ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ଵାଯୁସୂନୋର୍ମହାତ୍ମନଃ ।
ଉଵାଚାତ୍ମହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ସୀତା ସୁରସୁତୋପମା ॥ 1 ॥
ତ୍ଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରିଯଵକ୍ତାରଂ ସମ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଯାମି ଵାନରଃ ।
ଅର୍ଧସଞ୍ଜାତସସ୍ଯେଵ ଵୃଷ୍ଟିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵସୁନ୍ଧରା ॥ 2 ॥
ଯଥା ତଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ଗାତ୍ରୈଶ୍ଶୋକାଭିକର୍ଶିତୈଃ ।
ସଂସ୍ପୃଶେଯଂ ସକାମାହଂ ତଥା କୁରୁ ଦଯାଂ ମଯି ॥ 3 ॥
ଅଭିଜ୍ଞାନଂ ଚ ରାମସ୍ଯ ଦଦ୍ଯା ହରିଗଣୋତ୍ତମ ।
କ୍ଷିପ୍ତାମିଷୀକାଂ କାକସ୍ଯ କୋପାଦେକାକ୍ଷିଶାତନୀମ୍ ॥ 4 ॥
ମନଶ୍ଶିଲାଯାସ୍ତିଲକୋ ଗଣ୍ଡପାର୍ଶ୍ଵେ ନିଵେଶିତଃ ।
ତ୍ଵଯା ପ୍ରଣଷ୍ଟେ ତିଲକେ ତଂ କିଲ ସ୍ମର୍ତୁମର୍ହସି ॥ 5 ॥
ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍କଥଂ ସୀତାଂ ହୃତାଂ ସମନୁମନ୍ଯସେ ।
ଵସନ୍ତୀଂ ରକ୍ଷସାଂ ମଧ୍ଯେ ମହେନ୍ଦ୍ରଵରୁଣୋପମଃ ॥ 6 ॥
ଏଷ ଚୂଡାମଣିର୍ଦିଵ୍ଯୋ ମଯା ସୁପରିରକ୍ଷିତଃ ।
ଏତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରହୃଷ୍ଯାମି ଵ୍ଯସନେ ତ୍ଵାମିଵାନଘ ॥ 7 ॥
ଏଷ ନିର୍ଯାତିତଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ମଯା ତେ ଵାରିସମ୍ଭଵଃ ।
ଅତଃ ପରଂ ନ ଶକ୍ଷ୍ଯାମି ଜୀଵିତୁଂ ଶୋକଲାଲସା ॥ 8 ॥
ଅସହ୍ଯାନି ଚ ଦୁଃଖାନି ଵାଚଶ୍ଚ ହୃଦଯଚ୍ଛିଦଃ ।
ରାକ୍ଷସୀନାଂ ସୁଘୋରାଣାଂ ତ୍ଵତ୍କୃତେ ମର୍ଷଯାମ୍ଯହମ୍ ॥ 9 ॥
ଧାରଯିଷ୍ଯାମି ମାସଂ ତୁ ଜୀଵିତଂ ଶତ୍ରୁସୂଦନ ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ମାସାନ୍ନ ଜୀଵିଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯା ହୀନା ନୃପାତ୍ମଜ ॥ 10 ॥
ଘୋରୋ ରାକ୍ଷସରାଜୋଽଯଂ ଦୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ନ ସୁଖା ମଯି ।
ତ୍ଵାଂ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିପଦ୍ଯନ୍ତଂ ନ ଜୀଵେଯମହଂ କ୍ଷଣମ୍ ॥ 11 ॥
ଵୈଦେହ୍ଯା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କରୁଣଂ ସାଶ୍ରୁ ଭାଷିତମ୍ ।
ଅଥାବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜା ହନୁମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 12 ॥
ତ୍ଵଚ୍ଛୋକଵିମୁଖୋ ରାମୋ ଦେଵି ସତ୍ଯେନ ତେ ଶପେ ।
ରାମେ ଦୁଃଖାଭିଭୂତେ ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପରିତପ୍ଯତେ ॥ 13 ॥
କଥଞ୍ଚିଦ୍ଭଵତୀ ଦୃଷ୍ଟା ନ କାଲଃ ପରିଶୋଚିତୁମ୍ ।
ଇମଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଦୁଃଖାନାମନ୍ତଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ଭାମିନି ॥ 14 ॥
ତାଵୁଭୌ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୌ ରାଜପୁତ୍ରାଵରିନ୍ଦମୌ ।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତୋତ୍ସାହୌ ଲଙ୍କାଂ ଭସ୍ମୀକରିଷ୍ଯତଃ ॥ 15 ॥
ହତ୍ତ୍ଵା ଚ ସମରେ କ୍ରୂରଂ ରାଵଣଂ ସହବାନ୍ଧଵମ୍ ।
ରାଘଵୌ ତ୍ଵାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ସ୍ଵାଂ ପୁରୀଂ ପ୍ରାପଯିଷ୍ଯତଃ ॥ 16 ॥
ଯତ୍ତୁ ରାମୋ ଵିଜାନୀଯାଦଭିଜ୍ଞାନମନିନ୍ଦିତେ ।
ପ୍ରୀତିସଞ୍ଜନନଂ ତସ୍ଯ ଭୂଯସ୍ତ୍ଵଂ ଦାତୁମର୍ହସି ॥ 17 ॥
ସାବ୍ରଵୀଦ୍ଦତ୍ତମେଵେତି ମଯାଭିଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଏତଦେଵ ହି ରାମସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମତ୍କେଶଭୂଷଣମ୍ ॥ 18 ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧେଯଂ ହନୁମନ୍ଵାକ୍ଯଂ ତଵ ଵୀର ଭଵିଷ୍ଯତି ।
ସ ତଂ ମଣିଵରଂ ଗୃହ୍ଯ ଶ୍ରୀମାନ୍ପ୍ଲଵଗସତ୍ତମଃ ॥ 19 ॥
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଦେଵୀଂ ଗମନାଯୋପଚକ୍ରମେ ।
ତମୁତ୍ପାତକୃତୋତ୍ସାହମଵେକ୍ଷ୍ଯ ହରିପୁଙ୍ଗଵମ୍ ॥ 20 ॥
ଵର୍ଧମାନଂ ମହାଵେଗମୁଵାଚ ଜନକାତ୍ମଜା ।
ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣମୁଖୀ ଦୀନା ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା ॥ 21 ॥
ହନୁମନ୍ସିଂହସଙ୍କାଶୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଚ ସହାମାତ୍ଯଂ ସର୍ଵାନ୍ ବ୍ରୂଯାହ୍ଯନାମଯମ୍ ॥ 22 ॥
ଯଥା ଚ ସ ମହାବାହୁର୍ମାଂ ତାରଯତି ରାଘଵଃ ।
ଅସ୍ମାଦ୍ଦୁଃଖାମ୍ବୁସମ୍ରୋଧାତ୍ତ୍ଵଂ ସମାଧାତୁମର୍ହସି ॥ 23 ॥
ଇମଂ ଚ ତୀଵ୍ରଂ ମମ ଶୋକଵେଗଂ ରକ୍ଷୋଭିରେଭିଃ ପରିଭର୍ତ୍ସନଂ ଚ ।
ବ୍ରୂଯାସ୍ତୁ ରାମସ୍ଯ ଗତସ୍ସମୀପଂ ଶିଵଶ୍ଚ ତେଽଧ୍ଵାଽସ୍ତୁ ହରିପ୍ରଵୀର ॥ 24 ॥
ସ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯ୍ରାପ୍ରତିଵେଦିତାର୍ଥଃ କପିଃ କୃତାର୍ଥଃ ପରିହୃଷ୍ଟଚେତାଃ ।
ଅଲ୍ପାଵଶେଷଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ଯ କାର୍ଯଂ ଦିଶଂ ହ୍ଯୁଦୀଚୀଂ ମନସା ଜଗାମ ॥ 25 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ चत्वारिंशस्सर्गः ।
श्रुत्वा तु वचनं तस्य वायुसूनोर्महात्मनः ।
उवाचात्महितं वाक्यं सीता सुरसुतोपमा ॥ 1 ॥
त्वां दृष्ट्वा प्रियवक्तारं सम्प्रहृष्यामि वानरः ।
अर्धसञ्जातसस्येव वृष्टिं प्राप्य वसुन्धरा ॥ 2 ॥
यथा तं पुरुषव्याघ्रं गात्रैश्शोकाभिकर्शितैः ।
संस्पृशेयं सकामाहं तथा कुरु दयां मयि ॥ 3 ॥
अभिज्ञानं च रामस्य दद्या हरिगणोत्तम ।
क्षिप्तामिषीकां काकस्य कोपादेकाक्षिशातनीम् ॥ 4 ॥
मनश्शिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः ।
त्वया प्रणष्टे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि ॥ 5 ॥
स वीर्यवान्कथं सीतां हृतां समनुमन्यसे ।
वसन्तीं रक्षसां मध्ये महेन्द्रवरुणोपमः ॥ 6 ॥
एष चूडामणिर्दिव्यो मया सुपरिरक्षितः ।
एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ ॥ 7 ॥
एष निर्यातितश्श्रीमान्मया ते वारिसम्भवः ।
अतः परं न शक्ष्यामि जीवितुं शोकलालसा ॥ 8 ॥
असह्यानि च दुःखानि वाचश्च हृदयच्छिदः ।
राक्षसीनां सुघोराणां त्वत्कृते मर्षयाम्यहम् ॥ 9 ॥
धारयिष्यामि मासं तु जीवितं शत्रुसूदन ।
ऊर्ध्वं मासान्न जीविष्ये त्वया हीना नृपात्मज ॥ 10 ॥
घोरो राक्षसराजोऽयं दृष्टिश्च न सुखा मयि ।
त्वां च श्रुत्वा विपद्यन्तं न जीवेयमहं क्षणम् ॥ 11 ॥
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रु भाषितम् ।
अथाब्रवीन्महातेजा हनुमान्मारुतात्मजः ॥ 12 ॥
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे ।
रामे दुःखाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते ॥ 13 ॥
कथञ्चिद्भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम् ।
इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि ॥ 14 ॥
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्रावरिन्दमौ ।
त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः ॥ 15 ॥
हत्त्वा च समरे क्रूरं रावणं सहबान्धवम् ।
राघवौ त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रापयिष्यतः ॥ 16 ॥
यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते ।
प्रीतिसञ्जननं तस्य भूयस्त्वं दातुमर्हसि ॥ 17 ॥
साब्रवीद्दत्तमेवेति मयाभिज्ञानमुत्तमम् ।
एतदेव हि रामस्य दृष्ट्वा मत्केशभूषणम् ॥ 18 ॥
श्रद्धेयं हनुमन्वाक्यं तव वीर भविष्यति ।
स तं मणिवरं गृह्य श्रीमान्प्लवगसत्तमः ॥ 19 ॥
प्रणम्य शिरसा देवीं गमनायोपचक्रमे ।
तमुत्पातकृतोत्साहमवेक्ष्य हरिपुङ्गवम् ॥ 20 ॥
वर्धमानं महावेगमुवाच जनकात्मजा ।
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा ॥ 21 ॥
हनुमन्सिंहसङ्काशौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूयाह्यनामयम् ॥ 22 ॥
यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः ।
अस्माद्दुःखाम्बुसम्रोधात्त्वं समाधातुमर्हसि ॥ 23 ॥
इमं च तीव्रं मम शोकवेगं रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च ।
ब्रूयास्तु रामस्य गतस्समीपं शिवश्च तेऽध्वाऽस्तु हरिप्रवीर ॥ 24 ॥
स राजपुत्र्य्राप्रतिवेदितार्थः कपिः कृतार्थः परिहृष्टचेताः ।
अल्पावशेषं प्रसमीक्ष्य कार्यं दिशं ह्युदीचीं मनसा जगाम ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे चत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.