2.97 அயோத்யாகாண்ட - ஸப்தநவதிதம ஸர்கஃ

2.97 Ayodhyakanda - Saptanavatitama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத ஸப்தநவதிதமஸ்ஸர்கஃ ।
ஸுஸம்ரப்தம் து ஸௌமித்ரிம் லக்ஷ்மணம் க்ரோதமூர்சிதம் ।
ராமஸ்து பரிஸாந்த்வ்யாத வசநம் சேதமப்ரவீத் ॥ 1 ॥
கிமத்ர தநுஷா கார்யமஸிநா வா ஸசர்மணா ।
மஹேஷ்வாஸே மஹாப்ராஜ்ஞே பரதே ஸ்வயமாகதே ॥ 2 ॥
பிதுஸ்ஸத்யம் ப்ரதிஶ்ருத்ய ஹத்வா பரதமாகதம் ।
கிம் கரிஷ்யாமி ராஜ்யேந ஸாபவாதேந லக்ஷ்மண ॥ 3 ॥
யத்த்ரவ்யம் பாந்தவாநாம் வா மித்ராணாம் வா க்ஷயே பவேத் ।
நாஹம் தத்ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணீயாம் பக்ஷாந்விஷக்ரு'தாநிவ ॥ 4 ॥
தர்மமர்தம் ச காமம் ச ப்ரு'திவீம் சாபி லக்ஷ்மண ।
இச்சாமி பவதாமர்தே ஏதத் ப்ரதிஶ்ரு'ணோமி தே ॥ 5 ॥
ப்ராத்ரூணாம் ஸங்க்ரஹார்தம் ச ஸுகார்தம் சாபி லக்ஷ்மண ।
ராஜ்யமப்யஹமிச்சாமி ஸத்யேநாऽயுதமாலபே ॥ 6 ॥
நேயம் மம மஹீ ஸௌம்ய துர்லபா ஸாகராம்பரா ।
ந ஹீச்சேயமதர்மேண ஶக்ரத்வமபி லக்ஷ்மண ॥ 7 ॥
யத்விநா பரதம் த்வாம் ச ஶத்ருக்நம் சாபி மாநத ।
பவேந்மம ஸுகம் கிஞ்சித்பஸ்ம தத்குருதாம் ஶிகீ ॥ 8 ॥
மந்யேऽஹமாகதோऽயோத்யாம் பரதோ ப்ராத்ரு'வத்ஸலஃ ।
மம ப்ராணாத்ப்ரியதரஃ குலதர்மமநுஸ்மரந் ॥ 9 ॥
ஶ்ருத்வா ப்ரவ்ராஜிதம் மாம் ஹி ஜடாவல்கலதாரிணம் ।
ஜாநக்யாஸஹிதம் வீர த்வயா ச புருஷர்ஷப ॥ 10 ॥
ஸ்நேஹேநாऽக்ராந்தஹ்ரு'தய ஶ்ஶோகேநாகுலிதேந்த்ரியஃ ।
த்ரஷ்டுமப்யாகதோ ஹ்யேஷ பரதோ நாந்யதாऽகதஃ ॥ 11 ॥
அம்பாம் ச கைகயீம் ருஷ்ய பருஷம் சாப்ரியம் வதந் ।
ப்ரஸாத்ய பிதரம் ஶ்ரீமார்நாஜ்யம் மே தாதுமாகதஃ ॥ 12 ॥
ப்ராப்தகாலம் யதேஷோऽஸ்மாந்பரதோ த்ரஷ்டுமிச்சதி ।
அஸ்மாஸு மநஸாऽப்யேஷ நாப்ரியம் கிஞ்சிதாசரேத் ॥ 13 ॥
விப்ரியம் க்ரு'தபூர்வம் தே பரதேந கதா நு கிம் ।
ஈத்ரு'ஶம் வா பயம் தேऽத்ய பரதம் யோऽத்ர ஶங்கஸே ॥ 14 ॥
ந ஹி தே நிஷ்டுரம் வாச்யோ பரதோ நாப்ரியம் வசஃ ।
அஹம் ஹ்யப்ரியமுக்த ஸ்ஸ்யாம் பரதஸ்யாப்ரியே க்ரு'தே ॥ 15 ॥
கதம் நு புத்ராஃ பிதரம் ஹந்யுஃ கஸ்யாம் சிதாபதி ।
ப்ராதா வா ப்ராதரம் ஹந்யாத்ஸௌமித்ரே ப்ராணமாத்மநஃ ॥ 16 ॥
யதி ராஜ்யஸ்ய ஹேதோஸ்த்வமிமாம் வாசம் ப்ரபாஷஸே ।
வக்ஷ்யாமி பரதம் த்ரு'ஷ்ட்வா ராஜ்யமஸ்மை ப்ரதீயதாம் ॥ 17 ॥
உச்யமாநோऽபி பரதோ மயா லக்ஷ்மண தத்வசஃ ।
ராஜ்யமஸ்மை ப்ரயச்சேதி பாடமித்யேவ வக்ஷ்யதி ॥ 18 ॥
ததோக்தோ தர்மஶீலேந ப்ராத்ரா தஸ்ய ஹிதே ரதஃ ।
லக்ஷ்மணஃ ப்ரவிவேஶேவ ஸ்வாநி காத்ராணி லஜ்ஜயா ॥ 19 ॥
தத்வாக்யம் லக்ஷ்மண ஶ்ஶ்ருத்வா வ்ரீலிதஃ ப்ரத்யுவாச ஹ ।
த்வாம் மந்யே த்ரஷ்டுமாயாதஃ பிதா தஶரத ஸ்ஸ்வயம் ॥ 20 ॥
வ்ரீலிதம் லக்ஷ்மணம் த்ரு'ஷ்ட்வா ராகவஃ ப்ரத்யுவாச ஹ ।
ஏஷ மந்யே மஹாபாஹுரிஹாஸ்மாந்த்ரஷ்டுமாகதஃ ॥ 21 ॥
அதவா நௌ த்ருவம் மந்யே மந்யமாந ஸ்ஸுகோசிதௌ ।
வநவாஸமநுத்யாய க்ரு'ஹாய ப்ரதிநேஷ்யதி ॥ 22 ॥
இமாம் வாப்யேஷ வைதேஹீமத்யந்தஸுகஸேவிநீம் ।
பிதா மே ராகவ ஶ்ஶ்ரீமாந்வநாதாதாய யாஸ்யதி ॥ 23 ॥
ஏதௌ தௌ ஸம்ப்ரகாஶேதே கோத்ரவந்தௌ மநோரமௌ ।
வாயுவேகஸமௌ வீர ஜவநௌ துரகோத்தமௌ ॥ 24 ॥
ஸ ஏஷ ஸுமஹாகாயஃ கம்பதே வாஹிநீமுகே ।
நாகஶ்ஶத்ருஞ்ஜயோ நாம வ்ரு'த்தஸ்தாதஸ்ய தீமதஃ ॥ 25 ॥
ந து பஶ்யாமி தச்சத்ரம் பாண்டுரம் லோகஸத்க்ரு'தம் । பிதுர்திவ்யம் மஹாபாஹோ ஸம்ஶயோ பவதீஹ மே ॥ 26 ॥
வ்ரு'க்ஷாக்ராதவரோஹ த்வம் குரு லக்ஷ்மண மத்வசஃ ।
இதீவ ராமோ தர்மாத்மா ஸௌமித்ரிம் தமுவாச ஹ ॥ 27 ॥
அவதீர்ய து ஸாலாக்ராத்தஸ்மாத்ஸ ஸமிதிஞ்ஜயஃ ।
லக்ஷ்மணஃ ப்ராஞ்ஜலிர்பூத்வா தஸ்தௌ ராமஸ்ய பார்ஶ்வதஃ ॥ 28 ॥
பரதேநாபி ஸந்திஷ்டா ஸம்மர்தோ ந பவேதிதி ।
ஸமந்தாத்தஸ்ய ஶைலஸ்ய ஸேநா வாஸமகல்பயத் ॥ 29 ॥
அத்யர்தமிக்ஷ்வாகுசமூர்யோஜநம் பர்வதஸ்ய ஸா ।
பார்ஶ்வே ந்யவிஶதாவ்ரு'த்ய கஜவாஜிரதாகுலா ॥ 30 ॥
ஸா சித்ரகூடே பரதேந ஸேநா தர்மம் புரஸ்க்ரு'த்ய விதூய தர்பம் ।
ப்ரஸாதநார்தம் ரகுநந்தநஸ்ய விராஜதே நீதிமதா ப்ரணீதா ॥ 31 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே ஸப்தநவதிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptanavatitamassargaḥ |
susaṃrabdhaṃ tu saumitriṃ lakṣmaṇaṃ krodhamūrchitam |
rāmastu parisāntvyātha vacanaṃ cedamabravīt || 1 ||
kimatra dhanuṣā kāryamasinā vā sacarmaṇā |
maheṣvāse mahāprājñe bharate svayamāgate || 2 ||
pitussatyaṃ pratiśrutya hatvā bharatamāgatam |
kiṃ kariṣyāmi rājyena sāpavādena lakṣmaṇa || 3 ||
yaddravyaṃ bāndhavānāṃ vā mitrāṇāṃ vā kṣaye bhavet |
nāhaṃ tatpratigṛhṇīyāṃ bhakṣānviṣakṛtāniva || 4 ||
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca pṛthivīṃ cāpi lakṣmaṇa |
icchāmi bhavatāmarthe etat pratiśṛṇomi te || 5 ||
bhrātrūṇāṃ saṅgrahārthaṃ ca sukhārthaṃ cāpi lakṣmaṇa |
rājyamapyahamicchāmi satyenā'yudhamālabhe || 6 ||
neyaṃ mama mahī saumya durlabhā sāgarāmbarā |
na hīccheyamadharmeṇa śakratvamapi lakṣmaṇa || 7 ||
yadvinā bharataṃ tvāṃ ca śatrughnaṃ cāpi mānada |
bhavenmama sukhaṃ kiñcidbhasma tatkurutāṃ śikhī || 8 ||
manye'hamāgato'yodhyāṃ bharato bhrātṛvatsalaḥ |
mama prāṇātpriyataraḥ kuladharmamanusmaran || 9 ||
śrutvā pravrājitaṃ māṃ hi jaṭāvalkaladhāriṇam |
jānakyāsahitaṃ vīra tvayā ca puruṣarṣabha || 10 ||
snehenā'krāntahṛdaya śśokenākulitendriyaḥ |
draṣṭumabhyāgato hyeṣa bharato nānyathā'gataḥ || 11 ||
ambāṃ ca kaikayīṃ ruṣya paruṣaṃ cāpriyaṃ vadan |
prasādya pitaraṃ śrīmārnājyaṃ me dātumāgataḥ || 12 ||
prāptakālaṃ yadeṣo'smānbharato draṣṭumicchati |
asmāsu manasā'pyeṣa nāpriyaṃ kiñcidācaret || 13 ||
vipriyaṃ kṛtapūrvaṃ te bharatena kadā nu kim |
īdṛśaṃ vā bhayaṃ te'dya bharataṃ yo'tra śaṅkase || 14 ||
na hi te niṣṭhuraṃ vācyo bharato nāpriyaṃ vacaḥ |
ahaṃ hyapriyamukta ssyāṃ bharatasyāpriye kṛte || 15 ||
kathaṃ nu putrāḥ pitaraṃ hanyuḥ kasyāṃ cidāpadi |
bhrātā vā bhrātaraṃ hanyātsaumitre prāṇamātmanaḥ || 16 ||
yadi rājyasya hetostvamimāṃ vācaṃ prabhāṣase |
vakṣyāmi bharataṃ dṛṣṭvā rājyamasmai pradīyatām || 17 ||
ucyamāno'pi bharato mayā lakṣmaṇa tadvacaḥ |
rājyamasmai prayaccheti bāḍhamityeva vakṣyati || 18 ||
tathokto dharmaśīlena bhrātrā tasya hite rataḥ |
lakṣmaṇaḥ praviveśeva svāni gātrāṇi lajjayā || 19 ||
tadvākyaṃ lakṣmaṇa śśrutvā vrīlitaḥ pratyuvāca ha |
tvāṃ manye draṣṭumāyātaḥ pitā daśaratha ssvayam || 20 ||
vrīlitaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ pratyuvāca ha |
eṣa manye mahābāhurihāsmāndraṣṭumāgataḥ || 21 ||
athavā nau dhruvaṃ manye manyamāna ssukhocitau |
vanavāsamanudhyāya gṛhāya pratineṣyati || 22 ||
imāṃ vāpyeṣa vaidehīmatyantasukhasevinīm |
pitā me rāghava śśrīmānvanādādāya yāsyati || 23 ||
etau tau samprakāśete gotravantau manoramau |
vāyuvegasamau vīra javanau turagottamau || 24 ||
sa eṣa sumahākāyaḥ kampate vāhinīmukhe |
nāgaśśatruñjayo nāma vṛddhastātasya dhīmataḥ || 25 ||
na tu paśyāmi tacchatraṃ pāṇḍuraṃ lokasatkṛtam | piturdivyaṃ mahābāho saṃśayo bhavatīha me || 26 ||
vṛkṣāgrādavaroha tvaṃ kuru lakṣmaṇa madvacaḥ |
itīva rāmo dharmātmā saumitriṃ tamuvāca ha || 27 ||
avatīrya tu sālāgrāttasmātsa samitiñjayaḥ |
lakṣmaṇaḥ prāñjalirbhūtvā tasthau rāmasya pārśvataḥ || 28 ||
bharatenāpi sandiṣṭā sammardo na bhavediti |
samantāttasya śailasya senā vāsamakalpayat || 29 ||
adhyardhamikṣvākucamūryojanaṃ parvatasya sā |
pārśve nyaviśadāvṛtya gajavājirathākulā || 30 ||
sā citrakūṭe bharatena senā dharmaṃ puraskṛtya vidhūya darpam |
prasādanārthaṃ raghunandanasya virājate nītimatā praṇītā || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptanavatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ सप्तनवतितमस्सर्गः ।
सुसंरब्धं तु सौमित्रिं लक्ष्मणं क्रोधमूर्छितम् ।
रामस्तु परिसान्त्व्याथ वचनं चेदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
किमत्र धनुषा कार्यमसिना वा सचर्मणा ।
महेष्वासे महाप्राज्ञे भरते स्वयमागते ॥ 2 ॥
पितुस्सत्यं प्रतिश्रुत्य हत्वा भरतमागतम् ।
किं करिष्यामि राज्येन सापवादेन लक्ष्मण ॥ 3 ॥
यद्द्रव्यं बान्धवानां वा मित्राणां वा क्षये भवेत् ।
नाहं तत्प्रतिगृह्णीयां भक्षान्विषकृतानिव ॥ 4 ॥
धर्ममर्थं च कामं च पृथिवीं चापि लक्ष्मण ।
इच्छामि भवतामर्थे एतत् प्रतिशृणोमि ते ॥ 5 ॥
भ्रात्रूणां सङ्ग्रहार्थं च सुखार्थं चापि लक्ष्मण ।
राज्यमप्यहमिच्छामि सत्येनाऽयुधमालभे ॥ 6 ॥
नेयं मम मही सौम्य दुर्लभा सागराम्बरा ।
न हीच्छेयमधर्मेण शक्रत्वमपि लक्ष्मण ॥ 7 ॥
यद्विना भरतं त्वां च शत्रुघ्नं चापि मानद ।
भवेन्मम सुखं किञ्चिद्भस्म तत्कुरुतां शिखी ॥ 8 ॥
मन्येऽहमागतोऽयोध्यां भरतो भ्रातृवत्सलः ।
मम प्राणात्प्रियतरः कुलधर्ममनुस्मरन् ॥ 9 ॥
श्रुत्वा प्रव्राजितं मां हि जटावल्कलधारिणम् ।
जानक्यासहितं वीर त्वया च पुरुषर्षभ ॥ 10 ॥
स्नेहेनाऽक्रान्तहृदय श्शोकेनाकुलितेन्द्रियः ।
द्रष्टुमभ्यागतो ह्येष भरतो नान्यथाऽगतः ॥ 11 ॥
अम्बां च कैकयीं रुष्य परुषं चाप्रियं वदन् ।
प्रसाद्य पितरं श्रीमार्नाज्यं मे दातुमागतः ॥ 12 ॥
प्राप्तकालं यदेषोऽस्मान्भरतो द्रष्टुमिच्छति ।
अस्मासु मनसाऽप्येष नाप्रियं किञ्चिदाचरेत् ॥ 13 ॥
विप्रियं कृतपूर्वं ते भरतेन कदा नु किम् ।
ईदृशं वा भयं तेऽद्य भरतं योऽत्र शङ्कसे ॥ 14 ॥
न हि ते निष्ठुरं वाच्यो भरतो नाप्रियं वचः ।
अहं ह्यप्रियमुक्त स्स्यां भरतस्याप्रिये कृते ॥ 15 ॥
कथं नु पुत्राः पितरं हन्युः कस्यां चिदापदि ।
भ्राता वा भ्रातरं हन्यात्सौमित्रे प्राणमात्मनः ॥ 16 ॥
यदि राज्यस्य हेतोस्त्वमिमां वाचं प्रभाषसे ।
वक्ष्यामि भरतं दृष्ट्वा राज्यमस्मै प्रदीयताम् ॥ 17 ॥
उच्यमानोऽपि भरतो मया लक्ष्मण तद्वचः ।
राज्यमस्मै प्रयच्छेति बाढमित्येव वक्ष्यति ॥ 18 ॥
तथोक्तो धर्मशीलेन भ्रात्रा तस्य हिते रतः ।
लक्ष्मणः प्रविवेशेव स्वानि गात्राणि लज्जया ॥ 19 ॥
तद्वाक्यं लक्ष्मण श्श्रुत्वा व्रीलितः प्रत्युवाच ह ।
त्वां मन्ये द्रष्टुमायातः पिता दशरथ स्स्वयम् ॥ 20 ॥
व्रीलितं लक्ष्मणं दृष्ट्वा राघवः प्रत्युवाच ह ।
एष मन्ये महाबाहुरिहास्मान्द्रष्टुमागतः ॥ 21 ॥
अथवा नौ ध्रुवं मन्ये मन्यमान स्सुखोचितौ ।
वनवासमनुध्याय गृहाय प्रतिनेष्यति ॥ 22 ॥
इमां वाप्येष वैदेहीमत्यन्तसुखसेविनीम् ।
पिता मे राघव श्श्रीमान्वनादादाय यास्यति ॥ 23 ॥
एतौ तौ सम्प्रकाशेते गोत्रवन्तौ मनोरमौ ।
वायुवेगसमौ वीर जवनौ तुरगोत्तमौ ॥ 24 ॥
स एष सुमहाकायः कम्पते वाहिनीमुखे ।
नागश्शत्रुञ्जयो नाम वृद्धस्तातस्य धीमतः ॥ 25 ॥
न तु पश्यामि तच्छत्रं पाण्डुरं लोकसत्कृतम् । पितुर्दिव्यं महाबाहो संशयो भवतीह मे ॥ 26 ॥
वृक्षाग्रादवरोह त्वं कुरु लक्ष्मण मद्वचः ।
इतीव रामो धर्मात्मा सौमित्रिं तमुवाच ह ॥ 27 ॥
अवतीर्य तु सालाग्रात्तस्मात्स समितिञ्जयः ।
लक्ष्मणः प्राञ्जलिर्भूत्वा तस्थौ रामस्य पार्श्वतः ॥ 28 ॥
भरतेनापि सन्दिष्टा सम्मर्दो न भवेदिति ।
समन्तात्तस्य शैलस्य सेना वासमकल्पयत् ॥ 29 ॥
अध्यर्धमिक्ष्वाकुचमूर्योजनं पर्वतस्य सा ।
पार्श्वे न्यविशदावृत्य गजवाजिरथाकुला ॥ 30 ॥
सा चित्रकूटे भरतेन सेना धर्मं पुरस्कृत्य विधूय दर्पम् ।
प्रसादनार्थं रघुनन्दनस्य विराजते नीतिमता प्रणीता ॥ 31 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे सप्तनवतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha saptanavatitamassargaḥ |
susaṃrabdhaṃ tu saumitriṃ lakṣmaṇaṃ krodhamūrchitam |
rāmastu parisāntvyātha vacanaṃ cedamabravīt || 1 ||
kimatra dhanuṣā kāryamasinā vā sacarmaṇā |
maheṣvāse mahāprājñe bharate svayamāgate || 2 ||
pitussatyaṃ pratiśrutya hatvā bharatamāgatam |
kiṃ kariṣyāmi rājyena sāpavādena lakṣmaṇa || 3 ||
yaddravyaṃ bāndhavānāṃ vā mitrāṇāṃ vā kṣaye bhavet |
nāhaṃ tatpratigṛhṇīyāṃ bhakṣānviṣakṛtāniva || 4 ||
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca pṛthivīṃ cāpi lakṣmaṇa |
icchāmi bhavatāmarthe etat pratiśṛṇomi te || 5 ||
bhrātrūṇāṃ saṅgrahārthaṃ ca sukhārthaṃ cāpi lakṣmaṇa |
rājyamapyahamicchāmi satyenā'yudhamālabhe || 6 ||
neyaṃ mama mahī saumya durlabhā sāgarāmbarā |
na hīccheyamadharmeṇa śakratvamapi lakṣmaṇa || 7 ||
yadvinā bharataṃ tvāṃ ca śatrughnaṃ cāpi mānada |
bhavenmama sukhaṃ kiñcidbhasma tatkurutāṃ śikhī || 8 ||
manye'hamāgato'yodhyāṃ bharato bhrātṛvatsalaḥ |
mama prāṇātpriyataraḥ kuladharmamanusmaran || 9 ||
śrutvā pravrājitaṃ māṃ hi jaṭāvalkaladhāriṇam |
jānakyāsahitaṃ vīra tvayā ca puruṣarṣabha || 10 ||
snehenā'krāntahṛdaya śśokenākulitendriyaḥ |
draṣṭumabhyāgato hyeṣa bharato nānyathā'gataḥ || 11 ||
ambāṃ ca kaikayīṃ ruṣya paruṣaṃ cāpriyaṃ vadan |
prasādya pitaraṃ śrīmārnājyaṃ me dātumāgataḥ || 12 ||
prāptakālaṃ yadeṣo'smānbharato draṣṭumicchati |
asmāsu manasā'pyeṣa nāpriyaṃ kiñcidācaret || 13 ||
vipriyaṃ kṛtapūrvaṃ te bharatena kadā nu kim |
īdṛśaṃ vā bhayaṃ te'dya bharataṃ yo'tra śaṅkase || 14 ||
na hi te niṣṭhuraṃ vācyo bharato nāpriyaṃ vacaḥ |
ahaṃ hyapriyamukta ssyāṃ bharatasyāpriye kṛte || 15 ||
kathaṃ nu putrāḥ pitaraṃ hanyuḥ kasyāṃ cidāpadi |
bhrātā vā bhrātaraṃ hanyātsaumitre prāṇamātmanaḥ || 16 ||
yadi rājyasya hetostvamimāṃ vācaṃ prabhāṣase |
vakṣyāmi bharataṃ dṛṣṭvā rājyamasmai pradīyatām || 17 ||
ucyamāno'pi bharato mayā lakṣmaṇa tadvacaḥ |
rājyamasmai prayaccheti bāḍhamityeva vakṣyati || 18 ||
tathokto dharmaśīlena bhrātrā tasya hite rataḥ |
lakṣmaṇaḥ praviveśeva svāni gātrāṇi lajjayā || 19 ||
tadvākyaṃ lakṣmaṇa śśrutvā vrīlitaḥ pratyuvāca ha |
tvāṃ manye draṣṭumāyātaḥ pitā daśaratha ssvayam || 20 ||
vrīlitaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ pratyuvāca ha |
eṣa manye mahābāhurihāsmāndraṣṭumāgataḥ || 21 ||
athavā nau dhruvaṃ manye manyamāna ssukhocitau |
vanavāsamanudhyāya gṛhāya pratineṣyati || 22 ||
imāṃ vāpyeṣa vaidehīmatyantasukhasevinīm |
pitā me rāghava śśrīmānvanādādāya yāsyati || 23 ||
etau tau samprakāśete gotravantau manoramau |
vāyuvegasamau vīra javanau turagottamau || 24 ||
sa eṣa sumahākāyaḥ kampate vāhinīmukhe |
nāgaśśatruñjayo nāma vṛddhastātasya dhīmataḥ || 25 ||
na tu paśyāmi tacchatraṃ pāṇḍuraṃ lokasatkṛtam | piturdivyaṃ mahābāho saṃśayo bhavatīha me || 26 ||
vṛkṣāgrādavaroha tvaṃ kuru lakṣmaṇa madvacaḥ |
itīva rāmo dharmātmā saumitriṃ tamuvāca ha || 27 ||
avatīrya tu sālāgrāttasmātsa samitiñjayaḥ |
lakṣmaṇaḥ prāñjalirbhūtvā tasthau rāmasya pārśvataḥ || 28 ||
bharatenāpi sandiṣṭā sammardo na bhavediti |
samantāttasya śailasya senā vāsamakalpayat || 29 ||
adhyardhamikṣvākucamūryojanaṃ parvatasya sā |
pārśve nyaviśadāvṛtya gajavājirathākulā || 30 ||
sā citrakūṭe bharatena senā dharmaṃ puraskṛtya vidhūya darpam |
prasādanārthaṃ raghunandanasya virājate nītimatā praṇītā || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe saptanavatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in