ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸਾ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਦ੍ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਮਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਤਾ ।
ਸੀਤਾ ਵਿਤਤ੍ਰਾਸ ਯਥਾ ਵਨਾਨ੍ਤੇ ਸਿਂਹਾਭਿਪਨ੍ਨਾ ਗਜਰਾਜਕਨ੍ਯਾ ॥ 1 ॥
ਸਾ ਰਾਕ੍षਸੀਮਧ੍ਯਗਤਾ ਚ ਭੀਰੁ ਰ੍ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ਭृਸ਼ਂ ਰਾਵਣਤਰ੍ਜਿਤਾ ਚ ।
ਕਾਨ੍ਤਾਰਮਧ੍ਯੇ ਵਿਜਨੇ ਵਿਸृष੍ਟਾ ਬਾਲੇਵ ਕਨ੍ਯਾ ਵਿਲਲਾਪ ਸੀਤਾ ॥ 2 ॥
ਸਤ੍ਯਂ ਬਤੇਦਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਨਾਕਾਲਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤਃ ।
ਯਤ੍ਰਾਹਮੇਵਂ ਪਰਿਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯਮਾਨਾ ਜੀਵਾਮਿ ਦੀਨਾ ਕ੍षਣਮਪ੍ਯਪੁਣ੍ਯਾ ॥ 3 ॥
ਸੁਖਾਦ੍ਵਿਹੀਨਂ ਬਹੁਦੁਃਖਪੂਰ੍ਣ ਮਿਦਂ ਤੁ ਨੂਨਂ ਹृਦਯਂ ਸ੍ਥਿਰਂ ਮੇ ।
ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਯਨ੍ਨ ਸਹਸ੍ਰਧਾऽਦ੍ਯ ਵਜ੍ਰਾਹਤਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਵਾਚਲਸ੍ਯ ॥ 4 ॥
ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਦੋषੋ ਮਮ ਨੂਨਮਤ੍ਰ ਵਧ੍ਯਾਹਮਸ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਯ ।
ਭਾਵਂ ਨ ਚਾਸ੍ਯਾਹਮਨੁਪ੍ਰਦਾਤੁ ਮਲਂ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਿਵਾਦ੍ਵਿਜਾਯ ॥ 5 ॥
ਨੂਨਂ ਮਮਾਙ੍ਗਾਨ੍ਯਚਿਰਾਦਨਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਛੇਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ।
ਤਸ੍ਮਿਨਨਾਗਚ੍ਛਤਿ ਲੋਕਨਾਥੇ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਜਨ੍ਤੋਰਿਵ ਸ਼ਲ੍ਯਕृਨ੍ਤਃ ॥ 6 ॥
ਦੁਃਖਂ ਬਤੇਦਂ ਮਮ ਦੁਃਖਿਤਾਯਾ ਮਾਸੌ ਚਿਰਾਯਾਧਿਗਮਿष੍ਯਤੋ ਦ੍ਵੌ ।
ਬਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਧ੍ਯਸ੍ਯ ਤਥਾ ਨਿਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਰਾਜਾਪਰਾਧਾਦਿਵ ਤਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ॥ 7 ॥
ਹਾ ਰਾਮ ਹਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣ ਹਾ ਸੁਮਿਤ੍ਰੇ ਹਾ ਰਾਮਮਾਤਃ ਸਹ ਮੇ ਜਨਨ੍ਯਾ ।
ਏषਾ ਵਿਪਦ੍ਯਾਮ੍ਯਹਮਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਨੌਰਿਵ ਮੂਢਵਾਤਾ ॥ 8 ॥
ਤਰਸ੍ਵਿਨੌ ਧਾਰਯਤਾ ਮृਗਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਰੂਪਂ ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੌ ।
ਨੂਨਂ ਵਿਸ਼ਸ੍ਤੌ ਮਮ ਕਾਰਣਾਤ੍ਤੌ ਸਿਂਹਰ੍षਭੌ ਦ੍ਵਾਵਿਵ ਵੈਦ੍ਯੁਤੇਨ ॥ 9 ॥
ਨੂਨਂ ਸ ਕਾਲੋ ਮृਗਰੂਪਧਾਰੀ ਮਾਮਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾਂ ਲੁਲੁਭੇ ਤਦਾਨੀਮ੍ ।
ਯਤ੍ਰਾਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਮੂਢਾ ਰਾਮਾਨੁਜਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਜਂ ਚ ॥ 10 ॥
ਹਾ ਰਾਮ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੋ ਹਾ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਾਨਵਕ੍ਤ੍ਰ ।
ਹਾ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਹਿਤਃ ਪ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਵਧ੍ਯਾਂ ਨ ਮਾਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਹਿ ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਅਨਨ੍ਯ ਦੈਵਤ੍ਵਮਿਯਂ ਕ੍षਮਾ ਚ ਭੂਮੌ ਚ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਨਿਯਮਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮੇ ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਤ੍ਵਂ ਵਿਫਲਂ ਮਮੇਦਂ ਕृਤਂ ਕृਤਘ੍ਨੇष੍ਵਿਵ ਮਾਨੁषਾਣਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਮੋਘੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਰਿਤੋ ਮਯਾਯਂ ਤਥੈਕਪਤ੍ਨੀਤ੍ਵਾਮਿਦਂ ਨਿਰਰ੍ਥਮ੍ ।
ਯਾ ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕृਸ਼ਾ ਵਿਵਰ੍ਣਾ ਹੀਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਙ੍ਗਮਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ॥ 13 ॥
ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਦੇਸ਼ਂ ਨਿਯਮੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਨਾਨ੍ਨਿਵृਤ੍ਤਸ਼੍ਚਰਿਤਵ੍ਰਤਸ਼੍ਚ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ੍ਤੁ ਮਨ੍ਯੇ ਵਿਪੁਲੇਕ੍षਣਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਂਸ੍ਯਸੇ ਵੀਤਭਯਃ ਕृਤਾਰ੍ਥਃ ॥ 14 ॥
ਅਹਂ ਤੁ ਰਾਮ ਤ੍ਵਯਿ ਜਾਤਕਾਮਾ ਚਿਰਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਨਿਬਦ੍ਧਭਾਵਾ ।
ਮੋਘਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾਥ ਤਪੋ ਵ੍ਰਤਞ੍ਚ ਤ੍ਯਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਧਿਗ੍ਜੀਵਿਤਮਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਸਾ ਜੀਵਿਤਂ ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਹਂ ਤ੍ਯਜੇਯਂ ਵਿषੇਣ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਤੇਨ ਵਾਪਿ ।
ਵਿषਸ੍ਯ ਦਾਤਾ ਨ ਹਿ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿ ਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯ ॥ 16 ॥
ਇਤੀਵ ਦੇਵੀ ਬਹੁਧਾ ਵਿਲਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਰਾਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤੀ ।
ਪ੍ਰਵੇਪਮਾਨਾ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਕਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਨਗੋਤ੍ਤਮਂ ਪੁष੍ਪਿਤਮਾਸਸਾਦ ॥ 17 ॥
ਸਾ ਸ਼ੋਕਤਪ੍ਤਾ ਬਹੁਧਾ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸੀਤਾऽਥ ਵੇਣ੍ਯੁਦ੍ਗ੍ਰਥਨਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ।
ਉਦ੍ਬੁਧ੍ਯ ਵੇਣ੍ਯੁਦ੍ਗ੍ਰਥਨੇਨ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਹਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਯਮਸ੍ਯ ਮੂਲਮ੍ ॥ 18 ॥
ਉਪਸ੍ਥਿਤਾ ਸਾ ਮृਦੁਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੀ ਸ਼ਾਖਾਂ ਗृਹਤ੍ਵਾऽਧ ਨਗਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਵਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਰਾਮਾਨੁਜਂ ਸ੍ਵਂ ਚ ਕੁਲਂ ਸ਼ੁਭਾਙ੍ਗ੍ਯਾਃ ॥ 19 ॥
ਸ਼ੇਕਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਤਥਾ ਬਹੂਨਿ ਧੈਰ੍ਯਾਰ੍ਜਿਤਾਨਿ ਪ੍ਰਵਰਾਣਿ ਲੋਕੇ ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਤਦਾ ਬਭੂਵੁਃ ਪੁਰਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਯੁਪਲਕ੍षਿਤਾਨਿ ॥ 20 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha aṣṭāviṃśassargaḥ |
sā rākṣasendrasya vaco niśamya tadrāvaṇasyāpriyamapriyārtā |
sītā vitatrāsa yathā vanānte siṃhābhipannā gajarājakanyā || 1 ||
sā rākṣasīmadhyagatā ca bhīru rvāgbhirbhṛśaṃ rāvaṇatarjitā ca |
kāntāramadhye vijane visṛṣṭā bāleva kanyā vilalāpa sītā || 2 ||
satyaṃ batedaṃ pravadanti loke nākālamṛtyurbhavatīti santaḥ |
yatrāhamevaṃ paribhartsyamānā jīvāmi dīnā kṣaṇamapyapuṇyā || 3 ||
sukhādvihīnaṃ bahuduḥkhapūrṇa midaṃ tu nūnaṃ hṛdayaṃ sthiraṃ me |
viśīryate yanna sahasradhā'dya vajrāhataṃ śṛṅgamivācalasya || 4 ||
naivāsti doṣo mama nūnamatra vadhyāhamasyāpriyadarśanasya |
bhāvaṃ na cāsyāhamanupradātu malaṃ dvijo mantramivādvijāya || 5 ||
nūnaṃ mamāṅgānyacirādanāryaḥ śastraiśśitaiśchetsyati rākṣasendraḥ |
tasminanāgacchati lokanāthe garbhasthajantoriva śalyakṛntaḥ || 6 ||
duḥkhaṃ batedaṃ mama duḥkhitāyā māsau cirāyādhigamiṣyato dvau |
baddhasya vadhyasya tathā niśānte rājāparādhādiva taskarasya || 7 ||
hā rāma hā lakṣmaṇa hā sumitre hā rāmamātaḥ saha me jananyā |
eṣā vipadyāmyahamalpabhāgyā mahārṇave nauriva mūḍhavātā || 8 ||
tarasvinau dhārayatā mṛgasya sattvena rūpaṃ manujendraputrau |
nūnaṃ viśastau mama kāraṇāttau siṃharṣabhau dvāviva vaidyutena || 9 ||
nūnaṃ sa kālo mṛgarūpadhārī māmalpabhāgyāṃ lulubhe tadānīm |
yatrāryaputraṃ visasarja mūḍhā rāmānujaṃ lakṣmaṇapūrvajaṃ ca || 10 ||
hā rāma satyavrata dīrghabāho hā pūrṇacandrapratimānavaktra |
hā jīvalokasya hitaḥ priyaśca vadhyāṃ na māṃ vetsi hi rākṣasānām || 11 ||
ananya daivatvamiyaṃ kṣamā ca bhūmau ca śayyā niyamaśca dharme |
pativratātvaṃ viphalaṃ mamedaṃ kṛtaṃ kṛtaghneṣviva mānuṣāṇām || 12 ||
mogho hi dharmaścarito mayāyaṃ tathaikapatnītvāmidaṃ nirartham |
yā tvāṃ na paśyāmi kṛśā vivarṇā hīnā tvayā saṅgamane nirāśā || 13 ||
piturnideśaṃ niyamena kṛtvā vanānnivṛttaścaritavrataśca |
strībhistu manye vipulekṣaṇābhistvaṃ raṃsyase vītabhayaḥ kṛtārthaḥ || 14 ||
ahaṃ tu rāma tvayi jātakāmā ciraṃ vināśāya nibaddhabhāvā |
moghaṃ caritvātha tapo vratañca tyakṣyāmi dhigjīvitamalpabhāgyām || 15 ||
sā jīvitaṃ kṣipramahaṃ tyajeyaṃ viṣeṇa śastreṇa śitena vāpi |
viṣasya dātā na hi me'sti kaści cchastrasya vā veśmani rākṣasasya || 16 ||
itīva devī bahudhā vilapya sarvātmanā rāmamanusmarantī |
pravepamānā pariśuṣkavaktrā nagottamaṃ puṣpitamāsasāda || 17 ||
sā śokataptā bahudhā vicintya sītā'tha veṇyudgrathanaṃ gṛhītvā |
udbudhya veṇyudgrathanena śīghramahaṃ gamiṣyāmi yamasya mūlam || 18 ||
upasthitā sā mṛdusarvagātrī śākhāṃ gṛhatvā'dha nagasya tasya |
tasyāstu rāmaṃ pravicintayantyā rāmānujaṃ svaṃ ca kulaṃ śubhāṅgyāḥ || 19 ||
śekānimittāni tathā bahūni dhairyārjitāni pravarāṇi loke |
prādurnimittāni tadā babhūvuḥ purāpi siddhānyupalakṣitāni || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭāviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ अष्टाविंशस्सर्गः ।
सा राक्षसेन्द्रस्य वचो निशम्य तद्रावणस्याप्रियमप्रियार्ता ।
सीता वितत्रास यथा वनान्ते सिंहाभिपन्ना गजराजकन्या ॥ 1 ॥
सा राक्षसीमध्यगता च भीरु र्वाग्भिर्भृशं रावणतर्जिता च ।
कान्तारमध्ये विजने विसृष्टा बालेव कन्या विललाप सीता ॥ 2 ॥
सत्यं बतेदं प्रवदन्ति लोके नाकालमृत्युर्भवतीति सन्तः ।
यत्राहमेवं परिभर्त्स्यमाना जीवामि दीना क्षणमप्यपुण्या ॥ 3 ॥
सुखाद्विहीनं बहुदुःखपूर्ण मिदं तु नूनं हृदयं स्थिरं मे ।
विशीर्यते यन्न सहस्रधाऽद्य वज्राहतं शृङ्गमिवाचलस्य ॥ 4 ॥
नैवास्ति दोषो मम नूनमत्र वध्याहमस्याप्रियदर्शनस्य ।
भावं न चास्याहमनुप्रदातु मलं द्विजो मन्त्रमिवाद्विजाय ॥ 5 ॥
नूनं ममाङ्गान्यचिरादनार्यः शस्त्रैश्शितैश्छेत्स्यति राक्षसेन्द्रः ।
तस्मिननागच्छति लोकनाथे गर्भस्थजन्तोरिव शल्यकृन्तः ॥ 6 ॥
दुःखं बतेदं मम दुःखिताया मासौ चिरायाधिगमिष्यतो द्वौ ।
बद्धस्य वध्यस्य तथा निशान्ते राजापराधादिव तस्करस्य ॥ 7 ॥
हा राम हा लक्ष्मण हा सुमित्रे हा राममातः सह मे जनन्या ।
एषा विपद्याम्यहमल्पभाग्या महार्णवे नौरिव मूढवाता ॥ 8 ॥
तरस्विनौ धारयता मृगस्य सत्त्वेन रूपं मनुजेन्द्रपुत्रौ ।
नूनं विशस्तौ मम कारणात्तौ सिंहर्षभौ द्वाविव वैद्युतेन ॥ 9 ॥
नूनं स कालो मृगरूपधारी मामल्पभाग्यां लुलुभे तदानीम् ।
यत्रार्यपुत्रं विससर्ज मूढा रामानुजं लक्ष्मणपूर्वजं च ॥ 10 ॥
हा राम सत्यव्रत दीर्घबाहो हा पूर्णचन्द्रप्रतिमानवक्त्र ।
हा जीवलोकस्य हितः प्रियश्च वध्यां न मां वेत्सि हि राक्षसानाम् ॥ 11 ॥
अनन्य दैवत्वमियं क्षमा च भूमौ च शय्या नियमश्च धर्मे ।
पतिव्रतात्वं विफलं ममेदं कृतं कृतघ्नेष्विव मानुषाणाम् ॥ 12 ॥
मोघो हि धर्मश्चरितो मयायं तथैकपत्नीत्वामिदं निरर्थम् ।
या त्वां न पश्यामि कृशा विवर्णा हीना त्वया सङ्गमने निराशा ॥ 13 ॥
पितुर्निदेशं नियमेन कृत्वा वनान्निवृत्तश्चरितव्रतश्च ।
स्त्रीभिस्तु मन्ये विपुलेक्षणाभिस्त्वं रंस्यसे वीतभयः कृतार्थः ॥ 14 ॥
अहं तु राम त्वयि जातकामा चिरं विनाशाय निबद्धभावा ।
मोघं चरित्वाथ तपो व्रतञ्च त्यक्ष्यामि धिग्जीवितमल्पभाग्याम् ॥ 15 ॥
सा जीवितं क्षिप्रमहं त्यजेयं विषेण शस्त्रेण शितेन वापि ।
विषस्य दाता न हि मेऽस्ति कश्चि च्छस्त्रस्य वा वेश्मनि राक्षसस्य ॥ 16 ॥
इतीव देवी बहुधा विलप्य सर्वात्मना राममनुस्मरन्ती ।
प्रवेपमाना परिशुष्कवक्त्रा नगोत्तमं पुष्पितमाससाद ॥ 17 ॥
सा शोकतप्ता बहुधा विचिन्त्य सीताऽथ वेण्युद्ग्रथनं गृहीत्वा ।
उद्बुध्य वेण्युद्ग्रथनेन शीघ्रमहं गमिष्यामि यमस्य मूलम् ॥ 18 ॥
उपस्थिता सा मृदुसर्वगात्री शाखां गृहत्वाऽध नगस्य तस्य ।
तस्यास्तु रामं प्रविचिन्तयन्त्या रामानुजं स्वं च कुलं शुभाङ्ग्याः ॥ 19 ॥
शेकानिमित्तानि तथा बहूनि धैर्यार्जितानि प्रवराणि लोके ।
प्रादुर्निमित्तानि तदा बभूवुः पुरापि सिद्धान्युपलक्षितानि ॥ 20 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे अष्टाविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha aṣṭāviṃśassargaḥ |
sā rākṣasendrasya vaco niśamya tadrāvaṇasyāpriyamapriyārtā |
sītā vitatrāsa yathā vanānte siṃhābhipannā gajarājakanyā || 1 ||
sā rākṣasīmadhyagatā ca bhīru rvāgbhirbhṛśaṃ rāvaṇatarjitā ca |
kāntāramadhye vijane visṛṣṭā bāleva kanyā vilalāpa sītā || 2 ||
satyaṃ batedaṃ pravadanti loke nākālamṛtyurbhavatīti santaḥ |
yatrāhamevaṃ paribhartsyamānā jīvāmi dīnā kṣaṇamapyapuṇyā || 3 ||
sukhādvihīnaṃ bahuduḥkhapūrṇa midaṃ tu nūnaṃ hṛdayaṃ sthiraṃ me |
viśīryate yanna sahasradhā'dya vajrāhataṃ śṛṅgamivācalasya || 4 ||
naivāsti doṣo mama nūnamatra vadhyāhamasyāpriyadarśanasya |
bhāvaṃ na cāsyāhamanupradātu malaṃ dvijo mantramivādvijāya || 5 ||
nūnaṃ mamāṅgānyacirādanāryaḥ śastraiśśitaiśchetsyati rākṣasendraḥ |
tasminanāgacchati lokanāthe garbhasthajantoriva śalyakṛntaḥ || 6 ||
duḥkhaṃ batedaṃ mama duḥkhitāyā māsau cirāyādhigamiṣyato dvau |
baddhasya vadhyasya tathā niśānte rājāparādhādiva taskarasya || 7 ||
hā rāma hā lakṣmaṇa hā sumitre hā rāmamātaḥ saha me jananyā |
eṣā vipadyāmyahamalpabhāgyā mahārṇave nauriva mūḍhavātā || 8 ||
tarasvinau dhārayatā mṛgasya sattvena rūpaṃ manujendraputrau |
nūnaṃ viśastau mama kāraṇāttau siṃharṣabhau dvāviva vaidyutena || 9 ||
nūnaṃ sa kālo mṛgarūpadhārī māmalpabhāgyāṃ lulubhe tadānīm |
yatrāryaputraṃ visasarja mūḍhā rāmānujaṃ lakṣmaṇapūrvajaṃ ca || 10 ||
hā rāma satyavrata dīrghabāho hā pūrṇacandrapratimānavaktra |
hā jīvalokasya hitaḥ priyaśca vadhyāṃ na māṃ vetsi hi rākṣasānām || 11 ||
ananya daivatvamiyaṃ kṣamā ca bhūmau ca śayyā niyamaśca dharme |
pativratātvaṃ viphalaṃ mamedaṃ kṛtaṃ kṛtaghneṣviva mānuṣāṇām || 12 ||
mogho hi dharmaścarito mayāyaṃ tathaikapatnītvāmidaṃ nirartham |
yā tvāṃ na paśyāmi kṛśā vivarṇā hīnā tvayā saṅgamane nirāśā || 13 ||
piturnideśaṃ niyamena kṛtvā vanānnivṛttaścaritavrataśca |
strībhistu manye vipulekṣaṇābhistvaṃ raṃsyase vītabhayaḥ kṛtārthaḥ || 14 ||
ahaṃ tu rāma tvayi jātakāmā ciraṃ vināśāya nibaddhabhāvā |
moghaṃ caritvātha tapo vratañca tyakṣyāmi dhigjīvitamalpabhāgyām || 15 ||
sā jīvitaṃ kṣipramahaṃ tyajeyaṃ viṣeṇa śastreṇa śitena vāpi |
viṣasya dātā na hi me'sti kaści cchastrasya vā veśmani rākṣasasya || 16 ||
itīva devī bahudhā vilapya sarvātmanā rāmamanusmarantī |
pravepamānā pariśuṣkavaktrā nagottamaṃ puṣpitamāsasāda || 17 ||
sā śokataptā bahudhā vicintya sītā'tha veṇyudgrathanaṃ gṛhītvā |
udbudhya veṇyudgrathanena śīghramahaṃ gamiṣyāmi yamasya mūlam || 18 ||
upasthitā sā mṛdusarvagātrī śākhāṃ gṛhatvā'dha nagasya tasya |
tasyāstu rāmaṃ pravicintayantyā rāmānujaṃ svaṃ ca kulaṃ śubhāṅgyāḥ || 19 ||
śekānimittāni tathā bahūni dhairyārjitāni pravarāṇi loke |
prādurnimittāni tadā babhūvuḥ purāpi siddhānyupalakṣitāni || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭāviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.