শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে সুন্দরকাণ্ডম্ ।
অথ একোনত্রিংশস্সর্গঃ ।
তথাগতাং তাং ব্যথিতামনিন্দিতাং ব্যপেতহর্ষাং পরিদীনমানসাম্ ।
শুভাং নিমিত্তানি শুভানি ভেজিরে নরং শ্রিযা জুষ্টমিবোপজীবিনঃ ॥ 1 ॥
তস্যাঃ শুভং বামমরালপক্ষ্ম রাজীবৃতং কৃষ্ণবিশালশুক্লম্ ।
প্রাস্পন্দতৈকং নযনং সুকেশ্যা মীনাহতং পদ্মমিবাভিতাম্রম্ ॥ 2 ॥
ভুজশ্চ চার্বঞ্চিতপীনবৃত্তঃ পরার্থ্যকালাগরুচন্দনার্হঃ ।
অনুত্তমেনাধ্যুষিতঃ প্রিযেণ চিরেণ বামঃ সমবেপতাঽশু ॥ 3 ॥
গজেন্দ্রহস্তপ্রতিমশ্চ পীন স্তযোর্দ্বযোঃ সম্হতযোঃ সুজাতঃ ।
প্রস্পন্দমানঃ পুনরূরুরস্যা রামং পুরস্তাত্ স্থিতমাচচক্ষে ॥ 4 ॥
শুভং পুনর্হেমসমানবর্ণ মীষদ্রজোধ্বস্তমিবামলাক্ষ্যাঃ ।
বাস স্স্থিতাযা শ্শিখরাগ্রদন্ত্যাঃ কিঞ্চিত্পরিস্রংসত চারুগাত্য্রাঃ ॥ 5 ॥
এতৈর্নিমিত্তৈরপরৈশ্চ সুভ্রূঃ সম্বোধিতা প্রাগপি সাধু সিদ্ধৈঃ ।
বাতাতপক্লান্তমিব প্রণষ্টং বর্ষেণ বীজং প্রতিসঞ্জহর্ষ ॥ 6 ॥
তস্যাঃ পুনর্বিম্বফলাধরোষ্ঠং স্বক্ষিভ্রুকেশান্তমরালপক্ষ্ম ।
বক্ত্রং বভাসে সিতশুক্লদংষ্ট্রং রাহোর্মুখাচ্চন্দ্র ইব প্রমুক্তঃ ॥ 7 ॥
সা বীতশোকা ব্যপনীততন্দ্রী শান্তজ্বরা হর্ষবিবুদ্ধসত্ত্বা ।
অশোভতার্যা বদনেন শুক্লে শীতাংশুনা রাত্রিরিবোদিতেন ॥ 8 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে সুন্দরকাণ্ডে একোনত্রিংশস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकोनत्रिंशस्सर्गः ।
तथागतां तां व्यथितामनिन्दितां व्यपेतहर्षां परिदीनमानसाम् ।
शुभां निमित्तानि शुभानि भेजिरे नरं श्रिया जुष्टमिवोपजीविनः ॥ 1 ॥
तस्याः शुभं वाममरालपक्ष्म राजीवृतं कृष्णविशालशुक्लम् ।
प्रास्पन्दतैकं नयनं सुकेश्या मीनाहतं पद्ममिवाभिताम्रम् ॥ 2 ॥
भुजश्च चार्वञ्चितपीनवृत्तः परार्थ्यकालागरुचन्दनार्हः ।
अनुत्तमेनाध्युषितः प्रियेण चिरेण वामः समवेपताऽशु ॥ 3 ॥
गजेन्द्रहस्तप्रतिमश्च पीन स्तयोर्द्वयोः सम्हतयोः सुजातः ।
प्रस्पन्दमानः पुनरूरुरस्या रामं पुरस्तात् स्थितमाचचक्षे ॥ 4 ॥
शुभं पुनर्हेमसमानवर्ण मीषद्रजोध्वस्तमिवामलाक्ष्याः ।
वास स्स्थिताया श्शिखराग्रदन्त्याः किञ्चित्परिस्रंसत चारुगात्य्राः ॥ 5 ॥
एतैर्निमित्तैरपरैश्च सुभ्रूः सम्बोधिता प्रागपि साधु सिद्धैः ।
वातातपक्लान्तमिव प्रणष्टं वर्षेण बीजं प्रतिसञ्जहर्ष ॥ 6 ॥
तस्याः पुनर्बिम्बफलाधरोष्ठं स्वक्षिभ्रुकेशान्तमरालपक्ष्म ।
वक्त्रं बभासे सितशुक्लदंष्ट्रं राहोर्मुखाच्चन्द्र इव प्रमुक्तः ॥ 7 ॥
सा वीतशोका व्यपनीततन्द्री शान्तज्वरा हर्षविबुद्धसत्त्वा ।
अशोभतार्या वदनेन शुक्ले शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन ॥ 8 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.