2.86 அயோத்யாகாண்ட - ஷடஶீதிதம ஸர்கஃ

2.86 Ayodhyakanda - Shadashititama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத ஷடஶீதிதமஸ்ஸர்கஃ ।
ஆசசக்ஷேऽத ஸத்பாவம் லக்ஷ்மணஸ்ய மஹாத்மநஃ ।
பரதாயாப்ரமேயாய குஹோ கஹநகோசரஃ ॥ 1 ॥
தம் ஜாக்ரதம் குணைர்யுக்தம் ஶரசாபாஸிதாரிணம் ।
ப்ராத்ரு'குப்த்யர்தமத்யந்தமஹம் லக்ஷ்மணமப்ரு'வம் ॥ 2 ॥
இயம் தாத ஸுகா ஶய்யா த்வதர்தமுபகல்பிதா ।
ப்ரத்யாஶ்வஸிஹி ஶேஷ்வாஸ்யாம் ஸுகம் ராகவநந்தந ॥ 3 ॥
உசிதோऽயம் ஜநஸ்ஸர்வோ துஃகாநாம் த்வம் ஸுகோசிதஃ ।
தர்மாத்மம்ஸ்தஸ்ய குப்த்யர்தம் ஜாகரிஷ்யாமஹே வயம் ॥ 4 ॥
நஹி ராமாத்ப்ரியதரோ மமாஸ்தி புவி கஶ்சந ।
மோத்ஸுகோऽபூர்ப்ரவீம்யேததப்யஸத்யம் தவாக்ரதஃ ॥ 5 ॥
அஸ்ய ப்ரஸாதாதாஶம்ஸே லோகேऽஸ்மிந் ஸுமஹத்யஶஃ ।
தர்மாவாப்திம் ச விபுலாமர்தகாமௌ ச கேவலம் ॥ 6 ॥
ஸோऽஹம் ப்ரியஸகம் ராமம் ஶயாநம் ஸஹ ஸீதயா ।
ரக்ஷிஷ்யாமி தநுஷ்பாணி ஸ்ஸர்வை ஸ்ஸ்வைர்ஜ்ஞாதிபிஸ்ஸஹ ॥ 7 ॥
ந ஹி மேऽவிதிதம் கிஞ்சித்வநேऽஸ்மிம்ஶ்சரத ஸ்ஸதா ।
சதுரங்கம் ஹ்யபி பலம் ப்ரஸஹேம வயம் யுதி ॥ 8 ॥
ஏவமஸ்மாபிருக்தேந லக்ஷ்மணேந மஹாத்மநா ।
அநுநீதா வயம் ஸர்வே தர்மமேவாநுபஶ்யதா ॥ 9 ॥
கதம் தாஶரதௌ பூமௌ ஶயாநே ஸஹ ஸீதயா ।
ஶக்யா நித்ரா மயா லப்தும் ஜீவிதம் வா ஸுகாநி வா ॥ 10 ॥
யோ ந தேவாஸுரைஸ்ஸர்வைஶ்ஶக்யஃ ப்ரஸஹிதும் யுதி ।
தம் பஶ்ய குஹ ஸம்விஷ்டம் த்ரு'ணேஷு ஸஹ ஸீதயா ॥ 11 ॥
மஹதா தபஸா லப்தோ விவிதைஶ்ச பரிஶ்ரமைஃ ।
ஏகோ தஶரதஸ்யைஷ புத்ரஸ்ஸத்ரு'ஶலக்ஷணஃ ॥ 12 ॥
அஸ்மிந்ப்ரவ்ராஜிதே ராஜா ந சிரம் வர்தயிஷ்யதி ।
விதவா மேதிநீ நூநம் க்ஷிப்ரமேவ பவிஷ்யதி ॥ 13 ॥
விநத்ய ஸுமஹாநாதம் ஶ்ரமேணோபரதாஃ ஸ்த்ரியஃ ।
நிர்கோஷோ விரதோ நூநமத்ய ராஜநிவேஶநே ॥ 14 ॥
கௌஸல்யா சைவ ராஜா ச ததைவ ஜநநீ மம ।
நாஶம்ஸே யதி ஜீவேயுஸ்ஸர்வே தே ஶர்வரீமிமாம் ॥ 15 ॥
ஜீவேதபி ச மே மாதா ஶத்ருக்நஸ்யாந்வவேக்ஷயா ।
துஃகிதா யா து கௌஸல்யா வீரஸூர்விநஶிஷ்யதி ॥ 16 ॥
அதிக்ராந்தமதிக்ராந்தமநவாப்ய மநோரதம் ।
ராஜ்யே ராமமநிக்ஷிப்ய பிதா மே விநஶிஷ்யதி ॥ 17 ॥
ஸித்தார்தாஃ பிதரம் வ்ரு'த்தம் தஸ்மிந்காலே ஹ்யுபஸ்திதே ।
ப்ரேதகார்யேஷு ஸர்வேஷு ஸம்ஸ்கரிஷ்யந்தி பூமிபம் ॥ 18 ॥
ரம்யசத்வரஸம்ஸ்தாநாம் ஸுவிபக்தமஹாபதாம் ।
ஹர்ம்யப்ராஸாதம்பந்நாம் ஸர்வரத்நவிபூஷிதாம் ॥ 19 ॥
கஜாஶ்வரதஸம்பாதாம் தூர்யநாதவிநாதிதாம் ।
ஸர்வகல்யாணஸம்பூர்ணாம் ஹ்ரு'ஷ்டபுஷ்டஜநாகுலாம் ॥ 20 ॥
ஆராமோத்யாநஸம்பூர்ணாம் ஸமாஜோத்ஸவஶாலிநீம் ।
ஸுகிதா விசரிஷ்யந்தி ராஜதாநீம் பிதுர்மம ॥ 21 ॥
அபிஸத்யப்ரதிஜ்ஞேந ஸார்தம் குஶலிநா வயம் ।
நிவ்ரு'த்தே ஸமயே ஹ்யஸ்மிந் ஸுகிதாஃ ப்ரவிஶேமஹி ॥ 22 ॥
பரிதேவயமாநஸ்ய தஸ்யைவம் ஸுமஹாத்மநஃ ।
திஷ்டதோ ராஜபுத்ரஸ்ய ஶர்வரீ ஸாऽத்யவர்தத ॥ 23 ॥
ப்ரபாதே விமலே ஸூர்யே காரயித்வா ஜடா உபௌ ।
அஸ்மிந் பாகீரதீதீரே ஸுகம் ஸந்தாரிதௌ மயா ॥ 24 ॥
ஜடாதரௌ தௌ த்ருமசீரவாஸஸௌ மஹாபலௌ குஞ்ஜரயூதபோபமௌ ।
வரேஷுசாபாஸிதரௌ பரந்தபௌ வ்யபேக்ஷமாணௌ ஸஹ ஸீதயா கதௌ ॥ 25 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே ஷடஶீதிதமஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
ācacakṣe'tha sadbhāvaṃ lakṣmaṇasya mahātmanaḥ |
bharatāyāprameyāya guho gahanagocaraḥ || 1 ||
taṃ jāgrataṃ guṇairyuktaṃ śaracāpāsidhāriṇam |
bhrātṛguptyarthamatyantamahaṃ lakṣmaṇamabṛvam || 2 ||
iyaṃ tāta sukhā śayyā tvadarthamupakalpitā |
pratyāśvasihi śeṣvāsyāṃ sukhaṃ rāghavanandana || 3 ||
ucito'yaṃ janassarvo duḥkhānāṃ tvaṃ sukhocitaḥ |
dharmātmaṃstasya guptyarthaṃ jāgariṣyāmahe vayam || 4 ||
nahi rāmātpriyataro mamāsti bhuvi kaścana |
motsuko'bhūrbravīmyetadapyasatyaṃ tavāgrataḥ || 5 ||
asya prasādādāśaṃse loke'smin sumahadyaśaḥ |
dharmāvāptiṃ ca vipulāmarthakāmau ca kevalam || 6 ||
so'haṃ priyasakhaṃ rāmaṃ śayānaṃ saha sītayā |
rakṣiṣyāmi dhanuṣpāṇi ssarvai ssvairjñātibhissaha || 7 ||
na hi me'viditaṃ kiñcidvane'smiṃścarata ssadā |
caturaṅgaṃ hyapi balaṃ prasahema vayaṃ yudhi || 8 ||
evamasmābhiruktena lakṣmaṇena mahātmanā |
anunītā vayaṃ sarve dharmamevānupaśyatā || 9 ||
kathaṃ dāśarathau bhūmau śayāne saha sītayā |
śakyā nidrā mayā labdhuṃ jīvitaṃ vā sukhāni vā || 10 ||
yo na devāsuraissarvaiśśakyaḥ prasahituṃ yudhi |
taṃ paśya guha saṃviṣṭaṃ tṛṇeṣu saha sītayā || 11 ||
mahatā tapasā labdho vividhaiśca pariśramaiḥ |
eko daśarathasyaiṣa putrassadṛśalakṣaṇaḥ || 12 ||
asminpravrājite rājā na ciraṃ vartayiṣyati |
vidhavā medinī nūnaṃ kṣiprameva bhaviṣyati || 13 ||
vinadya sumahānādaṃ śrameṇoparatāḥ striyaḥ |
nirghoṣo virato nūnamadhya rājaniveśane || 14 ||
kausalyā caiva rājā ca tathaiva jananī mama |
nāśaṃse yadi jīveyussarve te śarvarīmimām || 15 ||
jīvedapi ca me mātā śatrughnasyānvavekṣayā |
duḥkhitā yā tu kausalyā vīrasūrvinaśiṣyati || 16 ||
atikrāntamatikrāntamanavāpya manoratham |
rājye rāmamanikṣipya pitā me vinaśiṣyati || 17 ||
siddhārthāḥ pitaraṃ vṛttaṃ tasminkāle hyupasthite |
pretakāryeṣu sarveṣu saṃskariṣyanti bhūmipam || 18 ||
ramyacatvarasaṃsthānāṃ suvibhaktamahāpathām |
harmyaprāsādampannāṃ sarvaratnavibhūṣitām || 19 ||
gajāśvarathasambādhāṃ tūryanādavināditām |
sarvakalyāṇasampūrṇāṃ hṛṣṭapuṣṭajanākulām || 20 ||
ārāmodyānasampūrṇāṃ samājotsavaśālinīm |
sukhitā vicariṣyanti rājadhānīṃ piturmama || 21 ||
apisatyapratijñena sārdhaṃ kuśalinā vayam |
nivṛtte samaye hyasmin sukhitāḥ praviśemahi || 22 ||
paridevayamānasya tasyaivaṃ sumahātmanaḥ |
tiṣṭhato rājaputrasya śarvarī sā'tyavartata || 23 ||
prabhāte vimale sūrye kārayitvā jaṭā ubhau |
asmin bhāgīrathītīre sukhaṃ santāritau mayā || 24 ||
jaṭādharau tau drumacīravāsasau mahābalau kuñjarayūthapopamau |
vareṣucāpāsidharau parantapau vyapekṣamāṇau saha sītayā gatau || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ षडशीतितमस्सर्गः ।
आचचक्षेऽथ सद्भावं लक्ष्मणस्य महात्मनः ।
भरतायाप्रमेयाय गुहो गहनगोचरः ॥ 1 ॥
तं जाग्रतं गुणैर्युक्तं शरचापासिधारिणम् ।
भ्रातृगुप्त्यर्थमत्यन्तमहं लक्ष्मणमबृवम् ॥ 2 ॥
इयं तात सुखा शय्या त्वदर्थमुपकल्पिता ।
प्रत्याश्वसिहि शेष्वास्यां सुखं राघवनन्दन ॥ 3 ॥
उचितोऽयं जनस्सर्वो दुःखानां त्वं सुखोचितः ।
धर्मात्मंस्तस्य गुप्त्यर्थं जागरिष्यामहे वयम् ॥ 4 ॥
नहि रामात्प्रियतरो ममास्ति भुवि कश्चन ।
मोत्सुकोऽभूर्ब्रवीम्येतदप्यसत्यं तवाग्रतः ॥ 5 ॥
अस्य प्रसादादाशंसे लोकेऽस्मिन् सुमहद्यशः ।
धर्मावाप्तिं च विपुलामर्थकामौ च केवलम् ॥ 6 ॥
सोऽहं प्रियसखं रामं शयानं सह सीतया ।
रक्षिष्यामि धनुष्पाणि स्सर्वै स्स्वैर्ज्ञातिभिस्सह ॥ 7 ॥
न हि मेऽविदितं किञ्चिद्वनेऽस्मिंश्चरत स्सदा ।
चतुरङ्गं ह्यपि बलं प्रसहेम वयं युधि ॥ 8 ॥
एवमस्माभिरुक्तेन लक्ष्मणेन महात्मना ।
अनुनीता वयं सर्वे धर्ममेवानुपश्यता ॥ 9 ॥
कथं दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया ।
शक्या निद्रा मया लब्धुं जीवितं वा सुखानि वा ॥ 10 ॥
यो न देवासुरैस्सर्वैश्शक्यः प्रसहितुं युधि ।
तं पश्य गुह संविष्टं तृणेषु सह सीतया ॥ 11 ॥
महता तपसा लब्धो विविधैश्च परिश्रमैः ।
एको दशरथस्यैष पुत्रस्सदृशलक्षणः ॥ 12 ॥
अस्मिन्प्रव्राजिते राजा न चिरं वर्तयिष्यति ।
विधवा मेदिनी नूनं क्षिप्रमेव भविष्यति ॥ 13 ॥
विनद्य सुमहानादं श्रमेणोपरताः स्त्रियः ।
निर्घोषो विरतो नूनमध्य राजनिवेशने ॥ 14 ॥
कौसल्या चैव राजा च तथैव जननी मम ।
नाशंसे यदि जीवेयुस्सर्वे ते शर्वरीमिमाम् ॥ 15 ॥
जीवेदपि च मे माता शत्रुघ्नस्यान्ववेक्षया ।
दुःखिता या तु कौसल्या वीरसूर्विनशिष्यति ॥ 16 ॥
अतिक्रान्तमतिक्रान्तमनवाप्य मनोरथम् ।
राज्ये राममनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति ॥ 17 ॥
सिद्धार्थाः पितरं वृत्तं तस्मिन्काले ह्युपस्थिते ।
प्रेतकार्येषु सर्वेषु संस्करिष्यन्ति भूमिपम् ॥ 18 ॥
रम्यचत्वरसंस्थानां सुविभक्तमहापथाम् ।
हर्म्यप्रासादम्पन्नां सर्वरत्नविभूषिताम् ॥ 19 ॥
गजाश्वरथसम्बाधां तूर्यनादविनादिताम् ।
सर्वकल्याणसम्पूर्णां हृष्टपुष्टजनाकुलाम् ॥ 20 ॥
आरामोद्यानसम्पूर्णां समाजोत्सवशालिनीम् ।
सुखिता विचरिष्यन्ति राजधानीं पितुर्मम ॥ 21 ॥
अपिसत्यप्रतिज्ञेन सार्धं कुशलिना वयम् ।
निवृत्ते समये ह्यस्मिन् सुखिताः प्रविशेमहि ॥ 22 ॥
परिदेवयमानस्य तस्यैवं सुमहात्मनः ।
तिष्ठतो राजपुत्रस्य शर्वरी साऽत्यवर्तत ॥ 23 ॥
प्रभाते विमले सूर्ये कारयित्वा जटा उभौ ।
अस्मिन् भागीरथीतीरे सुखं सन्तारितौ मया ॥ 24 ॥
जटाधरौ तौ द्रुमचीरवाससौ महाबलौ कुञ्जरयूथपोपमौ ।
वरेषुचापासिधरौ परन्तपौ व्यपेक्षमाणौ सह सीतया गतौ ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे षडशीतितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
ācacakṣe'tha sadbhāvaṃ lakṣmaṇasya mahātmanaḥ |
bharatāyāprameyāya guho gahanagocaraḥ || 1 ||
taṃ jāgrataṃ guṇairyuktaṃ śaracāpāsidhāriṇam |
bhrātṛguptyarthamatyantamahaṃ lakṣmaṇamabṛvam || 2 ||
iyaṃ tāta sukhā śayyā tvadarthamupakalpitā |
pratyāśvasihi śeṣvāsyāṃ sukhaṃ rāghavanandana || 3 ||
ucito'yaṃ janassarvo duḥkhānāṃ tvaṃ sukhocitaḥ |
dharmātmaṃstasya guptyarthaṃ jāgariṣyāmahe vayam || 4 ||
nahi rāmātpriyataro mamāsti bhuvi kaścana |
motsuko'bhūrbravīmyetadapyasatyaṃ tavāgrataḥ || 5 ||
asya prasādādāśaṃse loke'smin sumahadyaśaḥ |
dharmāvāptiṃ ca vipulāmarthakāmau ca kevalam || 6 ||
so'haṃ priyasakhaṃ rāmaṃ śayānaṃ saha sītayā |
rakṣiṣyāmi dhanuṣpāṇi ssarvai ssvairjñātibhissaha || 7 ||
na hi me'viditaṃ kiñcidvane'smiṃścarata ssadā |
caturaṅgaṃ hyapi balaṃ prasahema vayaṃ yudhi || 8 ||
evamasmābhiruktena lakṣmaṇena mahātmanā |
anunītā vayaṃ sarve dharmamevānupaśyatā || 9 ||
kathaṃ dāśarathau bhūmau śayāne saha sītayā |
śakyā nidrā mayā labdhuṃ jīvitaṃ vā sukhāni vā || 10 ||
yo na devāsuraissarvaiśśakyaḥ prasahituṃ yudhi |
taṃ paśya guha saṃviṣṭaṃ tṛṇeṣu saha sītayā || 11 ||
mahatā tapasā labdho vividhaiśca pariśramaiḥ |
eko daśarathasyaiṣa putrassadṛśalakṣaṇaḥ || 12 ||
asminpravrājite rājā na ciraṃ vartayiṣyati |
vidhavā medinī nūnaṃ kṣiprameva bhaviṣyati || 13 ||
vinadya sumahānādaṃ śrameṇoparatāḥ striyaḥ |
nirghoṣo virato nūnamadhya rājaniveśane || 14 ||
kausalyā caiva rājā ca tathaiva jananī mama |
nāśaṃse yadi jīveyussarve te śarvarīmimām || 15 ||
jīvedapi ca me mātā śatrughnasyānvavekṣayā |
duḥkhitā yā tu kausalyā vīrasūrvinaśiṣyati || 16 ||
atikrāntamatikrāntamanavāpya manoratham |
rājye rāmamanikṣipya pitā me vinaśiṣyati || 17 ||
siddhārthāḥ pitaraṃ vṛttaṃ tasminkāle hyupasthite |
pretakāryeṣu sarveṣu saṃskariṣyanti bhūmipam || 18 ||
ramyacatvarasaṃsthānāṃ suvibhaktamahāpathām |
harmyaprāsādampannāṃ sarvaratnavibhūṣitām || 19 ||
gajāśvarathasambādhāṃ tūryanādavināditām |
sarvakalyāṇasampūrṇāṃ hṛṣṭapuṣṭajanākulām || 20 ||
ārāmodyānasampūrṇāṃ samājotsavaśālinīm |
sukhitā vicariṣyanti rājadhānīṃ piturmama || 21 ||
apisatyapratijñena sārdhaṃ kuśalinā vayam |
nivṛtte samaye hyasmin sukhitāḥ praviśemahi || 22 ||
paridevayamānasya tasyaivaṃ sumahātmanaḥ |
tiṣṭhato rājaputrasya śarvarī sā'tyavartata || 23 ||
prabhāte vimale sūrye kārayitvā jaṭā ubhau |
asmin bhāgīrathītīre sukhaṃ santāritau mayā || 24 ||
jaṭādharau tau drumacīravāsasau mahābalau kuñjarayūthapopamau |
vareṣucāpāsidharau parantapau vyapekṣamāṇau saha sītayā gatau || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in