𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌏𑌕𑍋𑌨𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌥𑌾𑌗𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌾𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌥𑌿𑌤𑌾𑌮𑌨𑌿𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌪𑍇𑌤𑌹𑌰𑍍𑌷𑌾𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌦𑍀𑌨𑌮𑌾𑌨𑌸𑌾𑌮𑍍 ।
𑌶𑍁𑌭𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌶𑍁𑌭𑌾𑌨𑌿 𑌭𑍇𑌜𑌿𑌰𑍇 𑌨𑌰𑌂 𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 𑌜𑍁𑌷𑍍𑌟𑌮𑌿𑌵𑍋𑌪𑌜𑍀𑌵𑌿𑌨𑌃 ॥ 1 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌶𑍁𑌭𑌂 𑌵𑌾𑌮𑌮𑌰𑌾𑌲𑌪𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮 𑌰𑌾𑌜𑍀𑌵𑍃𑌤𑌂 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑍍𑌪𑌨𑍍𑌦𑌤𑍈𑌕𑌂 𑌨𑌯𑌨𑌂 𑌸𑍁𑌕𑍇𑌶𑍍𑌯𑌾 𑌮𑍀𑌨𑌾𑌹𑌤𑌂 𑌪𑌦𑍍𑌮𑌮𑌿𑌵𑌾𑌭𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍𑌰𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌭𑍁𑌜𑌶𑍍𑌚 𑌚𑌾𑌰𑍍𑌵𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑌪𑍀𑌨𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌃 𑌪𑌰𑌾𑌰𑍍𑌥𑍍𑌯𑌕𑌾𑌲𑌾𑌗𑌰𑍁𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌾𑌰𑍍𑌹𑌃 ।
𑌅𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑍇𑌨𑌾𑌧𑍍𑌯𑍁𑌷𑌿𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑍇𑌣 𑌚𑌿𑌰𑍇𑌣 𑌵𑌾𑌮𑌃 𑌸𑌮𑌵𑍇𑌪𑌤𑌾𑌽𑌶𑍁 ॥ 3 ॥
𑌗𑌜𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍀𑌨 𑌸𑍍𑌤𑌯𑍋𑌰𑍍𑌦𑍍𑌵𑌯𑍋𑌃 𑌸𑌮𑍍𑌹𑌤𑌯𑍋𑌃 𑌸𑍁𑌜𑌾𑌤𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌪𑌨𑍍𑌦𑌮𑌾𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍂𑌰𑍁𑌰𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌤𑍍 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑌾𑌚𑌚𑌕𑍍𑌷𑍇 ॥ 4 ॥
𑌶𑍁𑌭𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌹𑍇𑌮𑌸𑌮𑌾𑌨𑌵𑌰𑍍𑌣 𑌮𑍀𑌷𑌦𑍍𑌰𑌜𑍋𑌧𑍍𑌵𑌸𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌃 ।
𑌵𑌾𑌸 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌯𑌾 𑌶𑍍𑌶𑌿𑌖𑌰𑌾𑌗𑍍𑌰𑌦𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌪𑌰𑌿𑌸𑍍𑌰𑌂𑌸𑌤 𑌚𑌾𑌰𑍁𑌗𑌾𑌤𑍍𑌯𑍍𑌰𑌾𑌃 ॥ 5 ॥
𑌏𑌤𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑍈𑌰𑌪𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍁𑌭𑍍𑌰𑍂𑌃 𑌸𑌮𑍍𑌬𑍋𑌧𑌿𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌗𑌪𑌿 𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑍈𑌃 ।
𑌵𑌾𑌤𑌾𑌤𑌪𑌕𑍍𑌲𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌣𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌵𑌰𑍍𑌷𑍇𑌣 𑌬𑍀𑌜𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌸𑌞𑍍𑌜𑌹𑌰𑍍𑌷 ॥ 6 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌬𑌿𑌮𑍍𑌬𑌫𑌲𑌾𑌧𑌰𑍋𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌕𑍍𑌷𑌿𑌭𑍍𑌰𑍁𑌕𑍇𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌰𑌾𑌲𑌪𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮 ।
𑌵𑌕𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌬𑌭𑌾𑌸𑍇 𑌸𑌿𑌤𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌂 𑌰𑌾𑌹𑍋𑌰𑍍𑌮𑍁𑌖𑌾𑌚𑍍𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰 𑌇𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌃 ॥ 7 ॥
𑌸𑌾 𑌵𑍀𑌤𑌶𑍋𑌕𑌾 𑌵𑍍𑌯𑌪𑌨𑍀𑌤𑌤𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍀 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌜𑍍𑌵𑌰𑌾 𑌹𑌰𑍍𑌷𑌵𑌿𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 ।
𑌅𑌶𑍋𑌭𑌤𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌦𑌨𑍇𑌨 𑌶𑍁𑌕𑍍𑌲𑍇 𑌶𑍀𑌤𑌾𑌂𑌶𑍁𑌨𑌾 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌿𑌰𑌿𑌵𑍋𑌦𑌿𑌤𑍇𑌨 ॥ 8 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌏𑌕𑍋𑌨𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकोनत्रिंशस्सर्गः ।
तथागतां तां व्यथितामनिन्दितां व्यपेतहर्षां परिदीनमानसाम् ।
शुभां निमित्तानि शुभानि भेजिरे नरं श्रिया जुष्टमिवोपजीविनः ॥ 1 ॥
तस्याः शुभं वाममरालपक्ष्म राजीवृतं कृष्णविशालशुक्लम् ।
प्रास्पन्दतैकं नयनं सुकेश्या मीनाहतं पद्ममिवाभिताम्रम् ॥ 2 ॥
भुजश्च चार्वञ्चितपीनवृत्तः परार्थ्यकालागरुचन्दनार्हः ।
अनुत्तमेनाध्युषितः प्रियेण चिरेण वामः समवेपताऽशु ॥ 3 ॥
गजेन्द्रहस्तप्रतिमश्च पीन स्तयोर्द्वयोः सम्हतयोः सुजातः ।
प्रस्पन्दमानः पुनरूरुरस्या रामं पुरस्तात् स्थितमाचचक्षे ॥ 4 ॥
शुभं पुनर्हेमसमानवर्ण मीषद्रजोध्वस्तमिवामलाक्ष्याः ।
वास स्स्थिताया श्शिखराग्रदन्त्याः किञ्चित्परिस्रंसत चारुगात्य्राः ॥ 5 ॥
एतैर्निमित्तैरपरैश्च सुभ्रूः सम्बोधिता प्रागपि साधु सिद्धैः ।
वातातपक्लान्तमिव प्रणष्टं वर्षेण बीजं प्रतिसञ्जहर्ष ॥ 6 ॥
तस्याः पुनर्बिम्बफलाधरोष्ठं स्वक्षिभ्रुकेशान्तमरालपक्ष्म ।
वक्त्रं बभासे सितशुक्लदंष्ट्रं राहोर्मुखाच्चन्द्र इव प्रमुक्तः ॥ 7 ॥
सा वीतशोका व्यपनीततन्द्री शान्तज्वरा हर्षविबुद्धसत्त्वा ।
अशोभतार्या वदनेन शुक्ले शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन ॥ 8 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.