ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே ஸுந்தரகாண்டம் ।
அத சதுஸ்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
தஸ்யாஸ்தத்வசநம் ஶ்ருத்வா ஹநுமாந்ஹரிபுங்கவஃ ।
துஃகாத்துஃகாபிபூதாயா ஸ்ஸாந்த்வமுத்தரமப்ரவீத் ॥ 1 ॥
அஹம் ராமஸ்ய ஸந்தேஶாத்தேவி தூதஸ்தவாகதஃ ।
வைதேஹி குஶலீ ராமஸ்த்வாம் ச கௌஶலமப்ரவீத் ॥ 2 ॥
யோ ப்ரஹ்மமஸ்த்ரம் வேதாம்ஶ்ச வேத வேதவிதாம்வரஃ ।
ஸ த்வாம் தாஶரதீ ராமோ தேவி கௌஶலமப்ரவீத் ॥ 3 ॥
லக்ஷ்மணஶ்ச மஹாதேஜா பர்துஸ்தேऽநுசரஃ ப்ரியஃ ।
க்ரு'தவாந்ஶோகஸந்தப்தஶ்ஶிரஸா தேऽபிவாதநம் ॥ 4 ॥
ஸா தயோஃ குஶலம் தேவீ நிஶம்ய நரஸிம்ஹயோஃ ।
ப்ரீதிஸம்ஹ்ரு'ஷ்டஸர்வாங்கீ ஹநுமந்தமதாப்ரவீத் ॥ 5 ॥
கல்யாணீ பத காதேயம் லௌகிகீ ப்ரதிபாதி மா ।
ஏதி ஜீவந்தமாநந்தோ நரம் வர்ஷஶதாதபி ॥ 6 ॥
தயா ஸமாகதே தஸ்மிந்ப்ரீதிருத்பாதிதாऽத்புதா ।
பரஸ்பரேண சாலாபம் விஶ்வஸ்தௌ தௌ ப்ரசக்ரதுஃ ॥ 7 ॥
தஸ்யாஸ்தத்வசநம் ஶ்ருத்வா ஹநுமாந்ஹரியூதபஃ ।
ஸீதாயாஶ்ஶோகதீநாயாஸ்ஸமீபமுபசக்ரமே ॥ 8 ॥
யதா யதா ஸமீபம் ஸ ஹநுமாநுபஸர்பதி ।
ததா ததா ராவணம் ஸா தம் ஸீதா பரிஶங்கதே ॥ 9 ॥
அஹோ திக்துஷ்க்ரு'தமிதம் கதிதம் ஹி யதஸ்ய மே ।
ரூபாந்தரமுபாகம்ய ஸ ஏவாயம் ஹி ராவணஃ ॥ 10 ॥
தாமஶோகஸ்ய ஶாகாம் ஸா விமுக்த்வா ஶோககர்ஶிதா ।
தஸ்யாமேவாநவத்யாங்கீ தரண்யாம் ஸமுபாவிஶத் ॥ 11 ॥
ஹநுமாநபி துஃகார்தாம் தாம் த்ரு'ஷ்ட்வா பயமோஹிதாம் ।
அவந்தத மஹாபாஹுஸ்ததஸ்தாம் ஜநகாத்மஜாம் ॥ 12 ॥
ஸா சைநம் பயவித்ரஸ்தா பூயோ நைவாப்யுதைக்ஷத ।
தம் த்ரு'ஷ்ட்வா வந்தமாநம் து ஸீதா ஶஶிநிபாநநா ॥ 13 ॥
அப்ரவீத்தீர்கமுச்சவஸ்ய வாநரம் மதுரஸ்வரா ।
மாயாம் ப்ரவிஷ்டோ மாயாவீ யதி த்வம் ராவணஸ்ஸ்வயம் ॥ 14 ॥
உத்பாதயஸி மே பூயஸ்ஸந்தாபம் தந்ந ஶோபநம் ।
ஸ்வம் பரித்யஜ்ய ரூபம் யஃ பரிவ்ராஜகரூபத்ருத் ।
ஜநஸ்தாநே மயா த்ரு'ஷ்டஸ்த்வம் ஸ ஏவாஸி ராவணஃ ॥ 15 ॥
உபவாஸக்ரு'ஶாம் தீநாம் காமரூப நிஶாசர ।
ஸந்தாபயஸி மாம் பூயஸ்ஸந்தப்தாம் தந்ந ஶோபநம் ॥ 16 ॥
அதவா நைததேவம் ஹி யந்மயா பரிஶங்கிதம் ॥ 17 ॥
மநஸோ ஹி மம ப்ரீதிருத்பந்நா தவ தர்ஶநாத் ।
யதி ராமஸ்ய தூதஸ்த்வமாகதோ பத்ரமஸ்து தே ॥ 18 ॥
ப்ரு'ச்சாமி த்வாம் ஹரிஶ்ரேஷ்ட ப்ரியா ராமகதா ஹி மே ।
குணாந்ராமஸ்ய கதய ப்ரியஸ்ய மம வாநர ॥ 19 ॥
சித்தம் ஹரஸி மே ஸௌம்ய நதீகூலம் யதா ரயஃ ।
அஹோ ஸ்வப்நஸ்ய ஸுகதா யாஹமேவம் சிராஹ்ரு'தா ॥ 20 ॥
ப்ரேஷிதம் நாம பஶ்யாமி ராகவேண வநௌகஸம் ।
ஸ்வப்நேऽபி யத்யஹம் வீரம் ராகவம் ஸஹலக்ஷ்மணம் ॥ 21 ॥
பஶ்யேயம் நாவஸீதேயம் ஸ்வப்நோऽபி மம மத்ஸரீ ।
நாஹம் ஸ்வப்நமிமம் மந்யே ஸ்வப்நே த்ரு'ஷ்ட்வா ஹி வாநரம் ॥ 22 ॥
ந ஶக்யோऽப்யுதயஃ ப்ராப்தும் ப்ராப்தஶ்சாப்யுதயோ மம ।
கிந்நு ஸ்யாசித்தமோஹோऽயம் பவேத்வாதகதிஸ்த்வியம் ॥ 23 ॥
உந்மாதஜோ விகாரோ வா ஸ்யாதியம் ம்ரு'கத்ரு'ஷ்ணிகா ।
அதவா நாயமுந்மாதோ மோஹோऽப்யுந்மாதலக்ஷணஃ ॥ 24 ॥
ஸம்புத்யே சாஹமாத்மாநமியம் சாபி வநௌகஸம் ।
இத்யேவம் பஹுதா ஸீதா ஸம்ப்ரதார்ய பலாபலம் ॥ 25 ॥
ரக்ஷஸாம் காமரூபத்வாந்மேநே தம் ராக்ஷஸாதிபம் ।
ஏதாம் புத்திம் ததா க்ரு'த்வா ஸீதா ஸா தநுமத்யமா ॥ 26 ॥
ந ப்ரதிவ்யாஜஹாராத வாநரம் ஜநகாத்மஜா ।
ஸீதாயாஶ்சிந்திதம் புத்த்வா ஹநுமாந்மாருதாத்மஜஃ ॥ 27 ॥
ஶ்ரோத்ராநுகூலைர்வசநைஸ்ததா தாம் ஸம்ப்ரஹர்ஷயத் ।
ஆதித்ய இவ தேஜஸ்வீ லோககாந்தஶ்ஶஶீ யதா ॥ 28 ॥
ராஜா ஸர்வஸ்ய லோகஸ்ய தேவோ வைஶ்ரவணோ யதா ।
விக்ரமேணோபபந்நஶ்ச யதா விஷ்ணுர்மஹாயஶாஃ ॥ 29 ॥
ஸத்யவாதீ மதுரவாக்தேவோ வாசஸ்பதிர்யதா ।
ரூபவாந்ஸுபக ஶ்ரீமாந் கந்தர்ப இவ மூர்திமாந் ॥ 30 ॥
ஸ்தாநக்ரோதஃ ப்ரஹர்தா ச ஶ்ரேஷ்டோ லோகே மஹாரதஃ ।
பாஹுச்சாயாமவஷ்டப்தோ யஸ்ய லோகோ மஹாத்மநஃ ॥ 31 ॥
அபக்ரு'ஷ்யாஶ்ரமபதாந்ம்ரு'கரூபேண ராகவம் ।
ஶூந்யே யேநாபநீதாஸி தஸ்ய த்ரக்ஷ்யஸி யத்பலம் ॥ 32 ॥
ந சிராத்ராவணம் ஸங்க்யே யோ வதிஷ்யதி வீர்யவாந் ।
ரோஷப்ரமுக்தைரிஷுபிர்ஜ்வலத்பிரிவ பாவகைஃ ॥ 33 ॥
தேநாஹம் ப்ரேஷிதோ தூத ஸ்த்வத்ஸகாஶமிஹாகதஃ ।
த்வத்வியோகேந துஃகார்த ஸ்ஸ த்வாம் கௌஶலமப்ரவீத் ॥ 34 ॥
லக்ஷ்மணஶ்ச மஹாதேஜாஸ்ஸுமித்ராநந்தவர்தநஃ ।
அபிவாத்ய மஹாபாஹுஸ்ஸ த்வாம் கௌஶலமப்ரவீத் ॥ 35 ॥
ராமஸ்ய ச ஸகா தேவி ஸுக்ரீவோ நாம வாநரஃ ।
ராஜா வாநரமுக்யாநாம் ஸ த்வாம் கௌஶலமப்ரவீத் ॥ 36 ॥
நித்யம் ஸ்மரதி ராமஸ்த்வாம் ஸஸுக்ரீவ ஸ்ஸலக்ஷ்மணஃ ।
திஷ்ட்யா ஜீவஸி வைதேஹி ராக்ஷஸீவஶமாகதா ॥ 37 ॥
நசிராத்த்ரக்ஷ்யஸே ராமம் லக்ஷ்மணம் ச மஹாபலம் ।
மத்யே வாநரகோடீநாம் ஸுக்ரீவம் சாமிதௌஜஸம் ॥ 38 ॥
அஹம் ஸுக்ரீவஸசிவோ ஹநுமாந்நாம வாநரஃ ।
ப்ரவிஷ்டோ நகரீம் லங்காம் லங்கயித்வா மஹோததிம் ॥ 39 ॥
க்ரு'த்வா மூர்த்நி பதந்யாஸம் ராவணஸ்ய துராத்மநஃ ।
த்வாம் த்ரஷ்டுமுபயாதோऽஹம் ஸமாஶ்ரித்ய பராக்ரமம் ॥ 40 ॥
நாஹமஸ்மி ததா தேவி யதா மாமவகச்சஸி ।
விஶங்கா த்யஜ்யதாமேஷா ஶ்ரத்தத்ஸ்வ வததோ மம ॥ 41 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே ஸுந்தரகாண்டே சதுஸ்த்ரிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
tasyāstadvacanaṃ śrutvā hanumānharipuṅgavaḥ |
duḥkhādduḥkhābhibhūtāyā ssāntvamuttaramabravīt || 1 ||
ahaṃ rāmasya sandeśāddevi dūtastavāgataḥ |
vaidehi kuśalī rāmastvāṃ ca kauśalamabravīt || 2 ||
yo brahmamastraṃ vedāṃśca veda vedavidāṃvaraḥ |
sa tvāṃ dāśarathī rāmo devi kauśalamabravīt || 3 ||
lakṣmaṇaśca mahātejā bhartuste'nucaraḥ priyaḥ |
kṛtavānśokasantaptaśśirasā te'bhivādanam || 4 ||
sā tayoḥ kuśalaṃ devī niśamya narasiṃhayoḥ |
prītisaṃhṛṣṭasarvāṅgī hanumantamathābravīt || 5 ||
kalyāṇī bata gātheyaṃ laukikī pratibhāti mā |
eti jīvantamānando naraṃ varṣaśatādapi || 6 ||
tayā samāgate tasminprītirutpāditā'dbhutā |
paraspareṇa cālāpaṃ viśvastau tau pracakratuḥ || 7 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā hanumānhariyūthapaḥ |
sītāyāśśokadīnāyāssamīpamupacakrame || 8 ||
yathā yathā samīpaṃ sa hanumānupasarpati |
tathā tathā rāvaṇaṃ sā taṃ sītā pariśaṅkate || 9 ||
aho dhigduṣkṛtamidaṃ kathitaṃ hi yadasya me |
rūpāntaramupāgamya sa evāyaṃ hi rāvaṇaḥ || 10 ||
tāmaśokasya śākhāṃ sā vimuktvā śokakarśitā |
tasyāmevānavadyāṅgī dharaṇyāṃ samupāviśat || 11 ||
hanumānapi duḥkhārtāṃ tāṃ dṛṣṭvā bhayamohitām |
avandata mahābāhustatastāṃ janakātmajām || 12 ||
sā cainaṃ bhayavitrastā bhūyo naivābhyudaikṣata |
taṃ dṛṣṭvā vandamānaṃ tu sītā śaśinibhānanā || 13 ||
abravīddhīrghamucchavasya vānaraṃ madhurasvarā |
māyāṃ praviṣṭo māyāvī yadi tvaṃ rāvaṇassvayam || 14 ||
utpādayasi me bhūyassantāpaṃ tanna śobhanam |
svaṃ parityajya rūpaṃ yaḥ parivrājakarūpadhrut |
janasthāne mayā dṛṣṭastvaṃ sa evāsi rāvaṇaḥ || 15 ||
upavāsakṛśāṃ dīnāṃ kāmarūpa niśācara |
santāpayasi māṃ bhūyassantaptāṃ tanna śobhanam || 16 ||
athavā naitadevaṃ hi yanmayā pariśaṅkitam || 17 ||
manaso hi mama prītirutpannā tava darśanāt |
yadi rāmasya dūtastvamāgato bhadramastu te || 18 ||
pṛcchāmi tvāṃ hariśreṣṭha priyā rāmakathā hi me |
guṇānrāmasya kathaya priyasya mama vānara || 19 ||
cittaṃ harasi me saumya nadīkūlaṃ yathā rayaḥ |
aho svapnasya sukhatā yāhamevaṃ cirāhṛtā || 20 ||
preṣitaṃ nāma paśyāmi rāghaveṇa vanaukasam |
svapne'pi yadyahaṃ vīraṃ rāghavaṃ sahalakṣmaṇam || 21 ||
paśyeyaṃ nāvasīdeyaṃ svapno'pi mama matsarī |
nāhaṃ svapnamimaṃ manye svapne dṛṣṭvā hi vānaram || 22 ||
na śakyo'bhyudayaḥ prāptuṃ prāptaścābhyudayo mama |
kinnu syācittamoho'yaṃ bhavedvātagatistviyam || 23 ||
unmādajo vikāro vā syādiyaṃ mṛgatṛṣṇikā |
athavā nāyamunmādo moho'pyunmādalakṣaṇaḥ || 24 ||
sambudhye cāhamātmānamiyaṃ cāpi vanaukasam |
ityevaṃ bahudhā sītā sampradhārya balābalam || 25 ||
rakṣasāṃ kāmarūpatvānmene taṃ rākṣasādhipam |
etāṃ buddhiṃ tadā kṛtvā sītā sā tanumadhyamā || 26 ||
na prativyājahārātha vānaraṃ janakātmajā |
sītāyāścintitaṃ buddhvā hanumānmārutātmajaḥ || 27 ||
śrotrānukūlairvacanaistadā tāṃ sampraharṣayat |
āditya iva tejasvī lokakāntaśśaśī yathā || 28 ||
rājā sarvasya lokasya devo vaiśravaṇo yathā |
vikrameṇopapannaśca yathā viṣṇurmahāyaśāḥ || 29 ||
satyavādī madhuravāgdevo vācaspatiryathā |
rūpavānsubhaga śrīmān kandarpa iva mūrtimān || 30 ||
sthānakrodhaḥ prahartā ca śreṣṭho loke mahārathaḥ |
bāhucchāyāmavaṣṭabdho yasya loko mahātmanaḥ || 31 ||
apakṛṣyāśramapadānmṛgarūpeṇa rāghavam |
śūnye yenāpanītāsi tasya drakṣyasi yatphalam || 32 ||
na cirādrāvaṇaṃ saṅkhye yo vadhiṣyati vīryavān |
roṣapramuktairiṣubhirjvaladbhiriva pāvakaiḥ || 33 ||
tenāhaṃ preṣito dūta stvatsakāśamihāgataḥ |
tvadviyogena duḥkhārta ssa tvāṃ kauśalamabravīt || 34 ||
lakṣmaṇaśca mahātejāssumitrānandavardhanaḥ |
abhivādya mahābāhussa tvāṃ kauśalamabravīt || 35 ||
rāmasya ca sakhā devi sugrīvo nāma vānaraḥ |
rājā vānaramukhyānāṃ sa tvāṃ kauśalamabravīt || 36 ||
nityaṃ smarati rāmastvāṃ sasugrīva ssalakṣmaṇaḥ |
diṣṭyā jīvasi vaidehi rākṣasīvaśamāgatā || 37 ||
nacirāddrakṣyase rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |
madhye vānarakoṭīnāṃ sugrīvaṃ cāmitaujasam || 38 ||
ahaṃ sugrīvasacivo hanumānnāma vānaraḥ |
praviṣṭo nagarīṃ laṅkāṃ laṅghayitvā mahodadhim || 39 ||
kṛtvā mūrdhni padanyāsaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ |
tvāṃ draṣṭumupayāto'haṃ samāśritya parākramam || 40 ||
nāhamasmi tathā devi yathā māmavagacchasi |
viśaṅkā tyajyatāmeṣā śraddhatsva vadato mama || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ चतुस्त्रिंशस्सर्गः ।
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनुमान्हरिपुङ्गवः ।
दुःखाद्दुःखाभिभूताया स्सान्त्वमुत्तरमब्रवीत् ॥ 1 ॥
अहं रामस्य सन्देशाद्देवि दूतस्तवागतः ।
वैदेहि कुशली रामस्त्वां च कौशलमब्रवीत् ॥ 2 ॥
यो ब्रह्ममस्त्रं वेदांश्च वेद वेदविदांवरः ।
स त्वां दाशरथी रामो देवि कौशलमब्रवीत् ॥ 3 ॥
लक्ष्मणश्च महातेजा भर्तुस्तेऽनुचरः प्रियः ।
कृतवान्शोकसन्तप्तश्शिरसा तेऽभिवादनम् ॥ 4 ॥
सा तयोः कुशलं देवी निशम्य नरसिंहयोः ।
प्रीतिसंहृष्टसर्वाङ्गी हनुमन्तमथाब्रवीत् ॥ 5 ॥
कल्याणी बत गाथेयं लौकिकी प्रतिभाति मा ।
एति जीवन्तमानन्दो नरं वर्षशतादपि ॥ 6 ॥
तया समागते तस्मिन्प्रीतिरुत्पादिताऽद्भुता ।
परस्परेण चालापं विश्वस्तौ तौ प्रचक्रतुः ॥ 7 ॥
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा हनुमान्हरियूथपः ।
सीतायाश्शोकदीनायास्समीपमुपचक्रमे ॥ 8 ॥
यथा यथा समीपं स हनुमानुपसर्पति ।
तथा तथा रावणं सा तं सीता परिशङ्कते ॥ 9 ॥
अहो धिग्दुष्कृतमिदं कथितं हि यदस्य मे ।
रूपान्तरमुपागम्य स एवायं हि रावणः ॥ 10 ॥
तामशोकस्य शाखां सा विमुक्त्वा शोककर्शिता ।
तस्यामेवानवद्याङ्गी धरण्यां समुपाविशत् ॥ 11 ॥
हनुमानपि दुःखार्तां तां दृष्ट्वा भयमोहिताम् ।
अवन्दत महाबाहुस्ततस्तां जनकात्मजाम् ॥ 12 ॥
सा चैनं भयवित्रस्ता भूयो नैवाभ्युदैक्षत ।
तं दृष्ट्वा वन्दमानं तु सीता शशिनिभानना ॥ 13 ॥
अब्रवीद्धीर्घमुच्छवस्य वानरं मधुरस्वरा ।
मायां प्रविष्टो मायावी यदि त्वं रावणस्स्वयम् ॥ 14 ॥
उत्पादयसि मे भूयस्सन्तापं तन्न शोभनम् ।
स्वं परित्यज्य रूपं यः परिव्राजकरूपध्रुत् ।
जनस्थाने मया दृष्टस्त्वं स एवासि रावणः ॥ 15 ॥
उपवासकृशां दीनां कामरूप निशाचर ।
सन्तापयसि मां भूयस्सन्तप्तां तन्न शोभनम् ॥ 16 ॥
अथवा नैतदेवं हि यन्मया परिशङ्कितम् ॥ 17 ॥
मनसो हि मम प्रीतिरुत्पन्ना तव दर्शनात् ।
यदि रामस्य दूतस्त्वमागतो भद्रमस्तु ते ॥ 18 ॥
पृच्छामि त्वां हरिश्रेष्ठ प्रिया रामकथा हि मे ।
गुणान्रामस्य कथय प्रियस्य मम वानर ॥ 19 ॥
चित्तं हरसि मे सौम्य नदीकूलं यथा रयः ।
अहो स्वप्नस्य सुखता याहमेवं चिराहृता ॥ 20 ॥
प्रेषितं नाम पश्यामि राघवेण वनौकसम् ।
स्वप्नेऽपि यद्यहं वीरं राघवं सहलक्ष्मणम् ॥ 21 ॥
पश्येयं नावसीदेयं स्वप्नोऽपि मम मत्सरी ।
नाहं स्वप्नमिमं मन्ये स्वप्ने दृष्ट्वा हि वानरम् ॥ 22 ॥
न शक्योऽभ्युदयः प्राप्तुं प्राप्तश्चाभ्युदयो मम ।
किन्नु स्याचित्तमोहोऽयं भवेद्वातगतिस्त्वियम् ॥ 23 ॥
उन्मादजो विकारो वा स्यादियं मृगतृष्णिका ।
अथवा नायमुन्मादो मोहोऽप्युन्मादलक्षणः ॥ 24 ॥
सम्बुध्ये चाहमात्मानमियं चापि वनौकसम् ।
इत्येवं बहुधा सीता सम्प्रधार्य बलाबलम् ॥ 25 ॥
रक्षसां कामरूपत्वान्मेने तं राक्षसाधिपम् ।
एतां बुद्धिं तदा कृत्वा सीता सा तनुमध्यमा ॥ 26 ॥
न प्रतिव्याजहाराथ वानरं जनकात्मजा ।
सीतायाश्चिन्तितं बुद्ध्वा हनुमान्मारुतात्मजः ॥ 27 ॥
श्रोत्रानुकूलैर्वचनैस्तदा तां सम्प्रहर्षयत् ।
आदित्य इव तेजस्वी लोककान्तश्शशी यथा ॥ 28 ॥
राजा सर्वस्य लोकस्य देवो वैश्रवणो यथा ।
विक्रमेणोपपन्नश्च यथा विष्णुर्महायशाः ॥ 29 ॥
सत्यवादी मधुरवाग्देवो वाचस्पतिर्यथा ।
रूपवान्सुभग श्रीमान् कन्दर्प इव मूर्तिमान् ॥ 30 ॥
स्थानक्रोधः प्रहर्ता च श्रेष्ठो लोके महारथः ।
बाहुच्छायामवष्टब्धो यस्य लोको महात्मनः ॥ 31 ॥
अपकृष्याश्रमपदान्मृगरूपेण राघवम् ।
शून्ये येनापनीतासि तस्य द्रक्ष्यसि यत्फलम् ॥ 32 ॥
न चिराद्रावणं सङ्ख्ये यो वधिष्यति वीर्यवान् ।
रोषप्रमुक्तैरिषुभिर्ज्वलद्भिरिव पावकैः ॥ 33 ॥
तेनाहं प्रेषितो दूत स्त्वत्सकाशमिहागतः ।
त्वद्वियोगेन दुःखार्त स्स त्वां कौशलमब्रवीत् ॥ 34 ॥
लक्ष्मणश्च महातेजास्सुमित्रानन्दवर्धनः ।
अभिवाद्य महाबाहुस्स त्वां कौशलमब्रवीत् ॥ 35 ॥
रामस्य च सखा देवि सुग्रीवो नाम वानरः ।
राजा वानरमुख्यानां स त्वां कौशलमब्रवीत् ॥ 36 ॥
नित्यं स्मरति रामस्त्वां ससुग्रीव स्सलक्ष्मणः ।
दिष्ट्या जीवसि वैदेहि राक्षसीवशमागता ॥ 37 ॥
नचिराद्द्रक्ष्यसे रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ।
मध्ये वानरकोटीनां सुग्रीवं चामितौजसम् ॥ 38 ॥
अहं सुग्रीवसचिवो हनुमान्नाम वानरः ।
प्रविष्टो नगरीं लङ्कां लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ 39 ॥
कृत्वा मूर्ध्नि पदन्यासं रावणस्य दुरात्मनः ।
त्वां द्रष्टुमुपयातोऽहं समाश्रित्य पराक्रमम् ॥ 40 ॥
नाहमस्मि तथा देवि यथा मामवगच्छसि ।
विशङ्का त्यज्यतामेषा श्रद्धत्स्व वदतो मम ॥ 41 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे चतुस्त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha catustriṃśassargaḥ |
tasyāstadvacanaṃ śrutvā hanumānharipuṅgavaḥ |
duḥkhādduḥkhābhibhūtāyā ssāntvamuttaramabravīt || 1 ||
ahaṃ rāmasya sandeśāddevi dūtastavāgataḥ |
vaidehi kuśalī rāmastvāṃ ca kauśalamabravīt || 2 ||
yo brahmamastraṃ vedāṃśca veda vedavidāṃvaraḥ |
sa tvāṃ dāśarathī rāmo devi kauśalamabravīt || 3 ||
lakṣmaṇaśca mahātejā bhartuste'nucaraḥ priyaḥ |
kṛtavānśokasantaptaśśirasā te'bhivādanam || 4 ||
sā tayoḥ kuśalaṃ devī niśamya narasiṃhayoḥ |
prītisaṃhṛṣṭasarvāṅgī hanumantamathābravīt || 5 ||
kalyāṇī bata gātheyaṃ laukikī pratibhāti mā |
eti jīvantamānando naraṃ varṣaśatādapi || 6 ||
tayā samāgate tasminprītirutpāditā'dbhutā |
paraspareṇa cālāpaṃ viśvastau tau pracakratuḥ || 7 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā hanumānhariyūthapaḥ |
sītāyāśśokadīnāyāssamīpamupacakrame || 8 ||
yathā yathā samīpaṃ sa hanumānupasarpati |
tathā tathā rāvaṇaṃ sā taṃ sītā pariśaṅkate || 9 ||
aho dhigduṣkṛtamidaṃ kathitaṃ hi yadasya me |
rūpāntaramupāgamya sa evāyaṃ hi rāvaṇaḥ || 10 ||
tāmaśokasya śākhāṃ sā vimuktvā śokakarśitā |
tasyāmevānavadyāṅgī dharaṇyāṃ samupāviśat || 11 ||
hanumānapi duḥkhārtāṃ tāṃ dṛṣṭvā bhayamohitām |
avandata mahābāhustatastāṃ janakātmajām || 12 ||
sā cainaṃ bhayavitrastā bhūyo naivābhyudaikṣata |
taṃ dṛṣṭvā vandamānaṃ tu sītā śaśinibhānanā || 13 ||
abravīddhīrghamucchavasya vānaraṃ madhurasvarā |
māyāṃ praviṣṭo māyāvī yadi tvaṃ rāvaṇassvayam || 14 ||
utpādayasi me bhūyassantāpaṃ tanna śobhanam |
svaṃ parityajya rūpaṃ yaḥ parivrājakarūpadhrut |
janasthāne mayā dṛṣṭastvaṃ sa evāsi rāvaṇaḥ || 15 ||
upavāsakṛśāṃ dīnāṃ kāmarūpa niśācara |
santāpayasi māṃ bhūyassantaptāṃ tanna śobhanam || 16 ||
athavā naitadevaṃ hi yanmayā pariśaṅkitam || 17 ||
manaso hi mama prītirutpannā tava darśanāt |
yadi rāmasya dūtastvamāgato bhadramastu te || 18 ||
pṛcchāmi tvāṃ hariśreṣṭha priyā rāmakathā hi me |
guṇānrāmasya kathaya priyasya mama vānara || 19 ||
cittaṃ harasi me saumya nadīkūlaṃ yathā rayaḥ |
aho svapnasya sukhatā yāhamevaṃ cirāhṛtā || 20 ||
preṣitaṃ nāma paśyāmi rāghaveṇa vanaukasam |
svapne'pi yadyahaṃ vīraṃ rāghavaṃ sahalakṣmaṇam || 21 ||
paśyeyaṃ nāvasīdeyaṃ svapno'pi mama matsarī |
nāhaṃ svapnamimaṃ manye svapne dṛṣṭvā hi vānaram || 22 ||
na śakyo'bhyudayaḥ prāptuṃ prāptaścābhyudayo mama |
kinnu syācittamoho'yaṃ bhavedvātagatistviyam || 23 ||
unmādajo vikāro vā syādiyaṃ mṛgatṛṣṇikā |
athavā nāyamunmādo moho'pyunmādalakṣaṇaḥ || 24 ||
sambudhye cāhamātmānamiyaṃ cāpi vanaukasam |
ityevaṃ bahudhā sītā sampradhārya balābalam || 25 ||
rakṣasāṃ kāmarūpatvānmene taṃ rākṣasādhipam |
etāṃ buddhiṃ tadā kṛtvā sītā sā tanumadhyamā || 26 ||
na prativyājahārātha vānaraṃ janakātmajā |
sītāyāścintitaṃ buddhvā hanumānmārutātmajaḥ || 27 ||
śrotrānukūlairvacanaistadā tāṃ sampraharṣayat |
āditya iva tejasvī lokakāntaśśaśī yathā || 28 ||
rājā sarvasya lokasya devo vaiśravaṇo yathā |
vikrameṇopapannaśca yathā viṣṇurmahāyaśāḥ || 29 ||
satyavādī madhuravāgdevo vācaspatiryathā |
rūpavānsubhaga śrīmān kandarpa iva mūrtimān || 30 ||
sthānakrodhaḥ prahartā ca śreṣṭho loke mahārathaḥ |
bāhucchāyāmavaṣṭabdho yasya loko mahātmanaḥ || 31 ||
apakṛṣyāśramapadānmṛgarūpeṇa rāghavam |
śūnye yenāpanītāsi tasya drakṣyasi yatphalam || 32 ||
na cirādrāvaṇaṃ saṅkhye yo vadhiṣyati vīryavān |
roṣapramuktairiṣubhirjvaladbhiriva pāvakaiḥ || 33 ||
tenāhaṃ preṣito dūta stvatsakāśamihāgataḥ |
tvadviyogena duḥkhārta ssa tvāṃ kauśalamabravīt || 34 ||
lakṣmaṇaśca mahātejāssumitrānandavardhanaḥ |
abhivādya mahābāhussa tvāṃ kauśalamabravīt || 35 ||
rāmasya ca sakhā devi sugrīvo nāma vānaraḥ |
rājā vānaramukhyānāṃ sa tvāṃ kauśalamabravīt || 36 ||
nityaṃ smarati rāmastvāṃ sasugrīva ssalakṣmaṇaḥ |
diṣṭyā jīvasi vaidehi rākṣasīvaśamāgatā || 37 ||
nacirāddrakṣyase rāmaṃ lakṣmaṇaṃ ca mahābalam |
madhye vānarakoṭīnāṃ sugrīvaṃ cāmitaujasam || 38 ||
ahaṃ sugrīvasacivo hanumānnāma vānaraḥ |
praviṣṭo nagarīṃ laṅkāṃ laṅghayitvā mahodadhim || 39 ||
kṛtvā mūrdhni padanyāsaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ |
tvāṃ draṣṭumupayāto'haṃ samāśritya parākramam || 40 ||
nāhamasmi tathā devi yathā māmavagacchasi |
viśaṅkā tyajyatāmeṣā śraddhatsva vadato mama || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe catustriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.