📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.43 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.43 Sundarakanda - Trichatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ੍ਸ ਕਿਙ੍ਕਰਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਵਨਂ ਭਗ੍ਨਂ ਮਯਾ ਚੈਤ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦੋ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ॥ 1 ॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਪ੍ਯੇਵਂ ਭੀਮਂ ਵਿਧ੍ਵਂਸਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।
ਇਤਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਨਸਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਬਲਮ੍ ॥ 2 ॥
ਚੈਤ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਮੇਰੁਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍ ।
ਆਰੁਰੋਹ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 3 ॥
ਆਰੁਹ੍ਯ ਗਿਰਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਬਭੌ ਸ ਸੁਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸੂਰ੍ਯ ਇਵੋਦਿਤਃ ॥ 4 ॥
ਸਮ੍ਪ੍ਰਧृष੍ਯ ਚ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਚੈਤ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਹਨੁਮਾਨ੍ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ਲਕ੍ष੍ਮ੍ਯਾ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰੋਪਮੋऽਭਵਤ੍ ॥ 5 ॥
ਸ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਮਹਾਕਾਯਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਧृष੍ਟਮਾਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੂਰਯਨ੍ ॥ 6 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਫੋਟਿਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਘਾਤਿਨਾ ।
ਪੇਤੁਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੈਤ੍ਯਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਮੋਹਿਤਾਃ ॥ 7 ॥
ਅਸ੍ਤ੍ਰਵਿਜ੍ਜਯਤਾਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਰਾਜਾ ਜਯਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਘਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਃ ॥ 8 ॥
ਦਾਸੋऽਹਂ ਕੋਸਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਹਨੁਮਾਨ੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 9 ॥
ਨ ਰਾਵਣਸਹਸ੍ਰਂ ਮੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਤਿਬਲਂ ਭਵੇਤ੍ ।
ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹਰਤਃ ਪਾਦਪੈਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 10 ॥
ਅਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਿषਤਾਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਸ਼੍ਚੈਤ੍ਯਸ੍ਥਾਨ੍ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਨਨਾਦ ਭੀਮਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦੋ ਰਕ੍षਸਾਂ ਜਨਯਨ੍ਭਯਮ੍ ॥ 12 ॥
ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਚੈਤ੍ਯਪਾਲਾਸ਼੍ਸ਼ਤਂ ਯਯੁਃ ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਧਾਨਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਪ੍ਰਾਸਾਨ੍ਖਙ੍ਗਾਨ੍ਪਰਸ਼੍ਵਥਾਨ੍ ॥ 13 ॥
ਵਿਸृਜਨ੍ਤੋ ਮਹਾਕਾਯਾ ਮਾਰੁਤਿਂ ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍ ।
ਤੇ ਗਦਾਭਿਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਪਰਿਘੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਦੈਃ ।
ਆਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ 14 ॥
ਆਵਰ੍ਤ ਇਵ ਗਙ੍ਗਾਯਾਸ੍ਤੋਯਸ੍ਯ ਵਿਪੁਲੋ ਮਹਾਨ੍ ।
ਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਯ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸ ਬਭੌ ਰਕ੍षਸਾਂ ਗਣਃ ॥ 15 ॥
ਤਤੋ ਵਾਤਾਤ੍ਮਜਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਭੀਮ ਰੂਪਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 16 ॥
ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯ ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤਮ੍ਬਂ ਹੇਮਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍ ।
ਉਤ੍ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਹਨੁਮਾਨ੍ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 17 ॥
ਤਤਸ੍ਤਂ ਭ੍ਰਾਮਯਾਮਾਸ ਸ਼ਤਧਾਰਂ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾਗ੍ਨਿਸ੍ਸਮਭਵਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਦਹ੍ਯਤ ॥ 18 ॥
ਦਹ੍ਯਮਾਨਂ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਹਰਿਯੂਥਪਃ ।
ਸ ਰਾਕ੍षਸਸ਼ਤਂ ਹਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਰੇਣੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਸੁਰਾਨ੍ ॥ 19 ॥
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍षੇ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਸ਼੍ਤੀਮਾਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਮਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿਸृष੍ਟਾਨਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਬਲਿਨਾਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ ।
ਅਟਨ੍ਤਿ ਵਸੁਧਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਵਯਮਨ੍ਯੇ ਚ ਵਾਨਰਾਃ ॥ 21 ॥
ਦਸ਼ਨਾਗਬਲਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਾਃ ।
ਕੇਚਿਨ੍ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ॥ 22 ॥
ਸਨ੍ਤਿ ਚੌਘਬਲਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਵਾਯੁਬਲੋਪਮਾਃ ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥ 23 ॥
ਈਦृਗ੍ਵਿਧੈਸ੍ਤੁ ਹਰਿਭਿਰ੍ਵृਤੋ ਦਨ੍ਤਨਖਾਯੁਧੈਃ ।
ਸ਼ਤੈਸ਼੍ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕੋਟੀਭਿਰਯੁਤੈਰਪਿ ॥ 24 ॥
ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵੋ ਨਿषੂਦਨਃ ।
ਨੇਯਮਸ੍ਤਿ ਪੁਰੀ ਲਙ੍ਕਾ ਨ ਯੂਯਂ ਨ ਚ ਰਾਵਣਃ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha tricatvāriṃśassargaḥ |
tatassa kiṅkarānhatvā hanumāndhyānamāsthitaḥ |
vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprāsādo na vināśitaḥ || 1 ||
tasmātprāsādamapyevaṃ bhīmaṃ vidhvaṃsayāmyaham |
iti sañcintya manasā hanumāndarśayanbalam || 2 ||
caityaprāsādamāplutya meruśṛṅgamivonnatam |
āruroha kapiśreṣṭho hanumānmārutātmajaḥ || 3 ||
āruhya girisaṅkāśaṃ prāsādaṃ hariyūthapaḥ |
babhau sa sumahātejāḥ pratisūrya ivoditaḥ || 4 ||
sampradhṛṣya ca durdharṣaṃ caityaprāsādamuttamam |
hanumānprajvalanlakṣmyā pāriyātropamo'bhavat || 5 ||
sa bhūtvā sumahākāyaḥ prabhāvānmārutātmajaḥ |
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan || 6 ||
tasyāsphoṭitaśabdena mahatā śrotraghātinā |
peturvihaṅgamāstatra caityapālāśca mohitāḥ || 7 ||
astravijjayatāṃ rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ || 8 ||
dāso'haṃ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ || 9 ||
na rāvaṇasahasraṃ me yuddhe pratibalaṃ bhavet |
śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ || 10 ||
ardayitvā purīṃ laṅkāmabhivādya ca maithilīm |
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām || 11 ||
evamuktvā vimānasthaścaityasthānhariyūthapaḥ |
nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayanbhayam || 12 ||
tena śabdena mahatā caityapālāśśataṃ yayuḥ |
gṛhītvā vividhānastrānprāsānkhaṅgānparaśvathān || 13 ||
visṛjanto mahākāyā mārutiṃ paryavārayan |
te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ |
ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ bāṇaiścādityasannibhaiḥ || 14 ||
āvarta iva gaṅgāyāstoyasya vipulo mahān |
parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ || 15 ||
tato vātātmajaḥ kruddho bhīma rūpaṃ samāsthitaḥ || 16 ||
prāsādasya mahantasya stambaṃ hemapariṣkṛtam |
utpāṭayitvā vegena hanumānpavanātmajaḥ || 17 ||
tatastaṃ bhrāmayāmāsa śatadhāraṃ mahābalaḥ |
tatra cāgnissamabhavatprāsādaścāpyadahyata || 18 ||
dahyamānaṃ tato dṛṣṭvā prāsādaṃ hariyūthapaḥ |
sa rākṣasaśataṃ hattvā vajreṇendra ivāsurān || 19 ||
antarikṣe sthitaśśtīmānidaṃ vacanamabravīt |
mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām || 20 ||
balināṃ vānarendrāṇāṃ sugrīvavaśavartinām |
aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ || 21 ||
daśanāgabalāḥ kecitkeciddaśaguṇottarāḥ |
kecinnāgasahasrasya babhūvustulyavikramāḥ || 22 ||
santi caughabalāḥ kecitkecidvāyubalopamāḥ |
aprameyabalāścānye tatrāsanhariyūthapāḥ || 23 ||
īdṛgvidhaistu haribhirvṛto dantanakhāyudhaiḥ |
śataiśśatasahasraiśca koṭībhirayutairapi || 24 ||
āgamiṣyati sugrīvaḥ sarveṣāṃ vo niṣūdanaḥ |
neyamasti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe tricatvāriṃśassargaḥ ||