ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே ஸுந்தரகாண்டம் ।
அத பஞ்சவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ।
அத தாஸாம் வதந்தீநாம் பருஷம் தாருணம் பஹு ।
ராக்ஷஸீநாமாஸௌம்யாநாம் ருரோத ஜநகாத்மஜா ॥ 1 ॥
ஏவமுக்தா து வைதேஹீ ராக்ஷஸீபிர்மநஸ்விநீ ।
உவாச பரமத்ரஸ்தா பாஷ்பக்த்கதயா கிரா ॥ 2 ॥
ந மாநுஷீ ராக்ஷஸஸ்ய பார்யா பவிதுமர்ஹதி ।
காமம் காதத மாம் ஸர்வா ந கரிஷ்யாமி வோ வசஃ ॥ 3 ॥
ஸா ராக்ஷஸீமத்யகதா ஸீதா ஸுரஸுதோபமா ।
ந ஶர்ம லேபே துஃகார்தா ராவணேந ச தர்ஜிதா ॥ 4 ॥
வேபதே ஸ்மாதிகம் ஸீதா விஶந்தீ வாங்கமாத்மநஃ ।
வநே யூதபரிப்ரஷ்டா ம்ரு'கீ கோகைரிவார்திதா ॥ 5 ॥
ஸா த்வஶோகஸ்ய விபுலாம் ஶாகாமாலம்ப்ய புஷ்பிதாம் ।
சிந்தயாமாஸ ஶோகேந பர்தாரம் பக்நமாநஸா ॥ 6 ॥
ஸா ஸ்நாபயந்தீ விபுலௌ ஸ்தநௌ நேத்ரஜலஸ்ரவைஃ ।
சிந்தயந்தீ ந ஶோகஸ்ய ததாந்தமதிகச்சதி ॥ 7 ॥
ஸா வேபமாநா பதிதா ப்ரவாதே கதலீ யதா ।
ராக்ஷஸீநாம் பயத்ரஸ்தா விவர்ணவதநாபவத் ॥ 8 ॥
தஸ்யாஃ ஸா தீர்கவிபுலா வேபந்த்யா ஸீதயா ததா ।
தத்ரு'ஶே கம்பிநீ வேணீ வ்யாலீவ பரிஸர்பதீ ॥ 9 ॥
ஸா நிஃஶ்வஸந்தீ துஃகார்தா ஶோகோபஹதசேதநா ।
ஆர்தா வ்யஸ்ரு'ஜதஶ்ரூணி மைதிலீ விலலாப ச ॥ 10 ॥
ஹா ராமேதி ச துஃகார்தா ஹா புநர்லக்ஷ்மணேதி ச ।
ஹா ஶ்வஶ்ரு மம கௌஸல்யே ஹா ஸுமித்ரேதி பாமிநீ ॥ 11 ॥
லோகப்ரவாதஃ ஸத்யோऽயம் பண்டிதைஃ ஸமுதாஹ்ரு'தஃ ।
அகாலே துர்லபோ ம்ரு'த்யுஃ ஸ்த்ரியா வா புருஷஸ்ய வா ॥ 12 ॥
யதஹமேவம் க்ரூராபீ ராக்ஷஸீபிரிஹார்திதா ।
ஜீவாமி ஹீநா ராமேண முஹூர்தமபி துஃகிதா ॥ 13 ॥
ஏஷால்பபுண்யா க்ரு'பணா விநஶிஷ்யாம்யநாதவத் ।
ஸமுத்ரமத்யே நௌஃ பூர்ணா வாயுவேகைரிவாஹதா ॥ 14 ॥
பர்தாரம் தமபஶ்யந்தீ ராக்ஷஸீவஶமாகதா ।
ஸீதாமி கலு ஶோகேந கூலம் தோயஹதம் யதா ॥ 15 ॥
தம் பத்மதலபத்ராக்ஷம் ஸிம்ஹவிக்ராந்தகாமிநம் ।
தந்யாஃ பஶ்யந்தி மே நாதம் க்ரு'தஜ்ஞம் ப்ரியவாதிநம் ॥ 16 ॥
ஸர்வதா தேந ஹீநாயா ராமேண விதிதாத்மநா ।
தீக்ஷ்ணம் விஷமிவாஸ்வாத்ய துர்லபம் மம ஜீவிதம் ॥ 17 ॥
கீத்ரு'ஶம் து மஹாபாபம் மயா ஜந்மாந்தரே க்ரு'தம் ।
யநேதம் ப்ராப்யதே துஃகம் மயா கோரம் ஸுதாருணம் ॥ 18 ॥
ஜீவிதம் த்யக்துமிச்சாமி ஶோகேந மஹதா வ்ரு'தா ।
ராக்ஷஸீபிஶ்ச ரக்ஷந்த்யா ராமோ நாஸாத்யதே மயா ॥ 19 ॥
திகஸ்து கலு மாநுஷ்யம் திகஸ்து பரவஶ்யதாம் ।
ந ஶக்யம் யத்பரித்யக்துமாத்மச்சந்தேந ஜீவிதம் ॥ 20 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே ஸுந்தரகாண்டே பஞ்சவிம்ஶஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
atha tāsāṃ vadantīnāṃ paruṣaṃ dāruṇaṃ bahu |
rākṣasīnāmāsaumyānāṃ ruroda janakātmajā || 1 ||
evamuktā tu vaidehī rākṣasībhirmanasvinī |
uvāca paramatrastā bhāṣpagdgadayā girā || 2 ||
na mānuṣī rākṣasasya bhāryā bhavitumarhati |
kāmaṃ khādata māṃ sarvā na kariṣyāmi vo vacaḥ || 3 ||
sā rākṣasīmadhyagatā sītā surasutopamā |
na śarma lebhe duḥkhārtā rāvaṇena ca tarjitā || 4 ||
vepate smādhikaṃ sītā viśantī vāṅgamātmanaḥ |
vane yūthaparibhraṣṭā mṛgī kokairivārditā || 5 ||
sā tvaśokasya vipulāṃ śākhāmālambya puṣpitām |
cintayāmāsa śokena bhartāraṃ bhagnamānasā || 6 ||
sā snāpayantī vipulau stanau netrajalasravaiḥ |
cintayantī na śokasya tadāntamadhigacchati || 7 ||
sā vepamānā patitā pravāte kadalī yathā |
rākṣasīnāṃ bhayatrastā vivarṇavadanābhavat || 8 ||
tasyāḥ sā dīrghavipulā vepantyā sītayā tadā |
dadṛśe kampinī veṇī vyālīva parisarpatī || 9 ||
sā niḥśvasantī duḥkhārtā śokopahatacetanā |
ārtā vyasṛjadaśrūṇi maithilī vilalāpa ca || 10 ||
hā rāmeti ca duḥkhārtā hā punarlakṣmaṇeti ca |
hā śvaśru mama kausalye hā sumitreti bhāminī || 11 ||
lokapravādaḥ satyo'yaṃ paṇḍitaiḥ samudāhṛtaḥ |
akāle durlabho mṛtyuḥ striyā vā puruṣasya vā || 12 ||
yadahamevaṃ krūrābhī rākṣasībhirihārditā |
jīvāmi hīnā rāmeṇa muhūrtamapi duḥkhitā || 13 ||
eṣālpapuṇyā kṛpaṇā vinaśiṣyāmyanāthavat |
samudramadhye nauḥ pūrṇā vāyuvegairivāhatā || 14 ||
bhartāraṃ tamapaśyantī rākṣasīvaśamāgatā |
sīdāmi khalu śokena kūlaṃ toyahataṃ yathā || 15 ||
taṃ padmadalapatrākṣaṃ siṃhavikrāntagāminam |
dhanyāḥ paśyanti me nāthaṃ kṛtajñaṃ priyavādinam || 16 ||
sarvathā tena hīnāyā rāmeṇa viditātmanā |
tīkṣṇaṃ viṣamivāsvādya durlabhaṃ mama jīvitam || 17 ||
kīdṛśaṃ tu mahāpāpaṃ mayā janmāntare kṛtam |
yanedaṃ prāpyate duḥkhaṃ mayā ghoraṃ sudāruṇam || 18 ||
jīvitaṃ tyaktumicchāmi śokena mahatā vṛtā |
rākṣasībhiśca rakṣantyā rāmo nāsādyate mayā || 19 ||
dhigastu khalu mānuṣyaṃ dhigastu paravaśyatām |
na śakyaṃ yatparityaktumātmacchandena jīvitam || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ पञ्चविंशस्सर्गः ।
अथ तासां वदन्तीनां परुषं दारुणं बहु ।
राक्षसीनामासौम्यानां रुरोद जनकात्मजा ॥ 1 ॥
एवमुक्ता तु वैदेही राक्षसीभिर्मनस्विनी ।
उवाच परमत्रस्ता भाष्पग्द्गदया गिरा ॥ 2 ॥
न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति ।
कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः ॥ 3 ॥
सा राक्षसीमध्यगता सीता सुरसुतोपमा ।
न शर्म लेभे दुःखार्ता रावणेन च तर्जिता ॥ 4 ॥
वेपते स्माधिकं सीता विशन्ती वाङ्गमात्मनः ।
वने यूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्दिता ॥ 5 ॥
सा त्वशोकस्य विपुलां शाखामालम्ब्य पुष्पिताम् ।
चिन्तयामास शोकेन भर्तारं भग्नमानसा ॥ 6 ॥
सा स्नापयन्ती विपुलौ स्तनौ नेत्रजलस्रवैः ।
चिन्तयन्ती न शोकस्य तदान्तमधिगच्छति ॥ 7 ॥
सा वेपमाना पतिता प्रवाते कदली यथा ।
राक्षसीनां भयत्रस्ता विवर्णवदनाभवत् ॥ 8 ॥
तस्याः सा दीर्घविपुला वेपन्त्या सीतया तदा ।
ददृशे कम्पिनी वेणी व्यालीव परिसर्पती ॥ 9 ॥
सा निःश्वसन्ती दुःखार्ता शोकोपहतचेतना ।
आर्ता व्यसृजदश्रूणि मैथिली विललाप च ॥ 10 ॥
हा रामेति च दुःखार्ता हा पुनर्लक्ष्मणेति च ।
हा श्वश्रु मम कौसल्ये हा सुमित्रेति भामिनी ॥ 11 ॥
लोकप्रवादः सत्योऽयं पण्डितैः समुदाहृतः ।
अकाले दुर्लभो मृत्युः स्त्रिया वा पुरुषस्य वा ॥ 12 ॥
यदहमेवं क्रूराभी राक्षसीभिरिहार्दिता ।
जीवामि हीना रामेण मुहूर्तमपि दुःखिता ॥ 13 ॥
एषाल्पपुण्या कृपणा विनशिष्याम्यनाथवत् ।
समुद्रमध्ये नौः पूर्णा वायुवेगैरिवाहता ॥ 14 ॥
भर्तारं तमपश्यन्ती राक्षसीवशमागता ।
सीदामि खलु शोकेन कूलं तोयहतं यथा ॥ 15 ॥
तं पद्मदलपत्राक्षं सिंहविक्रान्तगामिनम् ।
धन्याः पश्यन्ति मे नाथं कृतज्ञं प्रियवादिनम् ॥ 16 ॥
सर्वथा तेन हीनाया रामेण विदितात्मना ।
तीक्ष्णं विषमिवास्वाद्य दुर्लभं मम जीवितम् ॥ 17 ॥
कीदृशं तु महापापं मया जन्मान्तरे कृतम् ।
यनेदं प्राप्यते दुःखं मया घोरं सुदारुणम् ॥ 18 ॥
जीवितं त्यक्तुमिच्छामि शोकेन महता वृता ।
राक्षसीभिश्च रक्षन्त्या रामो नासाद्यते मया ॥ 19 ॥
धिगस्तु खलु मानुष्यं धिगस्तु परवश्यताम् ।
न शक्यं यत्परित्यक्तुमात्मच्छन्देन जीवितम् ॥ 20 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
atha tāsāṃ vadantīnāṃ paruṣaṃ dāruṇaṃ bahu |
rākṣasīnāmāsaumyānāṃ ruroda janakātmajā || 1 ||
evamuktā tu vaidehī rākṣasībhirmanasvinī |
uvāca paramatrastā bhāṣpagdgadayā girā || 2 ||
na mānuṣī rākṣasasya bhāryā bhavitumarhati |
kāmaṃ khādata māṃ sarvā na kariṣyāmi vo vacaḥ || 3 ||
sā rākṣasīmadhyagatā sītā surasutopamā |
na śarma lebhe duḥkhārtā rāvaṇena ca tarjitā || 4 ||
vepate smādhikaṃ sītā viśantī vāṅgamātmanaḥ |
vane yūthaparibhraṣṭā mṛgī kokairivārditā || 5 ||
sā tvaśokasya vipulāṃ śākhāmālambya puṣpitām |
cintayāmāsa śokena bhartāraṃ bhagnamānasā || 6 ||
sā snāpayantī vipulau stanau netrajalasravaiḥ |
cintayantī na śokasya tadāntamadhigacchati || 7 ||
sā vepamānā patitā pravāte kadalī yathā |
rākṣasīnāṃ bhayatrastā vivarṇavadanābhavat || 8 ||
tasyāḥ sā dīrghavipulā vepantyā sītayā tadā |
dadṛśe kampinī veṇī vyālīva parisarpatī || 9 ||
sā niḥśvasantī duḥkhārtā śokopahatacetanā |
ārtā vyasṛjadaśrūṇi maithilī vilalāpa ca || 10 ||
hā rāmeti ca duḥkhārtā hā punarlakṣmaṇeti ca |
hā śvaśru mama kausalye hā sumitreti bhāminī || 11 ||
lokapravādaḥ satyo'yaṃ paṇḍitaiḥ samudāhṛtaḥ |
akāle durlabho mṛtyuḥ striyā vā puruṣasya vā || 12 ||
yadahamevaṃ krūrābhī rākṣasībhirihārditā |
jīvāmi hīnā rāmeṇa muhūrtamapi duḥkhitā || 13 ||
eṣālpapuṇyā kṛpaṇā vinaśiṣyāmyanāthavat |
samudramadhye nauḥ pūrṇā vāyuvegairivāhatā || 14 ||
bhartāraṃ tamapaśyantī rākṣasīvaśamāgatā |
sīdāmi khalu śokena kūlaṃ toyahataṃ yathā || 15 ||
taṃ padmadalapatrākṣaṃ siṃhavikrāntagāminam |
dhanyāḥ paśyanti me nāthaṃ kṛtajñaṃ priyavādinam || 16 ||
sarvathā tena hīnāyā rāmeṇa viditātmanā |
tīkṣṇaṃ viṣamivāsvādya durlabhaṃ mama jīvitam || 17 ||
kīdṛśaṃ tu mahāpāpaṃ mayā janmāntare kṛtam |
yanedaṃ prāpyate duḥkhaṃ mayā ghoraṃ sudāruṇam || 18 ||
jīvitaṃ tyaktumicchāmi śokena mahatā vṛtā |
rākṣasībhiśca rakṣantyā rāmo nāsādyate mayā || 19 ||
dhigastu khalu mānuṣyaṃ dhigastu paravaśyatām |
na śakyaṃ yatparityaktumātmacchandena jīvitam || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.