ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே ஸுந்தரகாண்டம் ।
அத சத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
ஶ்ருத்வா து வசநம் தஸ்ய வாயுஸூநோர்மஹாத்மநஃ ।
உவாசாத்மஹிதம் வாக்யம் ஸீதா ஸுரஸுதோபமா ॥ 1 ॥
த்வாம் த்ரு'ஷ்ட்வா ப்ரியவக்தாரம் ஸம்ப்ரஹ்ரு'ஷ்யாமி வாநரஃ ।
அர்தஸஞ்ஜாதஸஸ்யேவ வ்ரு'ஷ்டிம் ப்ராப்ய வஸுந்தரா ॥ 2 ॥
யதா தம் புருஷவ்யாக்ரம் காத்ரைஶ்ஶோகாபிகர்ஶிதைஃ ।
ஸம்ஸ்ப்ரு'ஶேயம் ஸகாமாஹம் ததா குரு தயாம் மயி ॥ 3 ॥
அபிஜ்ஞாநம் ச ராமஸ்ய தத்யா ஹரிகணோத்தம ।
க்ஷிப்தாமிஷீகாம் காகஸ்ய கோபாதேகாக்ஷிஶாதநீம் ॥ 4 ॥
மநஶ்ஶிலாயாஸ்திலகோ கண்டபார்ஶ்வே நிவேஶிதஃ ।
த்வயா ப்ரணஷ்டே திலகே தம் கில ஸ்மர்துமர்ஹஸி ॥ 5 ॥
ஸ வீர்யவாந்கதம் ஸீதாம் ஹ்ரு'தாம் ஸமநுமந்யஸே ।
வஸந்தீம் ரக்ஷஸாம் மத்யே மஹேந்த்ரவருணோபமஃ ॥ 6 ॥
ஏஷ சூடாமணிர்திவ்யோ மயா ஸுபரிரக்ஷிதஃ ।
ஏதம் த்ரு'ஷ்ட்வா ப்ரஹ்ரு'ஷ்யாமி வ்யஸநே த்வாமிவாநக ॥ 7 ॥
ஏஷ நிர்யாதிதஶ்ஶ்ரீமாந்மயா தே வாரிஸம்பவஃ ।
அதஃ பரம் ந ஶக்ஷ்யாமி ஜீவிதும் ஶோகலாலஸா ॥ 8 ॥
அஸஹ்யாநி ச துஃகாநி வாசஶ்ச ஹ்ரு'தயச்சிதஃ ।
ராக்ஷஸீநாம் ஸுகோராணாம் த்வத்க்ரு'தே மர்ஷயாம்யஹம் ॥ 9 ॥
தாரயிஷ்யாமி மாஸம் து ஜீவிதம் ஶத்ருஸூதந ।
ஊர்த்வம் மாஸாந்ந ஜீவிஷ்யே த்வயா ஹீநா ந்ரு'பாத்மஜ ॥ 10 ॥
கோரோ ராக்ஷஸராஜோऽயம் த்ரு'ஷ்டிஶ்ச ந ஸுகா மயி ।
த்வாம் ச ஶ்ருத்வா விபத்யந்தம் ந ஜீவேயமஹம் க்ஷணம் ॥ 11 ॥
வைதேஹ்யா வசநம் ஶ்ருத்வா கருணம் ஸாஶ்ரு பாஷிதம் ।
அதாப்ரவீந்மஹாதேஜா ஹநுமாந்மாருதாத்மஜஃ ॥ 12 ॥
த்வச்சோகவிமுகோ ராமோ தேவி ஸத்யேந தே ஶபே ।
ராமே துஃகாபிபூதே து லக்ஷ்மணஃ பரிதப்யதே ॥ 13 ॥
கதஞ்சித்பவதீ த்ரு'ஷ்டா ந காலஃ பரிஶோசிதும் ।
இமம் முஹூர்தம் துஃகாநாமந்தம் த்ரக்ஷ்யஸி பாமிநி ॥ 14 ॥
தாவுபௌ புருஷவ்யாக்ரௌ ராஜபுத்ராவரிந்தமௌ ।
த்வத்தர்ஶநக்ரு'தோத்ஸாஹௌ லங்காம் பஸ்மீகரிஷ்யதஃ ॥ 15 ॥
ஹத்த்வா ச ஸமரே க்ரூரம் ராவணம் ஸஹபாந்தவம் ।
ராகவௌ த்வாம் விஶாலாக்ஷி ஸ்வாம் புரீம் ப்ராபயிஷ்யதஃ ॥ 16 ॥
யத்து ராமோ விஜாநீயாதபிஜ்ஞாநமநிந்திதே ।
ப்ரீதிஸஞ்ஜநநம் தஸ்ய பூயஸ்த்வம் தாதுமர்ஹஸி ॥ 17 ॥
ஸாப்ரவீத்தத்தமேவேதி மயாபிஜ்ஞாநமுத்தமம் ।
ஏததேவ ஹி ராமஸ்ய த்ரு'ஷ்ட்வா மத்கேஶபூஷணம் ॥ 18 ॥
ஶ்ரத்தேயம் ஹநுமந்வாக்யம் தவ வீர பவிஷ்யதி ।
ஸ தம் மணிவரம் க்ரு'ஹ்ய ஶ்ரீமாந்ப்லவகஸத்தமஃ ॥ 19 ॥
ப்ரணம்ய ஶிரஸா தேவீம் கமநாயோபசக்ரமே ।
தமுத்பாதக்ரு'தோத்ஸாஹமவேக்ஷ்ய ஹரிபுங்கவம் ॥ 20 ॥
வர்தமாநம் மஹாவேகமுவாச ஜநகாத்மஜா ।
அஶ்ருபூர்ணமுகீ தீநா பாஷ்பகத்கதயா கிரா ॥ 21 ॥
ஹநுமந்ஸிம்ஹஸங்காஶௌ ப்ராதரௌ ராமலக்ஷ்மணௌ ।
ஸுக்ரீவம் ச ஸஹாமாத்யம் ஸர்வாந் ப்ரூயாஹ்யநாமயம் ॥ 22 ॥
யதா ச ஸ மஹாபாஹுர்மாம் தாரயதி ராகவஃ ।
அஸ்மாத்துஃகாம்புஸம்ரோதாத்த்வம் ஸமாதாதுமர்ஹஸி ॥ 23 ॥
இமம் ச தீவ்ரம் மம ஶோகவேகம் ரக்ஷோபிரேபிஃ பரிபர்த்ஸநம் ச ।
ப்ரூயாஸ்து ராமஸ்ய கதஸ்ஸமீபம் ஶிவஶ்ச தேऽத்வாऽஸ்து ஹரிப்ரவீர ॥ 24 ॥
ஸ ராஜபுத்ர்ய்ராப்ரதிவேதிதார்தஃ கபிஃ க்ரு'தார்தஃ பரிஹ்ரு'ஷ்டசேதாஃ ।
அல்பாவஶேஷம் ப்ரஸமீக்ஷ்ய கார்யம் திஶம் ஹ்யுதீசீம் மநஸா ஜகாம ॥ 25 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே ஸுந்தரகாண்டே சத்வாரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ चत्वारिंशस्सर्गः ।
श्रुत्वा तु वचनं तस्य वायुसूनोर्महात्मनः ।
उवाचात्महितं वाक्यं सीता सुरसुतोपमा ॥ 1 ॥
त्वां दृष्ट्वा प्रियवक्तारं सम्प्रहृष्यामि वानरः ।
अर्धसञ्जातसस्येव वृष्टिं प्राप्य वसुन्धरा ॥ 2 ॥
यथा तं पुरुषव्याघ्रं गात्रैश्शोकाभिकर्शितैः ।
संस्पृशेयं सकामाहं तथा कुरु दयां मयि ॥ 3 ॥
अभिज्ञानं च रामस्य दद्या हरिगणोत्तम ।
क्षिप्तामिषीकां काकस्य कोपादेकाक्षिशातनीम् ॥ 4 ॥
मनश्शिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः ।
त्वया प्रणष्टे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि ॥ 5 ॥
स वीर्यवान्कथं सीतां हृतां समनुमन्यसे ।
वसन्तीं रक्षसां मध्ये महेन्द्रवरुणोपमः ॥ 6 ॥
एष चूडामणिर्दिव्यो मया सुपरिरक्षितः ।
एतं दृष्ट्वा प्रहृष्यामि व्यसने त्वामिवानघ ॥ 7 ॥
एष निर्यातितश्श्रीमान्मया ते वारिसम्भवः ।
अतः परं न शक्ष्यामि जीवितुं शोकलालसा ॥ 8 ॥
असह्यानि च दुःखानि वाचश्च हृदयच्छिदः ।
राक्षसीनां सुघोराणां त्वत्कृते मर्षयाम्यहम् ॥ 9 ॥
धारयिष्यामि मासं तु जीवितं शत्रुसूदन ।
ऊर्ध्वं मासान्न जीविष्ये त्वया हीना नृपात्मज ॥ 10 ॥
घोरो राक्षसराजोऽयं दृष्टिश्च न सुखा मयि ।
त्वां च श्रुत्वा विपद्यन्तं न जीवेयमहं क्षणम् ॥ 11 ॥
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा करुणं साश्रु भाषितम् ।
अथाब्रवीन्महातेजा हनुमान्मारुतात्मजः ॥ 12 ॥
त्वच्छोकविमुखो रामो देवि सत्येन ते शपे ।
रामे दुःखाभिभूते तु लक्ष्मणः परितप्यते ॥ 13 ॥
कथञ्चिद्भवती दृष्टा न कालः परिशोचितुम् ।
इमं मुहूर्तं दुःखानामन्तं द्रक्ष्यसि भामिनि ॥ 14 ॥
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ राजपुत्रावरिन्दमौ ।
त्वद्दर्शनकृतोत्साहौ लङ्कां भस्मीकरिष्यतः ॥ 15 ॥
हत्त्वा च समरे क्रूरं रावणं सहबान्धवम् ।
राघवौ त्वां विशालाक्षि स्वां पुरीं प्रापयिष्यतः ॥ 16 ॥
यत्तु रामो विजानीयादभिज्ञानमनिन्दिते ।
प्रीतिसञ्जननं तस्य भूयस्त्वं दातुमर्हसि ॥ 17 ॥
साब्रवीद्दत्तमेवेति मयाभिज्ञानमुत्तमम् ।
एतदेव हि रामस्य दृष्ट्वा मत्केशभूषणम् ॥ 18 ॥
श्रद्धेयं हनुमन्वाक्यं तव वीर भविष्यति ।
स तं मणिवरं गृह्य श्रीमान्प्लवगसत्तमः ॥ 19 ॥
प्रणम्य शिरसा देवीं गमनायोपचक्रमे ।
तमुत्पातकृतोत्साहमवेक्ष्य हरिपुङ्गवम् ॥ 20 ॥
वर्धमानं महावेगमुवाच जनकात्मजा ।
अश्रुपूर्णमुखी दीना बाष्पगद्गदया गिरा ॥ 21 ॥
हनुमन्सिंहसङ्काशौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
सुग्रीवं च सहामात्यं सर्वान् ब्रूयाह्यनामयम् ॥ 22 ॥
यथा च स महाबाहुर्मां तारयति राघवः ।
अस्माद्दुःखाम्बुसम्रोधात्त्वं समाधातुमर्हसि ॥ 23 ॥
इमं च तीव्रं मम शोकवेगं रक्षोभिरेभिः परिभर्त्सनं च ।
ब्रूयास्तु रामस्य गतस्समीपं शिवश्च तेऽध्वाऽस्तु हरिप्रवीर ॥ 24 ॥
स राजपुत्र्य्राप्रतिवेदितार्थः कपिः कृतार्थः परिहृष्टचेताः ।
अल्पावशेषं प्रसमीक्ष्य कार्यं दिशं ह्युदीचीं मनसा जगाम ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे चत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
śrutvā tu vacanaṃ tasya vāyusūnormahātmanaḥ |
uvācātmahitaṃ vākyaṃ sītā surasutopamā || 1 ||
tvāṃ dṛṣṭvā priyavaktāraṃ samprahṛṣyāmi vānaraḥ |
ardhasañjātasasyeva vṛṣṭiṃ prāpya vasundharā || 2 ||
yathā taṃ puruṣavyāghraṃ gātraiśśokābhikarśitaiḥ |
saṃspṛśeyaṃ sakāmāhaṃ tathā kuru dayāṃ mayi || 3 ||
abhijñānaṃ ca rāmasya dadyā harigaṇottama |
kṣiptāmiṣīkāṃ kākasya kopādekākṣiśātanīm || 4 ||
manaśśilāyāstilako gaṇḍapārśve niveśitaḥ |
tvayā praṇaṣṭe tilake taṃ kila smartumarhasi || 5 ||
sa vīryavānkathaṃ sītāṃ hṛtāṃ samanumanyase |
vasantīṃ rakṣasāṃ madhye mahendravaruṇopamaḥ || 6 ||
eṣa cūḍāmaṇirdivyo mayā suparirakṣitaḥ |
etaṃ dṛṣṭvā prahṛṣyāmi vyasane tvāmivānagha || 7 ||
eṣa niryātitaśśrīmānmayā te vārisambhavaḥ |
ataḥ paraṃ na śakṣyāmi jīvituṃ śokalālasā || 8 ||
asahyāni ca duḥkhāni vācaśca hṛdayacchidaḥ |
rākṣasīnāṃ sughorāṇāṃ tvatkṛte marṣayāmyaham || 9 ||
dhārayiṣyāmi māsaṃ tu jīvitaṃ śatrusūdana |
ūrdhvaṃ māsānna jīviṣye tvayā hīnā nṛpātmaja || 10 ||
ghoro rākṣasarājo'yaṃ dṛṣṭiśca na sukhā mayi |
tvāṃ ca śrutvā vipadyantaṃ na jīveyamahaṃ kṣaṇam || 11 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā karuṇaṃ sāśru bhāṣitam |
athābravīnmahātejā hanumānmārutātmajaḥ || 12 ||
tvacchokavimukho rāmo devi satyena te śape |
rāme duḥkhābhibhūte tu lakṣmaṇaḥ paritapyate || 13 ||
kathañcidbhavatī dṛṣṭā na kālaḥ pariśocitum |
imaṃ muhūrtaṃ duḥkhānāmantaṃ drakṣyasi bhāmini || 14 ||
tāvubhau puruṣavyāghrau rājaputrāvarindamau |
tvaddarśanakṛtotsāhau laṅkāṃ bhasmīkariṣyataḥ || 15 ||
hattvā ca samare krūraṃ rāvaṇaṃ sahabāndhavam |
rāghavau tvāṃ viśālākṣi svāṃ purīṃ prāpayiṣyataḥ || 16 ||
yattu rāmo vijānīyādabhijñānamanindite |
prītisañjananaṃ tasya bhūyastvaṃ dātumarhasi || 17 ||
sābravīddattameveti mayābhijñānamuttamam |
etadeva hi rāmasya dṛṣṭvā matkeśabhūṣaṇam || 18 ||
śraddheyaṃ hanumanvākyaṃ tava vīra bhaviṣyati |
sa taṃ maṇivaraṃ gṛhya śrīmānplavagasattamaḥ || 19 ||
praṇamya śirasā devīṃ gamanāyopacakrame |
tamutpātakṛtotsāhamavekṣya haripuṅgavam || 20 ||
vardhamānaṃ mahāvegamuvāca janakātmajā |
aśrupūrṇamukhī dīnā bāṣpagadgadayā girā || 21 ||
hanumansiṃhasaṅkāśau bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sugrīvaṃ ca sahāmātyaṃ sarvān brūyāhyanāmayam || 22 ||
yathā ca sa mahābāhurmāṃ tārayati rāghavaḥ |
asmādduḥkhāmbusamrodhāttvaṃ samādhātumarhasi || 23 ||
imaṃ ca tīvraṃ mama śokavegaṃ rakṣobhirebhiḥ paribhartsanaṃ ca |
brūyāstu rāmasya gatassamīpaṃ śivaśca te'dhvā'stu haripravīra || 24 ||
sa rājaputryrāprativeditārthaḥ kapiḥ kṛtārthaḥ parihṛṣṭacetāḥ |
alpāvaśeṣaṃ prasamīkṣya kāryaṃ diśaṃ hyudīcīṃ manasā jagāma || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.