ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡമ് ।
അഥ സപ്തമസ്സര്ഗഃ ।
രാമസ്തു സഹിതോ ഭ്രാത്രാ സീതയാ ച പരന്തപഃ ।
സുതീക്ഷ്ണസ്യാശ്രമപദം ജഗാമ സഹ തൈര്ദ്വിജൈഃ ॥ 1 ॥
സ ഗത്വാ ദീര്ഘമധ്വാനം നദീസ്തീര്ത്വാ ബഹൂദകാഃ ।
ദദര്ശ വിമലം ശൈലം മഹാമേഘമിവോന്നതമ് ॥ 2 ॥
തത സ്തദിക്ഷ്വാകുവരൌ സന്തതം വിവിധൈര്ദ്രുമൈഃ ।
കാനനം തൌ വിവിശതുസ്സീതയാ സഹ രാഘവൌ ॥ 3 ॥
പ്രവിഷ്ടസ്തു വനം ഘോരം ബഹുപുഷ്പഫലദ്രുമമ് ।
ദദര്ശാശ്രമമേകാന്തേ ചീരമാലാപരിഷ്കൃതമ് ॥ 4 ॥
തത്ര താപസമാസീനം മലപങ്കജടാധരമ് ।
രാമസ്സുതീക്ഷ്ണം വിധിവത്തപോവൃദ്ധമഭാഷത ॥ 5 ॥
രാമോഽഹമസ്മി ഭഗവന്ഭവന്തം ദ്രഷ്ടുമാഗതഃ ।
ത്വം മാഭിവദ ധര്മജ്ഞ മഹര്ഷേ സത്യവിക്രമ ॥ 6 ॥
സ നിരീക്ഷ്യ തതോ ധീരോ രാമം ധര്മഭൃതാം വരമ് ।
സമാശ്ലിഷ്യ ച ബാഹുഭ്യാമിദം വചനമബ്രവീത് ॥ 7 ॥
സ്വാഗതം തേ രഘുശ്രേഷ്ഠ രാമ സത്യഭൃതാം വര ।
ആശ്രമോഽയം ത്വയാക്രാന്തസ്സനാഥ ഇവ സാമ്പ്രതമ് ॥ 8 ॥
പ്രതീക്ഷമാണസ്ത്വാമേവ നാരോഹേഽഹം മഹായശഃ ।
ദേവലോകമിതോ വീര ദേഹം ത്യക്ത്വാ മഹീതലേ ।
ചിത്രകൂടമുപാദായ രാജ്യഭ്രഷ്ടോഽസി മേ ശ്രുതഃ ॥ 9 ॥
ഇഹോപയാതഃ കാകുത്ഥ്സ ദേവരാജശ്ശതക്രതുഃ ॥ 10 ॥
ഉപാഗമ്യ ച മേ ദേവോ മഹാദേവസ്സുരേശ്വരഃ ।
സര്വാന് ലോകാഞ്ജിതാനാഹ മമ പുണ്യേന കര്മണാ ॥ 11 ॥
തേഷു ദേവര്ഷിജുഷ്ടേഷു ജിതേഷു തപസാ മയാ ।
മത്പ്രസാദാത്സഭാര്യസ്ത്വം വിഹരസ്വ സലക്ഷ്മണഃ ॥ 12 ॥
തമുഗ്രതപസായുക്തം മഹര്ഷിം സത്യവാദിനമ് ।
പ്രത്യുവാചാത്മവാന്രാമോ ബ്രഹ്മാണമിവ കാശ്യപഃ ॥ 13 ॥
അഹമേവാഹരിഷ്യാമി സര്വാന് ലോകാന്മഹാമുനേ ।
ആവാസം ത്വഹമിച്ഛാമി പ്രദിഷ്ടമിഹ കാനനേ ॥ 14 ॥
ഭവാന്സര്വത്ര കുശലസ്സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ ।
ആഖ്യാതശ്ശരഭങ്ഗേണ ഗൌതമേന മഹാത്മനാ ॥ 15 ॥
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ മഹര്ഷിര്ലോകവിശ്രുതഃ ।
അബ്രവീന്മധുരം വാക്യം ഹര്ഷേണ മഹതാഽപ്ലുതഃ ॥ 16 ॥
അയമേവാശ്രമോ രാമ ഗുണവാന്രമ്യതാമിഹ ।
ഋഷിസങ്ഘാനുചരിതസ്സദാ മൂലഫലൈര്യുതഃ ॥ 17 ॥
ഇമമാശ്രമമാഗമ്യ മൃഗസങ്ഘാ മഹായശഃ ।
അഹത്വാ പ്രതിഗച്ഛന്തി ലോഭയിത്വാഽകുതോഭയാഃ ॥ 18 ॥
നാന്യദ്ധോഷം ഭവേദത്ര മൃഗേഭ്യോഽന്യത്ര വിദ്ധി വൈ ।
തച്ഛൃത്വാ വചനം തസ്യ മഹര്ഷേര്ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ ॥ 19 ॥
ഉവാച വചനം ധീരോ വികൃഷ്യ സശരം ധനുഃ ।
താനഹം സുമഹാഭാഗ മൃഗസങ്ഘാന്സമാഗതാന് ॥ 20 ॥
ഹന്യാം നിശിതധാരേണ ശരേണാശനിവര്ചസാ ।
ഭവാംസ്തത്രാഭിഷജ്യേത കിംസ്യാത്കൃച്ഛ്രതരം തതഃ ॥ 21 ॥
ഏതസ്മിന്നാശ്രമേ വാസം ചിരം തു ന സമര്ഥയേ ।
തമേവമുക്ത്വോപരമം രാമസ്സന്ധ്യാമുപാഗമത് ॥ 22 ॥
അന്വാസ്യ പശ്ചിമാം സ്നധ്യാം തത്ര വാസമകല്പയത് ।
സുതീക്ഷ്ണസ്യാഽശ്രമേ രമ്യേ സീതയാ ലക്ഷ്മണേന ച ॥ 23 ॥
തമേവമുക്ത്വോപരമം രാമസ്സന്ധ്യാമുപാഗമത് ॥ 24 ॥
അന്വാസ്യ പശ്ചിമാം സന്ന്ധ്യാം തത്ര വാസമകല്പയത് ।
സുതീക്ഷ്ണസ്യാശ്രമേ രമ്യേ സീതയാ ലക്ഷ്മണേന ച ॥ 25 ॥
തതശ്ശുഭം താപസഭോജ്യമന്നം സ്വയം സുതീക്ഷ്ണഃ പുരുഷര്ഷഭാഭ്യാമ് ।
താഭ്യാം സുസത്കൃത്യ ദദൌ മഹാത്മാ സന്ധ്യാനിവൃത്തൌ രജനീം മവേക്ഷ്യ ॥ 26 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാണ്ഡേ സപ്തമസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
rāmastu sahito bhrātrā sītayā ca parantapaḥ |
sutīkṣṇasyāśramapadaṃ jagāma saha tairdvijaiḥ || 1 ||
sa gatvā dīrghamadhvānaṃ nadīstīrtvā bahūdakāḥ |
dadarśa vimalaṃ śailaṃ mahāmeghamivonnatam || 2 ||
tata stadikṣvākuvarau santataṃ vividhairdrumaiḥ |
kānanaṃ tau viviśatussītayā saha rāghavau || 3 ||
praviṣṭastu vanaṃ ghoraṃ bahupuṣpaphaladrumam |
dadarśāśramamekānte cīramālāpariṣkṛtam || 4 ||
tatra tāpasamāsīnaṃ malapaṅkajaṭādharam |
rāmassutīkṣṇaṃ vidhivattapovṛddhamabhāṣata || 5 ||
rāmo'hamasmi bhagavanbhavantaṃ draṣṭumāgataḥ |
tvaṃ mābhivada dharmajña maharṣe satyavikrama || 6 ||
sa nirīkṣya tato dhīro rāmaṃ dharmabhṛtāṃ varam |
samāśliṣya ca bāhubhyāmidaṃ vacanamabravīt || 7 ||
svāgataṃ te raghuśreṣṭha rāma satyabhṛtāṃ vara |
āśramo'yaṃ tvayākrāntassanātha iva sāmpratam || 8 ||
pratīkṣamāṇastvāmeva nārohe'haṃ mahāyaśaḥ |
devalokamito vīra dehaṃ tyaktvā mahītale |
citrakūṭamupādāya rājyabhraṣṭo'si me śrutaḥ || 9 ||
ihopayātaḥ kākutthsa devarājaśśatakratuḥ || 10 ||
upāgamya ca me devo mahādevassureśvaraḥ |
sarvān lokāñjitānāha mama puṇyena karmaṇā || 11 ||
teṣu devarṣijuṣṭeṣu jiteṣu tapasā mayā |
matprasādātsabhāryastvaṃ viharasva salakṣmaṇaḥ || 12 ||
tamugratapasāyuktaṃ maharṣiṃ satyavādinam |
pratyuvācātmavānrāmo brahmāṇamiva kāśyapaḥ || 13 ||
ahamevāhariṣyāmi sarvān lokānmahāmune |
āvāsaṃ tvahamicchāmi pradiṣṭamiha kānane || 14 ||
bhavānsarvatra kuśalassarvabhūtahite rataḥ |
ākhyātaśśarabhaṅgeṇa gautamena mahātmanā || 15 ||
evamuktastu rāmeṇa maharṣirlokaviśrutaḥ |
abravīnmadhuraṃ vākyaṃ harṣeṇa mahatā'plutaḥ || 16 ||
ayamevāśramo rāma guṇavānramyatāmiha |
ṛṣisaṅghānucaritassadā mūlaphalairyutaḥ || 17 ||
imamāśramamāgamya mṛgasaṅghā mahāyaśaḥ |
ahatvā pratigacchanti lobhayitvā'kutobhayāḥ || 18 ||
nānyaddhoṣaṃ bhavedatra mṛgebhyo'nyatra viddhi vai |
tacchṛtvā vacanaṃ tasya maharṣerlakṣmaṇāgrajaḥ || 19 ||
uvāca vacanaṃ dhīro vikṛṣya saśaraṃ dhanuḥ |
tānahaṃ sumahābhāga mṛgasaṅghānsamāgatān || 20 ||
hanyāṃ niśitadhāreṇa śareṇāśanivarcasā |
bhavāṃstatrābhiṣajyeta kiṃsyātkṛcchrataraṃ tataḥ || 21 ||
etasminnāśrame vāsaṃ ciraṃ tu na samarthaye |
tamevamuktvoparamaṃ rāmassandhyāmupāgamat || 22 ||
anvāsya paścimāṃ snadhyāṃ tatra vāsamakalpayat |
sutīkṣṇasyā'śrame ramye sītayā lakṣmaṇena ca || 23 ||
tamevamuktvoparamaṃ rāmassandhyāmupāgamat || 24 ||
anvāsya paścimāṃ sanndhyāṃ tatra vāsamakalpayat |
sutīkṣṇasyāśrame ramye sītayā lakṣmaṇena ca || 25 ||
tataśśubhaṃ tāpasabhojyamannaṃ svayaṃ sutīkṣṇaḥ puruṣarṣabhābhyām |
tābhyāṃ susatkṛtya dadau mahātmā sandhyānivṛttau rajanīṃ mavekṣya || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ सप्तमस्सर्गः ।
रामस्तु सहितो भ्रात्रा सीतया च परन्तपः ।
सुतीक्ष्णस्याश्रमपदं जगाम सह तैर्द्विजैः ॥ 1 ॥
स गत्वा दीर्घमध्वानं नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः ।
ददर्श विमलं शैलं महामेघमिवोन्नतम् ॥ 2 ॥
तत स्तदिक्ष्वाकुवरौ सन्ततं विविधैर्द्रुमैः ।
काननं तौ विविशतुस्सीतया सह राघवौ ॥ 3 ॥
प्रविष्टस्तु वनं घोरं बहुपुष्पफलद्रुमम् ।
ददर्शाश्रममेकान्ते चीरमालापरिष्कृतम् ॥ 4 ॥
तत्र तापसमासीनं मलपङ्कजटाधरम् ।
रामस्सुतीक्ष्णं विधिवत्तपोवृद्धमभाषत ॥ 5 ॥
रामोऽहमस्मि भगवन्भवन्तं द्रष्टुमागतः ।
त्वं माभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्यविक्रम ॥ 6 ॥
स निरीक्ष्य ततो धीरो रामं धर्मभृतां वरम् ।
समाश्लिष्य च बाहुभ्यामिदं वचनमब्रवीत् ॥ 7 ॥
स्वागतं ते रघुश्रेष्ठ राम सत्यभृतां वर ।
आश्रमोऽयं त्वयाक्रान्तस्सनाथ इव साम्प्रतम् ॥ 8 ॥
प्रतीक्षमाणस्त्वामेव नारोहेऽहं महायशः ।
देवलोकमितो वीर देहं त्यक्त्वा महीतले ।
चित्रकूटमुपादाय राज्यभ्रष्टोऽसि मे श्रुतः ॥ 9 ॥
इहोपयातः काकुत्थ्स देवराजश्शतक्रतुः ॥ 10 ॥
उपागम्य च मे देवो महादेवस्सुरेश्वरः ।
सर्वान् लोकाञ्जितानाह मम पुण्येन कर्मणा ॥ 11 ॥
तेषु देवर्षिजुष्टेषु जितेषु तपसा मया ।
मत्प्रसादात्सभार्यस्त्वं विहरस्व सलक्ष्मणः ॥ 12 ॥
तमुग्रतपसायुक्तं महर्षिं सत्यवादिनम् ।
प्रत्युवाचात्मवान्रामो ब्रह्माणमिव काश्यपः ॥ 13 ॥
अहमेवाहरिष्यामि सर्वान् लोकान्महामुने ।
आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने ॥ 14 ॥
भवान्सर्वत्र कुशलस्सर्वभूतहिते रतः ।
आख्यातश्शरभङ्गेण गौतमेन महात्मना ॥ 15 ॥
एवमुक्तस्तु रामेण महर्षिर्लोकविश्रुतः ।
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं हर्षेण महताऽप्लुतः ॥ 16 ॥
अयमेवाश्रमो राम गुणवान्रम्यतामिह ।
ऋषिसङ्घानुचरितस्सदा मूलफलैर्युतः ॥ 17 ॥
इममाश्रममागम्य मृगसङ्घा महायशः ।
अहत्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वाऽकुतोभयाः ॥ 18 ॥
नान्यद्धोषं भवेदत्र मृगेभ्योऽन्यत्र विद्धि वै ।
तच्छृत्वा वचनं तस्य महर्षेर्लक्ष्मणाग्रजः ॥ 19 ॥
उवाच वचनं धीरो विकृष्य सशरं धनुः ।
तानहं सुमहाभाग मृगसङ्घान्समागतान् ॥ 20 ॥
हन्यां निशितधारेण शरेणाशनिवर्चसा ।
भवांस्तत्राभिषज्येत किंस्यात्कृच्छ्रतरं ततः ॥ 21 ॥
एतस्मिन्नाश्रमे वासं चिरं तु न समर्थये ।
तमेवमुक्त्वोपरमं रामस्सन्ध्यामुपागमत् ॥ 22 ॥
अन्वास्य पश्चिमां स्नध्यां तत्र वासमकल्पयत् ।
सुतीक्ष्णस्याऽश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मणेन च ॥ 23 ॥
तमेवमुक्त्वोपरमं रामस्सन्ध्यामुपागमत् ॥ 24 ॥
अन्वास्य पश्चिमां सन्न्ध्यां तत्र वासमकल्पयत् ।
सुतीक्ष्णस्याश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मणेन च ॥ 25 ॥
ततश्शुभं तापसभोज्यमन्नं स्वयं सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम् ।
ताभ्यां सुसत्कृत्य ददौ महात्मा सन्ध्यानिवृत्तौ रजनीं मवेक्ष्य ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
rāmastu sahito bhrātrā sītayā ca parantapaḥ |
sutīkṣṇasyāśramapadaṃ jagāma saha tairdvijaiḥ || 1 ||
sa gatvā dīrghamadhvānaṃ nadīstīrtvā bahūdakāḥ |
dadarśa vimalaṃ śailaṃ mahāmeghamivonnatam || 2 ||
tata stadikṣvākuvarau santataṃ vividhairdrumaiḥ |
kānanaṃ tau viviśatussītayā saha rāghavau || 3 ||
praviṣṭastu vanaṃ ghoraṃ bahupuṣpaphaladrumam |
dadarśāśramamekānte cīramālāpariṣkṛtam || 4 ||
tatra tāpasamāsīnaṃ malapaṅkajaṭādharam |
rāmassutīkṣṇaṃ vidhivattapovṛddhamabhāṣata || 5 ||
rāmo'hamasmi bhagavanbhavantaṃ draṣṭumāgataḥ |
tvaṃ mābhivada dharmajña maharṣe satyavikrama || 6 ||
sa nirīkṣya tato dhīro rāmaṃ dharmabhṛtāṃ varam |
samāśliṣya ca bāhubhyāmidaṃ vacanamabravīt || 7 ||
svāgataṃ te raghuśreṣṭha rāma satyabhṛtāṃ vara |
āśramo'yaṃ tvayākrāntassanātha iva sāmpratam || 8 ||
pratīkṣamāṇastvāmeva nārohe'haṃ mahāyaśaḥ |
devalokamito vīra dehaṃ tyaktvā mahītale |
citrakūṭamupādāya rājyabhraṣṭo'si me śrutaḥ || 9 ||
ihopayātaḥ kākutthsa devarājaśśatakratuḥ || 10 ||
upāgamya ca me devo mahādevassureśvaraḥ |
sarvān lokāñjitānāha mama puṇyena karmaṇā || 11 ||
teṣu devarṣijuṣṭeṣu jiteṣu tapasā mayā |
matprasādātsabhāryastvaṃ viharasva salakṣmaṇaḥ || 12 ||
tamugratapasāyuktaṃ maharṣiṃ satyavādinam |
pratyuvācātmavānrāmo brahmāṇamiva kāśyapaḥ || 13 ||
ahamevāhariṣyāmi sarvān lokānmahāmune |
āvāsaṃ tvahamicchāmi pradiṣṭamiha kānane || 14 ||
bhavānsarvatra kuśalassarvabhūtahite rataḥ |
ākhyātaśśarabhaṅgeṇa gautamena mahātmanā || 15 ||
evamuktastu rāmeṇa maharṣirlokaviśrutaḥ |
abravīnmadhuraṃ vākyaṃ harṣeṇa mahatā'plutaḥ || 16 ||
ayamevāśramo rāma guṇavānramyatāmiha |
ṛṣisaṅghānucaritassadā mūlaphalairyutaḥ || 17 ||
imamāśramamāgamya mṛgasaṅghā mahāyaśaḥ |
ahatvā pratigacchanti lobhayitvā'kutobhayāḥ || 18 ||
nānyaddhoṣaṃ bhavedatra mṛgebhyo'nyatra viddhi vai |
tacchṛtvā vacanaṃ tasya maharṣerlakṣmaṇāgrajaḥ || 19 ||
uvāca vacanaṃ dhīro vikṛṣya saśaraṃ dhanuḥ |
tānahaṃ sumahābhāga mṛgasaṅghānsamāgatān || 20 ||
hanyāṃ niśitadhāreṇa śareṇāśanivarcasā |
bhavāṃstatrābhiṣajyeta kiṃsyātkṛcchrataraṃ tataḥ || 21 ||
etasminnāśrame vāsaṃ ciraṃ tu na samarthaye |
tamevamuktvoparamaṃ rāmassandhyāmupāgamat || 22 ||
anvāsya paścimāṃ snadhyāṃ tatra vāsamakalpayat |
sutīkṣṇasyā'śrame ramye sītayā lakṣmaṇena ca || 23 ||
tamevamuktvoparamaṃ rāmassandhyāmupāgamat || 24 ||
anvāsya paścimāṃ sanndhyāṃ tatra vāsamakalpayat |
sutīkṣṇasyāśrame ramye sītayā lakṣmaṇena ca || 25 ||
tataśśubhaṃ tāpasabhojyamannaṃ svayaṃ sutīkṣṇaḥ puruṣarṣabhābhyām |
tābhyāṃ susatkṛtya dadau mahātmā sandhyānivṛttau rajanīṃ mavekṣya || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe saptamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.