Aditya Hridayam — Bengali Script

Meaning —

ধ্যানম্

নমস্সবিত্রে জগদেক চক্ষুসে

জগত্প্রসূতি স্থিতি নাশহেতবে

ত্রযীমযায ত্রিগুণাত্ম ধারিণে

বিরিঞ্চি নারাযণ শঙ্করাত্মনে

Verse 1

ততো যুদ্ধ পরিশ্রান্তং সমরে চিন্তযাস্থিতম্ ।
রাবণং চাগ্রতো দৃষ্ট্বা যুদ্ধায সমুপস্থিতম্ ॥ 1 ॥

tato yuddha pariśrāntaṃ samare cintayāsthitam |
rāvaṇaṃ cāgrato dṛṣṭvā yuddhāya samupasthitam || 1 ||

Verse 2

দৈবতৈশ্চ সমাগম্য দ্রষ্টুমভ্যাগতো রণম্ ।
উপাগম্যাব্রবীদ্রামং অগস্ত্যো ভগবান্ ঋষিঃ ॥ 2 ॥

daivataiśca samāgamya draṣṭumabhyāgato raṇam |
upāgamyābravīdrāmaṃ agastyo bhagavān ṛṣiḥ || 2 ||

Verse 3

রাম রাম মহাবাহো শৃণু গুহ্যং সনাতনম্ ।
যেন সর্বানরীন্ বত্স সমরে বিজযিষ্যসি ॥ 3 ॥

rāma rāma mahābāho śṛṇu guhyaṃ sanātanam |
yena sarvānarīn vatsa samare vijayiṣyasi || 3 ||

Verse 4

আদিত্যহৃদযং পুণ্যং সর্বশত্রু-বিনাশনম্ ।
জযাবহং জপেন্নিত্যং অক্ষয্যং পরমং শিবম্ ॥ 4 ॥

ādityahṛdayaṃ puṇyaṃ sarvaśatru-vināśanam |
jayāvahaṃ japennityaṃ akṣayyaṃ paramaṃ śivam || 4 ||

Verse 5

সর্বমঙ্গল-মাঙ্গল্যং সর্বপাপ-প্রণাশনম্ ।
চিন্তাশোক-প্রশমনং আযুর্বর্ধনমুত্তমম্ ॥ 5 ॥

sarvamaṅgala-māṅgalyaṃ sarvapāpa-praṇāśanam |
cintāśoka-praśamanaṃ āyurvardhanamuttamam || 5 ||

Verse 6

রশ্মিমন্তং সমুদ্যন্তং দেবাসুর নমস্কৃতম্ ।
পূজযস্ব বিবস্বন্তং ভাস্করং ভুবনেশ্বরম্ ॥ 6 ॥

raśmimantaṃ samudyantaṃ devāsura namaskṛtam |
pūjayasva vivasvantaṃ bhāskaraṃ bhuvaneśvaram || 6 ||

Verse 7

সর্বদেবাত্মকো হ্যেষ তেজস্বী রশ্মিভাবনঃ ।
এষ দেবাসুর-গণান্ লোকান্ পাতি গভস্তিভিঃ ॥ 7 ॥

sarvadevātmako hyeṣa tejasvī raśmibhāvanaḥ |
eṣa devāsura-gaṇān lokān pāti gabhastibhiḥ || 7 ||

Verse 8

এষ ব্রহ্মা চ বিষ্ণুশ্চ শিবঃ স্কন্দঃ প্রজাপতিঃ ।
মহেন্দ্রো ধনদঃ কালো যমঃ সোমো হ্যপাং পতিঃ ॥ 8 ॥

eṣa brahmā ca viṣṇuśca śivaḥ skandaḥ prajāpatiḥ |
mahendro dhanadaḥ kālo yamaḥ somo hyapāṃ patiḥ || 8 ||

Verse 9

পিতরো বসবঃ সাধ্যা হ্যশ্বিনৌ মরুতো মনুঃ ।
বাযুর্বহ্নিঃ প্রজাপ্রাণঃ ঋতুকর্তা প্রভাকরঃ ॥ 9 ॥

pitaro vasavaḥ sādhyā hyaśvinau maruto manuḥ |
vāyurvahniḥ prajāprāṇaḥ ṛtukartā prabhākaraḥ || 9 ||

Verse 11

আদিত্যঃ সবিতা সূর্যঃ খগঃ পূষা গভস্তিমান্ ।
সুবর্ণসদৃশো ভানুঃ হিরণ্যরেতা দিবাকরঃ ॥ 10 ॥ [স্বরণরেতা দিবাকরঃ]
হরিদশ্বঃ সহস্রার্চিঃ সপ্তসপ্তি-র্মরীচিমান্ ।
তিমিরোন্মথনঃ শম্ভুঃ ত্বষ্টা মার্তাণ্ডকোংঽশুমান্ ॥ 11 ॥

ādityaḥ savitā sūryaḥ khagaḥ pūṣā gabhastimān |
suvarṇasadṛśo bhānuḥ hiraṇyaretā divākaraḥ || 10 || [svaraṇaretā divākaraḥ]
haridaśvaḥ sahasrārciḥ saptasapti-rmarīcimān |
timironmathanaḥ śambhuḥ tvaṣṭā mārtāṇḍakoṃ'śumān || 11 ||

Verse 12

হিরণ্যগর্ভঃ শিশিরঃ তপনো ভাস্করো রবিঃ ।
অগ্নিগর্ভোঽদিতেঃ পুত্রঃ শঙ্খঃ শিশিরনাশনঃ ॥ 12 ॥

hiraṇyagarbhaḥ śiśiraḥ tapano bhāskaro raviḥ |
agnigarbho'diteḥ putraḥ śaṅkhaḥ śiśiranāśanaḥ || 12 ||

Verse 13

ব্যোমনাথ-স্তমোভেদী ঋগ্যজুঃসাম-পারগঃ ।
ঘনাবৃষ্টিরপাং মিত্রঃ বিন্ধ্যবীথী প্লবঙ্গমঃ ॥ 13 ॥

vyomanātha-stamobhedī ṛgyajuḥsāma-pāragaḥ |
ghanāvṛṣṭirapāṃ mitraḥ vindhyavīthī plavaṅgamaḥ || 13 ||

Verse 14

আতপী মণ্ডলী মৃত্যুঃ পিঙ্গলঃ সর্বতাপনঃ ।
কবির্বিশ্বো মহাতেজা রক্তঃ সর্বভবোদ্ভবঃ ॥ 14 ॥

ātapī maṇḍalī mṛtyuḥ piṅgalaḥ sarvatāpanaḥ |
kavirviśvo mahātejā raktaḥ sarvabhavodbhavaḥ || 14 ||

Verse 15

নক্ষত্র গ্রহ তারাণাং অধিপো বিশ্বভাবনঃ ।
তেজসামপি তেজস্বী দ্বাদশাত্ম-ন্নমোঽস্তু তে ॥ 15 ॥

nakṣatra graha tārāṇāṃ adhipo viśvabhāvanaḥ |
tejasāmapi tejasvī dvādaśātma-nnamo'stu te || 15 ||

Verse 16

নমঃ পূর্বায গিরযে পশ্চিমাযাদ্রযে নমঃ ।
জ্যোতির্গণানাং পতযে দিনাধিপতযে নমঃ ॥ 16 ॥

namaḥ pūrvāya giraye paścimāyādraye namaḥ |
jyotirgaṇānāṃ pataye dinādhipataye namaḥ || 16 ||

Verse 17

জযায জযভদ্রায হর্যশ্বায নমো নমঃ ।
নমো নমঃ সহস্রাংশো আদিত্যায নমো নমঃ ॥ 17 ॥

jayāya jayabhadrāya haryaśvāya namo namaḥ |
namo namaḥ sahasrāṃśo ādityāya namo namaḥ || 17 ||

Verse 18

নম উগ্রায বীরায সারঙ্গায নমো নমঃ ।
নমঃ পদ্মপ্রবোধায মার্তাণ্ডায নমো নমঃ ॥ 18 ॥

nama ugrāya vīrāya sāraṅgāya namo namaḥ |
namaḥ padmaprabodhāya mārtāṇḍāya namo namaḥ || 18 ||

Verse 19

ব্রহ্মেশানাচ্যুতেশায সূর্যাযাদিত্য-বর্চসে ।
ভাস্বতে সর্বভক্ষায রৌদ্রায বপুষে নমঃ ॥ 19 ॥

brahmeśānācyuteśāya sūryāyāditya-varcase |
bhāsvate sarvabhakṣāya raudrāya vapuṣe namaḥ || 19 ||

Verse 20

তমোঘ্নায হিমঘ্নায শত্রুঘ্নাযা মিতাত্মনে ।
কৃতঘ্নঘ্নায দেবায জ্যোতিষাং পতযে নমঃ ॥ 20 ॥

tamoghnāya himaghnāya śatrughnāyā mitātmane |
kṛtaghnaghnāya devāya jyotiṣāṃ pataye namaḥ || 20 ||

Verse 21

তপ্ত চামীকরাভায বহ্নযে বিশ্বকর্মণে ।
নমস্তমোঽভি নিঘ্নায রবযে লোকসাক্ষিণে ॥ 21 ॥

tapta cāmīkarābhāya vahnaye viśvakarmaṇe |
namastamo'bhi nighnāya ravaye lokasākṣiṇe || 21 ||

Verse 22

নাশযত্যেষ বৈ ভূতং তদেব সৃজতি প্রভুঃ ।
পাযত্যেষ তপত্যেষ বর্ষত্যেষ গভস্তিভিঃ ॥ 22 ॥

nāśayatyeṣa vai bhūtaṃ tadeva sṛjati prabhuḥ |
pāyatyeṣa tapatyeṣa varṣatyeṣa gabhastibhiḥ || 22 ||

Verse 23

এষ সুপ্তেষু জাগর্তি ভূতেষু পরিনিষ্ঠিতঃ ।
এষ এবাগ্নিহোত্রং চ ফলং চৈবাগ্নি হোত্রিণাম্ ॥ 23 ॥

eṣa supteṣu jāgarti bhūteṣu pariniṣṭhitaḥ |
eṣa evāgnihotraṃ ca phalaṃ caivāgni hotriṇām || 23 ||

Verse 24

বেদাশ্চ ক্রতবশ্চৈব ক্রতূনাং ফলমেব চ ।
যানি কৃত্যানি লোকেষু সর্ব এষ রবিঃ প্রভুঃ ॥ 24 ॥

vedāśca kratavaścaiva kratūnāṃ phalameva ca |
yāni kṛtyāni lokeṣu sarva eṣa raviḥ prabhuḥ || 24 ||

Verse 25

ফলশ্রুতিঃ
এন মাপত্সু কৃচ্ছ্রেষু কান্তারেষু ভযেষু চ ।
কীর্তযন্ পুরুষঃ কশ্চিন্নাবশীদতি রাঘব ॥ 25 ॥

phalaśrutiḥ
ena māpatsu kṛcchreṣu kāntāreṣu bhayeṣu ca |
kīrtayan puruṣaḥ kaścinnāvaśīdati rāghava || 25 ||

Verse 26

পূজযস্বৈন মেকাগ্রঃ দেবদেবং জগত্পতিম্ ।
এতত্ ত্রিগুণিতং জপ্ত্বা যুদ্ধেষু বিজযিষ্যসি ॥ 26 ॥

pūjayasvaina mekāgraḥ devadevaṃ jagatpatim |
etat triguṇitaṃ japtvā yuddheṣu vijayiṣyasi || 26 ||

Verse 27

অস্মিন্ ক্ষণে মহাবাহো রাবণং ত্বং বধিষ্যসি ।
এবমুক্ত্বা তদাগস্ত্যো জগাম চ যথাগতম্ ॥ 27 ॥

asmin kṣaṇe mahābāho rāvaṇaṃ tvaṃ vadhiṣyasi |
evamuktvā tadāgastyo jagāma ca yathāgatam || 27 ||

Verse 28

এতচ্ছ্রুত্বা মহাতেজাঃ নষ্টশোকোঽভবত্তদা ।
ধারযামাস সুপ্রীতঃ রাঘবঃ প্রযতাত্মবান্ ॥ 28 ॥

etacchrutvā mahātejāḥ naṣṭaśoko'bhavattadā |
dhārayāmāsa suprītaḥ rāghavaḥ prayatātmavān || 28 ||

Verse 29

আদিত্যং প্রেক্ষ্য জপ্ত্বা তু পরং হর্ষমবাপ্তবান্ ।
ত্রিরাচম্য শুচির্ভূত্বা ধনুরাদায বীর্যবান্ ॥ 29 ॥

ādityaṃ prekṣya japtvā tu paraṃ harṣamavāptavān |
trirācamya śucirbhūtvā dhanurādāya vīryavān || 29 ||

Verse 30

রাবণং প্রেক্ষ্য হৃষ্টাত্মা যুদ্ধায সমুপাগমত্ ।
সর্বযত্নেন মহতা বধে তস্য ধৃতোঽভবত্ ॥ 30 ॥

rāvaṇaṃ prekṣya hṛṣṭātmā yuddhāya samupāgamat |
sarvayatnena mahatā vadhe tasya dhṛto'bhavat || 30 ||

Verse 31

অধ রবিরবদন্নিরীক্ষ্য রামং মুদিতমনাঃ পরমং প্রহৃষ্যমাণঃ ।
নিশিচরপতি সঙ্ক্ষযং বিদিত্বা সুরগণ মধ্যগতো বচস্ত্বরেতি ॥ 31 ॥

adha raviravadannirīkṣya rāmaṃ muditamanāḥ paramaṃ prahṛṣyamāṇaḥ |
niśicarapati saṅkṣayaṃ viditvā suragaṇa madhyagato vacastvareti || 31 ||

ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মিকীযে আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে পঞ্চাধিক শততমঃ সর্গঃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

ध्यानम्

नमस्सवित्रे जगदेक चक्षुसे

जगत्प्रसूति स्थिति नाशहेतवे

त्रयीमयाय त्रिगुणात्म धारिणे

विरिञ्चि नारायण शङ्करात्मने

ततो युद्ध परिश्रान्तं समरे चिन्तयास्थितम् ।

रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ 1 ॥

दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम् ।

उपागम्याब्रवीद्रामं अगस्त्यो भगवान् ऋषिः ॥ 2 ॥

राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम् ।

येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसि ॥ 3 ॥

आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रु-विनाशनम् ।

जयावहं जपेन्नित्यं अक्षय्यं परमं शिवम् ॥ 4 ॥

सर्वमङ्गल-माङ्गल्यं सर्वपाप-प्रणाशनम् ।

चिन्ताशोक-प्रशमनं आयुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ 5 ॥

रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुर नमस्कृतम् ।

पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम् ॥ 6 ॥

सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः ।

एष देवासुर-गणान् लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ 7 ॥

एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः ।

महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ 8 ॥

पितरो वसवः साध्या ह्यश्विनौ मरुतो मनुः ।

वायुर्वह्निः प्रजाप्राणः ऋतुकर्ता प्रभाकरः ॥ 9 ॥

आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान् ।

सुवर्णसदृशो भानुः हिरण्यरेता दिवाकरः ॥ 10 ॥ [स्वरणरेता दिवाकरः]

हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्ति-र्मरीचिमान् ।

तिमिरोन्मथनः शम्भुः त्वष्टा मार्ताण्डकोंऽशुमान् ॥ 11 ॥

हिरण्यगर्भः शिशिरः तपनो भास्करो रविः ।

अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः ॥ 12 ॥

व्योमनाथ-स्तमोभेदी ऋग्यजुःसाम-पारगः ।

घनावृष्टिरपां मित्रः विन्ध्यवीथी प्लवङ्गमः ॥ 13 ॥

आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः ।

कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः ॥ 14 ॥

नक्षत्र ग्रह ताराणां अधिपो विश्वभावनः ।

तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्म-न्नमोऽस्तु ते ॥ 15 ॥

नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः ।

ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ 16 ॥

जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः ।

नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ 17 ॥

नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः ।

नमः पद्मप्रबोधाय मार्ताण्डाय नमो नमः ॥ 18 ॥

ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूर्यायादित्य-वर्चसे ।

भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः ॥ 19 ॥

तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नाया मितात्मने ।

कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः ॥ 20 ॥

तप्त चामीकराभाय वह्नये विश्वकर्मणे ।

नमस्तमोऽभि निघ्नाय रवये लोकसाक्षिणे ॥ 21 ॥

नाशयत्येष वै भूतं तदेव सृजति प्रभुः ।

पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः ॥ 22 ॥

एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः ।

एष एवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्नि होत्रिणाम् ॥ 23 ॥

वेदाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च ।

यानि कृत्यानि लोकेषु सर्व एष रविः प्रभुः ॥ 24 ॥

फलश्रुतिः

एन मापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च ।

कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावशीदति राघव ॥ 25 ॥

पूजयस्वैन मेकाग्रः देवदेवं जगत्पतिम् ।

एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यसि ॥ 26 ॥

अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं वधिष्यसि ।

एवमुक्त्वा तदागस्त्यो जगाम च यथागतम् ॥ 27 ॥

एतच्छ्रुत्वा महातेजाः नष्टशोकोऽभवत्तदा ।

धारयामास सुप्रीतः राघवः प्रयतात्मवान् ॥ 28 ॥

आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वा तु परं हर्षमवाप्तवान् ।

त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान् ॥ 29 ॥

रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा युद्धाय समुपागमत् ।

सर्वयत्नेन महता वधे तस्य धृतोऽभवत् ॥ 30 ॥

अध रविरवदन्निरीक्ष्य रामं मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः ।

निशिचरपति सङ्क्षयं विदित्वा सुरगण मध्यगतो वचस्त्वरेति ॥ 31 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मिकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चाधिक शततमः सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

আদিত্য হৃদযম্