ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତଥାଗତାଂ ତାଂ ଵ୍ଯଥିତାମନିନ୍ଦିତାଂ ଵ୍ଯପେତହର୍ଷାଂ ପରିଦୀନମାନସାମ୍ ।
ଶୁଭାଂ ନିମିତ୍ତାନି ଶୁଭାନି ଭେଜିରେ ନରଂ ଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟମିଵୋପଜୀଵିନଃ ॥ 1 ॥
ତସ୍ଯାଃ ଶୁଭଂ ଵାମମରାଲପକ୍ଷ୍ମ ରାଜୀଵୃତଂ କୃଷ୍ଣଵିଶାଲଶୁକ୍ଲମ୍ ।
ପ୍ରାସ୍ପନ୍ଦତୈକଂ ନଯନଂ ସୁକେଶ୍ଯା ମୀନାହତଂ ପଦ୍ମମିଵାଭିତାମ୍ରମ୍ ॥ 2 ॥
ଭୁଜଶ୍ଚ ଚାର୍ଵଞ୍ଚିତପୀନଵୃତ୍ତଃ ପରାର୍ଥ୍ଯକାଲାଗରୁଚନ୍ଦନାର୍ହଃ ।
ଅନୁତ୍ତମେନାଧ୍ଯୁଷିତଃ ପ୍ରିଯେଣ ଚିରେଣ ଵାମଃ ସମଵେପତାଽଶୁ ॥ 3 ॥
ଗଜେନ୍ଦ୍ରହସ୍ତପ୍ରତିମଶ୍ଚ ପୀନ ସ୍ତଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋଃ ସମ୍ହତଯୋଃ ସୁଜାତଃ ।
ପ୍ରସ୍ପନ୍ଦମାନଃ ପୁନରୂରୁରସ୍ଯା ରାମଂ ପୁରସ୍ତାତ୍ ସ୍ଥିତମାଚଚକ୍ଷେ ॥ 4 ॥
ଶୁଭଂ ପୁନର୍ହେମସମାନଵର୍ଣ ମୀଷଦ୍ରଜୋଧ୍ଵସ୍ତମିଵାମଲାକ୍ଷ୍ଯାଃ ।
ଵାସ ସ୍ସ୍ଥିତାଯା ଶ୍ଶିଖରାଗ୍ରଦନ୍ତ୍ଯାଃ କିଞ୍ଚିତ୍ପରିସ୍ରଂସତ ଚାରୁଗାତ୍ଯ୍ରାଃ ॥ 5 ॥
ଏତୈର୍ନିମିତ୍ତୈରପରୈଶ୍ଚ ସୁଭ୍ରୂଃ ସମ୍ବୋଧିତା ପ୍ରାଗପି ସାଧୁ ସିଦ୍ଧୈଃ ।
ଵାତାତପକ୍ଲାନ୍ତମିଵ ପ୍ରଣଷ୍ଟଂ ଵର୍ଷେଣ ବୀଜଂ ପ୍ରତିସଞ୍ଜହର୍ଷ ॥ 6 ॥
ତସ୍ଯାଃ ପୁନର୍ବିମ୍ବଫଲାଧରୋଷ୍ଠଂ ସ୍ଵକ୍ଷିଭ୍ରୁକେଶାନ୍ତମରାଲପକ୍ଷ୍ମ ।
ଵକ୍ତ୍ରଂ ବଭାସେ ସିତଶୁକ୍ଲଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ରାହୋର୍ମୁଖାଚ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଇଵ ପ୍ରମୁକ୍ତଃ ॥ 7 ॥
ସା ଵୀତଶୋକା ଵ୍ଯପନୀତତନ୍ଦ୍ରୀ ଶାନ୍ତଜ୍ଵରା ହର୍ଷଵିବୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵା ।
ଅଶୋଭତାର୍ଯା ଵଦନେନ ଶୁକ୍ଲେ ଶୀତାଂଶୁନା ରାତ୍ରିରିଵୋଦିତେନ ॥ 8 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡେ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकोनत्रिंशस्सर्गः ।
तथागतां तां व्यथितामनिन्दितां व्यपेतहर्षां परिदीनमानसाम् ।
शुभां निमित्तानि शुभानि भेजिरे नरं श्रिया जुष्टमिवोपजीविनः ॥ 1 ॥
तस्याः शुभं वाममरालपक्ष्म राजीवृतं कृष्णविशालशुक्लम् ।
प्रास्पन्दतैकं नयनं सुकेश्या मीनाहतं पद्ममिवाभिताम्रम् ॥ 2 ॥
भुजश्च चार्वञ्चितपीनवृत्तः परार्थ्यकालागरुचन्दनार्हः ।
अनुत्तमेनाध्युषितः प्रियेण चिरेण वामः समवेपताऽशु ॥ 3 ॥
गजेन्द्रहस्तप्रतिमश्च पीन स्तयोर्द्वयोः सम्हतयोः सुजातः ।
प्रस्पन्दमानः पुनरूरुरस्या रामं पुरस्तात् स्थितमाचचक्षे ॥ 4 ॥
शुभं पुनर्हेमसमानवर्ण मीषद्रजोध्वस्तमिवामलाक्ष्याः ।
वास स्स्थिताया श्शिखराग्रदन्त्याः किञ्चित्परिस्रंसत चारुगात्य्राः ॥ 5 ॥
एतैर्निमित्तैरपरैश्च सुभ्रूः सम्बोधिता प्रागपि साधु सिद्धैः ।
वातातपक्लान्तमिव प्रणष्टं वर्षेण बीजं प्रतिसञ्जहर्ष ॥ 6 ॥
तस्याः पुनर्बिम्बफलाधरोष्ठं स्वक्षिभ्रुकेशान्तमरालपक्ष्म ।
वक्त्रं बभासे सितशुक्लदंष्ट्रं राहोर्मुखाच्चन्द्र इव प्रमुक्तः ॥ 7 ॥
सा वीतशोका व्यपनीततन्द्री शान्तज्वरा हर्षविबुद्धसत्त्वा ।
अशोभतार्या वदनेन शुक्ले शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन ॥ 8 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.