📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.28 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.28 Sundarakanda - Ashtavimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸਾ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਦ੍ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਮਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਤਾ ।
ਸੀਤਾ ਵਿਤਤ੍ਰਾਸ ਯਥਾ ਵਨਾਨ੍ਤੇ ਸਿਂਹਾਭਿਪਨ੍ਨਾ ਗਜਰਾਜਕਨ੍ਯਾ ॥ 1 ॥
ਸਾ ਰਾਕ੍षਸੀਮਧ੍ਯਗਤਾ ਚ ਭੀਰੁ ਰ੍ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ਭृਸ਼ਂ ਰਾਵਣਤਰ੍ਜਿਤਾ ਚ ।
ਕਾਨ੍ਤਾਰਮਧ੍ਯੇ ਵਿਜਨੇ ਵਿਸृष੍ਟਾ ਬਾਲੇਵ ਕਨ੍ਯਾ ਵਿਲਲਾਪ ਸੀਤਾ ॥ 2 ॥
ਸਤ੍ਯਂ ਬਤੇਦਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਨਾਕਾਲਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤਃ ।
ਯਤ੍ਰਾਹਮੇਵਂ ਪਰਿਭਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯਮਾਨਾ ਜੀਵਾਮਿ ਦੀਨਾ ਕ੍षਣਮਪ੍ਯਪੁਣ੍ਯਾ ॥ 3 ॥
ਸੁਖਾਦ੍ਵਿਹੀਨਂ ਬਹੁਦੁਃਖਪੂਰ੍ਣ ਮਿਦਂ ਤੁ ਨੂਨਂ ਹृਦਯਂ ਸ੍ਥਿਰਂ ਮੇ ।
ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਯਨ੍ਨ ਸਹਸ੍ਰਧਾऽਦ੍ਯ ਵਜ੍ਰਾਹਤਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਵਾਚਲਸ੍ਯ ॥ 4 ॥
ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਦੋषੋ ਮਮ ਨੂਨਮਤ੍ਰ ਵਧ੍ਯਾਹਮਸ੍ਯਾਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਯ ।
ਭਾਵਂ ਨ ਚਾਸ੍ਯਾਹਮਨੁਪ੍ਰਦਾਤੁ ਮਲਂ ਦ੍ਵਿਜੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਿਵਾਦ੍ਵਿਜਾਯ ॥ 5 ॥
ਨੂਨਂ ਮਮਾਙ੍ਗਾਨ੍ਯਚਿਰਾਦਨਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਛੇਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ।
ਤਸ੍ਮਿਨਨਾਗਚ੍ਛਤਿ ਲੋਕਨਾਥੇ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਜਨ੍ਤੋਰਿਵ ਸ਼ਲ੍ਯਕृਨ੍ਤਃ ॥ 6 ॥
ਦੁਃਖਂ ਬਤੇਦਂ ਮਮ ਦੁਃਖਿਤਾਯਾ ਮਾਸੌ ਚਿਰਾਯਾਧਿਗਮਿष੍ਯਤੋ ਦ੍ਵੌ ।
ਬਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਧ੍ਯਸ੍ਯ ਤਥਾ ਨਿਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਰਾਜਾਪਰਾਧਾਦਿਵ ਤਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ॥ 7 ॥
ਹਾ ਰਾਮ ਹਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣ ਹਾ ਸੁਮਿਤ੍ਰੇ ਹਾ ਰਾਮਮਾਤਃ ਸਹ ਮੇ ਜਨਨ੍ਯਾ ।
ਏषਾ ਵਿਪਦ੍ਯਾਮ੍ਯਹਮਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਨੌਰਿਵ ਮੂਢਵਾਤਾ ॥ 8 ॥
ਤਰਸ੍ਵਿਨੌ ਧਾਰਯਤਾ ਮृਗਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਰੂਪਂ ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰੌ ।
ਨੂਨਂ ਵਿਸ਼ਸ੍ਤੌ ਮਮ ਕਾਰਣਾਤ੍ਤੌ ਸਿਂਹਰ੍षਭੌ ਦ੍ਵਾਵਿਵ ਵੈਦ੍ਯੁਤੇਨ ॥ 9 ॥
ਨੂਨਂ ਸ ਕਾਲੋ ਮृਗਰੂਪਧਾਰੀ ਮਾਮਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾਂ ਲੁਲੁਭੇ ਤਦਾਨੀਮ੍ ।
ਯਤ੍ਰਾਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਮੂਢਾ ਰਾਮਾਨੁਜਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਜਂ ਚ ॥ 10 ॥
ਹਾ ਰਾਮ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੋ ਹਾ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਾਨਵਕ੍ਤ੍ਰ ।
ਹਾ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਹਿਤਃ ਪ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਵਧ੍ਯਾਂ ਨ ਮਾਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਹਿ ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਅਨਨ੍ਯ ਦੈਵਤ੍ਵਮਿਯਂ ਕ੍षਮਾ ਚ ਭੂਮੌ ਚ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਨਿਯਮਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮੇ ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਤ੍ਵਂ ਵਿਫਲਂ ਮਮੇਦਂ ਕृਤਂ ਕृਤਘ੍ਨੇष੍ਵਿਵ ਮਾਨੁषਾਣਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਮੋਘੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਰਿਤੋ ਮਯਾਯਂ ਤਥੈਕਪਤ੍ਨੀਤ੍ਵਾਮਿਦਂ ਨਿਰਰ੍ਥਮ੍ ।
ਯਾ ਤ੍ਵਾਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕृਸ਼ਾ ਵਿਵਰ੍ਣਾ ਹੀਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਙ੍ਗਮਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ॥ 13 ॥
ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਦੇਸ਼ਂ ਨਿਯਮੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਨਾਨ੍ਨਿਵृਤ੍ਤਸ਼੍ਚਰਿਤਵ੍ਰਤਸ਼੍ਚ ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ੍ਤੁ ਮਨ੍ਯੇ ਵਿਪੁਲੇਕ੍षਣਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਂਸ੍ਯਸੇ ਵੀਤਭਯਃ ਕृਤਾਰ੍ਥਃ ॥ 14 ॥
ਅਹਂ ਤੁ ਰਾਮ ਤ੍ਵਯਿ ਜਾਤਕਾਮਾ ਚਿਰਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਨਿਬਦ੍ਧਭਾਵਾ ।
ਮੋਘਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾਥ ਤਪੋ ਵ੍ਰਤਞ੍ਚ ਤ੍ਯਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਧਿਗ੍ਜੀਵਿਤਮਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਸਾ ਜੀਵਿਤਂ ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਹਂ ਤ੍ਯਜੇਯਂ ਵਿषੇਣ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਿਤੇਨ ਵਾਪਿ ।
ਵਿषਸ੍ਯ ਦਾਤਾ ਨ ਹਿ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿ ਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯ ॥ 16 ॥
ਇਤੀਵ ਦੇਵੀ ਬਹੁਧਾ ਵਿਲਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਰਾਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤੀ ।
ਪ੍ਰਵੇਪਮਾਨਾ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਕਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਨਗੋਤ੍ਤਮਂ ਪੁष੍ਪਿਤਮਾਸਸਾਦ ॥ 17 ॥
ਸਾ ਸ਼ੋਕਤਪ੍ਤਾ ਬਹੁਧਾ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸੀਤਾऽਥ ਵੇਣ੍ਯੁਦ੍ਗ੍ਰਥਨਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ।
ਉਦ੍ਬੁਧ੍ਯ ਵੇਣ੍ਯੁਦ੍ਗ੍ਰਥਨੇਨ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਹਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਯਮਸ੍ਯ ਮੂਲਮ੍ ॥ 18 ॥
ਉਪਸ੍ਥਿਤਾ ਸਾ ਮृਦੁਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੀ ਸ਼ਾਖਾਂ ਗृਹਤ੍ਵਾऽਧ ਨਗਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਵਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਰਾਮਾਨੁਜਂ ਸ੍ਵਂ ਚ ਕੁਲਂ ਸ਼ੁਭਾਙ੍ਗ੍ਯਾਃ ॥ 19 ॥
ਸ਼ੇਕਾਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਤਥਾ ਬਹੂਨਿ ਧੈਰ੍ਯਾਰ੍ਜਿਤਾਨਿ ਪ੍ਰਵਰਾਣਿ ਲੋਕੇ ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਤਦਾ ਬਭੂਵੁਃ ਪੁਰਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਯੁਪਲਕ੍षਿਤਾਨਿ ॥ 20 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha aṣṭāviṃśassargaḥ |
sā rākṣasendrasya vaco niśamya tadrāvaṇasyāpriyamapriyārtā |
sītā vitatrāsa yathā vanānte siṃhābhipannā gajarājakanyā || 1 ||
sā rākṣasīmadhyagatā ca bhīru rvāgbhirbhṛśaṃ rāvaṇatarjitā ca |
kāntāramadhye vijane visṛṣṭā bāleva kanyā vilalāpa sītā || 2 ||
satyaṃ batedaṃ pravadanti loke nākālamṛtyurbhavatīti santaḥ |
yatrāhamevaṃ paribhartsyamānā jīvāmi dīnā kṣaṇamapyapuṇyā || 3 ||
sukhādvihīnaṃ bahuduḥkhapūrṇa midaṃ tu nūnaṃ hṛdayaṃ sthiraṃ me |
viśīryate yanna sahasradhā'dya vajrāhataṃ śṛṅgamivācalasya || 4 ||
naivāsti doṣo mama nūnamatra vadhyāhamasyāpriyadarśanasya |
bhāvaṃ na cāsyāhamanupradātu malaṃ dvijo mantramivādvijāya || 5 ||
nūnaṃ mamāṅgānyacirādanāryaḥ śastraiśśitaiśchetsyati rākṣasendraḥ |
tasminanāgacchati lokanāthe garbhasthajantoriva śalyakṛntaḥ || 6 ||
duḥkhaṃ batedaṃ mama duḥkhitāyā māsau cirāyādhigamiṣyato dvau |
baddhasya vadhyasya tathā niśānte rājāparādhādiva taskarasya || 7 ||
hā rāma hā lakṣmaṇa hā sumitre hā rāmamātaḥ saha me jananyā |
eṣā vipadyāmyahamalpabhāgyā mahārṇave nauriva mūḍhavātā || 8 ||
tarasvinau dhārayatā mṛgasya sattvena rūpaṃ manujendraputrau |
nūnaṃ viśastau mama kāraṇāttau siṃharṣabhau dvāviva vaidyutena || 9 ||
nūnaṃ sa kālo mṛgarūpadhārī māmalpabhāgyāṃ lulubhe tadānīm |
yatrāryaputraṃ visasarja mūḍhā rāmānujaṃ lakṣmaṇapūrvajaṃ ca || 10 ||
hā rāma satyavrata dīrghabāho hā pūrṇacandrapratimānavaktra |
hā jīvalokasya hitaḥ priyaśca vadhyāṃ na māṃ vetsi hi rākṣasānām || 11 ||
ananya daivatvamiyaṃ kṣamā ca bhūmau ca śayyā niyamaśca dharme |
pativratātvaṃ viphalaṃ mamedaṃ kṛtaṃ kṛtaghneṣviva mānuṣāṇām || 12 ||
mogho hi dharmaścarito mayāyaṃ tathaikapatnītvāmidaṃ nirartham |
yā tvāṃ na paśyāmi kṛśā vivarṇā hīnā tvayā saṅgamane nirāśā || 13 ||
piturnideśaṃ niyamena kṛtvā vanānnivṛttaścaritavrataśca |
strībhistu manye vipulekṣaṇābhistvaṃ raṃsyase vītabhayaḥ kṛtārthaḥ || 14 ||
ahaṃ tu rāma tvayi jātakāmā ciraṃ vināśāya nibaddhabhāvā |
moghaṃ caritvātha tapo vratañca tyakṣyāmi dhigjīvitamalpabhāgyām || 15 ||
sā jīvitaṃ kṣipramahaṃ tyajeyaṃ viṣeṇa śastreṇa śitena vāpi |
viṣasya dātā na hi me'sti kaści cchastrasya vā veśmani rākṣasasya || 16 ||
itīva devī bahudhā vilapya sarvātmanā rāmamanusmarantī |
pravepamānā pariśuṣkavaktrā nagottamaṃ puṣpitamāsasāda || 17 ||
sā śokataptā bahudhā vicintya sītā'tha veṇyudgrathanaṃ gṛhītvā |
udbudhya veṇyudgrathanena śīghramahaṃ gamiṣyāmi yamasya mūlam || 18 ||
upasthitā sā mṛdusarvagātrī śākhāṃ gṛhatvā'dha nagasya tasya |
tasyāstu rāmaṃ pravicintayantyā rāmānujaṃ svaṃ ca kulaṃ śubhāṅgyāḥ || 19 ||
śekānimittāni tathā bahūni dhairyārjitāni pravarāṇi loke |
prādurnimittāni tadā babhūvuḥ purāpi siddhānyupalakṣitāni || 20 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭāviṃśassargaḥ ||