛśyantaśailendrādīptauṣadhivanāiva || 5 ||
tasmiṃstamasiduṣpārerākṣasāḥkrodhamūrchitāḥ |
paripeturmahāvegābhakṣayantaḥplavaṅgamān || 6 ||
tehayān kāñcanāpīḍān dhvajāṃścāśīviṣopamān |
āplutyadaśanaistīkṣṇairbhīmakopāvyadārayan || 7 ||
vānarābalinoyuddhe'kṣobhayan rākṣasīñcamūm |
kuñjarān kuñjarārohān patākādhvajinorathān || 8 ||
karṣuścadadaṃśuścadaśanaiḥkrodhamūrchitāḥ |
lakṣmaṇaścāpirāmaścaśarairāśīviṣopamaiḥ || 9 ||
dṛśyādṛśyānirakṣāṃsipravarāṇinijaghnatuḥ |
turaṅgakhuravidhvastaṃrathanemisamutthitam || 10 ||
rurodhakarṇanetrāṇiyudhyatāndharaṇīrajaḥ |
vartamānetathāghoresaṅgrāmeromaharṣaṇe || 11 ||
rudhirodhāmahāghorānadyastatraprasusruvuḥ |
tatobherīmṛdaṅgānāmpaṇavānāñcanissvanaḥ || 12 ||
śaṅkhaveṇusvanonmiśrassambhūvādbhutopamaḥ |
hatānāṃstanamānānāṃrākṣasānāñcaniḥsvanaḥ || 13 ||
śastānāṃvānarāṇāñcasambabhūvātidāruṇaḥ |
hatairvānaravīraiścaśaktiśūlaparaśvadhaiḥ || 14 ||
nihataiḥparvatākārairākṣasaiḥkāmarūpibhiḥ |
śastrapuṣpopahārācatatrāsīdyuddhamedinī || 15 ||
dur jñeyādurniveśācaśoṇitāsrāvakardamā |
sābabhūvaniśāghorāharirākṣasahāriṇī || 16 ||
kālarātrīvabhūtānāṃsarveṣānduratikramā |
tatasterākṣasāstatratasmiṃstamasidāruṇe || 17 ||
rāmamevābhyavartantasamhṛṣṭāśśaravṛṣṭibhiḥ |
teṣāmāpatatāṃśabdaḥkruddhānāmapigarjatām || 18 ||
udvarta;iva saptānāṃ samudrāṇāṃ abhūt svanaḥ |
teṣāṃ rāmah śāraih ṣaḍbhih ṣaḍ jaghāna niśāa carān || 19 ||
nimeṣāntaramātreṇaśitairagniśikhopamaiḥ |
yamaśatruścadurdharṣomahāpārśvamahodarau || 20 ||
vajradaṃṣṭromahākāyastaucobhauśukasāraṇau |
teturāmeṇabāṇaughaissarvemarmasutāḍitāḥ || 21 ||
yuddhādapasṛtāstatrasāvaśeṣāyuṣo'bhavan |
tatrakāñcanacitrāṅgaiśśarairagniśikhopamaiḥ || 22 ||
diśaścakāravimalāḥpradiśaścamahārathaḥ |
yetvanyerākṣasābhīmārāmasyābhimukhesthitāḥ || 23 ||
te'pinaṣṭāḥsamāsādyapataṅgāivapāvakam |
suvarṇapuṅkhairviśikhaissapatadbhissahasraśaḥ || 24 ||
babhūvarajanīcitrākhadyotairivaśāradī |
rākṣasānāñcaninadairharīṇāñcāpinissvanaiḥ || 25 ||
sābabhūvaniśāghorābhūyoghoratarātadā |
tenaśabdenamahatāpravṛddhenasamantataḥ || 26 ||
trikūṭaḥkandarākīrṇaḥpravyāharadivācalaḥ |
golāṅgūlāmahākāyāstamasātulyavarcasaḥ || 27 ||
sampariṣvajyabāhubhyāmbhakṣayanrajanīcarān |
aṅgadasturaṇeśatrūnanihantuṃsamupasthitaḥ || 28 ||
rāvaṇinnijaghānāśusārathiñcahayānapi |
vartamānetadāghoresaṅgrāmebhṛśadāruṇe || 29 ||
indrajitturathantyaktvāhatāśvohatasārathiḥ |
aṅgadenamahāmāyastatraivāntaradhīyata || 30 ||
tatkarmavāliputrasyasarvedevāssaharṣibhiḥ |
tuṣṭuvuḥpūjanārhasyataucobhaurāmalakṣmaṇau || 31 ||
prabhāvaṃsarvabhūtānividurindrajitoyudhi |
tenatetammahātmānantuṣṭāḥdṛṣṭavāpradharṣitam || 32 ||
tataḥprahṛṣṭāḥkapayassasugrīvavibhīṣaṇāḥ |
sādhusādhvitineduścadṛṣṭavāśatrumpradharṣitam || 33 ||
indrajittutadātenanirjitobhīmakarmaṇā |
saṃyugevāliputreṇakrodhañcakresudāruṇam || 34 ||
so'ntardhānagataḥpāporāvaṇīraṇakarkaśaḥ |
adṛśyoniśitānbāṇānmumocāśanivarcasaḥ || 35 ||
sarāmaṃlakṣmaṇañcaivaghorairnāgamayaiśśaraiḥ |
bibhedasamarekruddhaḥsarvagātreṣurākṣasaḥ || 36 ||
māyayāsamvṛtastatramohayanrāghavauyudhi |
adṛśyassarvabhūtānāṅkūṭayodhīniśācaraḥ || 37 ||
babandhaśarabandhenabhrātaraurāmalakṣmaṇau |
tenataupuruṣavyāghraukruddhenāśīviṣaiśśaraiḥ || 38 ||
sahasānihatauvīrautadāpraikṣantavānarāḥ |
prakāśarūpastutadānaśaktastaubādhituṃrākṣasarājaputraḥ |
māyāmprayoktuṃsamupājagāmababandhataurājasutaudurātmā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe catuścatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.