⚠️ AI-generated translation — the Sanskrit (simple prose explanation) meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.
The Sanskrit (simple prose explanation) meaning of each verse is shown below the verse.
Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
Available in: Sanskrit (simple prose explanation).
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
Shloka 1
ਤਤਸ੍ਸ ਕਿਙ੍ਕਰਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਵਨਂ ਭਗ੍ਨਂ ਮਯਾ ਚੈਤ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦੋ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ॥ 1 ॥
ਵਨਂ ਭਗ੍ਨਂ ਮਯਾ ਚੈਤ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦੋ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ॥ 1 ॥
tatassa kiṅkarānhatvā hanumāndhyānamāsthitaḥ |
vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprāsādo na vināśitaḥ || 1 ||
vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprāsādo na vināśitaḥ || 1 ||
ततः सः हनुमान् किङ्करान् हत्वा ध्यानमास्थितः। मया वनं भग्नम्, चैत्यप्रासादः तु न विनाशितः। AI
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਪ੍ਯੇਵਂ ਭੀਮਂ ਵਿਧ੍ਵਂਸਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
tasmātprāsādamapyevaṃ bhīmaṃ vidhvaṃsayāmyaham |
तस्मात् अहम् एतम् एवं भीमं प्रासादम् अपि विध्वंसयामि। AI
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਬਲਮ੍ ॥ 2 ॥
Shloka 3
ਚੈਤ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਮੇਰੁਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍ ।
ਆਰੁਰੋਹ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 3 ॥
ਆਰੁਰੋਹ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 3 ॥
caityaprāsādamāplutya meruśṛṅgamivonnatam |
āruroha kapiśreṣṭho hanumānmārutātmajaḥ || 3 ||
āruroha kapiśreṣṭho hanumānmārutātmajaḥ || 3 ||
कपिश्रेष्ठः मारुतात्मजः हनुमान् मेरुशृङ्गम् इव उन्नतं चैत्यप्रासादम् आप्लुत्य आरुरोह। AI
Shloka 4
ਆਰੁਹ੍ਯ ਗਿਰਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਬਭੌ ਸ ਸੁਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸੂਰ੍ਯ ਇਵੋਦਿਤਃ ॥ 4 ॥
ਬਭੌ ਸ ਸੁਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸੂਰ੍ਯ ਇਵੋਦਿਤਃ ॥ 4 ॥
āruhya girisaṅkāśaṃ prāsādaṃ hariyūthapaḥ |
babhau sa sumahātejāḥ pratisūrya ivoditaḥ || 4 ||
babhau sa sumahātejāḥ pratisūrya ivoditaḥ || 4 ||
हरियूथपः गिरिसङ्काशं प्रासादम् आरुह्य सः सुमहातेजाः उदितः प्रतिसूर्य इव बभौ। AI
Shloka 5
ਸਮ੍ਪ੍ਰਧृष੍ਯ ਚ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਚੈਤ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਹਨੁਮਾਨ੍ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਲਕ੍ष੍ਮ੍ਯਾ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰੋਪਮੋऽਭਵਤ੍ ॥ 5 ॥
ਹਨੁਮਾਨ੍ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਲਕ੍ष੍ਮ੍ਯਾ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰੋਪਮੋऽਭਵਤ੍ ॥ 5 ॥
sampradhṛṣya ca durdharṣaṃ caityaprāsādamuttamam |
hanumānprajvalanlakṣmyā pāriyātropamo'bhavat || 5 ||
hanumānprajvalanlakṣmyā pāriyātropamo'bhavat || 5 ||
हनुमान् दुर्धर्षम् उत्तमं चैत्यप्रासादं सम्प्रधृष्य लक्ष्म्या प्रज्वलन् पारियात्रोपमः अभवत्। AI
Shloka 6
ਸ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਮਹਾਕਾਯਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਧृष੍ਟਮਾਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੂਰਯਨ੍ ॥ 6 ॥
ਧृष੍ਟਮਾਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੂਰਯਨ੍ ॥ 6 ॥
sa bhūtvā sumahākāyaḥ prabhāvānmārutātmajaḥ |
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan || 6 ||
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan || 6 ||
सः मारुतात्मजः प्रभावात् सुमहाकायः भूत्वा धृष्टम् आस्फोटयामास, शब्देन लङ्कां पूरयन्। AI
Shloka 7
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਫੋਟਿਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਘਾਤਿਨਾ ।
ਪੇਤੁਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੈਤ੍ਯਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਮੋਹਿਤਾਃ ॥ 7 ॥
ਪੇਤੁਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੈਤ੍ਯਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਮੋਹਿਤਾਃ ॥ 7 ॥
tasyāsphoṭitaśabdena mahatā śrotraghātinā |
peturvihaṅgamāstatra caityapālāśca mohitāḥ || 7 ||
peturvihaṅgamāstatra caityapālāśca mohitāḥ || 7 ||
तेन महता श्रोत्रघातिना अस्फोटितशब्देन मोहिताः विहङ्गमाः चैत्यपालाः च तत्र पेतुः। AI
Shloka 8
ਅਸ੍ਤ੍ਰਵਿਜ੍ਜਯਤਾਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਰਾਜਾ ਜਯਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਘਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਃ ॥ 8 ॥
ਰਾਜਾ ਜਯਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਘਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਃ ॥ 8 ॥
astravijjayatāṃ rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ || 8 ||
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ || 8 ||
अस्त्रवित् रामः जयतु, महाबलः लक्ष्मणः च जयतु, राघवेण अभिपालितः राजा सुग्रीवः जयतु। AI
Shloka 9
ਦਾਸੋऽਹਂ ਕੋਸਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਹਨੁਮਾਨ੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 9 ॥
ਹਨੁਮਾਨ੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 9 ॥
dāso'haṃ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ || 9 ||
hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ || 9 ||
Shloka 10
ਨ ਰਾਵਣਸਹਸ੍ਰਂ ਮੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਤਿਬਲਂ ਭਵੇਤ੍ ।
ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹਰਤਃ ਪਾਦਪੈਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 10 ॥
ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹਰਤਃ ਪਾਦਪੈਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 10 ॥
na rāvaṇasahasraṃ me yuddhe pratibalaṃ bhavet |
śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ || 10 ||
śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ || 10 ||
Shloka 11
ਅਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਿषਤਾਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਿषਤਾਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ardayitvā purīṃ laṅkāmabhivādya ca maithilīm |
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām || 11 ||
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām || 11 ||
Shloka 12
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਸ਼੍ਚੈਤ੍ਯਸ੍ਥਾਨ੍ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਨਨਾਦ ਭੀਮਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦੋ ਰਕ੍षਸਾਂ ਜਨਯਨ੍ਭਯਮ੍ ॥ 12 ॥
ਨਨਾਦ ਭੀਮਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦੋ ਰਕ੍षਸਾਂ ਜਨਯਨ੍ਭਯਮ੍ ॥ 12 ॥
evamuktvā vimānasthaścaityasthānhariyūthapaḥ |
nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayanbhayam || 12 ||
nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayanbhayam || 12 ||
Shloka 13
ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਚੈਤ੍ਯਪਾਲਾਸ਼੍ਸ਼ਤਂ ਯਯੁਃ ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਧਾਨਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰਾਸਾਨ੍ਖਙ੍ਗਾਨ੍ਪਰਸ਼੍ਵਥਾਨ੍ ॥ 13 ॥
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਧਾਨਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰਾਸਾਨ੍ਖਙ੍ਗਾਨ੍ਪਰਸ਼੍ਵਥਾਨ੍ ॥ 13 ॥
tena śabdena mahatā caityapālāśśataṃ yayuḥ |
gṛhītvā vividhānastrānprāsānkhaṅgānparaśvathān || 13 ||
gṛhītvā vividhānastrānprāsānkhaṅgānparaśvathān || 13 ||
Shloka 14
ਵਿਸृਜਨ੍ਤੋ ਮਹਾਕਾਯਾ ਮਾਰੁਤਿਂ ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍ ।
ਤੇ ਗਦਾਭਿਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਪਰਿਘੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਦੈਃ ।
ਆਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ 14 ॥
ਤੇ ਗਦਾਭਿਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਪਰਿਘੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਦੈਃ ।
ਆਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ 14 ॥
visṛjanto mahākāyā mārutiṃ paryavārayan |
te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ |
ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ bāṇaiścādityasannibhaiḥ || 14 ||
te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ |
ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ bāṇaiścādityasannibhaiḥ || 14 ||
Shloka 15
ਆਵਰ੍ਤ ਇਵ ਗਙ੍ਗਾਯਾਸ੍ਤੋਯਸ੍ਯ ਵਿਪੁਲੋ ਮਹਾਨ੍ ।
ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਯ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸ ਬਭੌ ਰਕ੍षਸਾਂ ਗਣਃ ॥ 15 ॥
ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਯ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸ ਬਭੌ ਰਕ੍षਸਾਂ ਗਣਃ ॥ 15 ॥
āvarta iva gaṅgāyāstoyasya vipulo mahān |
parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ || 15 ||
parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ || 15 ||
Shloka 16
ਤਤੋ ਵਾਤਾਤ੍ਮਜਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਭੀਮ ਰੂਪਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 16 ॥
tato vātātmajaḥ kruddho bhīma rūpaṃ samāsthitaḥ || 16 ||
Shloka 17
ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯ ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤਮ੍ਬਂ ਹੇਮਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍ ।
ਉਤ੍ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਹਨੁਮਾਨ੍ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 17 ॥
ਉਤ੍ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਹਨੁਮਾਨ੍ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 17 ॥
prāsādasya mahantasya stambaṃ hemapariṣkṛtam |
utpāṭayitvā vegena hanumānpavanātmajaḥ || 17 ||
utpāṭayitvā vegena hanumānpavanātmajaḥ || 17 ||
Shloka 18
ਤਤਸ੍ਤਂ ਭ੍ਰਾਮਯਾਮਾਸ ਸ਼ਤਧਾਰਂ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾਗ੍ਨਿਸ੍ਸਮਭਵਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਦਹ੍ਯਤ ॥ 18 ॥
ਤਤ੍ਰ ਚਾਗ੍ਨਿਸ੍ਸਮਭਵਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਦਹ੍ਯਤ ॥ 18 ॥
tatastaṃ bhrāmayāmāsa śatadhāraṃ mahābalaḥ |
tatra cāgnissamabhavatprāsādaścāpyadahyata || 18 ||
tatra cāgnissamabhavatprāsādaścāpyadahyata || 18 ||
Shloka 19
ਦਹ੍ਯਮਾਨਂ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਸ ਰਾਕ੍षਸਸ਼ਤਂ ਹਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਰੇਣੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਸੁਰਾਨ੍ ॥ 19 ॥
ਸ ਰਾਕ੍षਸਸ਼ਤਂ ਹਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਰੇਣੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਸੁਰਾਨ੍ ॥ 19 ॥
dahyamānaṃ tato dṛṣṭvā prāsādaṃ hariyūthapaḥ |
sa rākṣasaśataṃ hattvā vajreṇendra ivāsurān || 19 ||
sa rākṣasaśataṃ hattvā vajreṇendra ivāsurān || 19 ||
Shloka 20
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍षੇ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਸ਼੍ਤੀਮਾਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਮਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿਸृष੍ਟਾਨਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਮਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿਸृष੍ਟਾਨਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 20 ॥
antarikṣe sthitaśśtīmānidaṃ vacanamabravīt |
mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām || 20 ||
mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām || 20 ||
Shloka 21
ਬਲਿਨਾਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ ।
ਅਟਨ੍ਤਿ ਵਸੁਧਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਵਯਮਨ੍ਯੇ ਚ ਵਾਨਰਾਃ ॥ 21 ॥
ਅਟਨ੍ਤਿ ਵਸੁਧਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਵਯਮਨ੍ਯੇ ਚ ਵਾਨਰਾਃ ॥ 21 ॥
balināṃ vānarendrāṇāṃ sugrīvavaśavartinām |
aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ || 21 ||
aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ || 21 ||
Shloka 22
ਦਸ਼ਨਾਗਬਲਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਾਃ ।
ਕੇਚਿਨ੍ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ॥ 22 ॥
ਕੇਚਿਨ੍ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ॥ 22 ॥
daśanāgabalāḥ kecitkeciddaśaguṇottarāḥ |
kecinnāgasahasrasya babhūvustulyavikramāḥ || 22 ||
kecinnāgasahasrasya babhūvustulyavikramāḥ || 22 ||
Shloka 23
ਸਨ੍ਤਿ ਚੌਘਬਲਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਵਾਯੁਬਲੋਪਮਾਃ ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥ 23 ॥
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥ 23 ॥
santi caughabalāḥ kecitkecidvāyubalopamāḥ |
aprameyabalāścānye tatrāsanhariyūthapāḥ || 23 ||
aprameyabalāścānye tatrāsanhariyūthapāḥ || 23 ||
Shloka 24
ਈਦृਗ੍ਵਿਧੈਸ੍ਤੁ ਹਰਿਭਿਰ੍ਵृਤੋ ਦਨ੍ਤਨਖਾਯੁਧੈਃ ।
ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕੋਟੀਭਿਰਯੁਤੈਰਪਿ ॥ 24 ॥
ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕੋਟੀਭਿਰਯੁਤੈਰਪਿ ॥ 24 ॥
īdṛgvidhaistu haribhirvṛto dantanakhāyudhaiḥ |
śataiśśatasahasraiśca koṭībhirayutairapi || 24 ||
śataiśśatasahasraiśca koṭībhirayutairapi || 24 ||
Shloka 25
ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵੋ ਨਿषੂਦਨਃ ।
ਨੇਯਮਸ੍ਤਿ ਪੁਰੀ ਲਙ੍ਕਾ ਨ ਯੂਯਂ ਨ ਚ ਰਾਵਣਃ ॥ 25 ॥
ਨੇਯਮਸ੍ਤਿ ਪੁਰੀ ਲਙ੍ਕਾ ਨ ਯੂਯਂ ਨ ਚ ਰਾਵਣਃ ॥ 25 ॥
āgamiṣyati sugrīvaḥ sarveṣāṃ vo niṣūdanaḥ |
neyamasti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ || 25 ||
neyamasti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ || 25 ||
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ त्रिचत्वारिंशस्सर्गः ।
ततस्स किङ्करान्हत्वा हनुमान्ध्यानमास्थितः ।
वनं भग्नं मया चैत्यप्रासादो न विनाशितः ॥ 1 ॥
तस्मात्प्रासादमप्येवं भीमं विध्वंसयाम्यहम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा हनुमान्दर्शयन्बलम् ॥ 2 ॥
चैत्यप्रासादमाप्लुत्य मेरुशृङ्गमिवोन्नतम् ।
आरुरोह कपिश्रेष्ठो हनुमान्मारुतात्मजः ॥ 3 ॥
आरुह्य गिरिसङ्काशं प्रासादं हरियूथपः ।
बभौ स सुमहातेजाः प्रतिसूर्य इवोदितः ॥ 4 ॥
सम्प्रधृष्य च दुर्धर्षं चैत्यप्रासादमुत्तमम् ।
हनुमान्प्रज्वलन्लक्ष्म्या पारियात्रोपमोऽभवत् ॥ 5 ॥
स भूत्वा सुमहाकायः प्रभावान्मारुतात्मजः ।
धृष्टमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन् ॥ 6 ॥
तस्यास्फोटितशब्देन महता श्रोत्रघातिना ।
पेतुर्विहङ्गमास्तत्र चैत्यपालाश्च मोहिताः ॥ 7 ॥
अस्त्रविज्जयतां रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।
राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः ॥ 8 ॥
दासोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
हनुमान्शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः ॥ 9 ॥
न रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत् ।
शिलाभिस्तु प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः ॥ 10 ॥
अर्दयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य च मैथिलीम् ।
समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥ 11 ॥
एवमुक्त्वा विमानस्थश्चैत्यस्थान्हरियूथपः ।
ननाद भीमनिर्ह्रादो रक्षसां जनयन्भयम् ॥ 12 ॥
तेन शब्देन महता चैत्यपालाश्शतं ययुः ।
गृहीत्वा विविधानस्त्रान्प्रासान्खङ्गान्परश्वथान् ॥ 13 ॥
विसृजन्तो महाकाया मारुतिं पर्यवारयन् ।
ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः ।
आजघ्नुर्वानरश्रेष्ठं बाणैश्चादित्यसन्निभैः ॥ 14 ॥
आवर्त इव गङ्गायास्तोयस्य विपुलो महान् ।
परिक्षिप्य हरिश्रेष्ठं स बभौ रक्षसां गणः ॥ 15 ॥
ततो वातात्मजः क्रुद्धो भीम रूपं समास्थितः ॥ 16 ॥
प्रासादस्य महन्तस्य स्तम्बं हेमपरिष्कृतम् ।
उत्पाटयित्वा वेगेन हनुमान्पवनात्मजः ॥ 17 ॥
ततस्तं भ्रामयामास शतधारं महाबलः ।
तत्र चाग्निस्समभवत्प्रासादश्चाप्यदह्यत ॥ 18 ॥
दह्यमानं ततो दृष्ट्वा प्रासादं हरियूथपः ।
स राक्षसशतं हत्त्वा वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ॥ 19 ॥
अन्तरिक्षे स्थितश्श्तीमानिदं वचनमब्रवीत् ।
मादृशानां सहस्राणि विसृष्टानि महात्मनाम् ॥ 20 ॥
बलिनां वानरेन्द्राणां सुग्रीववशवर्तिनाम् ।
अटन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः ॥ 21 ॥
दशनागबलाः केचित्केचिद्दशगुणोत्तराः ।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः ॥ 22 ॥
सन्ति चौघबलाः केचित्केचिद्वायुबलोपमाः ।
अप्रमेयबलाश्चान्ये तत्रासन्हरियूथपाः ॥ 23 ॥
ईदृग्विधैस्तु हरिभिर्वृतो दन्तनखायुधैः ।
शतैश्शतसहस्रैश्च कोटीभिरयुतैरपि ॥ 24 ॥
आगमिष्यति सुग्रीवः सर्वेषां वो निषूदनः ।
नेयमस्ति पुरी लङ्का न यूयं न च रावणः ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे त्रिचत्वारिंशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.