Valmiki Ramayana Yuddha Kanda Sarga 50 — Malayalam Script

⚠️ AI-generated translation — the Sinhala meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Sinhala

සුග්‍රීව රජු තම සේනාව කැළඹී යාම දැක එයට හේතුව විමසයි. අංගද කියන පරිදි රාම ලක්ෂ්මණ දෙදෙනා ඊතලවලින් වැසී රුධිරයෙන් තෙත් වී බිම වැතිර සිටිති. විභීෂණ ඔවුන් දැක ශෝකයට පත් වූ අතර සුග්‍රීව ඔහු සනසා ලංකා රාජ්‍යය ඔහුට ලැබෙන බව කියයි. පසුව ගරුඩ (වෛනතේය) පැමිණ ඔවුන්ගේ බැඳුම් බිඳ, තුවාල සුව කර, ඔවුන්ගේ තේජස දෙගුණ කරයි. රාම ඔහුට ස්තූති කළ අතර වානරයෝ සතුටින් නාද කරමින් ලංකා ද්වාරයන් වෙත පැමිණියහ.

AI-generated · not yet verified

The Sinhala meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Sanskrit (simple prose explanation) meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

The Sanskrit (simple prose explanation) meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാണ്ഡമ് ।

അഥ പഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।

Shloka 1

അഥോവാചമഹാതേജാഹരിരാജോമഹാബലഃ ।
കിമിയംവ്യഥിതാസേനാമൂഢവാതേവനൌര്ജലേ ॥ 1 ॥

athovācamahātejāharirājomahābalaḥ |
kimiyaṃvyathitāsenāmūḍhavātevanaurjale || 1 ||

अथ महातेजाः महाबलः हरिराजः उवाच — इयं सेना किम् व्यथिता? जले मूढवाता नौरिव (इयं सेना) किम् (व्यथिता)? ^AI

එවිට මහත් තේජස් ඇති, මහත් බලය ඇති වානර රජු (සුග්‍රීව) මෙසේ පැවසීය: 'මේ සේනාව කුමක් නිසා මෙසේ කම්පිත වන්නීද? ජලයේ වාතයෙන් මුළා වූ නැවක් මෙන් වන්නීය.' ^AI

Shloka 2

സുഗ്രീവസ്യവചശ്ശ്രുത്വാവാലിപുത്രോഽങ്ഗദോഽബ്രവീത് ।
നത്വമ്പശ്യസിരാമഞ്ചലക്ഷ്മണഞ്ചമഹാരഥമ് ॥ 2 ॥

sugrīvasyavacaśśrutvāvāliputro'ṅgado'bravīt |
natvampaśyasirāmañcalakṣmaṇañcamahāratham || 2 ||

सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा वालिपुत्रः अङ्गदः अब्रवीत् — त्वं महारथं रामं लक्ष्मणं च न पश्यसि? ^AI

සුග්‍රීවගේ වචනය අසා වාලි පුත්‍ර අංගද මෙසේ පැවසීය: 'මහා රථයාණන් වන රාම සහ ලක්ෂ්මණ ඔබ නොදකින්නෙහිද?' ^AI

Shloka 3

ശരജാലചിതൌവീരാവുഭൌദശരഥാത്മജൌ ।
ശരതല്പേമഹാത്മാനൌശയാനൌരുധിരോക്ഷിതൌ ॥ 3 ॥

śarajālacitauvīrāvubhaudaśarathātmajau |
śaratalpemahātmānauśayānaurudhirokṣitau || 3 ||

शरजालचितौ वीरौ उभौ दशरथात्मजौ महात्मानौ रुधिरोक्षितौ शरतल्पे शयानौ (न पश्यसि)? ^AI

ඊතල සමූහයෙන් වැසුණු, දශරථ පුත්‍ර වූ ඒ වීර දෙදෙනාම, මහාත්මයන් වූ, රුධිරයෙන් තෙත් වූ, ඊතල ඇතිරියේ වැතිර සිටිති. ^AI

Shloka 4

അഥാബ്രവീദ്വാനരേന്ദ്രസ്സുഗ്രീവഃപുത്രമങ്ഗദമ് ।
നാനിമിത്തമിദമ്മന്യേഭവിതവ്യമ്ഭയേനതു ॥ 4 ॥

athābravīdvānarendrassugrīvaḥputramaṅgadam |
nānimittamidammanyebhavitavyambhayenatu || 4 ||

अथ वानरेन्द्रः सुग्रीवः पुत्रम् अङ्गदम् अब्रवीत् — इदम् अनिमित्तं न मन्ये; भयेन भवितव्यम्। ^AI

එවිට වානරේන්ද්‍ර සුග්‍රීව තම පුත්‍ර අංගදට මෙසේ පැවසීය: 'මෙය හේතුවක් නොමැතිව සිදු වූවක් යැයි මම නොසිතමි; බියක් නිසාම සිදු විය යුතුය.' ^AI

Shloka 5

വിഷണ്ണവദനാഹ്യേതേത്യക്തപ്രഹരണാദിശഃ ।
പ്രപലായന്തിഹരയസ്ത്രാസാദുത്ഫുല്ലലോചനാഃ ॥ 5 ॥

viṣaṇṇavadanāhyetetyaktapraharaṇādiśaḥ |
prapalāyantiharayastrāsādutphullalocanāḥ || 5 ||

हि एते विषण्णवदनाः त्यक्तप्रहरणादयः हरयः त्रासात् उत्फुल्ललोचनाः प्रपलायन्ते। ^AI

මොවුන්ගේ මුහුණු දුකින් වැහී ඇත; ආයුධ ආදිය දමා බියෙන් පිපුණු ඇස් ඇති වානරයෝ පලා යති. ^AI

Shloka 6

അന്യോന്യസ്യനലജ്ജന്തേനിരീക്ഷന്തിപൃഷ്ഠതഃ ।
വിപ്രകര്ഷന്തിചാന്യോന്യമ്പതിതംലങ്ഘയന്തിച ॥ 6 ॥

anyonyasyanalajjantenirīkṣantipṛṣṭhataḥ |
viprakarṣanticānyonyampatitaṃlaṅghayantica || 6 ||

अन्योन्यस्य पृष्ठतः निरीक्षन्ते, न लज्जन्ते, अन्योन्यं विप्रकर्षन्ति, पतितं च लङ्घयन्ति। ^AI

ඔවුන් එකිනෙකා ලජ්ජාවක් නොමැතිව පිටුපසින් බලති; එකිනෙකා ඈතට ඇදගෙන යති; වැටුණු අය පනිති. ^AI

Shloka 7

ഏതസ്മിന്നന്തരേവീരോഗദാപാണിര്വിഭീഷണഃ ।
സുഗ്രീവംവര്ധയാമാസരാഘവഞ്ചനിരൈക്ഷത ॥ 7 ॥

etasminnantarevīrogadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ |
sugrīvaṃvardhayāmāsarāghavañcaniraikṣata || 7 ||

एतस्मिन् अन्तरे वीरः गदापाणिः विभीषणः सुग्रीवं वर्धयामास, राघवं च निरैक्षत। ^AI

මේ අතර වීර විභීෂණ අතේ ආයුධ ඇතිව සුග්‍රීවට සුබ පැතුවේය; රාඝව (රාම) දෙස බැලුවේය. ^AI

Shloka 8

വിഭീഷണഞ്ചസുഗ്രീവോദൃഷ്ടവാവാനരഭീഷണമ് ।
ഋക്ഷരാജമ്മഹാത്മാനംസമീപസ്ഥമുവാചഹ ॥ 8 ॥

vibhīṣaṇañcasugrīvodṛṣṭavāvānarabhīṣaṇam |
ṛkṣarājammahātmānaṃsamīpasthamuvācaha || 8 ||

सुग्रीवः वानरभीषणं विभीषणं दृष्ट्वा महात्मानं ऋक्षराजं समीपस्थम् उवाच। ^AI

සුග්‍රීව වානරයන්ට භයංකර වූ විභීෂණ දුටුවේය; මහාත්ම වූ ඍක්ෂ රජු (ජාම්බවාන්) අසල සිටි ඔහුට මෙසේ පැවසීය. ^AI

Shloka 9

വിഭീഷണോഽയംസമ്പ്രാപ്തോയന്ദൃഷ്ടവാവാനരര്ഷഭാഃ ।
വിദ്രവന്തിപരിതത്രസരാവണാത്മജശങ്കയാ ॥ 9 ॥

vibhīṣaṇo'yaṃsamprāptoyandṛṣṭavāvānararṣabhāḥ |
vidravantiparitatrasarāvaṇātmajaśaṅkayā || 9 ||

වානර ශ්‍රේෂ්ඨයෙනි, ඔබ දුටු මේ විභීෂණ පැමිණ ඇත. රාවණගේ පුත්‍රයා යැයි සැකයෙන් බියට පත් වූ ඔවුහු සියලු දිශාවන්ට දිව යති. ^AI

Shloka 10

ശീഘ്രമേതാന് സുസന്ത്രസ്താന്ബഹുധാവിപ്രധാവിതാന് ।
പര്യവസ്ഥാപയാഖ്യാഹിവിഭീഷണമുപസ്ഥിതമ് ॥ 10 ॥

śīghrametān susantrastānbahudhāvipradhāvitān |
paryavasthāpayākhyāhivibhīṣaṇamupasthitam || 10 ||

මහත් බියට පත් ව බොහෝ දිශාවන්ට දිව යන මොවුන් වහා නවත්වන්න. විභීෂණ පැමිණ සිටින බව ඔවුනට කියන්න. ^AI

Shloka 11

സുഗ്രീവേണൈവമുക്തസ്തുജാമ്ബവാനൃക്ഷപാര്ഥിവഃ ।
വാനരാന്സാന്ത്വയാമാസസന്നിരുധ്യപ്രധാനതഃ ॥ 11 ॥

sugrīveṇaivamuktastujāmbavānṛkṣapārthivaḥ |
vānarānsāntvayāmāsasannirudhyapradhānataḥ || 11 ||

සුග්‍රීව විසින් මෙසේ කියන ලද ඍක්ෂ රජු වූ ජාම්බවාන්, ප්‍රධාන වානරයන් මුලින් නවත්වා වානරයන් සැනසුවේ ය. ^AI

Shloka 12

തേനിവൃത്താഃപുനഃസര്വേവാനരാസ്ത്യക്തസമ്ഭ്രമാഃ ।
ഋക്ഷരാജവചശ്ശ്രുത്വാതഞ്ചദൃഷ്ടവാവിഭീഷണമ് ॥ 12 ॥

tenivṛttāḥpunaḥsarvevānarāstyaktasambhramāḥ |
ṛkṣarājavacaśśrutvātañcadṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 12 ||

ඍක්ෂ රජුගේ වචනය අසා, සියලු වානරයෝ නැවත හැරී, තැති ගැනීම දුරු කර, විභීෂණ ද දුටුවෝ ය. ^AI

Shloka 13

വിഭീഷണസ്തുരാമസ്യദൃഷ്ടവാഗാത്രംശരൈശ്ചിതമ് ।
ലക്ഷ്മണസ്യചധര്മാത്മാബഭൂവവ്യഥിതസ്തദാ ॥ 13 ॥

vibhīṣaṇasturāmasyadṛṣṭavāgātraṃśaraiścitam |
lakṣmaṇasyacadharmātmābabhūvavyathitastadā || 13 ||

එවිට ධර්මාත්ම වූ විභීෂණ, රාම සහ ලක්ෂ්මණ දෙදෙනා ශරයන්ගෙන් විදී ලේ ගලන ශරීර ඇති බව දැක ශෝකයට පත් විය. ^AI

Shloka 14

ജലക്ലിന്നേനഹസ്തേനതയോര്നേത്രേപ്രമൃജ്യച ।
ശോകസമ്പീഡിതമനാരുരോദവിലലാപച ॥ 14 ॥

jalaklinnenahastenatayornetrepramṛjyaca |
śokasampīḍitamanārurodavilalāpaca || 14 ||

ජලයෙන් තෙත් වූ අතින් ඔවුන් දෙදෙනාගේ ඇස් පිස දමා, ශෝකයෙන් පීඩිත වූ සිතින් හඬා වැලපුණේ ය. ^AI

Shloka 15

ഇമൌതൌസത്ത്വസമ്പന്നൌവിക്രാന്തൌപ്രിയസമ്യുഗൌ ।
ഇമാമവസ്ഥാങ്ഗമിതൌരാക്ഷസൈഃകൂടയോധിഭിഃ ॥ 15 ॥

imautausattvasampannauvikrāntaupriyasamyugau |
imāmavasthāṅgamitaurākṣasaiḥkūṭayodhibhiḥ || 15 ||

මේ දෙදෙනා බලයෙන් හා ධෛර්යයෙන් යුක්ත ය; යුද්ධයට ප්‍රිය ය; කුටිල ලෙස සටන් කරන රාක්ෂසයන් විසින් මේ තත්ත්වයට පත් කරන ලදහ. ^AI

Shloka 16

ഭ്രാതുഃപുത്രേണമേതേനദുഷ്പുത്രേണദുരാത്മനാ ।
രാക്ഷസ്യാജിഹ്മയാബുധ്യാചാലിതാവൃജുവിക്രമൌ ॥ 16 ॥

bhrātuḥputreṇametenaduṣputreṇadurātmanā |
rākṣasyājihmayābudhyācālitāvṛjuvikramau || 16 ||

මාගේ සහෝදරයාගේ පුත්‍ර වූ, දුෂ්ට පුත්‍රයා වූ, දුරාත්මයා වූ, රාක්ෂසිය වූ ජිහ්මයාගේ බුද්ධියෙන් මොවුන් දෙදෙනාගේ ඍජු වික්‍රමය චලනය කරන ලදී. ^AI

Shloka 17

ശരൈരിമാവലംവിദ്ധൌരുധിരേണസമുക്ഷിതൌ ।
വസുധായാമിമൌസുപ്തൌദൃശ്യേതേശല്യകാവിവ ॥ 17 ॥

śarairimāvalaṃviddhaurudhireṇasamukṣitau |
vasudhāyāmimausuptaudṛśyeteśalyakāviva || 17 ||

මේ දෙදෙනා ඊතලවලින් බෙහෙවින් විදින ලද්දෝ, ලේවලින් තෙත් වූවෝ, බිම වැතිර සිටිති; මේ දෙදෙනා ඉපැත්තන් මෙන් දිස්වෙති. ^AI

Shloka 18

യയോര്വീര്യമുപാശ്രിത്യപ്രതിഷ്ഠാകാങ്ക്ഷിതാമയാ ।
താവുഭൌദേഹനാശായപ്രസുപ്തൌപുരുഷര്ഷഭൌ ॥ 18 ॥

yayorvīryamupāśrityapratiṣṭhākāṅkṣitāmayā |
tāvubhaudehanāśāyaprasuptaupuruṣarṣabhau || 18 ||

කවර දෙදෙනෙකුගේ වීර්යය අසල්ව තබාගෙන මා විසින් ප්‍රතිෂ්ඨාව බලාපොරොත්තු වූයේද, ඒ පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨයන් දෙදෙනාම දේහ නාශය සඳහා මෙසේ නිදා සිටිති. ^AI

Shloka 19

ജീവന്നദ്യവിപന്നോഽസ്മിനഷ്ടരാജ്യമനോരഥഃ ।
പ്രാപ്തപ്രതിജ്ഞശ്ചരിപുഃസകാമോരാവണഃകൃതഃ ॥ 19 ॥

jīvannadyavipanno'sminaṣṭarājyamanorathaḥ |
prāptapratijñaścaripuḥsakāmorāvaṇaḥkṛtaḥ || 19 ||

මම ජීවත්ව සිටියදීම විනාශයට පත් වූයෙමි; රාජ්‍යය හා මනෝරථය නැති විය; සතුරා වූ රාවණ තම ප්‍රතිඥාව ඉටු කරගත්තේය, ඔහු සකාම කරන ලද්දේය. ^AI

Shloka 20

ഏവംവിലപമാനന്തമ്പരിഷ്വജ്യവിഭീഷണമ് ।
സുഗ്രീവഃസത്ത്വസമ്പന്നോഹരിരാജോഽബ്രവീദിദമ് ॥ 20 ॥

evaṃvilapamānantampariṣvajyavibhīṣaṇam |
sugrīvaḥsattvasampannoharirājo'bravīdidam || 20 ||

මෙසේ විලාප කියන විභීෂණයා බදාගෙන, සත්ත්ව සම්පන්න වූ වානර රජු වූ සුග්‍රීව මෙසේ කීවේය. ^AI

Shloka 21

രാജ്യമ്പ്രാപ്സ്യസിധര്മജ്ഞ ലങ്കായാന്നാത്രസംശയഃ ।
രാവണസ്സഹപുത്രേണസ്വകാമന്നേഹലപ്സ്യതേ ॥ 21 ॥

rājyamprāpsyasidharmajña laṅkāyānnātrasaṃśayaḥ |
rāvaṇassahaputreṇasvakāmannehalapsyate || 21 ||

ධර්මඥය, ඔබ ලංකාවේ රාජ්‍යය ලබන්නෙහිය; මෙහි සැකයක් නැත. රාවණ තම පුත්‍රයා සමඟ තම කැමැත්ත මෙහි නොලබන්නේය. ^AI

Shloka 22

നരുജാപീഡിതാവേതാവുഭൌരാഘവലക്ഷ്മണൌ ।
ത്യക്ത്വാമോഹംവധിഷ്യേതേസഗണംരാവണംരണേ ॥ 22 ॥

narujāpīḍitāvetāvubhaurāghavalakṣmaṇau |
tyaktvāmohaṃvadhiṣyetesagaṇaṃrāvaṇaṃraṇe || 22 ||

රුජාවෙන් පීඩිත නොවූ මේ රාඝව ලක්ෂ්මණ දෙදෙනා මෝහය අත්හැර, රාවණ සහ ඔහුගේ සේනාව යුද්ධයේදී වධ කරන්නාහ. ^AI

Shloka 23

തമേവംസാന്ത്വയിത്വാതുസമാശ്വാസ്യചരാക്ഷസമ് ।
സുഷേണംശ്വശുരമ്പാര്ശ്വേസുഗ്രീവസ്തമുവാചഹ ॥ 23 ॥

tamevaṃsāntvayitvātusamāśvāsyacarākṣasam |
suṣeṇaṃśvaśurampārśvesugrīvastamuvācaha || 23 ||

මෙසේ ඔහු සාන්තව කර, රාක්ෂසයා සමාශ්වාස කර, සුග්‍රීව තම මාමා වූ සුෂේණ පාර්ශ්වයෙහි තබා ඔහුට මෙසේ කීවේය. ^AI

Shloka 24

സഹശൂരൈര്ഹരിഗണൈര്ലബ്ധസഞ്ജ്ഞാവരിന്ദമൌ ।
ഗച്ഛത്വമ്ഭ്രാതരങ്ഗൃഹ്യകിഷ്കിന്ധാംരാമലക്ഷ്മണൌ ॥ 24 ॥

sahaśūrairharigaṇairlabdhasañjñāvarindamau |
gacchatvambhrātaraṅgṛhyakiṣkindhāṃrāmalakṣmaṇau || 24 ||

ශූර වානර සේනාවන් සමඟ සංඥාව ලබාගත් ඉන්ද්‍රිය දමනය කළ රාම ලක්ෂ්මණ දෙදෙනා ගෙන, ඔබ කිෂ්කින්ධාවට යන්න. ^AI

Shloka 25

അഹന്തുരാവണംഹത്വാസപുത്രംസഹബാന്ധവമ് ।
മൈഥിലീമാനയിഷ്യാമിശക്രോനഷ്ടാമിവശ്രിയമ് ॥ 25 ॥

ahanturāvaṇaṃhatvāsaputraṃsahabāndhavam |
maithilīmānayiṣyāmiśakronaṣṭāmivaśriyam || 25 ||

රාවණයා මැර, ඔහුගේ පුත්‍රයා හා නෑයන් ද සමඟ මරා, ඉන්ද්‍රයාගේ නැතිවූ සම්පත මෙන් නැතිවූ සීතාව ගෙන එන්නෙමි. ^AI

Shloka 26

ശ്രുത്വൈതദ്വാനരേന്ദ്രസ്യസുഷേണോവാക്യമബ്രവീത് ।
ദൈവാസുരമ്മഹദ്യുദ്ധമനുഭൂതംസുദാരുണമ് ॥ 26 ॥

śrutvaitadvānarendrasyasuṣeṇovākyamabravīt |
daivāsurammahadyuddhamanubhūtaṃsudāruṇam || 26 ||

වානරේන්ද්‍රයාගේ මෙම වචනය අසා සුෂේණ මෙසේ කීවේය: දේව-අසුර මහා යුද්ධය ඉතා භයානක ලෙස අත්දැක ඇත. ^AI

Shloka 27

തദാസ്മദാനവാശരസമ്സ്പര്ശകോവിദാഃ ।
നിജഘ്നുശ്ശസ്ത്രവിദുഷശ്ചാദയന്തോമുഹുര്മുഹുഃ ॥ 27 ॥

tadāsmadānavāśarasamsparśakovidāḥ |
nijaghnuśśastraviduṣaścādayantomuhurmuhuḥ || 27 ||

එකල අපගේ දානවයන් ශර ප්‍රහාරයන්හි දක්ෂ වූහ; ආයුධ දත් ඔවුහු නැවත නැවත පහර දෙමින් මැරූහ. ^AI

Shloka 28

താനാര്താന്നഷ്ടസഞ്ജ്ഞാംശ്ചഗതാസൂംശ്ചബൃഹസ്പതിഃ ।
വിദ്യാഭിര്മന്ത്രയുക്താഭിരോഷധീഭിശ്ചികിത്സതി ॥ 28 ॥

tānārtānnaṣṭasañjñāṃścagatāsūṃścabṛhaspatiḥ |
vidyābhirmantrayuktābhiroṣadhībhiścikitsati || 28 ||

වේදනාවට පත්, සිහිය නැති, මියගිය ඔවුන් බෘහස්පති මන්ත්‍ර සමඟ ඇති විද්‍යාවන්ගෙන් හා ඖෂධවලින් ප්‍රතිකාර කරයි. ^AI

Shloka 29

താന്യൌഷധാന്യാനയിതുങ്ക്ഷീരോദംയാന്തുസാഗരമ് ।
ജവേനവാനരാഃശീഘ്രംസമ്പാതിപനസാദയഃ ॥ 29 ॥

tānyauṣadhānyānayituṅkṣīrodaṃyāntusāgaram |
javenavānarāḥśīghraṃsampātipanasādayaḥ || 29 ||

එම ඖෂධ ගෙන ඒමට සම්පාති, පනස ආදී වානරයෝ වේගයෙන් ඉක්මනින් ක්ෂීර සාගරයට යත්වා. ^AI

Shloka 30

ഹരയസ്തുവിജാനന്തിപാര്വതീസ്താമഹൌഷധീഃ ।
സഞ്ജീവകരണീന്ദിവ്യാംവിശല്യാന്ദേവനിര്മിതാമ് ॥ 30 ॥

harayastuvijānantipārvatīstāmahauṣadhīḥ |
sañjīvakaraṇīndivyāṃviśalyāndevanirmitām || 30 ||

වානරයෝ නම් පාර්වතී නම් වූ එම මහෞෂධ දනිති; දෙවියන් විසින් නිර්මිත දිව්‍ය සංජීවකරණී හා විශල්‍යා ද දනිති. ^AI

Shloka 31

ചന്ദ്രശ്ചനാമദ്രോണശ്ചക്ഷീരോദേസാഗരോത്തമേ ।
അമൃതംയത്രമഥിതന്തത്രതേപരമൌഷധീ ॥ 31 ॥

candraścanāmadroṇaścakṣīrodesāgarottame |
amṛtaṃyatramathitantatrateparamauṣadhī || 31 ||

චන්ද්‍රස නම් හා ද්‍රෝණස නම් වූ ඖෂධ දෙක ශ්‍රේෂ්ඨ ක්ෂීර සාගරයෙහි ඇත; අමෘතය මථනය කළ තැන එහි ඒවා උතුම් ඖෂධ වේ. ^AI

Shloka 32

തൌതത്രവിഹിതേദേവൈഃപര്വതൌമഹോദധൌ ।
അയംവായുസുതോരാജന് ഹനൂമാംസ്തത്രഗച്ഛതു ॥ 32 ॥

tautatravihitedevaiḥparvataumahodadhau |
ayaṃvāyusutorājan hanūmāṃstatragacchatu || 32 ||

දෙවියන් විසින් මහා සාගරයෙහි තැබූ ඒ කඳු දෙක ඇත; රජුනි, වායු පුත්‍ර හනුමාන් එහි යත්වා. ^AI

Shloka 33

ഏതസ്മിന്നന്തരേവായുര്മേഗാംശ്ചാപിസവിദ്യുതഃ ।
പര്യസ്യസാഗരേതോയങ്കമ്പയനനിവമേദിനീമ് ॥ 33 ॥

etasminnantarevāyurmegāṃścāpisavidyutaḥ |
paryasyasāgaretoyaṅkampayananivamedinīm || 33 ||

මේ අතර, වායු දෙවියාද, වලාකුළු හා විදුලි කැකුළුද මුහුදේ ජලය කැළඹවමින්, පොළොව මෙන් කම්පා කරමින් ගමන් කළේය. ^AI

Shloka 34

മഹതാപക്ഷവാതേനസര്വവദീപമഹാദ്രുമാഃ ।
നിപേതുര്ഭഗ്നവിടപാഃസലിലേലവണാമ്ഭസി ॥ 34 ॥

mahatāpakṣavātenasarvavadīpamahādrumāḥ |
nipeturbhagnaviṭapāḥsalilelavaṇāmbhasi || 34 ||

මහත් පක්ෂ වාතයෙන් සියලු දිවයින්හි මහා වෘක්ෂයෝ අත්තු කැඩී ලුණු ජලයෙන් යුත් මුහුදේ වැටුණෝය. ^AI

Shloka 35

അഭവന് പന്നഗാസ്ത്രസ്താഭോഗിനസ്തത്രവാസിനഃ ।
ശീഘ്രംസര്വാണിയാദാംസിജഗ്മുശ്ചലവണാര്ണവമ് ॥ 35 ॥

abhavan pannagāstrastābhoginastatravāsinaḥ |
śīghraṃsarvāṇiyādāṃsijagmuścalavaṇārṇavam || 35 ||

එහි වසන නාගයෝ බියට පත් වූහ; සියලු ජලජ සත්තුද වහා ලුණු ජල සාගරයට ගියෝය. ^AI

Shloka 36

തതോമുഹൂര്താര്ഗരുഡംവൈനതേയമ്മഹാബലമ് ।
വാനരാദദൃശുഃസര്വേജ്വലന്തമിവപാവകമ് ॥ 36 ॥

tatomuhūrtārgaruḍaṃvainateyammahābalam |
vānarādadṛśuḥsarvejvalantamivapāvakam || 36 ||

ඉන් මොහොතකින් සියලු වානරයෝ ගිනිදැල් සේ බැබළෙන මහා බලැති ගරුඩයා වූ වෛනතේයයා දුටුවෝය. ^AI

Shloka 37

തമാഗതമഭിപ്രേക്ഷ്യനാഗാസ്തേസമ്പ്രദുദ്രുവുഃ ।
യൈസ്തൌസത്പുരുഷൌബദ്ധൌശരഭൂതൈര്മഹാബലൌ ॥ 37 ॥

tamāgatamabhiprekṣyanāgāstesampradudruvuḥ |
yaistausatpuruṣaubaddhauśarabhūtairmahābalau || 37 ||

ඔහු පැමිණි බව දුටු ඒ නාගයෝ, මහා බලැති ඒ සත්පුරුෂයන් දෙදෙනා බැඳ තිබූ ශර පාෂාණයන් සමඟ දිව ගියෝය. ^AI

Shloka 38

തതസ്സുപര്ണഃകാകുത്സ്ഥൌസ്പൃഷ്ടവാപ്രത്യഭിനദനിതഃ ।
വിമമര്ശചപാണിഭ്യാമ്മുഖേചന്ദ്രസമപ്രഭേ ॥ 38 ॥

tatassuparṇaḥkākutsthauspṛṣṭavāpratyabhinadanitaḥ |
vimamarśacapāṇibhyāmmukhecandrasamaprabhe || 38 ||

එවිට සුපර්ණයා කකුත්ස්ථ දෙදෙනා ස්පර්ශ කළ විට ඔවුන්ගේ බැඳුම් බිඳී ගියේය; ඔහු සඳ මෙන් දීප්තිමත් ඔවුන්ගේ මුහුණු අත් දෙකින් පිරිමැද්දේය. ^AI

Shloka 39

വൈനതേയേനസമ്സ്പൃഷ്ടാസ്തയോഃസമ്രുരുഹുര്വ്രണാഃ ।
സുവര്ണേചതനൂസ്നിഗ്ധേതയോരാശുബഭൂവതുഃ ॥ 39 ॥

vainateyenasamspṛṣṭāstayoḥsamruruhurvraṇāḥ |
suvarṇecatanūsnigdhetayorāśubabhūvatuḥ || 39 ||

වෛනතේයයා ස්පර්ශ කිරීමෙන් ඔවුන්ගේ තුවාල සුව විය; ඔවුන්ගේ ශරීර වහා රන්වන් පැහැයෙන් දිලිසුණි. ^AI

Shloka 40

തേജോ വീര്യം ബലം ച ഓജ;ഉത്സാഹശ് ച മഹാ ഗുണാഃ ।
പ്രദര്ശനം ച ബുദ്ധിശ് ച സ്മൃതിശ് ച ദ്വിഗുണം തയോഃ ॥ 40 ॥

tejo vīryaṃ balaṃ ca oja;utsāhaś ca mahā guṇāḥ |
pradarśanaṃ ca buddhiś ca smṛtiś ca dviguṇaṃ tayoḥ || 40 ||

ඔවුන් දෙදෙනාගේ තේජස, වීර්යය, බලය, ඕජස, උත්සාහය, මහා ගුණ, ප්රදර්ශනය, බුද්ධිය සහ ස්මෘතිය දෙගුණයක් විය. ^AI

Shloka 41

താവുത്ഥാപ്യമഹാതേജാഗരുഡോവാസവോപമൌ ।
ഉഭൌതൌസസ്വജേഹൃഷ്ടോരാമശ്ചൈനമുവാചഹ ॥ 41 ॥

tāvutthāpyamahātejāgaruḍovāsavopamau |
ubhautausasvajehṛṣṭorāmaścainamuvācaha || 41 ||

මහා තේජස් ඇති, ගරුඩයා හා ඉන්ද්‍රයා හා සමාන ඔහු දෙදෙනා නැගිටුවා, සතුටු වූ රාම ඔවුන් දෙදෙනාම වැළඳ ගෙන ඔහුට මෙසේ කීවේය. ^AI

Shloka 42

ഭവത്പ്രസാദാദ് വ്യസനംരാവണിപ്രഭവമ്മഹത് ।
ആവാമിഹവ്യതിക്രാന്തൌപൂര്വവദ് ബലിനൌകൃതൌ ॥ 42 ॥

bhavatprasādād vyasanaṃrāvaṇiprabhavammahat |
āvāmihavyatikrāntaupūrvavad balinaukṛtau || 42 ||

ඔබගේ අනුග්‍රහයෙන් රාවණ පුත්‍රයාගෙන් හටගත් මහත් විපත අප දෙදෙනා විසින් මෙහි ඉක්මවා ගොස් පෙර පරිදිම බලවත් කරන ලදී. ^AI

Shloka 43

യഥാതാതന്ദശരഥംയഥാഽജഞ്ചപിതാമഹമ് ।
തഥാഭവന്തമാസാദ്യഹൃദയമ്മേപ്രസീദതി ॥ 43 ॥

yathātātandaśarathaṃyathā'jañcapitāmaham |
tathābhavantamāsādyahṛdayammeprasīdati || 43 ||

පියාණන් වූ දශරථයන් මෙන්ද, මුත්තණුවන් වූ අජයන් මෙන්ද, එසේම ඔබ ව ලබා ගැනීමෙන් මාගේ හෘදය සතුටට පත් වේ. ^AI

Shloka 44

കോഭവാന്രൂപസമ്പന്നോദിവ്യസ്രഗനുലേപനഃ ।
വസാനോവിരജേവസ്ത്രദിവ്യാഭരണഭൂഷിതഃ ॥ 44 ॥

kobhavānrūpasampannodivyasraganulepanaḥ |
vasānovirajevastradivyābharaṇabhūṣitaḥ || 44 ||

රූප සම්පත්තියෙන් යුක්ත, දිව්‍යමය මල් වැල් හා සුවඳ වර්ග ඇති, නිර්මල වස්ත්‍ර හැඳි, දිව්‍යමය ආභරණයෙන් සැරසුණු ඔබ කවුද? ^AI

Shloka 45

തമുവാചമഹാതേജാവൈനതേയോമഹാബലഃ ।
പതത്ത്രിരാജഃപ്രീതാത്മാഹര്ഷപര്യാകുലേക്ഷണഃ ॥ 45 ॥

tamuvācamahātejāvainateyomahābalaḥ |
patattrirājaḥprītātmāharṣaparyākulekṣaṇaḥ || 45 ||

මහා තේජස් ඇති, මහා බල ඇති, පක්ෂීන්ගේ රජු වූ, සතුටු සිත් ඇති, ප්‍රීතියෙන් පිරුණු ඇස් ඇති වෛනතේය (ගරුඩ) ඔහුට මෙසේ කීවේය. ^AI

Shloka 46

അഹംസഖാതേകാകുത്സ്ഥ പ്രിയഃപ്രാണോബഹിശ്ചരഃ ।
ഗരുത്മാനിഹസമ്പ്രാപ്തോയുവയോഃസാഹ്യകാരണാത് ॥ 46 ॥

ahaṃsakhātekākutstha priyaḥprāṇobahiścaraḥ |
garutmānihasamprāptoyuvayoḥsāhyakāraṇāt || 46 ||

කාකුත්ස්ථ (රාම), මම ඔබගේ මිත්‍රයාය, ප්‍රාණය මෙන් ප්‍රියය, පිටත සැරිසරන්නා වූ ගරුත්මාන් නම් මම ඔබ දෙදෙනාට උපකාර කිරීම සඳහා මෙහි පැමිණියෙමි. ^AI

Shloka 47

അസുരാവാമഹാവീര്യാവാനരാവാമഹാബലാഃ ।
സുരാശ്ചാപിസഗന്ധ്വര്വാഃപുരസ്കൃത്യശതക്രതുമ് ॥ 47 ॥

asurāvāmahāvīryāvānarāvāmahābalāḥ |
surāścāpisagandhvarvāḥpuraskṛtyaśatakratum || 47 ||

මහා පරාක්‍රම ඇති අසුරයෝද, මහා බල ඇති වානරයෝද, දෙවියෝද, ගන්ධර්වයෝද, ශතක්‍රතු (ඉන්ද්‍ර) ඉදිරියෙහි තබාගෙනද, ^AI

Shloka 48

നേമമ്മോക്ഷയിതുംശക്താശ്ശരബന്ധംസുദാരുണമ് ।
മായാബലാദിന്ദ്രജിതാനിര്മിതങ്ക്രൂരകര്മണാ ॥ 48 ॥

nemammokṣayituṃśaktāśśarabandhaṃsudāruṇam |
māyābalādindrajitānirmitaṅkrūrakarmaṇā || 48 ||

කෲර කර්ම ඇති ඉන්ද්‍රජිත් විසින් මායා බලයෙන් නිර්මාණය කරන ලද, ඉතා දරුණු වූ මෙම ශර බන්ධනයෙන් ඔහු මුදවා ගැනීමට ශක්තිමත් නොවූහ. ^AI

Shloka 49

ഏതേനാഗാഃകാദ്രവേയാസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാവിഷോല്ബണാഃ ।
രക്ഷോമായാപ്രഭാവേണശരാഭൂത്വാസ്ത്വദാശ്രിതാഃ ॥ 49 ॥

etenāgāḥkādraveyāstīkṣṇadaṃṣṭrāviṣolbaṇāḥ |
rakṣomāyāprabhāveṇaśarābhūtvāstvadāśritāḥ || 49 ||

මේ කාද්‍රවේය නාගයෝ තියුණු දළ සහ විෂ ඇතිව, රාක්ෂස මායා බලයෙන් හී වී ඔබ සරණ පිවිස සිටිති. ^AI

Shloka 50

സഭാഗ്യശ്ചാസിധര്മജ്ഞ രാമ സത്യപരാക്രമ ।
ലക്ഷ്മണേനസഹഭ്രാത്രാസമരേരിപുഘാതിനാ ॥ 50 ॥

sabhāgyaścāsidharmajña rāma satyaparākrama |
lakṣmaṇenasahabhrātrāsamareripughātinā || 50 ||

ධර්මය දන්නා රාම, ඔබ සත්‍ය පරාක්‍රම ඇත්තෙකි, සතුරන් නසන සහෝදර ලක්ෂ්මණ සමඟ ඔබ භාග්‍යවත් වූහ. ^AI

Shloka 51

ഇമംശ്രുത്വാതുവൃത്താന്തന്ത്വരമാണോഽഹമാഗതഃ ।
സഹസായുവയോഃസ്നേഹാത്സഖിത്വമനുപാലയന് ॥ 51 ॥

imaṃśrutvātuvṛttāntantvaramāṇo'hamāgataḥ |
sahasāyuvayoḥsnehātsakhitvamanupālayan || 51 ||

මේ ප්‍රවෘත්තිය අසා මම ඉක්මන් වී, ඔබ දෙදෙනා කෙරෙහි ඇති ස්නේහයෙන් සහ මිත්‍රත්වය රැක ගනිමින් පැමිණියෙමි. ^AI

Shloka 52

മോക്ഷിതൌചമഹാഘോരാദസ്മാത്സായകബന്ധനാത് ।
അപ്രമാദശ്ചകര്തവ്യോയുവാഭ്യാന്നിത്യമേവച ॥ 52 ॥

mokṣitaucamahāghorādasmātsāyakabandhanāt |
apramādaścakartavyoyuvābhyānnityamevaca || 52 ||

මේ මහා භයානක හී පාශයෙන් ඔබ දෙදෙනා මුදා ගන්නා ලදී. ඔබ දෙදෙනා විසින් නිතරම අප්‍රමාද විය යුතුය. ^AI

Shloka 53

പ്രകൃത്യാരാക്ഷസാഃസര്വേസങ്ഗ്രാമേകൂടയോധിനഃ ।
ശൂരാണാംശുദ്ധഭാവാനാമ്ഭവതാമരാര്ജവമ്ബലമ് ॥ 53 ॥

prakṛtyārākṣasāḥsarvesaṅgrāmekūṭayodhinaḥ |
śūrāṇāṃśuddhabhāvānāmbhavatāmarārjavambalam || 53 ||

ස්වභාවයෙන්ම සියලු රාක්ෂසයෝ යුද්ධයේදී කුටිල ලෙස යුද කරන්නෝය. ශූරයන් වන පිවිතුරු සිත් ඇති ඔබට ඍජු බව බලයයි. ^AI

Shloka 54

തന്നവിശ്വസനീയംവോരാക്ഷസാനാംരണാജിരേ ।
ഏതേനൈവോപമാനേനനിത്യഞ്ജിഹ്മാഹിരാക്ഷസാഃ ॥ 54 ॥

tannaviśvasanīyaṃvorākṣasānāṃraṇājire |
etenaivopamānenanityañjihmāhirākṣasāḥ || 54 ||

එබැවින් රාක්ෂසයන්ගේ යුද බිමෙහි ඔබ විශ්වාස නොකළ යුතුය. මේ උපමාවෙන්ම නිතරම කුටිල නාග රාක්ෂසයෝ ය. ^AI

Shloka 55

ഏവമുക്ത്വാതദാരാമംസുപര്ണസ്സുമഹാബലഃ ।
പരിഷ്വജ്യചസുഹൃത്സ്നിഗ്ധമാപ്രഷ്ടുമുപചക്രമേ ॥ 55 ॥

evamuktvātadārāmaṃsuparṇassumahābalaḥ |
pariṣvajyacasuhṛtsnigdhamāpraṣṭumupacakrame || 55 ||

මෙසේ කියා මහා බලැති සුපර්ණ රාමයන්ට මිත්‍රයන් ස්නේහයෙන් වැළඳ ගෙන අවසර ගැනීමට පටන් ගත්තේය. ^AI

Shloka 56

സഖേ രാഘവ ധര്മജ്ഞ രിപൂണാമപിവത്സല ।
അഭ്യനുജ്ഞാതുമിച്ഛാമിഗമിഷ്യാമിയഥാമതമ് ॥ 56 ॥

sakhe rāghava dharmajña ripūṇāmapivatsala |
abhyanujñātumicchāmigamiṣyāmiyathāmatam || 56 ||

මිත්‍ර රාඝව, ධර්මය දන්නා, සතුරන් කෙරෙහිද වත්සල්‍ය ඇති, මම අවසර ගැනීමට කැමැත්තෙමි, මම මගේ කැමැත්ත පරිදි යන්නෙමි. ^AI

Shloka 57

നചകൌതൂഹലങ്കാര്യംസഖിത്വമ്പ്രതിരാഘവ ।
കൃതകര്മാരണേവീര സഖിത്വമ്പ്രതിവേത്സ്യസി ॥ 57 ॥

nacakautūhalaṅkāryaṃsakhitvampratirāghava |
kṛtakarmāraṇevīra sakhitvamprativetsyasi || 57 ||

රාඝවය, මිතුරුකම පිළිබඳව කුතුහලයක් නොකළ යුතුය. වීරය, කර්මය කළ පසු රාඝවය සමඟ මිතුරුකම ලබන්නෙහි. ^AI

Shloka 58

ബാലവൃദ്ധാവശേഷാന്തുകൃത്വാലങ്കാംശരോര്മിഭിഃ ।
രാവണഞ്ചരിപുംഹത്വാസീതാന്ത്വംസമുലപ്സ്യതേ ॥ 58 ॥

bālavṛddhāvaśeṣāntukṛtvālaṅkāṃśarormibhiḥ |
rāvaṇañcaripuṃhatvāsītāntvaṃsamulapsyate || 58 ||

බාලයන් හා වෘද්ධයන් හැර ඉතිරි සියල්ලන් අලංකාර රශ්මි මාලාවන්ගෙන් යුක්ත කොට, සතුරු රාවණයා ඝාතනය කොට, සීතාව ද ඔබ ලබා ගන්නෙහි. ^AI

Shloka 59

പ്രദക്ഷിണന്തതഃകൃത്വാപരിഷ്വജ്യചവീര്യവാന് ।
ജഗാമാകാശമാവിശ്യസുപര്ണഃപവനോയഥാ ॥ 59 ॥

pradakṣiṇantataḥkṛtvāpariṣvajyacavīryavān |
jagāmākāśamāviśyasuparṇaḥpavanoyathā || 59 ||

පසුව ප්‍රදක්ෂිණා කොට, වීර්යවන්ත වූ ඔහු වැළඳ ගෙන, සුපර්ණ පක්ෂියා හෝ වායුව මෙන් ආකාශයට පිවිස ගියේය. ^AI

Shloka 60

വിരുജൌരാഘവൌദൃഷ്ടവാതതോവാനരയൂഥപാഃ ।
സിംഹനാദാംസ്തദാനേദുര്ലങ്ഗൂലന്ന്ദുധുവുസ്തദാ ॥ 60 ॥

virujaurāghavaudṛṣṭavātatovānarayūthapāḥ |
siṃhanādāṃstadānedurlaṅgūlanndudhuvustadā || 60 ||

රාඝවයන් දෙදෙනා නිරෝගීව දුටු වානර සේනාධිපතීහු එකල්හි සිංහනාද කළහ; එකල්හි ඔවුහු වල්ගාවන් ද සැලූහ. ^AI

Shloka 61

തതോഭേരീസ്സമാജഘ്നുര്മൃദങ്ഗാംശ്ചാപ്യനാദയന് ।
ദധ്മുശ്ശങ്ഖാന്സമ്പ്രഹൃഷ്ടാഃക്ഷേവലന്ത്യപിയഥാപുരമ് ॥ 61 ॥

tatobherīssamājaghnurmṛdaṅgāṃścāpyanādayan |
dadhmuśśaṅkhānsamprahṛṣṭāḥkṣevalantyapiyathāpuram || 61 ||

පසුව ඔවුහු භේරී ගසා, මෘදංග ද වයමින්, අතිශයින් සතුටු වූවෝ ශංඛ ද පිම්බූහ; නගරය පුරා ද කෙළි සෙල්ලම් කළහ. ^AI

Shloka 62

ആസ്ഫോട്യാഃസ്പോട്യവിക്രാന്താഃവാനരാഃനഗയോധിനഃ ।
ദ്രുമാനുത്പട്യവിവിധാംസ്തസ്ഥുശ്ശതസഹസ്രശഃ ॥ 62 ॥

āsphoṭyāḥspoṭyavikrāntāḥvānarāḥnagayodhinaḥ |
drumānutpaṭyavividhāṃstasthuśśatasahasraśaḥ || 62 ||

අත් ගසා ශබ්ද කරමින්, පර්වත සමඟ යුද්ධ කරන වීර වානරයෝ විවිධ වෘක්ෂ උදුරා ගෙන සිය දහස් ගණනින් සිටියහ. ^AI

Shloka 63

വിസൃജന്തോമഹാനാദാംസ്ത്രാസയന്തോനിശാചരാന് ।
ലങ്കാദ്വാരാണ്യുപാജഗ്മുര്യുദ്ധകാമാഃപ്ലവങ്ഗമാഃ ॥ 63 ॥

visṛjantomahānādāṃstrāsayantoniśācarān |
laṅkādvārāṇyupājagmuryuddhakāmāḥplavaṅgamāḥ || 63 ||

මහත් නාද පිට කරමින්, නිශාචරයන් තැති ගන්වමින්, යුද්ධයට කැමති ප්ලවංගමයෝ ලංකා ද්වාරයන් වෙත පැමිණියහ. ^AI

Shloka 64

തേഷാംസുഖീമസ്തുമുലോനിനാദോബഭൂവശാഖാമൃഗയൂഥപാനാമ് ।
ക്ഷയേനിദാഘസ്യയഥാഘനാനാന്നാദസ്സുഭീമോനദതാന്നിശീഥേ ॥ 64 ॥

teṣāṃsukhīmastumuloninādobabhūvaśākhāmṛgayūthapānām |
kṣayenidāghasyayathāghanānānnādassubhīmonadatānniśīthe || 64 ||

ශාඛාමෘග සමූහයාගේ එම සුඛී නාදය මහත් විය; ග්‍රීෂ්මයාගේ ක්ෂයයෙන් වැසි වලාකුළු මෙන්, රාත්‍රියේ දී ඉතා භයානක නාදයක් නාද කළේය. ^AI

ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാണ്ഡേ പഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ पञ्चाशस्सर्गः ।

अथोवाचमहातेजाहरिराजोमहाबलः ।

किमियंव्यथितासेनामूढवातेवनौर्जले ॥ 1 ॥

सुग्रीवस्यवचश्श्रुत्वावालिपुत्रोऽङ्गदोऽब्रवीत् ।

नत्वम्पश्यसिरामञ्चलक्ष्मणञ्चमहारथम् ॥ 2 ॥

शरजालचितौवीरावुभौदशरथात्मजौ ।

शरतल्पेमहात्मानौशयानौरुधिरोक्षितौ ॥ 3 ॥

अथाब्रवीद्वानरेन्द्रस्सुग्रीवःपुत्रमङ्गदम् ।

नानिमित्तमिदम्मन्येभवितव्यम्भयेनतु ॥ 4 ॥

विषण्णवदनाह्येतेत्यक्तप्रहरणादिशः ।

प्रपलायन्तिहरयस्त्रासादुत्फुल्ललोचनाः ॥ 5 ॥

अन्योन्यस्यनलज्जन्तेनिरीक्षन्तिपृष्ठतः ।

विप्रकर्षन्तिचान्योन्यम्पतितंलङ्घयन्तिच ॥ 6 ॥

एतस्मिन्नन्तरेवीरोगदापाणिर्विभीषणः ।

सुग्रीवंवर्धयामासराघवञ्चनिरैक्षत ॥ 7 ॥

विभीषणञ्चसुग्रीवोदृष्टवावानरभीषणम् ।

ऋक्षराजम्महात्मानंसमीपस्थमुवाचह ॥ 8 ॥

विभीषणोऽयंसम्प्राप्तोयन्दृष्टवावानरर्षभाः ।

विद्रवन्तिपरितत्रसरावणात्मजशङ्कया ॥ 9 ॥

शीघ्रमेतान् सुसन्त्रस्तान्बहुधाविप्रधावितान् ।

पर्यवस्थापयाख्याहिविभीषणमुपस्थितम् ॥ 10 ॥

सुग्रीवेणैवमुक्तस्तुजाम्बवानृक्षपार्थिवः ।

वानरान्सान्त्वयामाससन्निरुध्यप्रधानतः ॥ 11 ॥

तेनिवृत्ताःपुनःसर्वेवानरास्त्यक्तसम्भ्रमाः ।

ऋक्षराजवचश्श्रुत्वातञ्चदृष्टवाविभीषणम् ॥ 12 ॥

विभीषणस्तुरामस्यदृष्टवागात्रंशरैश्चितम् ।

लक्ष्मणस्यचधर्मात्माबभूवव्यथितस्तदा ॥ 13 ॥

जलक्लिन्नेनहस्तेनतयोर्नेत्रेप्रमृज्यच ।

शोकसम्पीडितमनारुरोदविललापच ॥ 14 ॥

इमौतौसत्त्वसम्पन्नौविक्रान्तौप्रियसम्युगौ ।

इमामवस्थाङ्गमितौराक्षसैःकूटयोधिभिः ॥ 15 ॥

भ्रातुःपुत्रेणमेतेनदुष्पुत्रेणदुरात्मना ।

राक्षस्याजिह्मयाबुध्याचालितावृजुविक्रमौ ॥ 16 ॥

शरैरिमावलंविद्धौरुधिरेणसमुक्षितौ ।

वसुधायामिमौसुप्तौदृश्येतेशल्यकाविव ॥ 17 ॥

ययोर्वीर्यमुपाश्रित्यप्रतिष्ठाकाङ्क्षितामया ।

तावुभौदेहनाशायप्रसुप्तौपुरुषर्षभौ ॥ 18 ॥

जीवन्नद्यविपन्नोऽस्मिनष्टराज्यमनोरथः ।

प्राप्तप्रतिज्ञश्चरिपुःसकामोरावणःकृतः ॥ 19 ॥

एवंविलपमानन्तम्परिष्वज्यविभीषणम् ।

सुग्रीवःसत्त्वसम्पन्नोहरिराजोऽब्रवीदिदम् ॥ 20 ॥

राज्यम्प्राप्स्यसिधर्मज्ञ लङ्कायान्नात्रसंशयः ।

रावणस्सहपुत्रेणस्वकामन्नेहलप्स्यते ॥ 21 ॥

नरुजापीडितावेतावुभौराघवलक्ष्मणौ ।

त्यक्त्वामोहंवधिष्येतेसगणंरावणंरणे ॥ 22 ॥

तमेवंसान्त्वयित्वातुसमाश्वास्यचराक्षसम् ।

सुषेणंश्वशुरम्पार्श्वेसुग्रीवस्तमुवाचह ॥ 23 ॥

सहशूरैर्हरिगणैर्लब्धसञ्ज्ञावरिन्दमौ ।

गच्छत्वम्भ्रातरङ्गृह्यकिष्किन्धांरामलक्ष्मणौ ॥ 24 ॥

अहन्तुरावणंहत्वासपुत्रंसहबान्धवम् ।

मैथिलीमानयिष्यामिशक्रोनष्टामिवश्रियम् ॥ 25 ॥

श्रुत्वैतद्वानरेन्द्रस्यसुषेणोवाक्यमब्रवीत् ।

दैवासुरम्महद्युद्धमनुभूतंसुदारुणम् ॥ 26 ॥

तदास्मदानवाशरसम्स्पर्शकोविदाः ।

निजघ्नुश्शस्त्रविदुषश्चादयन्तोमुहुर्मुहुः ॥ 27 ॥

तानार्तान्नष्टसञ्ज्ञांश्चगतासूंश्चबृहस्पतिः ।

विद्याभिर्मन्त्रयुक्ताभिरोषधीभिश्चिकित्सति ॥ 28 ॥

तान्यौषधान्यानयितुङ्क्षीरोदंयान्तुसागरम् ।

जवेनवानराःशीघ्रंसम्पातिपनसादयः ॥ 29 ॥

हरयस्तुविजानन्तिपार्वतीस्तामहौषधीः ।

सञ्जीवकरणीन्दिव्यांविशल्यान्देवनिर्मिताम् ॥ 30 ॥

चन्द्रश्चनामद्रोणश्चक्षीरोदेसागरोत्तमे ।

अमृतंयत्रमथितन्तत्रतेपरमौषधी ॥ 31 ॥

तौतत्रविहितेदेवैःपर्वतौमहोदधौ ।

अयंवायुसुतोराजन् हनूमांस्तत्रगच्छतु ॥ 32 ॥

एतस्मिन्नन्तरेवायुर्मेगांश्चापिसविद्युतः ।

पर्यस्यसागरेतोयङ्कम्पयननिवमेदिनीम् ॥ 33 ॥

महतापक्षवातेनसर्ववदीपमहाद्रुमाः ।

निपेतुर्भग्नविटपाःसलिलेलवणाम्भसि ॥ 34 ॥

अभवन् पन्नगास्त्रस्ताभोगिनस्तत्रवासिनः ।

शीघ्रंसर्वाणियादांसिजग्मुश्चलवणार्णवम् ॥ 35 ॥

ततोमुहूर्तार्गरुडंवैनतेयम्महाबलम् ।

वानराददृशुःसर्वेज्वलन्तमिवपावकम् ॥ 36 ॥

तमागतमभिप्रेक्ष्यनागास्तेसम्प्रदुद्रुवुः ।

यैस्तौसत्पुरुषौबद्धौशरभूतैर्महाबलौ ॥ 37 ॥

ततस्सुपर्णःकाकुत्स्थौस्पृष्टवाप्रत्यभिनदनितः ।

विममर्शचपाणिभ्याम्मुखेचन्द्रसमप्रभे ॥ 38 ॥

वैनतेयेनसम्स्पृष्टास्तयोःसम्रुरुहुर्व्रणाः ।

सुवर्णेचतनूस्निग्धेतयोराशुबभूवतुः ॥ 39 ॥

तेजो वीर्यं बलं च ओज;उत्साहश् च महा गुणाः ।

प्रदर्शनं च बुद्धिश् च स्मृतिश् च द्विगुणं तयोः ॥ 40 ॥

तावुत्थाप्यमहातेजागरुडोवासवोपमौ ।

उभौतौसस्वजेहृष्टोरामश्चैनमुवाचह ॥ 41 ॥

भवत्प्रसादाद् व्यसनंरावणिप्रभवम्महत् ।

आवामिहव्यतिक्रान्तौपूर्ववद् बलिनौकृतौ ॥ 42 ॥

यथातातन्दशरथंयथाऽजञ्चपितामहम् ।

तथाभवन्तमासाद्यहृदयम्मेप्रसीदति ॥ 43 ॥

कोभवान्रूपसम्पन्नोदिव्यस्रगनुलेपनः ।

वसानोविरजेवस्त्रदिव्याभरणभूषितः ॥ 44 ॥

तमुवाचमहातेजावैनतेयोमहाबलः ।

पतत्त्रिराजःप्रीतात्माहर्षपर्याकुलेक्षणः ॥ 45 ॥

अहंसखातेकाकुत्स्थ प्रियःप्राणोबहिश्चरः ।

गरुत्मानिहसम्प्राप्तोयुवयोःसाह्यकारणात् ॥ 46 ॥

असुरावामहावीर्यावानरावामहाबलाः ।

सुराश्चापिसगन्ध्वर्वाःपुरस्कृत्यशतक्रतुम् ॥ 47 ॥

नेमम्मोक्षयितुंशक्ताश्शरबन्धंसुदारुणम् ।

मायाबलादिन्द्रजितानिर्मितङ्क्रूरकर्मणा ॥ 48 ॥

एतेनागाःकाद्रवेयास्तीक्ष्णदंष्ट्राविषोल्बणाः ।

रक्षोमायाप्रभावेणशराभूत्वास्त्वदाश्रिताः ॥ 49 ॥

सभाग्यश्चासिधर्मज्ञ राम सत्यपराक्रम ।

लक्ष्मणेनसहभ्रात्रासमरेरिपुघातिना ॥ 50 ॥

इमंश्रुत्वातुवृत्तान्तन्त्वरमाणोऽहमागतः ।

सहसायुवयोःस्नेहात्सखित्वमनुपालयन् ॥ 51 ॥

मोक्षितौचमहाघोरादस्मात्सायकबन्धनात् ।

अप्रमादश्चकर्तव्योयुवाभ्यान्नित्यमेवच ॥ 52 ॥

प्रकृत्याराक्षसाःसर्वेसङ्ग्रामेकूटयोधिनः ।

शूराणांशुद्धभावानाम्भवतामरार्जवम्बलम् ॥ 53 ॥

तन्नविश्वसनीयंवोराक्षसानांरणाजिरे ।

एतेनैवोपमानेननित्यञ्जिह्माहिराक्षसाः ॥ 54 ॥

एवमुक्त्वातदारामंसुपर्णस्सुमहाबलः ।

परिष्वज्यचसुहृत्स्निग्धमाप्रष्टुमुपचक्रमे ॥ 55 ॥

सखे राघव धर्मज्ञ रिपूणामपिवत्सल ।

अभ्यनुज्ञातुमिच्छामिगमिष्यामियथामतम् ॥ 56 ॥

नचकौतूहलङ्कार्यंसखित्वम्प्रतिराघव ।

कृतकर्मारणेवीर सखित्वम्प्रतिवेत्स्यसि ॥ 57 ॥

बालवृद्धावशेषान्तुकृत्वालङ्कांशरोर्मिभिः ।

रावणञ्चरिपुंहत्वासीतान्त्वंसमुलप्स्यते ॥ 58 ॥

प्रदक्षिणन्ततःकृत्वापरिष्वज्यचवीर्यवान् ।

जगामाकाशमाविश्यसुपर्णःपवनोयथा ॥ 59 ॥

विरुजौराघवौदृष्टवाततोवानरयूथपाः ।

सिंहनादांस्तदानेदुर्लङ्गूलन्न्दुधुवुस्तदा ॥ 60 ॥

ततोभेरीस्समाजघ्नुर्मृदङ्गांश्चाप्यनादयन् ।

दध्मुश्शङ्खान्सम्प्रहृष्टाःक्षेवलन्त्यपियथापुरम् ॥ 61 ॥

आस्फोट्याःस्पोट्यविक्रान्ताःवानराःनगयोधिनः ।

द्रुमानुत्पट्यविविधांस्तस्थुश्शतसहस्रशः ॥ 62 ॥

विसृजन्तोमहानादांस्त्रासयन्तोनिशाचरान् ।

लङ्काद्वाराण्युपाजग्मुर्युद्धकामाःप्लवङ्गमाः ॥ 63 ॥

तेषांसुखीमस्तुमुलोनिनादोबभूवशाखामृगयूथपानाम् ।

क्षयेनिदाघस्ययथाघनानान्नादस्सुभीमोनदतान्निशीथे ॥ 64 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चाशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

6.50 യുദ്ധകാണ്ഡ - പഞ്ചാശ സര്ഗഃ