Summary — Marathi
AI-generated · not yet verified
The Marathi meaning of each verse is shown below the verse.
Summary — Kannada
AI-generated · not yet verified
The Kannada meaning of each verse is shown below the verse.
Summary — English
AI-generated · not yet verified
The English meaning of each verse is shown below the verse.
কৌশল্যা বাষ্পসংরুদ্ধা বচো ধর্মিষ্ঠমব্রবীত্ ॥ 1 ॥
kauśalyā bāṣpasaṃruddhā vaco dharmiṣṭhamabravīt || 1 ||
Seeing him intent upon carrying out his father's command, Kausalya, her voice choked with tears, spoke these righteous words: AI
ತಂದೆಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೌಸಲ್ಯೆಯು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಂಠ ತುಂಡಾಗಿ, ಧರ್ಮಯುಕ್ತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಆಡಿದಳು. AI
पित्याच्या आज्ञेचे पालन करण्यात तत्पर असलेल्या त्याला पाहून, कौसल्या अश्रूंनी गद्गद होऊन धर्मयुक्त वचन बोलली. AI
মযি জাতো দশরথাত্কথমুঞ্ছেন বর্তযেত্ ॥ 2 ॥
mayi jāto daśarathātkathamuñchena vartayet || 2 ||
"Born to me from Dasharatha, this virtuous soul who has never seen sorrow and who speaks kindly to all beings — how will he live by gleaning? AI
ಎಂದೂ ದುಃಖವನ್ನು ಕಾಣದ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ, ದಶರಥನಿಂದ ನನಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಇವನು ಹೇಗೆ ಉಂಚವೃತ್ತಿಯಿಂದ (ಬಿದ್ದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ) ಜೀವಿಸುವನು? AI
ज्याने कधी दुःख पाहिले नाही, धर्मात्मा, सर्व प्राण्यांशी प्रिय बोलणारा, माझ्या पोटी दशरथापासून जन्मलेला, तो कसा उंच्छवृत्तीने (धान्याचे कण गोळा करून) जगेल? AI
কথং স ভোক্ষ্যতেঽনাথো বনে মূলফলান্যযম্ ॥ 3 ॥
kathaṃ sa bhokṣyate'nātho vane mūlaphalānyayam || 3 ||
"He whose servants and slaves eat rich foods — how will this helpless one eat roots and fruits in the forest? AI
ಯಾರ ಸೇವಕರೂ ದಾಸರೂ ಸವಿಯಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಉಣ್ಣುತ್ತಾರೆಯೋ, ಅಂತಹ ಇವನು ಅನಾಥನಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬೇರು-ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉಣ್ಣುವನು? AI
ज्याचे भृत्य आणि दास स्वादिष्ट अन्न खातात, तो अनाथ होऊन वनात कसा मुळे आणि फळे खाईल? AI
গুণবান্দযিতো রাজ্ঞা রাঘবো যদ্বিবাস্যতে ॥ 4 ॥
guṇavāndayito rājñā rāghavo yadvivāsyate || 4 ||
"Who could believe this upon hearing it, or who would not feel fear — that Rama, endowed with virtues and dear to the king, is being exiled? AI
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಯಾರು ನಂಬುವರು? ಅಥವಾ ಯಾರಿಗೆ ಭಯವಾಗದಿರುತ್ತದೆ? ಗುಣವಂತನೂ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನೂ ಆದ ರಾಘವನೇ ಕಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು. AI
हे ऐकून कोण विश्वास ठेवेल? किंवा कोणाला भय वाटणार नाही? गुणवान आणि राजाचा प्रिय असलेला राघव जर वनवासात पाठवला जातो. AI
লোকে রামাভিরামস্ত্বং বনং যত্র গমিষ্যসি ॥ 5 ॥
loke rāmābhirāmastvaṃ vanaṃ yatra gamiṣyasi || 5 ||
"Surely Fate is mighty in the world, ordaining all things, since you, who are delightful to the world, will go to the forest. AI
ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕೃತಾಂತನು (ವಿಧಿಯು) ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಂದ ಅಭಿರಾಮನಾದ ನೀನು ಯಾವ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವೆಯೋ. AI
निश्चितच, जो सर्वांना आदेश देतो तो कृतांत (मृत्यू) लोकात बलवान आहे; कारण लोकात रामासारखा अभिराम असलेला तू ज्या वनात जाणार आहेस. AI
বিলাপদুঃখসমিধো রুদিতাশ্রুহুতাহুতিঃ ॥ 6 ॥
vilāpaduḥkhasamidho ruditāśruhutāhutiḥ || 6 ||
"But this son of mine, stirred by the wind of not seeing you, is like a sacred fire — with lamentation for its fuel, and the tears of weeping for its poured oblations. AI
ಆದರೆ ಇವನು — ನನ್ನ ಮಗನೇ — ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವೆಂಬ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಚಿಂತೆಯ ಕಣ್ಣೀರೆಂಬ ಮಹಾಧೂಮವುಳ್ಳ, ವಿಲಾಪದುಃಖವೆಂಬ ಸಮಿತ್ತುಗಳಿಂದಲೂ ಅಳುವ ಕಣ್ಣೀರೆಂಬ ಹುತಿಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ, ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನ ಆಯಾಸದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶೋಕಾಗ್ನಿಯು ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಳಲಿಸುತ್ತಿದೆ. AI
हा माझा पुत्र, तुझ्या दर्शनाच्या वाऱ्याने भडकलेला, विलापाच्या दुःखरूपी समिधांनी आणि रडण्याच्या अश्रूरूपी हविर्भागांनी युक्त असा अग्नी. AI
কর্শযিত্বা ভৃশং পুত্র নিশ্বাসাযাসসম্ভবঃ ॥ 7 ॥
karśayitvā bhṛśaṃ putra niśvāsāyāsasambhavaḥ || 7 ||
"O son, with the great smoke of the tears of anxiety, born of the thought of your coming, and arising from sighs and weariness, it has greatly withered me. AI
ಎಲೈ ಪುತ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಆಗಮನದ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಚಿಂತೆಯ ಕಣ್ಣೀರೆಂಬ ಮಹಾಧೂಮವುಳ್ಳ, ನಿಟ್ಟುಸಿರಿನ ಆಯಾಸದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶೋಕಾಗ್ನಿಯು ನನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಳಲಿಸಿದೆ. AI
चिंतेच्या अश्रूंचा महाधूम आणि तुझ्या आगमनाच्या चिंतेने उत्पन्न झालेला, निःश्वासाच्या श्रमाने उद्भवलेला हा अग्नी, हे पुत्रा, मला अत्यंत कृश करून. AI
প্রধক্ষ্যতি যথা কক্ষং চিত্রভানুর্হিমাত্যযে ॥ 8 ॥
pradhakṣyati yathā kakṣaṃ citrabhānurhimātyaye || 8 ||
"Deprived of you here, the great and incomparable fire of grief will consume me, O son, as blazing fire consumes a dry forest at the end of winter." AI
ಎಲೈ ಪುತ್ರನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಮಹಾನ್ ಅಸದೃಶ ಶೋಕಾಗ್ನಿಯು ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಕುರುಚಲನ್ನು ಸುಡುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಸುಟ್ಟುಬಿಡುವುದು. AI
तुझ्याशिवाय इथे मला, हिवाळ्याच्या अंतानंतर कक्ष (सुक्या गवताचा ढीग) जसा चित्रभानू (अग्नी) जाळतो, तसा हा महान आणि अतुलनीय शोकाग्नी जाळून टाकेल. AI
অহং ত্বাঽনুগমিষ্যামি যত্র পুত্র গমিষ্যসি ॥ 9 ॥
ahaṃ tvā'nugamiṣyāmi yatra putra gamiṣyasi || 9 ||
How indeed does a cow not follow her own calf as it goes away? I too will follow you wherever you go, my son. AI
ಹಸು ತನ್ನ ಕರುವು ಹೋಗುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ? ಮಗನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಾನೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಬರುತ್ತೇನೆ. AI
गाय आपल्या वासराच्या मागे जात नाही असे कसे होईल? हे पुत्रा, तू जिथे जाशील तिथे मी तुझ्या मागे येईन. AI
তথা নিগদিতং মাত্রা তদ্বাক্যং পুরুষর্ষভঃ ।
শ্রুত্বা রামোঽব্রবীদ্বাক্যং মাতরং ভৃশদুঃখিতাম্ ॥ 10 ॥
tathā nigaditaṃ mātrā tadvākyaṃ puruṣarṣabhaḥ |
śrutvā rāmo'bravīdvākyaṃ mātaraṃ bhṛśaduḥkhitām || 10 ||
Having heard that speech thus spoken by his mother, Rama, the best of men, spoke these words to his mother, who was deeply grieved. AI
ತಾಯಿಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಬಹಳ ದುಃಖಿತಳಾದ ತಾಯಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು. AI
आईने असे सांगितलेले ते वचन ऐकून पुरुषश्रेष्ठ रामाने अत्यंत दुःखी झालेल्या आईला असे वचन सांगितले. AI
ভবত্যা চ পরিত্যক্তো ন নূনং বর্তযিষ্যতি ॥ 11 ॥
bhavatyā ca parityakto na nūnaṃ vartayiṣyati || 11 ||
The king, deceived by Kaikeyi and abandoned by you, when I have taken refuge in the forest, will surely not survive. AI
ಕೈಕೇಯಿಯಿಂದ ವಂಚಿತನಾದ ರಾಜನು, ನಾನು ಕಾಡನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನೀನೂ ಪರಿತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬದುಕಲಾರನು. AI
कैकेयीने फसविलेला राजा, मी वनात गेल्यावर आणि तूही त्याग केल्यावर, निःसंशय जिवंत राहू शकणार नाही. AI
স ভবত্যা ন কর্তব্যো মনসাঽপি বিগর্হিতঃ ॥ 12 ॥
sa bhavatyā na kartavyo manasā'pi vigarhitaḥ || 12 ||
The abandonment of a husband is said to be the cruel act of a woman alone; that should not be done by you, even in thought — it is to be condemned. AI
ಪತಿಯನ್ನು ಪರಿತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದು ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಕೇವಲ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಂತಹದನ್ನು ನೀನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಮಾಡಬಾರದು, ಅದು ನಿಂದನೀಯವಾದುದು. AI
स्त्रीने पतीचा त्याग करणे हे केवळ निर्दय कृत्य आहे; मनानेही निंदनीय असे ते तू करू नकोस. AI
শুশ্রূষা ক্রিযতাং তাবত্সহি ধর্মস্সনাতনঃ ॥ 13 ॥
śuśrūṣā kriyatāṃ tāvatsahi dharmassanātanaḥ || 13 ||
As long as my father, the lord of the world, the descendant of Kakustha, lives, so long let service be rendered to him; for that is the eternal law. AI
ನನ್ನ ತಂದೆಯೂ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನೂ ಆದ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ಅವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡು; ಅದುವೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ. AI
जोपर्यंत माझे वडील, ककुत्स्थकुलोत्पन्न, जगाचे स्वामी राजा जिवंत आहेत, तोपर्यंत त्यांची सेवा कर; कारण तोच सनातन धर्म आहे. AI
তথেত্যুবাচ সুপ্রীতা রামমক্লিষ্টকারিণম্ ॥ 14 ॥
tathetyuvāca suprītā rāmamakliṣṭakāriṇam || 14 ||
Thus addressed by Rama, Kausalya of auspicious appearance, greatly pleased, said 'So be it' to Rama, the doer of untiring deeds. AI
ರಾಮನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಶುಭದರ್ಶನಳಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆಯು ಸಂತುಷ್ಟಳಾಗಿ, ಕ್ಲೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವ ರಾಮನಿಗೆ 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. AI
रामाने असे सांगितल्यावर शुभदर्शना कौसल्या प्रसन्न होऊन निर्दोष कार्य करणाऱ्या रामाला 'तसेच होईल' असे म्हणाली. AI
ভূযস্তামব্রবীদ্বাক্যং মাতরং ভৃশদুঃখিতাম্ ॥ 15 ॥
bhūyastāmabravīdvākyaṃ mātaraṃ bhṛśaduḥkhitām || 15 ||
Thus addressed, Rama, the foremost among the upholders of dharma, again spoke these words to his mother, who was deeply grieved. AI
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಧರ್ಮಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು, ಬಹಳ ದುಃಖಿತಳಾದ ತಾಯಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು. AI
अशा प्रकारे वचन सांगितलेल्या धर्मात्म्यांमध्ये श्रेष्ठ रामाने पुन्हा अत्यंत दुःखी झालेल्या आईला असे वचन सांगितले. AI
রাজা ভর্তা গুরু শ্শ্রেষ্ঠস্সর্বেষামীশ্বরঃ প্রভুঃ ॥ 16 ॥
rājā bhartā guru śśreṣṭhassarveṣāmīśvaraḥ prabhuḥ || 16 ||
The command of my father must be carried out by both me and you. The king is our husband, our guru, the best, and the lord and master of all. AI
ನಾನೂ ಮತ್ತು ನೀನೂ ತಂದೆಯ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು; ರಾಜನು ಪತಿಯೂ, ಗುರುವೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯನೂ, ಪ್ರಭುವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. AI
मी आणि तू या दोघांनीही वडिलांचे वचन पाळले पाहिजे; राजा हा पती, गुरु, श्रेष्ठ, सर्वांचा स्वामी आणि प्रभु आहे. AI
বর্ষাণি পরমপ্রীতঃ স্থাস্যামি বচনে তব ॥ 17 ॥
varṣāṇi paramaprītaḥ sthāsyāmi vacane tava || 17 ||
But having roamed in this great forest for nine and five years, I shall dwell there, exceedingly delighted, in obedience to your word. AI
ಈ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳೆದು, ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಾನು ಇರುವೆನು. AI
या महारण्यात नऊ आणि पाच अशी चौदा वर्षे सुखाने राहून, अत्यंत प्रसन्न होऊन, मी तुझ्या वचनाचे पालन करीन. AI
উবাচ পরমার্তা তু কৌশল্যা পুত্রবত্সলা ॥ 18 ॥
uvāca paramārtā tu kauśalyā putravatsalā || 18 ||
Thus addressed, Kausalya, devoted to her son and supremely afflicted, with face filled with tears, then spoke to her dear son. AI
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಿಯನಾದ ಮಗನನ್ನು ಕುರಿತು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖವುಳ್ಳ, ಬಹಳ ದುಃಖಿತಳಾದ, ಮಗನ ಮೇಲೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯವುಳ್ಳ ಕೌಸಲ್ಯೆಯು ಆಗ ಹೇಳಿದಳು. AI
अशा प्रकारे म्हटलेली, पुत्रावर प्रेम करणारी कौसल्या, तेव्हा डोळ्यांत अश्रू भरलेल्या मुखाने, अत्यंत दुःखी होऊन, प्रिय पुत्राला म्हणाली. AI
নয মামপি কাকুত্স্থ বনং বন্যাং মৃগীং যথা ॥ 19 ॥
naya māmapi kākutstha vanaṃ vanyāṃ mṛgīṃ yathā || 19 ||
O Rama, it is not possible for me to live in the midst of these co-wives of yours. O descendant of Kakutstha, take me also to the forest, like a wild doe. AI
ಎಲೈ ರಾಮನೇ, ಈ ಸವತಿಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ನನಗೆ ಸಹಿಸಲಾಗದು. ಎಲೈ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನೇ, ಕಾಡಿನ ಹೆಣ್ಣು ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ನನ್ನನ್ನೂ ಕಾಡಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು. AI
हे रामा, या सवतींच्या (तुझ्या इतर मातांच्या) मध्ये राहणे मला शक्य नाही. हे काकुत्स्था, वनातील हरणीसारखे मलाही वनात घेऊन चल. AI
তাং তথা রুদতীং রামো রুদন্বচনমব্রবীত্ ॥ 20 ॥
tāṃ tathā rudatīṃ rāmo rudanvacanamabravīt || 20 ||
If your mind is set on going out of regard for your father, then Rama, weeping, spoke these words to her as she wept in that way. AI
ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ನೀನು ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರೆ, ಹಾಗೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳಿಗೆ ರಾಮನೂ ಅಳುತ್ತಾ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು. AI
जर तुझा गमनाचा निश्चय पित्याच्या आज्ञेमुळे झाला असेल, तर अशा प्रकारे रडणाऱ्या तिला रामही रडतच वचन बोलला. AI
ন হ্যনাথা বযং রাজ্ঞা লোকনাথেন ধীমতা ॥ 21 ॥
na hyanāthā vayaṃ rājñā lokanāthena dhīmatā || 21 ||
For a woman who is living, her husband is the deity and the lord; and today the king is the lord and master of both you and me. For we are not without a protector, since the king, the lord of the world, is wise. AI
ಬದುಕಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಪತಿಯೇ ದೇವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಭುವು. ನಿನಗೂ ಮತ್ತು ನನಗೂ ಈಗ ರಾಜನೇ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಒಡೆಯ. ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ಒಡೆಯನಾದ ರಾಜನಿಂದ ನಾವು ಅನಾಥರಲ್ಲ. AI
जिवंत असलेल्या स्त्रीला पती हेच दैवत आणि प्रभु असतो. तुझा आणि माझा अशा आमचा राजा आज प्रभु आहे. कारण आम्ही राजाने, जो लोकांचा नाथ आणि बुद्धिमान आहे, त्यामुळे अनाथ नाही आहोत. AI
ভবতীমনুবর্তেত স হি ধর্মরতস্সদা ॥ 22 ॥
bhavatīmanuvarteta sa hi dharmaratassadā || 22 ||
And Bharata too, righteous-souled and speaking what is dear to all beings, will follow you; for he is ever devoted to dharma. AI
ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ, ಎಲ್ಲ ಜೀವರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನೂ ಆದ ಭರತನೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವನು; ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. AI
आणि धर्मात्मा, सर्व प्राण्यांशी प्रिय बोलणारा भरतही तुझे अनुसरण करेल; कारण तो सदा धर्मात रत असतो. AI
শ্রমং নাবাপ্নুযাত্কিঞ্চিদপ্রমত্তা তথা কুরু ॥ 23 ॥
śramaṃ nāvāpnuyātkiñcidapramattā tathā kuru || 23 ||
So act, being vigilant, that when I have departed, the king, through grief for his son, may not incur any fatigue. AI
ನಾನು ಹೊರಟುಹೋದ ಮೇಲೆ ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ರಾಜನು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಶ್ರಮವನ್ನು ಪಡೆಯದಂತೆ ನೀನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳು. AI
मी गेल्यावर पुत्रशोकाने राजा काही श्रम पावू नये, यासाठी तू अप्रमत्त होऊन तसे कर. AI
রাজ্ঞো বৃদ্ধস্য সততং হিতং চর সমাহিতা ॥ 24 ॥
rājño vṛddhasya satataṃ hitaṃ cara samāhitā || 24 ||
And this terrible sorrow should not destroy him; with a collected mind, ever seek the welfare of the aged king. AI
ಈ ಕಠಿಣವಾದ ಶೋಕವು ಅವನನ್ನು ನಾಶಮಾಡದಂತೆ, ವೃದ್ಧನಾದ ರಾಜನಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು. AI
आणि हा दारुण शोक राजाला नष्ट करू नये, म्हणून तू समाहित होऊन वृद्ध राजाचे सतत हित कर. AI
ভর্তারং নানুবর্তেত সা তু পাপগতির্ভবেত্ ॥ 25 ॥
bhartāraṃ nānuvarteta sā tu pāpagatirbhavet || 25 ||
That woman of the very highest order who, devoted to vows and fasting, does not follow her husband, would indeed come to an evil state. AI
ಯಾವ ಮಹಿಳೆಯು ವ್ರತ-ಉಪವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಪಾಪಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವಳು. AI
जी स्त्री व्रत आणि उपवास यांत तत्पर असूनही पतीचे अनुसरण करीत नाही, ती पापगतीला जाते. AI
অপি যা নির্নমস্কারা নিবৃত্তা দেবপূজনাত্ ॥ 26 ॥
api yā nirnamaskārā nivṛttā devapūjanāt || 26 ||
By serving her husband a woman obtains the highest heaven — even she who is without salutation and has desisted from the worship of the gods. AI
ಪತಿಯ ಸೇವೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಯು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ದೇವಪೂಜೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಳಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಅದೇ ಫಲ. AI
पतीची सेवा केल्यामुळे स्त्रीला उत्तम स्वर्ग मिळतो, जरी ती देवपूजेपासून परावृत्त झाली आणि तिला नमस्कारही करीत नाही. AI
এষ ধর্মঃ পুরা দৃষ্টো লোকে বেদে শ্রুতঃ স্মৃতঃ ॥ 27 ॥
eṣa dharmaḥ purā dṛṣṭo loke vede śrutaḥ smṛtaḥ || 27 ||
She should render service alone, devoted to her husband's pleasure and welfare. This is the dharma seen in former times, heard in the Vedas and remembered in tradition. AI
ಪತಿಯ ಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹಿತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿ ಅವನ ಸೇವೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ಹಿಂದೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಧರ್ಮ; ವೇದದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಧರ್ಮ. AI
पतीचे प्रिय आणि हित यांत रत राहून त्याचीच सेवा करावी; हा धर्म पूर्वी लोकांत पाहिला गेला आहे आणि वेदात ऐकला व स्मरला गेला आहे. AI
পূজ্যাস্তে মত্কৃতে দেবি বাহ্মণাশ্চৈব সুব্রতাঃ ॥ 28 ॥
pūjyāste matkṛte devi bāhmaṇāścaiva suvratāḥ || 28 ||
And in the rites of the sacred fire, and with auspicious flowers, the gods are to be worshipped — for my sake, O goddess — and likewise the Brahmanas of good vows. AI
ಎಲೌ ದೇವಿಯೇ, ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಮಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ನನ್ನ ಸಲುವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ರತವುಳ್ಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. AI
हे देवि, अग्निकार्यात आणि सुमनांनी देवतांची तसेच सुव्रत ब्राह्मणांची पूजा माझ्यासाठी सदा कर. AI
নিযতা নিযতাহারা ভর্তৃশুশ্রূষণে রতা ॥ 29 ॥
niyatā niyatāhārā bhartṛśuśrūṣaṇe ratā || 29 ||
Thus await the time, longing for my return, restrained, with restrained food, devoted to the service of your husband. AI
ನನ್ನ ಆಗಮನವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ನಿಯಮದಲ್ಲಿದ್ದು, ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ, ಪತಿಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾಗಿ ಹೀಗೆ ಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆಯುವವಳಾಗು. AI
माझ्या आगमनाची इच्छा धरून, संयमित आहार करीत आणि पतीच्या सेवेत रत राहून, याप्रमाणे काळाची वाट पाहा. AI
যদি ধর্মভৃতাং শ্রেষ্ঠো ধারযিষ্যতি জীবিতম্ ॥ 30 ॥
yadi dharmabhṛtāṃ śreṣṭho dhārayiṣyati jīvitam || 30 ||
You shall obtain your highest desire when I have returned, if that foremost of the upholders of dharma (Bharata) shall preserve his life. AI
ನಾನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದಾಗ ನೀನು ಪರಮವಾದ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿ; ಧರ್ಮಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು (ಭರತನು) ಜೀವವನ್ನು ಧರಿಸಿದರೆ (ಬದುಕಿದರೆ). AI
मी परत आल्यावर, जर धर्माचे पालन करणाऱ्यांत श्रेष्ठ असलेला (भरत) जीवित धारण करील, तर तू परम कामना प्राप्त करशील. AI
কৌশল্যা পুত্রশোকার্তা রামং বচনমব্রবীত্ ॥ 31 ॥
kauśalyā putraśokārtā rāmaṃ vacanamabravīt || 31 ||
Thus addressed by Rama, Kausalya, with eyes troubled by tears, afflicted by grief for her son, spoke these words to Rama. AI
ರಾಮನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ, ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಆರ್ತಳಾದ ಕೌಸಲ್ಯೆಯು ರಾಮನನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದಳು. AI
रामाने असे सांगितल्यावर, अश्रूंनी गडद झालेल्या नेत्रांची आणि पुत्रशोकाने पीडित कौसल्या रामाला वचन बोलली. AI
বিনিবর্তযিতুং বীর নূনং কালো দুরত্যযঃ ॥ 32 ॥
vinivartayituṃ vīra nūnaṃ kālo duratyayaḥ || 32 ||
O dear son, O hero, I am not able to turn back your well-formed resolve to depart; surely time is hard to overcome. AI
ಎಲೌ ಪುತ್ರನೇ, ಎಲೌ ವೀರನೇ, ಹೋಗುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸುಕೃತದ (ದೃಢ) ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಶಕ್ತಳಾಗಿಲ್ಲ; ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕಾಲವು ದಾಟಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದುದು. AI
हे पुत्रका, हे वीर, तुझ्या गमनाचा निश्चय मला परतवता येत नाही; काळ निश्चितच दुर्लंघ्य आहे. AI
পুনস্ত্বযি নিবৃত্তে তু ভবিষ্যামি গতব্যথা ॥ 33 ॥
punastvayi nivṛtte tu bhaviṣyāmi gatavyathā || 33 ||
Go now, my son, with your mind fixed on one aim; may the Lord always be auspicious to you. But when you return again, I shall be free from grief. AI
ಮಗನೇ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಹೊರಡು; ನಿನಗೆ ಸದಾ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ಸರ್ವಸಮರ್ಥನಾದ ದೇವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿ. ನೀನು ಮರಳಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವಳಾಗುವೆನು. AI
हे पुत्रा, तू एकाग्र चित्ताने जा; तुझे सदा कल्याण होवो; सर्वशक्तिमान देव तुझ्या पाठीशी राहो. तू परत आल्यावर मी शोकरहित होईन. AI
পিতুরানৃণ্যতাং প্রাপ্তে ত্বযি লপ্স্যে পরং সুখম্ ॥ 34 ॥
piturānṛṇyatāṃ prāpte tvayi lapsye paraṃ sukham || 34 ||
When you, greatly blessed one, have returned, your purpose accomplished and your vows fulfilled, and having discharged your debt to your father, I shall obtain the highest happiness. AI
ಮಹಾನುಭಾವನೇ, ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿ, ತಂದೆಗೆ ಋಣ ತೀರಿಸಿದವನಾಗಿ ನೀನು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದುವೆನು. AI
हे महाभाग्यवान, व्रताचरण करणाऱ्या, पित्याचे ऋण फेडून कृतार्थ झालेल्या तुझ्या परतीनंतर मला परम सुख मिळेल. AI
যস্ত্বাং সঞ্চোদযতি মে বচ আচ্ছিদ্য রাঘব ॥ 35 ॥
yastvāṃ sañcodayati me vaca ācchidya rāghava || 35 ||
O son, the course of destiny on this earth is ever hard to fathom — that which drives you on, O Raghava, snatching away my words. AI
ರಾಘವನೇ, ಮಗನೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕಿತ್ತು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಆ ದೈವದ (ಕಾಲನ) ಗತಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸದಾ ಊಹಿಸಲಾರರು. AI
हे पुत्रा, हे राघवा, जो माझे वचन तोडून तुला प्रेरित करतो, त्या मृत्यूची गती पृथ्वीवर सदा दुर्ज्ञेय आहे. AI
নন্দযিষ্যসি মাং পুত্র সাম্না বাক্যেন চারুণা ॥ 36 ॥
nandayiṣyasi māṃ putra sāmnā vākyena cāruṇā || 36 ||
Go now, mighty-armed one, and returning safely you will gladden me, my son, with gentle and pleasing words. AI
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಈಗ ಹೊರಡು; ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಮಗನೇ, ಮಧುರವಾದ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವಿ. AI
हे महाबाहो, आता क्षेमाने जा; परत आल्यावर हे पुत्रा, तू गोड बोलण्याने व मधुर वचनांनी मला आनंदित करशील. AI
যত্ত্বাং পুত্রক পশ্যেযং জটাবল্কলধারিণম্ ॥ 37 ॥
yattvāṃ putraka paśyeyaṃ jaṭāvalkaladhāriṇam || 37 ||
May that time come even now, when I shall see you, my dear son, returned again from the forest, wearing matted locks and bark garments. AI
ಮಗನೇ, ಜಟೆ ಮತ್ತು ನಾರುಮಡಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ನೋಡುವಂತಹ ಆ ಕಾಲವು ಈಗಲೇ ಬಂದೀತೆ? AI
हे पुत्रा, जटा व वल्कले धारण केलेल्या तुला मी पुन्हा पाहीन, तो क्षण आता येईल का? AI
উবাচ রামং শুভলক্ষণং বচো বভূব চ স্বস্ত্যযনাভিকাঙ্ক্ষিণী ॥ 38 ॥
uvāca rāmaṃ śubhalakṣaṇaṃ vaco babhūva ca svastyayanābhikāṅkṣiṇī || 38 ||
Thus beholding Rama resolved upon dwelling in the forest, the queen, with her whole heart, spoke these words to auspicious-marked Rama, desiring his welfare. AI
ಹೀಗೆ, ವನವಾಸಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವಿಯು ಪರಮ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಶುಭಲಕ್ಷಣನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಆ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು; ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಮಂಗಳವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಳು. AI
वनवास निश्चित झालेल्या रामाला पाहून देवी परम आदराने शुभलक्षणी रामाला वचन बोलली आणि ती त्याच्या कल्याणाची इच्छा करणारी होती. AI