Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே அயோத்யாகாண்டம் ।
அத த்ரயோதஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।
Shloka 1
தத ஶ்ஶிரஸி க்ரு'த்வா து பாதுகே பரதஸ்ததா ।
ஆருரோஹ ரதம் ஹ்ரு'ஷ்டஃ ஶத்ருக்நேந ஸமந்விதஃ ॥ 1 ॥
ஆருரோஹ ரதம் ஹ்ரு'ஷ்டஃ ஶத்ருக்நேந ஸமந்விதஃ ॥ 1 ॥
tata śśirasi kṛtvā tu pāduke bharatastadā |
āruroha rathaṃ hṛṣṭaḥ śatrughnena samanvitaḥ || 1 ||
āruroha rathaṃ hṛṣṭaḥ śatrughnena samanvitaḥ || 1 ||
Shloka 2
வஸிஷ்டோ வாமதேவஶ்ச ஜாபாலிஶ்ச த்ரு'டவ்ரதஃ ।
அக்ரதஃ ப்ரயயு ஸ்ஸர்வே மந்த்ரிணோ மந்த்ரபூஜிதாஃ ॥ 2 ॥
அக்ரதஃ ப்ரயயு ஸ்ஸர்வே மந்த்ரிணோ மந்த்ரபூஜிதாஃ ॥ 2 ॥
vasiṣṭho vāmadevaśca jābāliśca dṛḍhavrataḥ |
agrataḥ prayayu ssarve mantriṇo mantrapūjitāḥ || 2 ||
agrataḥ prayayu ssarve mantriṇo mantrapūjitāḥ || 2 ||
Shloka 3
மந்தாகிநீம் நதீம் ரம்யாம் ப்ராங்முகாஸ்தே யயுஸ்ததா ।
ப்ரதக்ஷிணம் ச குர்வாணாஶ்சித்ரகூடம் மஹாகிரிம் ॥ 3 ॥
ப்ரதக்ஷிணம் ச குர்வாணாஶ்சித்ரகூடம் மஹாகிரிம் ॥ 3 ॥
mandākinīṃ nadīṃ ramyāṃ prāṅmukhāste yayustadā |
pradakṣiṇaṃ ca kurvāṇāścitrakūṭaṃ mahāgirim || 3 ||
pradakṣiṇaṃ ca kurvāṇāścitrakūṭaṃ mahāgirim || 3 ||
Shloka 4
பஶ்யந்தாதுஸஹஸ்ராணி ரம்யாணி விவிதாநி ச ।
ப்ரயயௌ தஸ்ய பார்ஶ்வேந ஸஸைந்யோ பரதஸ்ததா ॥ 4 ॥
ப்ரயயௌ தஸ்ய பார்ஶ்வேந ஸஸைந்யோ பரதஸ்ததா ॥ 4 ॥
paśyandhātusahasrāṇi ramyāṇi vividhāni ca |
prayayau tasya pārśvena sasainyo bharatastadā || 4 ||
prayayau tasya pārśvena sasainyo bharatastadā || 4 ||
Shloka 5
அதூராச்சித்ரகூடஸ்ய ததர்ஶ பரதஸ்ததா ।
ஆஶ்ரமம் யத்ர ஸ முநிர்பரத்வாஜஃ க்ரு'தாலயஃ ॥ 5 ॥
ஆஶ்ரமம் யத்ர ஸ முநிர்பரத்வாஜஃ க்ரு'தாலயஃ ॥ 5 ॥
adūrāccitrakūṭasya dadarśa bharatastadā |
āśramaṃ yatra sa munirbharadvājaḥ kṛtālayaḥ || 5 ||
āśramaṃ yatra sa munirbharadvājaḥ kṛtālayaḥ || 5 ||
Shloka 6
ஸ தமாஶ்ரமமாகம்ய பரத்வாஜஸ்ய புத்திமாந் ।
அவதீர்ய ரதாத்பாதௌ வவந்தே பரதஸ்ததா ॥ 6 ॥
அவதீர்ய ரதாத்பாதௌ வவந்தே பரதஸ்ததா ॥ 6 ॥
sa tamāśramamāgamya bharadvājasya buddhimān |
avatīrya rathātpādau vavande bharatastadā || 6 ||
avatīrya rathātpādau vavande bharatastadā || 6 ||
Shloka 7
ததோ ஹ்ரு'ஷ்டோ பரத்வாஜோ பரதம் வாக்யமப்ரவீத் ।
அபி க்ரு'த்யம் க்ரு'தம் தாத ராமேண ச ஸமாகதம் ॥ 7 ॥
அபி க்ரு'த்யம் க்ரு'தம் தாத ராமேண ச ஸமாகதம் ॥ 7 ॥
tato hṛṣṭo bharadvājo bharataṃ vākyamabravīt |
api kṛtyaṃ kṛtaṃ tāta rāmeṇa ca samāgatam || 7 ||
api kṛtyaṃ kṛtaṃ tāta rāmeṇa ca samāgatam || 7 ||
Shloka 8
ஏவமுக்த ஸ்ஸ து ததோ பரத்வாஜேந தீமதா ।
ப்ரத்யுவாச பரத்வாஜம் பரதோ தர்மவத்ஸலஃ ॥ 8 ॥
ப்ரத்யுவாச பரத்வாஜம் பரதோ தர்மவத்ஸலஃ ॥ 8 ॥
evamukta ssa tu tato bharadvājena dhīmatā |
pratyuvāca bharadvājaṃ bharato dharmavatsalaḥ || 8 ||
pratyuvāca bharadvājaṃ bharato dharmavatsalaḥ || 8 ||
Shloka 9
ஸ யாச்யமாநோ குருணா மயா ச த்ரு'டவிக்ரமஃ ।
ராகவஃ பரமப்ரீதோ வஸிஷ்டம் வாக்யமப்ரவீத் ॥ 9 ॥
ராகவஃ பரமப்ரீதோ வஸிஷ்டம் வாக்யமப்ரவீத் ॥ 9 ॥
sa yācyamāno guruṇā mayā ca dṛḍhavikramaḥ |
rāghavaḥ paramaprīto vasiṣṭhaṃ vākyamabravīt || 9 ||
rāghavaḥ paramaprīto vasiṣṭhaṃ vākyamabravīt || 9 ||
Shloka 10
பிதுஃ ப்ரதிஜ்ஞாம் தாமேவ பாலயிஷ்யாமி தத்த்வதஃ ।
சதுர்தஶ ஹி வர்ஷாணி யா ப்ரதிஜ்ஞா பிதுர்மம ॥ 10 ॥
சதுர்தஶ ஹி வர்ஷாணி யா ப்ரதிஜ்ஞா பிதுர்மம ॥ 10 ॥
pituḥ pratijñāṃ tāmeva pālayiṣyāmi tattvataḥ |
caturdaśa hi varṣāṇi yā pratijñā piturmama || 10 ||
caturdaśa hi varṣāṇi yā pratijñā piturmama || 10 ||
Shloka 11
ஏவமுக்தோ மஹாப்ராஜ்ஞோ வஸிஷ்டஃ ப்ரத்யுவாச ஹ ।
வாக்யஜ்ஞோ வாக்யகுஶலம் ராகவம் வசநம் மஹத் ॥ 11 ॥
வாக்யஜ்ஞோ வாக்யகுஶலம் ராகவம் வசநம் மஹத் ॥ 11 ॥
evamukto mahāprājño vasiṣṭhaḥ pratyuvāca ha |
vākyajño vākyakuśalaṃ rāghavaṃ vacanaṃ mahat || 11 ||
vākyajño vākyakuśalaṃ rāghavaṃ vacanaṃ mahat || 11 ||
Shloka 12
ஏதே ப்ரயச்ச ஸம்ஹ்ரு'ஷ்டஃ பாதுகே ஹேமபூஷிதே ।
அயோத்யாயாம் மஹாப்ராஜ்ஞ யோகக்ஷேமகரே தவ ॥ 12 ॥
அயோத்யாயாம் மஹாப்ராஜ்ஞ யோகக்ஷேமகரே தவ ॥ 12 ॥
ete prayaccha saṃhṛṣṭaḥ pāduke hemabhūṣite |
ayodhyāyāṃ mahāprājña yogakṣemakare tava || 12 ||
ayodhyāyāṃ mahāprājña yogakṣemakare tava || 12 ||
Shloka 13
ஏவமுக்தோ வஸிஷ்டேந ராகவஃ ப்ராங்முகஃ ஸ்திதஃ ।
பாதுகே ஹ்யதிருஹ்யைதே மம ராஜ்யாய வை ததௌ ॥ 13 ॥
பாதுகே ஹ்யதிருஹ்யைதே மம ராஜ்யாய வை ததௌ ॥ 13 ॥
evamukto vasiṣṭhena rāghavaḥ prāṅmukhaḥ sthitaḥ |
pāduke hyadhiruhyaite mama rājyāya vai dadau || 13 ||
pāduke hyadhiruhyaite mama rājyāya vai dadau || 13 ||
Shloka 14
நிவ்ரு'த்தோऽஹமநுஜ்ஞாதோ ராமேண ஸுமஹாத்மநா ।
அயோத்யாமேவ கச்சாமி க்ரு'ஹீத்வா பாதுகே ஶுபே ॥ 14 ॥
அயோத்யாமேவ கச்சாமி க்ரு'ஹீத்வா பாதுகே ஶுபே ॥ 14 ॥
nivṛtto'hamanujñāto rāmeṇa sumahātmanā |
ayodhyāmeva gacchāmi gṛhītvā pāduke śubhe || 14 ||
ayodhyāmeva gacchāmi gṛhītvā pāduke śubhe || 14 ||
Shloka 15
ஏதச்ச்ருத்வா ஶுபம் வாக்யம் பரதஸ்ய மஹாத்மநஃ ।
பரத்வாஜஶ்ஶுபதரம் முநிர்வாக்யமுவாச தம் ॥ 15 ॥
பரத்வாஜஶ்ஶுபதரம் முநிர்வாக்யமுவாச தம் ॥ 15 ॥
etacchrutvā śubhaṃ vākyaṃ bharatasya mahātmanaḥ |
bharadvājaśśubhataraṃ munirvākyamuvāca tam || 15 ||
bharadvājaśśubhataraṃ munirvākyamuvāca tam || 15 ||
Shloka 16
நைதச்சித்ரம் நரவ்யாக்ர ஶீலவ்ரு'த்தவதாம் வர ।
யதார்யம் த்வயி திஷ்டேத்து நிம்நே ஸ்ரு'ஷ்டமிவோதகம் ॥ 16 ॥
யதார்யம் த்வயி திஷ்டேத்து நிம்நே ஸ்ரு'ஷ்டமிவோதகம் ॥ 16 ॥
naitaccitraṃ naravyāghra śīlavṛttavatāṃ vara |
yadāryaṃ tvayi tiṣṭhettu nimne sṛṣṭamivodakam || 16 ||
yadāryaṃ tvayi tiṣṭhettu nimne sṛṣṭamivodakam || 16 ||
Shloka 17
அம்ரு'த ஸ்ஸமஹாபாஹுஃ பிதா தஶரதஸ்தவ ।
யஸ்ய த்வமீத்ரு'ஶஃ புத்ரோ தர்மஜ்ஞோ தர்மவத்ஸலஃ ॥ 17 ॥
யஸ்ய த்வமீத்ரு'ஶஃ புத்ரோ தர்மஜ்ஞோ தர்மவத்ஸலஃ ॥ 17 ॥
amṛta ssamahābāhuḥ pitā daśarathastava |
yasya tvamīdṛśaḥ putro dharmajño dharmavatsalaḥ || 17 ||
yasya tvamīdṛśaḥ putro dharmajño dharmavatsalaḥ || 17 ||
Shloka 18
தம்ரு'ஷிம் து மஹாத்மாநமுக்தவாக்யம் க்ரு'தாஞ்ஜலிஃ ।
ஆமந்த்ரயிதுமாரேபே சரணாவுபக்ரு'ஹ்ய ச ॥ 18 ॥
ஆமந்த்ரயிதுமாரேபே சரணாவுபக்ரு'ஹ்ய ச ॥ 18 ॥
tamṛṣiṃ tu mahātmānamuktavākyaṃ kṛtāñjaliḥ |
āmantrayitumārebhe caraṇāvupagṛhya ca || 18 ||
āmantrayitumārebhe caraṇāvupagṛhya ca || 18 ||
Shloka 19
ததஃ ப்ரதக்ஷிணம் க்ரு'த்வா பரத்வாஜம் புநஃ புநஃ ।
பரதஸ்து யயௌ ஶ்ரீமாநயோத்யாம் ஸஹ மந்த்ரிபிஃ ॥ 19 ॥
பரதஸ்து யயௌ ஶ்ரீமாநயோத்யாம் ஸஹ மந்த்ரிபிஃ ॥ 19 ॥
tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā bharadvājaṃ punaḥ punaḥ |
bharatastu yayau śrīmānayodhyāṃ saha mantribhiḥ || 19 ||
bharatastu yayau śrīmānayodhyāṃ saha mantribhiḥ || 19 ||
Shloka 20
யாநைஶ்ச ஶகடைஶ்சைவ ஹயைர்நாகைஶ்ச ஸா சமூஃ ।
புநர்நிவ்ரு'த்தா விஸ்தீர்ணா பரதஸ்யாநுயாயிநீ ॥ 20 ॥
புநர்நிவ்ரு'த்தா விஸ்தீர்ணா பரதஸ்யாநுயாயிநீ ॥ 20 ॥
yānaiśca śakaṭaiścaiva hayairnāgaiśca sā camūḥ |
punarnivṛttā vistīrṇā bharatasyānuyāyinī || 20 ||
punarnivṛttā vistīrṇā bharatasyānuyāyinī || 20 ||
Shloka 21
ததஸ்தே யமுநாம் திவ்யாம் நதீம் தீர்த்வோர்மிமாலிநீம் ।
தத்ரு'ஶுஸ்தாம் புந ஸ்ஸர்வே கங்காம் ஶுபஜலாம் நதீம் ॥ 21 ॥
தத்ரு'ஶுஸ்தாம் புந ஸ்ஸர்வே கங்காம் ஶுபஜலாம் நதீம் ॥ 21 ॥
tataste yamunāṃ divyāṃ nadīṃ tīrtvormimālinīm |
dadṛśustāṃ puna ssarve gaṅgāṃ śubhajalāṃ nadīm || 21 ||
dadṛśustāṃ puna ssarve gaṅgāṃ śubhajalāṃ nadīm || 21 ||
Shloka 22
தாம் ரம்யஜலஸம்பூர்ணாம் ஸந்தீர்ய ஸஹபாந்தவஃ ஶ்ரு'ங்கிபேரபுரம் ரம்யம் ப்ரவிவேஶ ஸஸைநிகஃ ।
ஶ்ரு'ங்கிபேரபுராத்பூய ஸ்த்வயோத்யாம் ஸந்ததர்ஶ ஹ ॥ 22 ॥
ஶ்ரு'ங்கிபேரபுராத்பூய ஸ்த்வயோத்யாம் ஸந்ததர்ஶ ஹ ॥ 22 ॥
tāṃ ramyajalasampūrṇāṃ santīrya sahabāndhavaḥ śṛṅgiberapuraṃ ramyaṃ praviveśa sasainikaḥ |
śṛṅgiberapurādbhūya stvayodhyāṃ sandadarśa ha || 22 ||
śṛṅgiberapurādbhūya stvayodhyāṃ sandadarśa ha || 22 ||
Shloka 23
அயோத்யாம் ச ததோ த்ரு'ஷ்ட்வா பித்ரா ப்ராத்ரா விவர்ஜிதாம் ।
பரதோ துஃக ஸந்தப்த ஸ்ஸாரதிம் சேதமப்ரவீத் ॥ 23 ॥
பரதோ துஃக ஸந்தப்த ஸ்ஸாரதிம் சேதமப்ரவீத் ॥ 23 ॥
ayodhyāṃ ca tato dṛṣṭvā pitrā bhrātrā vivarjitām |
bharato duḥkha santapta ssārathiṃ cedamabravīt || 23 ||
bharato duḥkha santapta ssārathiṃ cedamabravīt || 23 ||
Shloka 24
ஸாரதே பஶ்ய வித்வஸ்தா ஸாऽயோத்யா ந ப்ரகாஶதே ।
நிராகாரா நிராநந்தா தீநா ப்ரதிஹதஸ்வரா ॥ 24 ॥
நிராகாரா நிராநந்தா தீநா ப்ரதிஹதஸ்வரா ॥ 24 ॥
sārathe paśya vidhvastā sā'yodhyā na prakāśate |
nirākārā nirānandā dīnā pratihatasvarā || 24 ||
nirākārā nirānandā dīnā pratihatasvarā || 24 ||
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே அயோத்யாகாண்டே த்ரயோதஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकाण्डम् ।
अथ त्रयोदशाधिकशततमस्सर्गः ।
तत श्शिरसि कृत्वा तु पादुके भरतस्तदा ।
आरुरोह रथं हृष्टः शत्रुघ्नेन समन्वितः ॥ 1 ॥
वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिश्च दृढव्रतः ।
अग्रतः प्रययु स्सर्वे मन्त्रिणो मन्त्रपूजिताः ॥ 2 ॥
मन्दाकिनीं नदीं रम्यां प्राङ्मुखास्ते ययुस्तदा ।
प्रदक्षिणं च कुर्वाणाश्चित्रकूटं महागिरिम् ॥ 3 ॥
पश्यन्धातुसहस्राणि रम्याणि विविधानि च ।
प्रययौ तस्य पार्श्वेन ससैन्यो भरतस्तदा ॥ 4 ॥
अदूराच्चित्रकूटस्य ददर्श भरतस्तदा ।
आश्रमं यत्र स मुनिर्भरद्वाजः कृतालयः ॥ 5 ॥
स तमाश्रममागम्य भरद्वाजस्य बुद्धिमान् ।
अवतीर्य रथात्पादौ ववन्दे भरतस्तदा ॥ 6 ॥
ततो हृष्टो भरद्वाजो भरतं वाक्यमब्रवीत् ।
अपि कृत्यं कृतं तात रामेण च समागतम् ॥ 7 ॥
एवमुक्त स्स तु ततो भरद्वाजेन धीमता ।
प्रत्युवाच भरद्वाजं भरतो धर्मवत्सलः ॥ 8 ॥
स याच्यमानो गुरुणा मया च दृढविक्रमः ।
राघवः परमप्रीतो वसिष्ठं वाक्यमब्रवीत् ॥ 9 ॥
पितुः प्रतिज्ञां तामेव पालयिष्यामि तत्त्वतः ।
चतुर्दश हि वर्षाणि या प्रतिज्ञा पितुर्मम ॥ 10 ॥
एवमुक्तो महाप्राज्ञो वसिष्ठः प्रत्युवाच ह ।
वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं राघवं वचनं महत् ॥ 11 ॥
एते प्रयच्छ संहृष्टः पादुके हेमभूषिते ।
अयोध्यायां महाप्राज्ञ योगक्षेमकरे तव ॥ 12 ॥
एवमुक्तो वसिष्ठेन राघवः प्राङ्मुखः स्थितः ।
पादुके ह्यधिरुह्यैते मम राज्याय वै ददौ ॥ 13 ॥
निवृत्तोऽहमनुज्ञातो रामेण सुमहात्मना ।
अयोध्यामेव गच्छामि गृहीत्वा पादुके शुभे ॥ 14 ॥
एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः ।
भरद्वाजश्शुभतरं मुनिर्वाक्यमुवाच तम् ॥ 15 ॥
नैतच्चित्रं नरव्याघ्र शीलवृत्तवतां वर ।
यदार्यं त्वयि तिष्ठेत्तु निम्ने सृष्टमिवोदकम् ॥ 16 ॥
अमृत स्समहाबाहुः पिता दशरथस्तव ।
यस्य त्वमीदृशः पुत्रो धर्मज्ञो धर्मवत्सलः ॥ 17 ॥
तमृषिं तु महात्मानमुक्तवाक्यं कृताञ्जलिः ।
आमन्त्रयितुमारेभे चरणावुपगृह्य च ॥ 18 ॥
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा भरद्वाजं पुनः पुनः ।
भरतस्तु ययौ श्रीमानयोध्यां सह मन्त्रिभिः ॥ 19 ॥
यानैश्च शकटैश्चैव हयैर्नागैश्च सा चमूः ।
पुनर्निवृत्ता विस्तीर्णा भरतस्यानुयायिनी ॥ 20 ॥
ततस्ते यमुनां दिव्यां नदीं तीर्त्वोर्मिमालिनीम् ।
ददृशुस्तां पुन स्सर्वे गङ्गां शुभजलां नदीम् ॥ 21 ॥
तां रम्यजलसम्पूर्णां सन्तीर्य सहबान्धवः शृङ्गिबेरपुरं रम्यं प्रविवेश ससैनिकः ।
शृङ्गिबेरपुराद्भूय स्त्वयोध्यां सन्ददर्श ह ॥ 22 ॥
अयोध्यां च ततो दृष्ट्वा पित्रा भ्रात्रा विवर्जिताम् ।
भरतो दुःख सन्तप्त स्सारथिं चेदमब्रवीत् ॥ 23 ॥
सारथे पश्य विध्वस्ता साऽयोध्या न प्रकाशते ।
निराकारा निरानन्दा दीना प्रतिहतस्वरा ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकाण्डे त्रयोदशाधिकशततमस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.