ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਥਾਗਤਾਂ ਤਾਂ ਵ੍ਯਥਿਤਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਂ ਵ੍ਯਪੇਤਹਰ੍षਾਂ ਪਰਿਦੀਨਮਾਨਸਾਮ੍ ।
ਸ਼ੁਭਾਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਭੇਜਿਰੇ ਨਰਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਜੁष੍ਟਮਿਵੋਪਜੀਵਿਨਃ ॥ 1 ॥
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਮਮਰਾਲਪਕ੍ष੍ਮ ਰਾਜੀਵृਤਂ ਕृष੍ਣਵਿਸ਼ਾਲਸ਼ੁਕ੍ਲਮ੍ ।
ਪ੍ਰਾਸ੍ਪਨ੍ਦਤੈਕਂ ਨਯਨਂ ਸੁਕੇਸ਼੍ਯਾ ਮੀਨਾਹਤਂ ਪਦ੍ਮਮਿਵਾਭਿਤਾਮ੍ਰਮ੍ ॥ 2 ॥
ਭੁਜਸ਼੍ਚ ਚਾਰ੍ਵਞ੍ਚਿਤਪੀਨਵृਤ੍ਤਃ ਪਰਾਰ੍ਥ੍ਯਕਾਲਾਗਰੁਚਨ੍ਦਨਾਰ੍ਹਃ ।
ਅਨੁਤ੍ਤਮੇਨਾਧ੍ਯੁषਿਤਃ ਪ੍ਰਿਯੇਣ ਚਿਰੇਣ ਵਾਮਃ ਸਮਵੇਪਤਾऽਸ਼ੁ ॥ 3 ॥
ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਹਸ੍ਤਪ੍ਰਤਿਮਸ਼੍ਚ ਪੀਨ ਸ੍ਤਯੋਰ੍ਦ੍ਵਯੋਃ ਸਮ੍ਹਤਯੋਃ ਸੁਜਾਤਃ ।
ਪ੍ਰਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਨਃ ਪੁਨਰੂਰੁਰਸ੍ਯਾ ਰਾਮਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ਸ੍ਥਿਤਮਾਚਚਕ੍षੇ ॥ 4 ॥
ਸ਼ੁਭਂ ਪੁਨਰ੍ਹੇਮਸਮਾਨਵਰ੍ਣ ਮੀषਦ੍ਰਜੋਧ੍ਵਸ੍ਤਮਿਵਾਮਲਾਕ੍ष੍ਯਾਃ ।
ਵਾਸ ਸ੍ਸ੍ਥਿਤਾਯਾ ਸ਼੍ਸ਼ਿਖਰਾਗ੍ਰਦਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪਰਿਸ੍ਰਂਸਤ ਚਾਰੁਗਾਤ੍ਯ੍ਰਾਃ ॥ 5 ॥
ਏਤੈਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤੈਰਪਰੈਸ਼੍ਚ ਸੁਭ੍ਰੂਃ ਸਮ੍ਬੋਧਿਤਾ ਪ੍ਰਾਗਪਿ ਸਾਧੁ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ।
ਵਾਤਾਤਪਕ੍ਲਾਨ੍ਤਮਿਵ ਪ੍ਰਣष੍ਟਂ ਵਰ੍षੇਣ ਬੀਜਂ ਪ੍ਰਤਿਸਞ੍ਜਹਰ੍ष ॥ 6 ॥
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਨਰ੍ਬਿਮ੍ਬਫਲਾਧਰੋष੍ਠਂ ਸ੍ਵਕ੍षਿਭ੍ਰੁਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਮਰਾਲਪਕ੍ष੍ਮ ।
ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਬਭਾਸੇ ਸਿਤਸ਼ੁਕ੍ਲਦਂष੍ਟ੍ਰਂ ਰਾਹੋਰ੍ਮੁਖਾਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵ ਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਃ ॥ 7 ॥
ਸਾ ਵੀਤਸ਼ੋਕਾ ਵ੍ਯਪਨੀਤਤਨ੍ਦ੍ਰੀ ਸ਼ਾਨ੍ਤਜ੍ਵਰਾ ਹਰ੍षਵਿਬੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ।
ਅਸ਼ੋਭਤਾਰ੍ਯਾ ਵਦਨੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਨਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰਿਵੋਦਿਤੇਨ ॥ 8 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकोनत्रिंशस्सर्गः ।
तथागतां तां व्यथितामनिन्दितां व्यपेतहर्षां परिदीनमानसाम् ।
शुभां निमित्तानि शुभानि भेजिरे नरं श्रिया जुष्टमिवोपजीविनः ॥ 1 ॥
तस्याः शुभं वाममरालपक्ष्म राजीवृतं कृष्णविशालशुक्लम् ।
प्रास्पन्दतैकं नयनं सुकेश्या मीनाहतं पद्ममिवाभिताम्रम् ॥ 2 ॥
भुजश्च चार्वञ्चितपीनवृत्तः परार्थ्यकालागरुचन्दनार्हः ।
अनुत्तमेनाध्युषितः प्रियेण चिरेण वामः समवेपताऽशु ॥ 3 ॥
गजेन्द्रहस्तप्रतिमश्च पीन स्तयोर्द्वयोः सम्हतयोः सुजातः ।
प्रस्पन्दमानः पुनरूरुरस्या रामं पुरस्तात् स्थितमाचचक्षे ॥ 4 ॥
शुभं पुनर्हेमसमानवर्ण मीषद्रजोध्वस्तमिवामलाक्ष्याः ।
वास स्स्थिताया श्शिखराग्रदन्त्याः किञ्चित्परिस्रंसत चारुगात्य्राः ॥ 5 ॥
एतैर्निमित्तैरपरैश्च सुभ्रूः सम्बोधिता प्रागपि साधु सिद्धैः ।
वातातपक्लान्तमिव प्रणष्टं वर्षेण बीजं प्रतिसञ्जहर्ष ॥ 6 ॥
तस्याः पुनर्बिम्बफलाधरोष्ठं स्वक्षिभ्रुकेशान्तमरालपक्ष्म ।
वक्त्रं बभासे सितशुक्लदंष्ट्रं राहोर्मुखाच्चन्द्र इव प्रमुक्तः ॥ 7 ॥
सा वीतशोका व्यपनीततन्द्री शान्तज्वरा हर्षविबुद्धसत्त्वा ।
अशोभतार्या वदनेन शुक्ले शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन ॥ 8 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekonatriṃśassargaḥ |
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekonatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.