⚠️ AI-generated translation — the Sanskrit (simple prose explanation) meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.
The Sanskrit (simple prose explanation) meaning of each verse is shown below the verse.
Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
Available in: Sanskrit (simple prose explanation).
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
Shloka 1
ತತಸ್ಸ ಕಿಙ್ಕರಾನ್ಹತ್ವಾ ಹನುಮಾನ್ಧ್ಯಾನಮಾಸ್ಥಿತಃ ।
ವನಂ ಭಗ್ನಂ ಮಯಾ ಚೈತ್ಯಪ್ರಾಸಾದೋ ನ ವಿನಾಶಿತಃ ॥ 1 ॥
ವನಂ ಭಗ್ನಂ ಮಯಾ ಚೈತ್ಯಪ್ರಾಸಾದೋ ನ ವಿನಾಶಿತಃ ॥ 1 ॥
tatassa kiṅkarānhatvā hanumāndhyānamāsthitaḥ |
vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprāsādo na vināśitaḥ || 1 ||
vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprāsādo na vināśitaḥ || 1 ||
ततः सः हनुमान् किङ्करान् हत्वा ध्यानमास्थितः। मया वनं भग्नम्, चैत्यप्रासादः तु न विनाशितः। AI
ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾಸಾದಮಪ್ಯೇವಂ ಭೀಮಂ ವಿಧ್ವಂಸಯಾಮ್ಯಹಮ್ ।
tasmātprāsādamapyevaṃ bhīmaṃ vidhvaṃsayāmyaham |
तस्मात् अहम् एतम् एवं भीमं प्रासादम् अपि विध्वंसयामि। AI
ಇತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಮನಸಾ ಹನುಮಾನ್ದರ್ಶಯನ್ಬಲಮ್ ॥ 2 ॥
Shloka 3
ಚೈತ್ಯಪ್ರಾಸಾದಮಾಪ್ಲುತ್ಯ ಮೇರುಶೃಙ್ಗಮಿವೋನ್ನತಮ್ ।
ಆರುರೋಹ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 3 ॥
ಆರುರೋಹ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 3 ॥
caityaprāsādamāplutya meruśṛṅgamivonnatam |
āruroha kapiśreṣṭho hanumānmārutātmajaḥ || 3 ||
āruroha kapiśreṣṭho hanumānmārutātmajaḥ || 3 ||
कपिश्रेष्ठः मारुतात्मजः हनुमान् मेरुशृङ्गम् इव उन्नतं चैत्यप्रासादम् आप्लुत्य आरुरोह। AI
Shloka 4
ಆರುಹ್ಯ ಗಿರಿಸಙ್ಕಾಶಂ ಪ್ರಾಸಾದಂ ಹರಿಯೂಥಪಃ ।
ಬಭೌ ಸ ಸುಮಹಾತೇಜಾಃ ಪ್ರತಿಸೂರ್ಯ ಇವೋದಿತಃ ॥ 4 ॥
ಬಭೌ ಸ ಸುಮಹಾತೇಜಾಃ ಪ್ರತಿಸೂರ್ಯ ಇವೋದಿತಃ ॥ 4 ॥
āruhya girisaṅkāśaṃ prāsādaṃ hariyūthapaḥ |
babhau sa sumahātejāḥ pratisūrya ivoditaḥ || 4 ||
babhau sa sumahātejāḥ pratisūrya ivoditaḥ || 4 ||
हरियूथपः गिरिसङ्काशं प्रासादम् आरुह्य सः सुमहातेजाः उदितः प्रतिसूर्य इव बभौ। AI
Shloka 5
ಸಮ್ಪ್ರಧೃಷ್ಯ ಚ ದುರ್ಧರ್ಷಂ ಚೈತ್ಯಪ್ರಾಸಾದಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಹನುಮಾನ್ಪ್ರಜ್ವಲನ್ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ಪಾರಿಯಾತ್ರೋಪಮೋಽಭವತ್ ॥ 5 ॥
ಹನುಮಾನ್ಪ್ರಜ್ವಲನ್ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ಪಾರಿಯಾತ್ರೋಪಮೋಽಭವತ್ ॥ 5 ॥
sampradhṛṣya ca durdharṣaṃ caityaprāsādamuttamam |
hanumānprajvalanlakṣmyā pāriyātropamo'bhavat || 5 ||
hanumānprajvalanlakṣmyā pāriyātropamo'bhavat || 5 ||
हनुमान् दुर्धर्षम् उत्तमं चैत्यप्रासादं सम्प्रधृष्य लक्ष्म्या प्रज्वलन् पारियात्रोपमः अभवत्। AI
Shloka 6
ಸ ಭೂತ್ವಾ ಸುಮಹಾಕಾಯಃ ಪ್ರಭಾವಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।
ಧೃಷ್ಟಮಾಸ್ಫೋಟಯಾಮಾಸ ಲಙ್ಕಾಂ ಶಬ್ದೇನ ಪೂರಯನ್ ॥ 6 ॥
ಧೃಷ್ಟಮಾಸ್ಫೋಟಯಾಮಾಸ ಲಙ್ಕಾಂ ಶಬ್ದೇನ ಪೂರಯನ್ ॥ 6 ॥
sa bhūtvā sumahākāyaḥ prabhāvānmārutātmajaḥ |
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan || 6 ||
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan || 6 ||
सः मारुतात्मजः प्रभावात् सुमहाकायः भूत्वा धृष्टम् आस्फोटयामास, शब्देन लङ्कां पूरयन्। AI
Shloka 7
ತಸ್ಯಾಸ್ಫೋಟಿತಶಬ್ದೇನ ಮಹತಾ ಶ್ರೋತ್ರಘಾತಿನಾ ।
ಪೇತುರ್ವಿಹಙ್ಗಮಾಸ್ತತ್ರ ಚೈತ್ಯಪಾಲಾಶ್ಚ ಮೋಹಿತಾಃ ॥ 7 ॥
ಪೇತುರ್ವಿಹಙ್ಗಮಾಸ್ತತ್ರ ಚೈತ್ಯಪಾಲಾಶ್ಚ ಮೋಹಿತಾಃ ॥ 7 ॥
tasyāsphoṭitaśabdena mahatā śrotraghātinā |
peturvihaṅgamāstatra caityapālāśca mohitāḥ || 7 ||
peturvihaṅgamāstatra caityapālāśca mohitāḥ || 7 ||
तेन महता श्रोत्रघातिना अस्फोटितशब्देन मोहिताः विहङ्गमाः चैत्यपालाः च तत्र पेतुः। AI
Shloka 8
ಅಸ್ತ್ರವಿಜ್ಜಯತಾಂ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಶ್ಚ ಮಹಾಬಲಃ ।
ರಾಜಾ ಜಯತಿ ಸುಗ್ರೀವೋ ರಾಘವೇಣಾಭಿಪಾಲಿತಃ ॥ 8 ॥
ರಾಜಾ ಜಯತಿ ಸುಗ್ರೀವೋ ರಾಘವೇಣಾಭಿಪಾಲಿತಃ ॥ 8 ॥
astravijjayatāṃ rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ || 8 ||
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ || 8 ||
अस्त्रवित् रामः जयतु, महाबलः लक्ष्मणः च जयतु, राघवेण अभिपालितः राजा सुग्रीवः जयतु। AI
Shloka 9
ದಾಸೋಽಹಂ ಕೋಸಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ ।
ಹನುಮಾನ್ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಾನಾಂ ನಿಹನ್ತಾ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 9 ॥
ಹನುಮಾನ್ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಾನಾಂ ನಿಹನ್ತಾ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 9 ॥
dāso'haṃ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ || 9 ||
hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ || 9 ||
Shloka 10
ನ ರಾವಣಸಹಸ್ರಂ ಮೇ ಯುದ್ಧೇ ಪ್ರತಿಬಲಂ ಭವೇತ್ ।
ಶಿಲಾಭಿಸ್ತು ಪ್ರಹರತಃ ಪಾದಪೈಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 10 ॥
ಶಿಲಾಭಿಸ್ತು ಪ್ರಹರತಃ ಪಾದಪೈಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 10 ॥
na rāvaṇasahasraṃ me yuddhe pratibalaṃ bhavet |
śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ || 10 ||
śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ || 10 ||
Shloka 11
ಅರ್ದಯಿತ್ವಾ ಪುರೀಂ ಲಙ್ಕಾಮಭಿವಾದ್ಯ ಚ ಮೈಥಿಲೀಮ್ ।
ಸಮೃದ್ಧಾರ್ಥೋ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಿಷತಾಂ ಸರ್ವರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 11 ॥
ಸಮೃದ್ಧಾರ್ಥೋ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಿಷತಾಂ ಸರ್ವರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 11 ॥
ardayitvā purīṃ laṅkāmabhivādya ca maithilīm |
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām || 11 ||
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām || 11 ||
Shloka 12
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ವಿಮಾನಸ್ಥಶ್ಚೈತ್ಯಸ್ಥಾನ್ಹರಿಯೂಥಪಃ ।
ನನಾದ ಭೀಮನಿರ್ಹ್ರಾದೋ ರಕ್ಷಸಾಂ ಜನಯನ್ಭಯಮ್ ॥ 12 ॥
ನನಾದ ಭೀಮನಿರ್ಹ್ರಾದೋ ರಕ್ಷಸಾಂ ಜನಯನ್ಭಯಮ್ ॥ 12 ॥
evamuktvā vimānasthaścaityasthānhariyūthapaḥ |
nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayanbhayam || 12 ||
nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayanbhayam || 12 ||
Shloka 13
ತೇನ ಶಬ್ದೇನ ಮಹತಾ ಚೈತ್ಯಪಾಲಾಶ್ಶತಂ ಯಯುಃ ।
ಗೃಹೀತ್ವಾ ವಿವಿಧಾನಸ್ತ್ರಾನ್ಪ್ರಾಸಾನ್ಖಙ್ಗಾನ್ಪರಶ್ವಥಾನ್ ॥ 13 ॥
ಗೃಹೀತ್ವಾ ವಿವಿಧಾನಸ್ತ್ರಾನ್ಪ್ರಾಸಾನ್ಖಙ್ಗಾನ್ಪರಶ್ವಥಾನ್ ॥ 13 ॥
tena śabdena mahatā caityapālāśśataṃ yayuḥ |
gṛhītvā vividhānastrānprāsānkhaṅgānparaśvathān || 13 ||
gṛhītvā vividhānastrānprāsānkhaṅgānparaśvathān || 13 ||
Shloka 14
ವಿಸೃಜನ್ತೋ ಮಹಾಕಾಯಾ ಮಾರುತಿಂ ಪರ್ಯವಾರಯನ್ ।
ತೇ ಗದಾಭಿರ್ವಿಚಿತ್ರಾಭಿಃ ಪರಿಘೈಃ ಕಾಞ್ಚನಾಙ್ಗದೈಃ ।
ಆಜಘ್ನುರ್ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಬಾಣೈಶ್ಚಾದಿತ್ಯಸನ್ನಿಭೈಃ ॥ 14 ॥
ತೇ ಗದಾಭಿರ್ವಿಚಿತ್ರಾಭಿಃ ಪರಿಘೈಃ ಕಾಞ್ಚನಾಙ್ಗದೈಃ ।
ಆಜಘ್ನುರ್ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಬಾಣೈಶ್ಚಾದಿತ್ಯಸನ್ನಿಭೈಃ ॥ 14 ॥
visṛjanto mahākāyā mārutiṃ paryavārayan |
te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ |
ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ bāṇaiścādityasannibhaiḥ || 14 ||
te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ |
ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ bāṇaiścādityasannibhaiḥ || 14 ||
Shloka 15
ಆವರ್ತ ಇವ ಗಙ್ಗಾಯಾಸ್ತೋಯಸ್ಯ ವಿಪುಲೋ ಮಹಾನ್ ।
ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸ ಬಭೌ ರಕ್ಷಸಾಂ ಗಣಃ ॥ 15 ॥
ಪರಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಹರಿಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಸ ಬಭೌ ರಕ್ಷಸಾಂ ಗಣಃ ॥ 15 ॥
āvarta iva gaṅgāyāstoyasya vipulo mahān |
parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ || 15 ||
parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ || 15 ||
Shloka 16
ತತೋ ವಾತಾತ್ಮಜಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಭೀಮ ರೂಪಂ ಸಮಾಸ್ಥಿತಃ ॥ 16 ॥
tato vātātmajaḥ kruddho bhīma rūpaṃ samāsthitaḥ || 16 ||
Shloka 17
ಪ್ರಾಸಾದಸ್ಯ ಮಹನ್ತಸ್ಯ ಸ್ತಮ್ಬಂ ಹೇಮಪರಿಷ್ಕೃತಮ್ ।
ಉತ್ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ವೇಗೇನ ಹನುಮಾನ್ಪವನಾತ್ಮಜಃ ॥ 17 ॥
ಉತ್ಪಾಟಯಿತ್ವಾ ವೇಗೇನ ಹನುಮಾನ್ಪವನಾತ್ಮಜಃ ॥ 17 ॥
prāsādasya mahantasya stambaṃ hemapariṣkṛtam |
utpāṭayitvā vegena hanumānpavanātmajaḥ || 17 ||
utpāṭayitvā vegena hanumānpavanātmajaḥ || 17 ||
Shloka 18
ತತಸ್ತಂ ಭ್ರಾಮಯಾಮಾಸ ಶತಧಾರಂ ಮಹಾಬಲಃ ।
ತತ್ರ ಚಾಗ್ನಿಸ್ಸಮಭವತ್ಪ್ರಾಸಾದಶ್ಚಾಪ್ಯದಹ್ಯತ ॥ 18 ॥
ತತ್ರ ಚಾಗ್ನಿಸ್ಸಮಭವತ್ಪ್ರಾಸಾದಶ್ಚಾಪ್ಯದಹ್ಯತ ॥ 18 ॥
tatastaṃ bhrāmayāmāsa śatadhāraṃ mahābalaḥ |
tatra cāgnissamabhavatprāsādaścāpyadahyata || 18 ||
tatra cāgnissamabhavatprāsādaścāpyadahyata || 18 ||
Shloka 19
ದಹ್ಯಮಾನಂ ತತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಾಸಾದಂ ಹರಿಯೂಥಪಃ ।
ಸ ರಾಕ್ಷಸಶತಂ ಹತ್ತ್ವಾ ವಜ್ರೇಣೇನ್ದ್ರ ಇವಾಸುರಾನ್ ॥ 19 ॥
ಸ ರಾಕ್ಷಸಶತಂ ಹತ್ತ್ವಾ ವಜ್ರೇಣೇನ್ದ್ರ ಇವಾಸುರಾನ್ ॥ 19 ॥
dahyamānaṃ tato dṛṣṭvā prāsādaṃ hariyūthapaḥ |
sa rākṣasaśataṃ hattvā vajreṇendra ivāsurān || 19 ||
sa rākṣasaśataṃ hattvā vajreṇendra ivāsurān || 19 ||
Shloka 20
ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಸ್ಥಿತಶ್ಶ್ತೀಮಾನಿದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಮಾದೃಶಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವಿಸೃಷ್ಟಾನಿ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 20 ॥
ಮಾದೃಶಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ವಿಸೃಷ್ಟಾನಿ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ॥ 20 ॥
antarikṣe sthitaśśtīmānidaṃ vacanamabravīt |
mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām || 20 ||
mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām || 20 ||
Shloka 21
ಬಲಿನಾಂ ವಾನರೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸುಗ್ರೀವವಶವರ್ತಿನಾಮ್ ।
ಅಟನ್ತಿ ವಸುಧಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ವಯಮನ್ಯೇ ಚ ವಾನರಾಃ ॥ 21 ॥
ಅಟನ್ತಿ ವಸುಧಾಂ ಕೃತ್ಸ್ನಾಂ ವಯಮನ್ಯೇ ಚ ವಾನರಾಃ ॥ 21 ॥
balināṃ vānarendrāṇāṃ sugrīvavaśavartinām |
aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ || 21 ||
aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ || 21 ||
Shloka 22
ದಶನಾಗಬಲಾಃ ಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿದ್ದಶಗುಣೋತ್ತರಾಃ ।
ಕೇಚಿನ್ನಾಗಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಬಭೂವುಸ್ತುಲ್ಯವಿಕ್ರಮಾಃ ॥ 22 ॥
ಕೇಚಿನ್ನಾಗಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಬಭೂವುಸ್ತುಲ್ಯವಿಕ್ರಮಾಃ ॥ 22 ॥
daśanāgabalāḥ kecitkeciddaśaguṇottarāḥ |
kecinnāgasahasrasya babhūvustulyavikramāḥ || 22 ||
kecinnāgasahasrasya babhūvustulyavikramāḥ || 22 ||
Shloka 23
ಸನ್ತಿ ಚೌಘಬಲಾಃ ಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿದ್ವಾಯುಬಲೋಪಮಾಃ ।
ಅಪ್ರಮೇಯಬಲಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ತತ್ರಾಸನ್ಹರಿಯೂಥಪಾಃ ॥ 23 ॥
ಅಪ್ರಮೇಯಬಲಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ತತ್ರಾಸನ್ಹರಿಯೂಥಪಾಃ ॥ 23 ॥
santi caughabalāḥ kecitkecidvāyubalopamāḥ |
aprameyabalāścānye tatrāsanhariyūthapāḥ || 23 ||
aprameyabalāścānye tatrāsanhariyūthapāḥ || 23 ||
Shloka 24
ಈದೃಗ್ವಿಧೈಸ್ತು ಹರಿಭಿರ್ವೃತೋ ದನ್ತನಖಾಯುಧೈಃ ।
ಶತೈಶ್ಶತಸಹಸ್ರೈಶ್ಚ ಕೋಟೀಭಿರಯುತೈರಪಿ ॥ 24 ॥
ಶತೈಶ್ಶತಸಹಸ್ರೈಶ್ಚ ಕೋಟೀಭಿರಯುತೈರಪಿ ॥ 24 ॥
īdṛgvidhaistu haribhirvṛto dantanakhāyudhaiḥ |
śataiśśatasahasraiśca koṭībhirayutairapi || 24 ||
śataiśśatasahasraiśca koṭībhirayutairapi || 24 ||
Shloka 25
ಆಗಮಿಷ್ಯತಿ ಸುಗ್ರೀವಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವೋ ನಿಷೂದನಃ ।
ನೇಯಮಸ್ತಿ ಪುರೀ ಲಙ್ಕಾ ನ ಯೂಯಂ ನ ಚ ರಾವಣಃ ॥ 25 ॥
ನೇಯಮಸ್ತಿ ಪುರೀ ಲಙ್ಕಾ ನ ಯೂಯಂ ನ ಚ ರಾವಣಃ ॥ 25 ॥
āgamiṣyati sugrīvaḥ sarveṣāṃ vo niṣūdanaḥ |
neyamasti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ || 25 ||
neyamasti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ || 25 ||
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ त्रिचत्वारिंशस्सर्गः ।
ततस्स किङ्करान्हत्वा हनुमान्ध्यानमास्थितः ।
वनं भग्नं मया चैत्यप्रासादो न विनाशितः ॥ 1 ॥
तस्मात्प्रासादमप्येवं भीमं विध्वंसयाम्यहम् ।
इति सञ्चिन्त्य मनसा हनुमान्दर्शयन्बलम् ॥ 2 ॥
चैत्यप्रासादमाप्लुत्य मेरुशृङ्गमिवोन्नतम् ।
आरुरोह कपिश्रेष्ठो हनुमान्मारुतात्मजः ॥ 3 ॥
आरुह्य गिरिसङ्काशं प्रासादं हरियूथपः ।
बभौ स सुमहातेजाः प्रतिसूर्य इवोदितः ॥ 4 ॥
सम्प्रधृष्य च दुर्धर्षं चैत्यप्रासादमुत्तमम् ।
हनुमान्प्रज्वलन्लक्ष्म्या पारियात्रोपमोऽभवत् ॥ 5 ॥
स भूत्वा सुमहाकायः प्रभावान्मारुतात्मजः ।
धृष्टमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन् ॥ 6 ॥
तस्यास्फोटितशब्देन महता श्रोत्रघातिना ।
पेतुर्विहङ्गमास्तत्र चैत्यपालाश्च मोहिताः ॥ 7 ॥
अस्त्रविज्जयतां रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।
राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः ॥ 8 ॥
दासोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
हनुमान्शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः ॥ 9 ॥
न रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत् ।
शिलाभिस्तु प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः ॥ 10 ॥
अर्दयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य च मैथिलीम् ।
समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥ 11 ॥
एवमुक्त्वा विमानस्थश्चैत्यस्थान्हरियूथपः ।
ननाद भीमनिर्ह्रादो रक्षसां जनयन्भयम् ॥ 12 ॥
तेन शब्देन महता चैत्यपालाश्शतं ययुः ।
गृहीत्वा विविधानस्त्रान्प्रासान्खङ्गान्परश्वथान् ॥ 13 ॥
विसृजन्तो महाकाया मारुतिं पर्यवारयन् ।
ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः ।
आजघ्नुर्वानरश्रेष्ठं बाणैश्चादित्यसन्निभैः ॥ 14 ॥
आवर्त इव गङ्गायास्तोयस्य विपुलो महान् ।
परिक्षिप्य हरिश्रेष्ठं स बभौ रक्षसां गणः ॥ 15 ॥
ततो वातात्मजः क्रुद्धो भीम रूपं समास्थितः ॥ 16 ॥
प्रासादस्य महन्तस्य स्तम्बं हेमपरिष्कृतम् ।
उत्पाटयित्वा वेगेन हनुमान्पवनात्मजः ॥ 17 ॥
ततस्तं भ्रामयामास शतधारं महाबलः ।
तत्र चाग्निस्समभवत्प्रासादश्चाप्यदह्यत ॥ 18 ॥
दह्यमानं ततो दृष्ट्वा प्रासादं हरियूथपः ।
स राक्षसशतं हत्त्वा वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ॥ 19 ॥
अन्तरिक्षे स्थितश्श्तीमानिदं वचनमब्रवीत् ।
मादृशानां सहस्राणि विसृष्टानि महात्मनाम् ॥ 20 ॥
बलिनां वानरेन्द्राणां सुग्रीववशवर्तिनाम् ।
अटन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः ॥ 21 ॥
दशनागबलाः केचित्केचिद्दशगुणोत्तराः ।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः ॥ 22 ॥
सन्ति चौघबलाः केचित्केचिद्वायुबलोपमाः ।
अप्रमेयबलाश्चान्ये तत्रासन्हरियूथपाः ॥ 23 ॥
ईदृग्विधैस्तु हरिभिर्वृतो दन्तनखायुधैः ।
शतैश्शतसहस्रैश्च कोटीभिरयुतैरपि ॥ 24 ॥
आगमिष्यति सुग्रीवः सर्वेषां वो निषूदनः ।
नेयमस्ति पुरी लङ्का न यूयं न च रावणः ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे त्रिचत्वारिंशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.