5.13 Sundarakanda - Trayodasha Sargah — Oriya Script

ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।

ଅଥ ତ୍ରଯୋଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।

ଵିମାନାତ୍ତୁ ସୁସମ୍କ୍ରମ୍ଯ ପ୍ରାକାରଂ ହରିଯୂଥପଃ ।

ହନୁମାନ୍ଵେଗଵାନାସୀଦ୍ଯଥା ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଘନାନ୍ତରେ ॥ 1 ॥

ସମ୍ପରିକ୍ରମ୍ଯ ହନୁମାନ୍ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନାତ୍ ।

ଅଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜାନକୀଂ ସୀତାମବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ କପିଃ ॥ 2 ॥

ଭୂଯିଷ୍ଠଂ ଲୋଲିତା ଲଙ୍କା ରାମସ୍ଯ ଚରତା ପ୍ରିଯମ୍ ।

ନ ହି ପଶ୍ଯାମି ଵୈଦେହୀଂ ସୀତାଂ ସର୍ଵାଙ୍ଗଶୋଭନାମ୍ ॥ 3 ॥

ପଲ୍ଵଲାନି ତଟାକାନି ସରାଂସି ସରିତସ୍ତଥା ।

ନଦ୍ଯୋଽନୂପଵନାନ୍ତାଶ୍ଚ ଦୁର୍ଗାଶ୍ଚ ଧରଣୀଧରାଃ ॥ 4 ॥

ଲୋଲିତା ଵସୁଧା ସର୍ଵା ନ ତୁ ପଶ୍ଯାମି ଜାନକୀମ୍ ।

ଇହ ସମ୍ପାତିନା ସୀତା ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ ॥ 5 ॥

ଆଖ୍ଯାତା ଗୃଧ୍ରରାଜେନ ନ ଚ ପଶ୍ଯାମି ତାମହମ୍ ।

କିଂ ନୁ ସୀତାଽଥ ଵୈଦେହୀ ମୈଥିଲୀ ଜନକାତ୍ମଜା ॥ 6 ॥

ଉପତିଷ୍ଠେତ ଵିଵଶା ରାଵଣଂ ଦୁଷ୍ଟଚାରିଣମ୍ ।

କ୍ଷିପ୍ରମୁତ୍ପତତୋ ମନ୍ଯେ ସୀତାମାଦାଯ ରକ୍ଷସଃ ॥ 7 ॥

ବିଭ୍ଯତୋ ରାମବାଣାନାମନ୍ତରା ପତିତା ଭଵେତ୍ ।

ଅଥଵା ହ୍ରିଯମାଣାଯାଃ ପଥି ସିଦ୍ଧନିଷେଵିତେ ॥ 8 ॥

ମନ୍ଯେ ପତିତମାର୍ଯାଯା ହୃଦଯଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସାଗରମ୍ ।

ରାଵଣସ୍ଯୋରୁଵେଗେନ ଭୁଜାଭ୍ଯାଂ ପୀଡିତେନ ଚ ॥ 9 ॥

ତଯା ମନ୍ଯେ ଵିଶାଲାକ୍ଷ୍ଯା ତ୍ଯକ୍ତଂ ଜୀଵିତମାର୍ଯଯା ।

ଉପର୍ଯୁପରି ଵା ନୂନଂ ସାଗରଂ କ୍ରମତସ୍ତଦା ॥ 10 ॥

ଵିଵେଷ୍ଟମାନା ପତିତା ସାଗରେ ଜନକାତ୍ମଜା ।

ଅହୋ କ୍ଷୁଦ୍ରେଣ ଵାଽନେନ ରକ୍ଷନ୍ତୀ ଶୀଲମାତ୍ମନଃ ॥ 11 ॥

ଅବନ୍ଧୁର୍ଭକ୍ଷିତା ସୀତା ରାଵଣେନ ତପସ୍ଵିନୀ ।

ଅଥଵା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପତ୍ନୀଭିରସିତେକ୍ଷଣା ॥ 12 ॥

ଅଦୁଷ୍ଟା ଦୁଷ୍ଟଭାଵାଭିର୍ଭକ୍ଷିତା ସା ଭଵିଷ୍ଯତି ।

ସମ୍ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରତିମଂ ପଦ୍ମପତ୍ରନିଭେକ୍ଷଣମ୍ ॥ 13 ॥

ରାମସ୍ଯ ଧ୍ଯାଯତୀ ଵକ୍ତ୍ରଂ ପଞ୍ଚତ୍ଵଂ କୃପଣା ଗତା ।

ହା ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣେତ୍ଯେଵଂ ହାଽଯୋଧ୍ଯେ ଚେତି ମୈଥିଲୀ ॥ 14 ॥

ଵିଲପ୍ଯ ବହୁ ଵୈଦେହୀ ନ୍ଯସ୍ତଦେହା ଭଵିଷ୍ଯତି ।

ଅଥଵା ନିହିତା ମନ୍ଯେ ରାଵଣସ୍ଯ ନିଵେଶନେ ॥ 15 ॥

ନୂନଂ ଲାଲପ୍ଯତେ ସୀତା ପଞ୍ଜରସ୍ଥେଵ ଶାରିକା ।

ଜନକସ୍ଯ ସୁତା ସୀତା ରାମପତ୍ନୀ ସୁମଧ୍ଯମା ॥ 16 ॥

କଥମୁତ୍ପଲପତ୍ରାକ୍ଷୀ ରାଵଣସ୍ଯ ଵଶଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ।

ଵିନଷ୍ଟା ଵା ପ୍ରଣଷ୍ଟା ଵା ମୃତା ଵା ଜନକାତ୍ମଜା ॥ 17 ॥

ରାମସ୍ଯ ପ୍ରିଯଭାର୍ଯସ୍ଯ ନ ନିଵେଦଯିତୁଂ କ୍ଷମମ୍ ।

ନିଵେଦ୍ଯମାନେ ଦୋଷସ୍ସ୍ଯାଦ୍ଦୋଷସ୍ସ୍ଯାଦନିଵେଦନେ ॥ 18 ॥

କଥଂ ନୁ ଖଲୁ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଵିଷମଂ ପ୍ରତିଭାତି ମେ ।

ଅସ୍ମିନ୍ନେଵଙ୍ଗତେ କାର୍ଯେ ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ କ୍ଷମଂ ଚ କିମ୍ ॥ 19 ॥

ଭଵେଦିତି ମତଂ ଭୂଯୋ ହନୁମାନ୍ପ୍ରଵିଚାରଯତ୍ ।

ଯଦି ସୀତାମଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽହଂ ଵାନରେନ୍ଦ୍ରପୁରୀମିତଃ ॥ 20 ॥

ଗମିଷ୍ଯାମି ତତଃ କୋ ମେ ପୁରୁଷାର୍ଥୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ।

ମମେଦଂ ଲଙ୍ଘନଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ସାଗରସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ 21 ॥

ପ୍ରଵେଶଶ୍ଚୈଵ ଲଙ୍କାଯାଃ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ଦର୍ଶନମ୍ ।

କିଂ ମାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯତି ସୁଗ୍ରୀଵୋ ହରଯୋ ଵା ସମାଗତାଃ ॥ 22 ॥

କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ତୌ ଵା ଦଶରଥାତ୍ମଜୌ ।

ଗତ୍ଵା ତୁ ଯଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପରମପ୍ରିଯମ୍ ॥ 23 ॥

ନ ଦୃଷ୍ଟେତି ମଯା ସୀତା ତତସ୍ତକ୍ଷ୍ଯତି ଜୀଵିତମ୍ ।

ପରୁଷଂ ଦାରୁଣଂ କ୍ରୂରଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣମିନ୍ଦ୍ରିଯତାପନମ୍ ॥ 24 ॥

ସୀତାନିମିତ୍ତଂ ଦୁର୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ।

ତଂ ତୁ କୃଚ୍ଛ୍ରଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଞ୍ଚତ୍ଵଗତମାନସମ୍ ॥ 25 ॥

ଭୃଶାନୁରକ୍ତୋ ମେଧାଵୀ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।

ଵିନଷ୍ଟୌ ଭ୍ରାତରୌ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭରତୋଽପି ମରିଷ୍ଯତି ॥ 26 ॥

ଭରତଂ ଚ ମୃତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ।

ପୁତ୍ରାନ୍ମୃତାନ୍ସମୀକ୍ଷ୍ଯାଥ ନ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମାତରଃ ॥ 27 ॥

କୌସଲ୍ଯା ଚ ସୁମିତ୍ରା ଚ କୈକେଯୀ ଚ ନ ସଂଶଯଃ ।

କୃତଜ୍ଞସ୍ସତ୍ଯସନ୍ଧଶ୍ଚ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ଲଵଗାଧିପଃ ॥ 28 ॥

ରାମଂ ତଥା ଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତସ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯତି ଜୀଵିତମ୍ ।

ଦୁର୍ମନା ଵ୍ଯଥିତା ଦୀନା ନିରାନନ୍ଦା ତପସ୍ଵିନୀ ॥ 29 ॥

ପୀଡିତା ଭର୍ତୃଶୋକେନ ରୁମା ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯତି ଜୀଵିତମ୍ ।

ଵାଲିଜେନ ତୁ ଦୁଃଖେନ ପୀଡିତା ଶୋକକର୍ଶିତା ॥ 30 ॥

ପଞ୍ଚତ୍ଵଂ ଚ ଗତେ ରାଜ୍ଞି ତାରାଽପି ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ।

ମାତାପିତ୍ରୋର୍ଵିନାଶେନ ସୁଗ୍ରୀଵଵ୍ଯସନେନ ଚ ॥ 31 ॥

କୁମାରୋଽପ୍ଯଙ୍ଗଦଃ କସ୍ମାଦ୍ଧାରଯିଷ୍ଯତି ଜୀଵିତମ୍ ।

ଭର୍ତୃଜେନ ତୁ ଦୁଃଖେନ ହ୍ଯଭିଭୂତା ଵନୌକସଃ ॥ 32 ॥

ଶିରାଂସ୍ଯଭିହନିଷ୍ଯନ୍ତି ତଲୈର୍ମୁଷ୍ଟିଭିରେଵ ଚ ।

ସାନ୍ତ୍ଵେନାନୁପ୍ରଦାନେନ ମାନେନ ଚ ଯଶସ୍ଵିନା ॥ 33 ॥

ଲାଲିତାଃ କପିରାଜେନ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଵାନରାଃ ।

ନ ଵନେଷୁ ନ ଶୈଲେଷୁ ନ ନିରୋଧେଷୁ ଵା ପୁନଃ ॥ 34 ॥

କ୍ରୀଡାମନୁଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସମେତ୍ଯ କପିକୁଞ୍ଜରାଃ ।

ସପୁତ୍ରଦାରାସ୍ସାମାତ୍ଯା ଭର୍ତୃଵ୍ଯସନପୀଡିତାଃ ॥ 35 ॥

ଶୈଲାଗ୍ରେଭ୍ଯଃ ପତିଷ୍ଯନ୍ତି ସମେଷୁ ଵିଷମେଷୁ ଚ ।

ଵିଷମୁଦ୍ବନ୍ଧନଂ ଵାପି ପ୍ରଵେଶଂ ଜ୍ଵଲନସ୍ଯ ଵା ॥ 36 ॥

ଉପଵାସମଥୋ ଶସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଵାନରାଃ ।

ଘୋରମାରୋଦନଂ ମନ୍ଯେ ଗତେ ମଯି ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ 37 ॥

ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲନାଶଶ୍ଚ ନାଶଶ୍ଚୈଵ ଵନୌକସାମ୍ ।

ସୋଽହଂ ନୈଵ ଗମିଷ୍ଯାମି କିଷ୍କିନ୍ଧାଂ ନଗରୀମିତଃ ॥ 38 ॥

ନ ଚ ଶକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ମୈଥିଲୀଂ ଵିନା ।

ମଯ୍ଯଗଚ୍ଛତି ଚେହସ୍ଥେ ଧର୍ମାତ୍ମାନୌ ମହାରଥୌ ॥ 39 ॥

ଆଶଯା ତୌ ଧରିଷ୍ଯେତେ ଵାନରାଶ୍ଚ ମନସ୍ଵିନଃ ।

ହସ୍ତାଦାନୋ ମୁଖାଦାନୋ ନିଯତୋ ଵୃକ୍ଷମୂଲିକଃ ॥ 40 ॥

ଵାନପ୍ରସ୍ଥୋ ଭଵିଷ୍ଯାମି ହ୍ଯଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ।

ସାଗରାନୂପଜେ ଦେଶେ ବହୁମୂଲଫଲୋଦକେ ॥ 41 ॥

ଚିତାଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ସମିଦ୍ଧମରଣୀସୁତମ୍ ।

ଉପଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ଵା ସମ୍ଯଗ୍ଲିଙ୍ଗିନୀଂ ସାଧଯିଷ୍ଯତଃ ॥ 42 ॥

ଶରୀରଂ ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ତି ଵାଯସାଃ ଶ୍ଵାପଦାନି ଚ ।

ଇଦଂ ମହର୍ଷିଭିର୍ଦୃଷ୍ଟଂ ନିର୍ଯାଣମିତି ମେ ମତିଃ ॥ 43 ॥

ସମ୍ଯଗାପଃ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ନ ଚେତ୍ପଶ୍ଯାମି ଜାନକୀମ୍ ।

ସୁଜାତମୂଲା ସୁଭଗା କୀର୍ତିମାଲା ଯଶସ୍ଵିନୀ ॥ 44 ॥

ପ୍ରଭଗ୍ନା ଚିରରାତ୍ରୀଯଂ ମମ ସୀତାମପଶ୍ଯତଃ ।

ତାପସୋ ଵା ଭଵିଷ୍ଯାମି ନିଯତୋ ଵୃକ୍ଷମୂଲିକଃ ॥ 45 ॥

ନେତଃ ପ୍ରତିଗମିଷ୍ଯାମି ତାମଦୃଷ୍ଟ୍ଵାସିତେକ୍ଷଣାମ୍ ।

ଯଦୀତଃ ପ୍ରତିଗଚ୍ଛାମି ସୀତାମନଧିଗମ୍ଯ ତାମ୍ ॥ 46 ॥

ଅଙ୍ଗଦସ୍ସହ ତୈସ୍ସର୍ଵୈର୍ଵାନରୈର୍ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ।

ଵିନାଶେ ବହଵୋ ଦୋଷା ଜୀଵନ୍ ଭଦ୍ରାଣି ପଶ୍ଯତି ॥ 47 ॥

ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ ଧରିଷ୍ଯାମି ଧ୍ରୁଵୋ ଜୀଵିତସଙ୍ଗମଃ ।

ଏଵଂ ବହୁଵିଧଂ ଦୁଃଖଂ ମନସା ଧରାଯନ୍ମୁହୁଃ ॥ 48 ॥

ନାଧ୍ଯଗଚ୍ଛତ୍ତଦା ପାରଂ ଶୋକସ୍ଯ କପିକୁଞ୍ଚରଃ ।

ରାଵଣଂ ଵା ଵଧିଷ୍ଯାମି ଦଶଗ୍ରୀଵଂ ମହାବଲମ୍ ॥ 49 ॥

କାମମସ୍ତୁ ହୃତା ସୀତା ପ୍ରତ୍ଯାଚୀର୍ଣଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ।

ଅଥଵୈନଂ ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ଉପର୍ଯୁପରି ସାଗରମ୍ ॥ 50 ॥

ରାମାଯୋପହରିଷ୍ଯାମି ପଶୁଂ ପଶୁପତେରିଵ ।

ଇତି ଚିନ୍ତାଂ ସମାପନ୍ନଃ ସୀତାମନଧିଗମ୍ଯ ତାମ୍ ॥ 51 ॥

ଧ୍ଯାନଶୋକପରୀତାତ୍ମା ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵାନରଃ ।

ଯାଵତ୍ସୀତାଂ ହି ପଶ୍ଯାମି ରାମପତ୍ନୀଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍ ॥ 52 ॥

ତାଵଦେତାଂ ପୁରୀଂ ଲଙ୍କାଂ ଵିଚିନୋମି ପୁନଃ ପୁନଃ ।

ସମ୍ପାତିଵଚନାଚ୍ଚାପି ରାମଂ ଯଦ୍ଯାନଯାମ୍ଯହମ୍ ॥ 53 ॥

ଅପଶ୍ଯନ୍ ରାଘଵୋ ଭାର୍ଯାଂ ନିର୍ଧହେତ୍ସର୍ଵଵାନରାନ୍ ।

ଇହୈଵ ନିଯତାହାରୋ ଵତ୍ସ୍ଯାମି ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ 54 ॥

ନ ମତ୍କୃତେ ଵିନଶ୍ଯେଯୁଃ ସର୍ଵେ ତେ ନରଵାନରାଃ ।

ଅଶୋକଵନିକା ଚେଯଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଯା ମହାଦ୍ରୁମା ॥ 55 ॥

ଇମାମଧିଗମିଷ୍ଯାମି ନ ହୀଯଂ ଵିଚିତା ମଯା ।

ଵସୂନ୍ରୁଦ୍ରାଂସ୍ତଥାଽଦିତ୍ଯାନଶ୍ଵିନୌ ମରୁତୋଽପି ଚ ॥ 56 ॥

ନମସ୍କୃତ୍ଵା ଗମିଷ୍ଯାମି ରକ୍ଷସାଂ ଶୋକଵର୍ଧନଃ ।

ଜିତ୍ଵା ତୁ ରାକ୍ଷସାନ୍ ସର୍ଵାନିକ୍ଷ୍ଵାକୁକୁଲନନ୍ଦିନୀମ୍ ॥ 57 ॥

ସମ୍ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ରାମାଯ ଯଥା ସିଦ୍ଧିଂ ତପସ୍ଵିନେ ।

ସଃ ମୁହୂର୍ତମିଵ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଚିନ୍ତାଵଗ୍ରଥିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ 58 ॥

ଉଦତିଷ୍ଠନ୍ମହାତେଜା ହନୁମାନ୍ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।

ନମୋଽସ୍ତୁ ରାମାଯ ସଲକ୍ଷ୍ମଣାଯ ଦେଵ୍ଯୈ ଚ ତସ୍ଯୈ ଜନକାତ୍ମଜାଯୈ ।

ନମୋଽସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରେନ୍ଦ୍ରଯମାନିଲେଭ୍ଯୋ ନମୋଽସ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କମରୁଦ୍ଗଣେଭ୍ଯଃ ॥ 59 ॥

ସ ତେଭ୍ଯସ୍ତୁ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ସୁଗ୍ରୀଵାଯ ଚ ମାରୁତିଃ ।

ଦିଶସ୍ସର୍ଵାସ୍ସମାଲୋକ୍ଯ ହ୍ଯଶୋକଵନିକାଂ ପ୍ରତି ॥ 60 ॥

ସ ଗତ୍ଵା ମନସା ପୂର୍ଵମଶୋକଵନିକାଂ ଶୁଭାମ୍ ।

ଉତ୍ତରଂ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵାନରୋ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 61 ॥

ଧ୍ରୁଵଂ ତୁ ରକ୍ଷୋବହୁଲା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵନାକୁଲା ।

ଅଶୋକଵନିକା ପୁଣ୍ଯା ସର୍ଵସଂସ୍କାରସଂସ୍କୃତା ॥ 62 ॥

ରକ୍ଷିଣଶ୍ଚାତ୍ର ଵିହିତା ନୂନଂ ରକ୍ଷନ୍ତି ପାଦପାନ୍ ।

ଭଗଵାନପି ସର୍ଵାତ୍ମା ନାତିକ୍ଷୋଭଂ ପ୍ରଵାତି ଵୈ ॥ 63 ॥

ସଙ୍କ୍ଷିପ୍ତୋଽଯଂ ମଯାଽତ୍ମା ଚ ରାମାର୍ଥେ ରାଵଣସ୍ଯ ଚ ।

ସିଦ୍ଧିଂ ମେ ସଂଵିଧାସ୍ଯନ୍ତି ଦେଵାଃ ସର୍ଷିଗଣାସ୍ତ୍ଵିହ ॥ 64 ॥

ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ଭଗଵାନ୍ ଦେଵାଶ୍ଚୈଵ ଦିଶନ୍ତୁ ମେ ।

ସିଦ୍ଧିମଗ୍ନିଶ୍ଚ ଵାଯୁଶ୍ଚ ପୁରୁହୂତଶ୍ଚ ଵଜ୍ରଭୃତ୍ ॥ 65 ॥

ଵରୁଣଃ ପାଶହସ୍ତଶ୍ଚ ସୋମାଦିତ୍ଯୌ ତଥୈଵ ଚ ।

ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ମହାତ୍ମାନୌ ମରୁତଃ ଶର୍ଵ ଏଵ ଚ ॥ 66 ॥

ସିଦ୍ଧିଂ ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ଭୂତାନାଂ ଚୈଵ ଯଃ ପ୍ରଭୁଃ ।

ଦାସ୍ଯନ୍ତି ମମ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ହ୍ଯଦୃଷ୍ଟାଃ ପଥି ଗୋଚରାଃ ॥ 67 ॥

ତଦୁନ୍ନସଂ ପାଣ୍ଡୁରଦନ୍ତମଵ୍ରଣଂ ଶୁଚିସ୍ମିତଂ ପଦ୍ମପଲାଶଲୋଚନମ୍ ।

ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯେ ତଦାର୍ଯାଵଦନଂ କଦାନ୍ଵହଂ ପ୍ରସନ୍ନତାରାଧିପତୁଲ୍ଯଦର୍ଶନମ୍ ॥ 68 ॥

କ୍ଷୁଦ୍ରେଣ ପାପେନ ନୃଶଂସକର୍ମଣା ସୁଦାରୁଣାଲଙ୍କୃତଵେଷଧାରିଣା ।

ବଲାଭିଭୂତା ହ୍ଯବଲା ତପସ୍ଵିନୀ କଥଂ ନୁ ମେ ଦୃଷ୍ଟିପଥେଽଦ୍ଯ ସା ଭଵେତ୍ ॥ 69 ॥

ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ତ୍ରଯୋଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha trayodaśassargaḥ |

vimānāttu susamkramya prākāraṃ hariyūthapaḥ |

hanumānvegavānāsīdyathā vidyudghanāntare || 1 ||

samparikramya hanumānrāvaṇasya niveśanāt |

adṛṣṭvā jānakīṃ sītāmabravīdvacanaṃ kapiḥ || 2 ||

bhūyiṣṭhaṃ lolitā laṅkā rāmasya caratā priyam |

na hi paśyāmi vaidehīṃ sītāṃ sarvāṅgaśobhanām || 3 ||

palvalāni taṭākāni sarāṃsi saritastathā |

nadyo'nūpavanāntāśca durgāśca dharaṇīdharāḥ || 4 ||

lolitā vasudhā sarvā na tu paśyāmi jānakīm |

iha sampātinā sītā rāvaṇasya niveśane || 5 ||

ākhyātā gṛdhrarājena na ca paśyāmi tāmaham |

kiṃ nu sītā'tha vaidehī maithilī janakātmajā || 6 ||

upatiṣṭheta vivaśā rāvaṇaṃ duṣṭacāriṇam |

kṣipramutpatato manye sītāmādāya rakṣasaḥ || 7 ||

bibhyato rāmabāṇānāmantarā patitā bhavet |

athavā hriyamāṇāyāḥ pathi siddhaniṣevite || 8 ||

manye patitamāryāyā hṛdayaṃ prekṣya sāgaram |

rāvaṇasyoruvegena bhujābhyāṃ pīḍitena ca || 9 ||

tayā manye viśālākṣyā tyaktaṃ jīvitamāryayā |

uparyupari vā nūnaṃ sāgaraṃ kramatastadā || 10 ||

viveṣṭamānā patitā sāgare janakātmajā |

aho kṣudreṇa vā'nena rakṣantī śīlamātmanaḥ || 11 ||

abandhurbhakṣitā sītā rāvaṇena tapasvinī |

athavā rākṣasendrasya patnībhirasitekṣaṇā || 12 ||

aduṣṭā duṣṭabhāvābhirbhakṣitā sā bhaviṣyati |

sampūrṇacandrapratimaṃ padmapatranibhekṣaṇam || 13 ||

rāmasya dhyāyatī vaktraṃ pañcatvaṃ kṛpaṇā gatā |

hā rāma lakṣmaṇetyevaṃ hā'yodhye ceti maithilī || 14 ||

vilapya bahu vaidehī nyastadehā bhaviṣyati |

athavā nihitā manye rāvaṇasya niveśane || 15 ||

nūnaṃ lālapyate sītā pañjarastheva śārikā |

janakasya sutā sītā rāmapatnī sumadhyamā || 16 ||

kathamutpalapatrākṣī rāvaṇasya vaśaṃ vrajet |

vinaṣṭā vā praṇaṣṭā vā mṛtā vā janakātmajā || 17 ||

rāmasya priyabhāryasya na nivedayituṃ kṣamam |

nivedyamāne doṣassyāddoṣassyādanivedane || 18 ||

kathaṃ nu khalu kartavyaṃ viṣamaṃ pratibhāti me |

asminnevaṅgate kārye prāptakālaṃ kṣamaṃ ca kim || 19 ||

bhavediti mataṃ bhūyo hanumānpravicārayat |

yadi sītāmadṛṣṭvā'haṃ vānarendrapurīmitaḥ || 20 ||

gamiṣyāmi tataḥ ko me puruṣārtho bhaviṣyati |

mamedaṃ laṅghanaṃ vyarthaṃ sāgarasya bhaviṣyati || 21 ||

praveśaścaiva laṅkāyāḥ rākṣasānāṃ ca darśanam |

kiṃ māṃ vakṣyati sugrīvo harayo vā samāgatāḥ || 22 ||

kiṣkindhāṃ samanuprāptaṃ tau vā daśarathātmajau |

gatvā tu yadi kākutsthaṃ vakṣyāmi paramapriyam || 23 ||

na dṛṣṭeti mayā sītā tatastakṣyati jīvitam |

paruṣaṃ dāruṇaṃ krūraṃ tīkṣṇamindriyatāpanam || 24 ||

sītānimittaṃ durvākyaṃ śrutvā sa na bhaviṣyati |

taṃ tu kṛcchragataṃ dṛṣṭvā pañcatvagatamānasam || 25 ||

bhṛśānurakto medhāvī na bhaviṣyati lakṣmaṇaḥ |

vinaṣṭau bhrātarau śrutvā bharato'pi mariṣyati || 26 ||

bharataṃ ca mṛtaṃ dṛṣṭvā śatrughno na bhaviṣyati |

putrānmṛtānsamīkṣyātha na bhaviṣyanti mātaraḥ || 27 ||

kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca na saṃśayaḥ |

kṛtajñassatyasandhaśca sugrīvaḥ plavagādhipaḥ || 28 ||

rāmaṃ tathā gataṃ dṛṣṭvā tatastyakṣyati jīvitam |

durmanā vyathitā dīnā nirānandā tapasvinī || 29 ||

pīḍitā bhartṛśokena rumā tyakṣyati jīvitam |

vālijena tu duḥkhena pīḍitā śokakarśitā || 30 ||

pañcatvaṃ ca gate rājñi tārā'pi na bhaviṣyati |

mātāpitrorvināśena sugrīvavyasanena ca || 31 ||

kumāro'pyaṅgadaḥ kasmāddhārayiṣyati jīvitam |

bhartṛjena tu duḥkhena hyabhibhūtā vanaukasaḥ || 32 ||

śirāṃsyabhihaniṣyanti talairmuṣṭibhireva ca |

sāntvenānupradānena mānena ca yaśasvinā || 33 ||

lālitāḥ kapirājena prāṇāṃstyakṣyanti vānarāḥ |

na vaneṣu na śaileṣu na nirodheṣu vā punaḥ || 34 ||

krīḍāmanubhaviṣyanti sametya kapikuñjarāḥ |

saputradārāssāmātyā bhartṛvyasanapīḍitāḥ || 35 ||

śailāgrebhyaḥ patiṣyanti sameṣu viṣameṣu ca |

viṣamudbandhanaṃ vāpi praveśaṃ jvalanasya vā || 36 ||

upavāsamatho śastraṃ pracariṣyanti vānarāḥ |

ghoramārodanaṃ manye gate mayi bhaviṣyati || 37 ||

ikṣvākukulanāśaśca nāśaścaiva vanaukasām |

so'haṃ naiva gamiṣyāmi kiṣkindhāṃ nagarīmitaḥ || 38 ||

na ca śakṣyāmyahaṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ maithilīṃ vinā |

mayyagacchati cehasthe dharmātmānau mahārathau || 39 ||

āśayā tau dhariṣyete vānarāśca manasvinaḥ |

hastādāno mukhādāno niyato vṛkṣamūlikaḥ || 40 ||

vānaprastho bhaviṣyāmi hyadṛṣṭvā janakātmajām |

sāgarānūpaje deśe bahumūlaphalodake || 41 ||

citāṃ kṛtvā pravekṣyāmi samiddhamaraṇīsutam |

upaviṣṭasya vā samyagliṅginīṃ sādhayiṣyataḥ || 42 ||

śarīraṃ bhakṣayiṣyanti vāyasāḥ śvāpadāni ca |

idaṃ maharṣibhirdṛṣṭaṃ niryāṇamiti me matiḥ || 43 ||

samyagāpaḥ pravekṣyāmi na cetpaśyāmi jānakīm |

sujātamūlā subhagā kīrtimālā yaśasvinī || 44 ||

prabhagnā cirarātrīyaṃ mama sītāmapaśyataḥ |

tāpaso vā bhaviṣyāmi niyato vṛkṣamūlikaḥ || 45 ||

netaḥ pratigamiṣyāmi tāmadṛṣṭvāsitekṣaṇām |

yadītaḥ pratigacchāmi sītāmanadhigamya tām || 46 ||

aṅgadassaha taissarvairvānarairna bhaviṣyati |

vināśe bahavo doṣā jīvan bhadrāṇi paśyati || 47 ||

tasmātprāṇān dhariṣyāmi dhruvo jīvitasaṅgamaḥ |

evaṃ bahuvidhaṃ duḥkhaṃ manasā dharāyanmuhuḥ || 48 ||

nādhyagacchattadā pāraṃ śokasya kapikuñcaraḥ |

rāvaṇaṃ vā vadhiṣyāmi daśagrīvaṃ mahābalam || 49 ||

kāmamastu hṛtā sītā pratyācīrṇaṃ bhaviṣyati |

athavainaṃ samutkṣipya uparyupari sāgaram || 50 ||

rāmāyopahariṣyāmi paśuṃ paśupateriva |

iti cintāṃ samāpannaḥ sītāmanadhigamya tām || 51 ||

dhyānaśokaparītātmā cintayāmāsa vānaraḥ |

yāvatsītāṃ hi paśyāmi rāmapatnīṃ yaśasvinīm || 52 ||

tāvadetāṃ purīṃ laṅkāṃ vicinomi punaḥ punaḥ |

sampātivacanāccāpi rāmaṃ yadyānayāmyaham || 53 ||

apaśyan rāghavo bhāryāṃ nirdhahetsarvavānarān |

ihaiva niyatāhāro vatsyāmi niyatendriyaḥ || 54 ||

na matkṛte vinaśyeyuḥ sarve te naravānarāḥ |

aśokavanikā ceyaṃ dṛśyate yā mahādrumā || 55 ||

imāmadhigamiṣyāmi na hīyaṃ vicitā mayā |

vasūnrudrāṃstathā'dityānaśvinau maruto'pi ca || 56 ||

namaskṛtvā gamiṣyāmi rakṣasāṃ śokavardhanaḥ |

jitvā tu rākṣasān sarvānikṣvākukulanandinīm || 57 ||

sampradāsyāmi rāmāya yathā siddhiṃ tapasvine |

saḥ muhūrtamiva dhyātvā cintāvagrathitendriyaḥ || 58 ||

udatiṣṭhanmahātejā hanumān mārutātmajaḥ |

namo'stu rāmāya salakṣmaṇāya devyai ca tasyai janakātmajāyai |

namo'stu rudrendrayamānilebhyo namo'stu candrārkamarudgaṇebhyaḥ || 59 ||

sa tebhyastu namaskṛtya sugrīvāya ca mārutiḥ |

diśassarvāssamālokya hyaśokavanikāṃ prati || 60 ||

sa gatvā manasā pūrvamaśokavanikāṃ śubhām |

uttaraṃ cintayāmāsa vānaro mārutātmajaḥ || 61 ||

dhruvaṃ tu rakṣobahulā bhaviṣyati vanākulā |

aśokavanikā puṇyā sarvasaṃskārasaṃskṛtā || 62 ||

rakṣiṇaścātra vihitā nūnaṃ rakṣanti pādapān |

bhagavānapi sarvātmā nātikṣobhaṃ pravāti vai || 63 ||

saṅkṣipto'yaṃ mayā'tmā ca rāmārthe rāvaṇasya ca |

siddhiṃ me saṃvidhāsyanti devāḥ sarṣigaṇāstviha || 64 ||

brahmā svayambhūrbhagavān devāścaiva diśantu me |

siddhimagniśca vāyuśca puruhūtaśca vajrabhṛt || 65 ||

varuṇaḥ pāśahastaśca somādityau tathaiva ca |

aśvinau ca mahātmānau marutaḥ śarva eva ca || 66 ||

siddhiṃ sarvāṇi bhūtāni bhūtānāṃ caiva yaḥ prabhuḥ |

dāsyanti mama ye cānye hyadṛṣṭāḥ pathi gocarāḥ || 67 ||

tadunnasaṃ pāṇḍuradantamavraṇaṃ śucismitaṃ padmapalāśalocanam |

drakṣye tadāryāvadanaṃ kadānvahaṃ prasannatārādhipatulyadarśanam || 68 ||

kṣudreṇa pāpena nṛśaṃsakarmaṇā sudāruṇālaṅkṛtaveṣadhāriṇā |

balābhibhūtā hyabalā tapasvinī kathaṃ nu me dṛṣṭipathe'dya sā bhavet || 69 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayodaśassargaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।

अथ त्रयोदशस्सर्गः ।

विमानात्तु सुसम्क्रम्य प्राकारं हरियूथपः ।

हनुमान्वेगवानासीद्यथा विद्युद्घनान्तरे ॥ 1 ॥

सम्परिक्रम्य हनुमान्रावणस्य निवेशनात् ।

अदृष्ट्वा जानकीं सीतामब्रवीद्वचनं कपिः ॥ 2 ॥

भूयिष्ठं लोलिता लङ्का रामस्य चरता प्रियम् ।

न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वाङ्गशोभनाम् ॥ 3 ॥

पल्वलानि तटाकानि सरांसि सरितस्तथा ।

नद्योऽनूपवनान्ताश्च दुर्गाश्च धरणीधराः ॥ 4 ॥

लोलिता वसुधा सर्वा न तु पश्यामि जानकीम् ।

इह सम्पातिना सीता रावणस्य निवेशने ॥ 5 ॥

आख्याता गृध्रराजेन न च पश्यामि तामहम् ।

किं नु सीताऽथ वैदेही मैथिली जनकात्मजा ॥ 6 ॥

उपतिष्ठेत विवशा रावणं दुष्टचारिणम् ।

क्षिप्रमुत्पततो मन्ये सीतामादाय रक्षसः ॥ 7 ॥

बिभ्यतो रामबाणानामन्तरा पतिता भवेत् ।

अथवा ह्रियमाणायाः पथि सिद्धनिषेविते ॥ 8 ॥

मन्ये पतितमार्याया हृदयं प्रेक्ष्य सागरम् ।

रावणस्योरुवेगेन भुजाभ्यां पीडितेन च ॥ 9 ॥

तया मन्ये विशालाक्ष्या त्यक्तं जीवितमार्यया ।

उपर्युपरि वा नूनं सागरं क्रमतस्तदा ॥ 10 ॥

विवेष्टमाना पतिता सागरे जनकात्मजा ।

अहो क्षुद्रेण वाऽनेन रक्षन्ती शीलमात्मनः ॥ 11 ॥

अबन्धुर्भक्षिता सीता रावणेन तपस्विनी ।

अथवा राक्षसेन्द्रस्य पत्नीभिरसितेक्षणा ॥ 12 ॥

अदुष्टा दुष्टभावाभिर्भक्षिता सा भविष्यति ।

सम्पूर्णचन्द्रप्रतिमं पद्मपत्रनिभेक्षणम् ॥ 13 ॥

रामस्य ध्यायती वक्त्रं पञ्चत्वं कृपणा गता ।

हा राम लक्ष्मणेत्येवं हाऽयोध्ये चेति मैथिली ॥ 14 ॥

विलप्य बहु वैदेही न्यस्तदेहा भविष्यति ।

अथवा निहिता मन्ये रावणस्य निवेशने ॥ 15 ॥

नूनं लालप्यते सीता पञ्जरस्थेव शारिका ।

जनकस्य सुता सीता रामपत्नी सुमध्यमा ॥ 16 ॥

कथमुत्पलपत्राक्षी रावणस्य वशं व्रजेत् ।

विनष्टा वा प्रणष्टा वा मृता वा जनकात्मजा ॥ 17 ॥

रामस्य प्रियभार्यस्य न निवेदयितुं क्षमम् ।

निवेद्यमाने दोषस्स्याद्दोषस्स्यादनिवेदने ॥ 18 ॥

कथं नु खलु कर्तव्यं विषमं प्रतिभाति मे ।

अस्मिन्नेवङ्गते कार्ये प्राप्तकालं क्षमं च किम् ॥ 19 ॥

भवेदिति मतं भूयो हनुमान्प्रविचारयत् ।

यदि सीतामदृष्ट्वाऽहं वानरेन्द्रपुरीमितः ॥ 20 ॥

गमिष्यामि ततः को मे पुरुषार्थो भविष्यति ।

ममेदं लङ्घनं व्यर्थं सागरस्य भविष्यति ॥ 21 ॥

प्रवेशश्चैव लङ्कायाः राक्षसानां च दर्शनम् ।

किं मां वक्ष्यति सुग्रीवो हरयो वा समागताः ॥ 22 ॥

किष्किन्धां समनुप्राप्तं तौ वा दशरथात्मजौ ।

गत्वा तु यदि काकुत्स्थं वक्ष्यामि परमप्रियम् ॥ 23 ॥

न दृष्टेति मया सीता ततस्तक्ष्यति जीवितम् ।

परुषं दारुणं क्रूरं तीक्ष्णमिन्द्रियतापनम् ॥ 24 ॥

सीतानिमित्तं दुर्वाक्यं श्रुत्वा स न भविष्यति ।

तं तु कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा पञ्चत्वगतमानसम् ॥ 25 ॥

भृशानुरक्तो मेधावी न भविष्यति लक्ष्मणः ।

विनष्टौ भ्रातरौ श्रुत्वा भरतोऽपि मरिष्यति ॥ 26 ॥

भरतं च मृतं दृष्ट्वा शत्रुघ्नो न भविष्यति ।

पुत्रान्मृतान्समीक्ष्याथ न भविष्यन्ति मातरः ॥ 27 ॥

कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च न संशयः ।

कृतज्ञस्सत्यसन्धश्च सुग्रीवः प्लवगाधिपः ॥ 28 ॥

रामं तथा गतं दृष्ट्वा ततस्त्यक्ष्यति जीवितम् ।

दुर्मना व्यथिता दीना निरानन्दा तपस्विनी ॥ 29 ॥

पीडिता भर्तृशोकेन रुमा त्यक्ष्यति जीवितम् ।

वालिजेन तु दुःखेन पीडिता शोककर्शिता ॥ 30 ॥

पञ्चत्वं च गते राज्ञि ताराऽपि न भविष्यति ।

मातापित्रोर्विनाशेन सुग्रीवव्यसनेन च ॥ 31 ॥

कुमारोऽप्यङ्गदः कस्माद्धारयिष्यति जीवितम् ।

भर्तृजेन तु दुःखेन ह्यभिभूता वनौकसः ॥ 32 ॥

शिरांस्यभिहनिष्यन्ति तलैर्मुष्टिभिरेव च ।

सान्त्वेनानुप्रदानेन मानेन च यशस्विना ॥ 33 ॥

लालिताः कपिराजेन प्राणांस्त्यक्ष्यन्ति वानराः ।

न वनेषु न शैलेषु न निरोधेषु वा पुनः ॥ 34 ॥

क्रीडामनुभविष्यन्ति समेत्य कपिकुञ्जराः ।

सपुत्रदारास्सामात्या भर्तृव्यसनपीडिताः ॥ 35 ॥

शैलाग्रेभ्यः पतिष्यन्ति समेषु विषमेषु च ।

विषमुद्बन्धनं वापि प्रवेशं ज्वलनस्य वा ॥ 36 ॥

उपवासमथो शस्त्रं प्रचरिष्यन्ति वानराः ।

घोरमारोदनं मन्ये गते मयि भविष्यति ॥ 37 ॥

इक्ष्वाकुकुलनाशश्च नाशश्चैव वनौकसाम् ।

सोऽहं नैव गमिष्यामि किष्किन्धां नगरीमितः ॥ 38 ॥

न च शक्ष्याम्यहं द्रष्टुं सुग्रीवं मैथिलीं विना ।

मय्यगच्छति चेहस्थे धर्मात्मानौ महारथौ ॥ 39 ॥

आशया तौ धरिष्येते वानराश्च मनस्विनः ।

हस्तादानो मुखादानो नियतो वृक्षमूलिकः ॥ 40 ॥

वानप्रस्थो भविष्यामि ह्यदृष्ट्वा जनकात्मजाम् ।

सागरानूपजे देशे बहुमूलफलोदके ॥ 41 ॥

चितां कृत्वा प्रवेक्ष्यामि समिद्धमरणीसुतम् ।

उपविष्टस्य वा सम्यग्लिङ्गिनीं साधयिष्यतः ॥ 42 ॥

शरीरं भक्षयिष्यन्ति वायसाः श्वापदानि च ।

इदं महर्षिभिर्दृष्टं निर्याणमिति मे मतिः ॥ 43 ॥

सम्यगापः प्रवेक्ष्यामि न चेत्पश्यामि जानकीम् ।

सुजातमूला सुभगा कीर्तिमाला यशस्विनी ॥ 44 ॥

प्रभग्ना चिररात्रीयं मम सीतामपश्यतः ।

तापसो वा भविष्यामि नियतो वृक्षमूलिकः ॥ 45 ॥

नेतः प्रतिगमिष्यामि तामदृष्ट्वासितेक्षणाम् ।

यदीतः प्रतिगच्छामि सीतामनधिगम्य ताम् ॥ 46 ॥

अङ्गदस्सह तैस्सर्वैर्वानरैर्न भविष्यति ।

विनाशे बहवो दोषा जीवन् भद्राणि पश्यति ॥ 47 ॥

तस्मात्प्राणान् धरिष्यामि ध्रुवो जीवितसङ्गमः ।

एवं बहुविधं दुःखं मनसा धरायन्मुहुः ॥ 48 ॥

नाध्यगच्छत्तदा पारं शोकस्य कपिकुञ्चरः ।

रावणं वा वधिष्यामि दशग्रीवं महाबलम् ॥ 49 ॥

काममस्तु हृता सीता प्रत्याचीर्णं भविष्यति ।

अथवैनं समुत्क्षिप्य उपर्युपरि सागरम् ॥ 50 ॥

रामायोपहरिष्यामि पशुं पशुपतेरिव ।

इति चिन्तां समापन्नः सीतामनधिगम्य ताम् ॥ 51 ॥

ध्यानशोकपरीतात्मा चिन्तयामास वानरः ।

यावत्सीतां हि पश्यामि रामपत्नीं यशस्विनीम् ॥ 52 ॥

तावदेतां पुरीं लङ्कां विचिनोमि पुनः पुनः ।

सम्पातिवचनाच्चापि रामं यद्यानयाम्यहम् ॥ 53 ॥

अपश्यन् राघवो भार्यां निर्धहेत्सर्ववानरान् ।

इहैव नियताहारो वत्स्यामि नियतेन्द्रियः ॥ 54 ॥

न मत्कृते विनश्येयुः सर्वे ते नरवानराः ।

अशोकवनिका चेयं दृश्यते या महाद्रुमा ॥ 55 ॥

इमामधिगमिष्यामि न हीयं विचिता मया ।

वसून्रुद्रांस्तथाऽदित्यानश्विनौ मरुतोऽपि च ॥ 56 ॥

नमस्कृत्वा गमिष्यामि रक्षसां शोकवर्धनः ।

जित्वा तु राक्षसान् सर्वानिक्ष्वाकुकुलनन्दिनीम् ॥ 57 ॥

सम्प्रदास्यामि रामाय यथा सिद्धिं तपस्विने ।

सः मुहूर्तमिव ध्यात्वा चिन्तावग्रथितेन्द्रियः ॥ 58 ॥

उदतिष्ठन्महातेजा हनुमान् मारुतात्मजः ।

नमोऽस्तु रामाय सलक्ष्मणाय देव्यै च तस्यै जनकात्मजायै ।

नमोऽस्तु रुद्रेन्द्रयमानिलेभ्यो नमोऽस्तु चन्द्रार्कमरुद्गणेभ्यः ॥ 59 ॥

स तेभ्यस्तु नमस्कृत्य सुग्रीवाय च मारुतिः ।

दिशस्सर्वास्समालोक्य ह्यशोकवनिकां प्रति ॥ 60 ॥

स गत्वा मनसा पूर्वमशोकवनिकां शुभाम् ।

उत्तरं चिन्तयामास वानरो मारुतात्मजः ॥ 61 ॥

ध्रुवं तु रक्षोबहुला भविष्यति वनाकुला ।

अशोकवनिका पुण्या सर्वसंस्कारसंस्कृता ॥ 62 ॥

रक्षिणश्चात्र विहिता नूनं रक्षन्ति पादपान् ।

भगवानपि सर्वात्मा नातिक्षोभं प्रवाति वै ॥ 63 ॥

सङ्क्षिप्तोऽयं मयाऽत्मा च रामार्थे रावणस्य च ।

सिद्धिं मे संविधास्यन्ति देवाः सर्षिगणास्त्विह ॥ 64 ॥

ब्रह्मा स्वयम्भूर्भगवान् देवाश्चैव दिशन्तु मे ।

सिद्धिमग्निश्च वायुश्च पुरुहूतश्च वज्रभृत् ॥ 65 ॥

वरुणः पाशहस्तश्च सोमादित्यौ तथैव च ।

अश्विनौ च महात्मानौ मरुतः शर्व एव च ॥ 66 ॥

सिद्धिं सर्वाणि भूतानि भूतानां चैव यः प्रभुः ।

दास्यन्ति मम ये चान्ये ह्यदृष्टाः पथि गोचराः ॥ 67 ॥

तदुन्नसं पाण्डुरदन्तमव्रणं शुचिस्मितं पद्मपलाशलोचनम् ।

द्रक्ष्ये तदार्यावदनं कदान्वहं प्रसन्नताराधिपतुल्यदर्शनम् ॥ 68 ॥

क्षुद्रेण पापेन नृशंसकर्मणा सुदारुणालङ्कृतवेषधारिणा ।

बलाभिभूता ह्यबला तपस्विनी कथं नु मे दृष्टिपथेऽद्य सा भवेत् ॥ 69 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे त्रयोदशस्सर्गः ॥