શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુન્દરકાણ્ડમ્ ।
અથ એકોનત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
તથાગતાં તાં વ્યથિતામનિન્દિતાં વ્યપેતહર્ષાં પરિદીનમાનસામ્ ।
શુભાં નિમિત્તાનિ શુભાનિ ભેજિરે નરં શ્રિયા જુષ્ટમિવોપજીવિનઃ ॥ 1 ॥
તસ્યાઃ શુભં વામમરાલપક્ષ્મ રાજીવૃતં કૃષ્ણવિશાલશુક્લમ્ ।
પ્રાસ્પન્દતૈકં નયનં સુકેશ્યા મીનાહતં પદ્મમિવાભિતામ્રમ્ ॥ 2 ॥
ભુજશ્ચ ચાર્વઞ્ચિતપીનવૃત્તઃ પરાર્થ્યકાલાગરુચન્દનાર્હઃ ।
અનુત્તમેનાધ્યુષિતઃ પ્રિયેણ ચિરેણ વામઃ સમવેપતાઽશુ ॥ 3 ॥
ગજેન્દ્રહસ્તપ્રતિમશ્ચ પીન સ્તયોર્દ્વયોઃ સમ્હતયોઃ સુજાતઃ ।
પ્રસ્પન્દમાનઃ પુનરૂરુરસ્યા રામં પુરસ્તાત્ સ્થિતમાચચક્ષે ॥ 4 ॥
શુભં પુનર્હેમસમાનવર્ણ મીષદ્રજોધ્વસ્તમિવામલાક્ષ્યાઃ ।
વાસ સ્સ્થિતાયા શ્શિખરાગ્રદન્ત્યાઃ કિઞ્ચિત્પરિસ્રંસત ચારુગાત્ય્રાઃ ॥ 5 ॥
એતૈર્નિમિત્તૈરપરૈશ્ચ સુભ્રૂઃ સમ્બોધિતા પ્રાગપિ સાધુ સિદ્ધૈઃ ।
વાતાતપક્લાન્તમિવ પ્રણષ્ટં વર્ષેણ બીજં પ્રતિસઞ્જહર્ષ ॥ 6 ॥
તસ્યાઃ પુનર્બિમ્બફલાધરોષ્ઠં સ્વક્ષિભ્રુકેશાન્તમરાલપક્ષ્મ ।
વક્ત્રં બભાસે સિતશુક્લદંષ્ટ્રં રાહોર્મુખાચ્ચન્દ્ર ઇવ પ્રમુક્તઃ ॥ 7 ॥
સા વીતશોકા વ્યપનીતતન્દ્રી શાન્તજ્વરા હર્ષવિબુદ્ધસત્ત્વા ।
અશોભતાર્યા વદનેન શુક્લે શીતાંશુના રાત્રિરિવોદિતેન ॥ 8 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુન્દરકાણ્ડે એકોનત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकोनत्रिंशस्सर्गः ।
तथागतां तां व्यथितामनिन्दितां व्यपेतहर्षां परिदीनमानसाम् ।
शुभां निमित्तानि शुभानि भेजिरे नरं श्रिया जुष्टमिवोपजीविनः ॥ 1 ॥
तस्याः शुभं वाममरालपक्ष्म राजीवृतं कृष्णविशालशुक्लम् ।
प्रास्पन्दतैकं नयनं सुकेश्या मीनाहतं पद्ममिवाभिताम्रम् ॥ 2 ॥
भुजश्च चार्वञ्चितपीनवृत्तः परार्थ्यकालागरुचन्दनार्हः ।
अनुत्तमेनाध्युषितः प्रियेण चिरेण वामः समवेपताऽशु ॥ 3 ॥
गजेन्द्रहस्तप्रतिमश्च पीन स्तयोर्द्वयोः सम्हतयोः सुजातः ।
प्रस्पन्दमानः पुनरूरुरस्या रामं पुरस्तात् स्थितमाचचक्षे ॥ 4 ॥
शुभं पुनर्हेमसमानवर्ण मीषद्रजोध्वस्तमिवामलाक्ष्याः ।
वास स्स्थिताया श्शिखराग्रदन्त्याः किञ्चित्परिस्रंसत चारुगात्य्राः ॥ 5 ॥
एतैर्निमित्तैरपरैश्च सुभ्रूः सम्बोधिता प्रागपि साधु सिद्धैः ।
वातातपक्लान्तमिव प्रणष्टं वर्षेण बीजं प्रतिसञ्जहर्ष ॥ 6 ॥
तस्याः पुनर्बिम्बफलाधरोष्ठं स्वक्षिभ्रुकेशान्तमरालपक्ष्म ।
वक्त्रं बभासे सितशुक्लदंष्ट्रं राहोर्मुखाच्चन्द्र इव प्रमुक्तः ॥ 7 ॥
सा वीतशोका व्यपनीततन्द्री शान्तज्वरा हर्षविबुद्धसत्त्वा ।
अशोभतार्या वदनेन शुक्ले शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन ॥ 8 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.