ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਚੋਦਿਤਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ੍ਸੁਤਾਃ ।
ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ਭਵਨਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਾਰ੍ਚਿਵਰ੍ਚਸਃ ॥ 1 ॥
ਮਹਾਬਲਪਰੀਵਾਰਾ ਧਨੁष੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਜਯੈषਿਣਃ ॥ 2 ॥
ਹੇਮਜਾਲਪਰਿਕ੍षਿਪ੍ਤੈਰ੍ਧ੍ਵਜਵਦ੍ਭਿਃ ਪਤਾਕਿਭਿਃ ।
ਤੋਯਦਸ੍ਵਨਨਿਰ੍ਘੋषੈਰ੍ਵਾਜਿਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਮਹਾਰਥੈਃ ॥ 3 ॥
ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚਾਪਾਨ੍ਯਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।
ਵਿਸ੍ਫਾਰਯਨ੍ਤਸ੍ਸਂਹृष੍ਟਾਸ੍ਤਟਿਤ੍ਵਨ੍ਤ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦਾਃ ॥ 4 ॥
ਜਨਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਕਿਙ੍ਕਰਾਨ੍ਹਤਾਨ੍ ।
ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਸ਼ੋਕਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ਸਬਾਨ੍ਧਵਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ ॥ 5 ॥
ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਸਙ੍ਘਰ੍षਾਤ੍ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣਾਃ ।
ਅਭਿਪੇਤੁਰ੍ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਤੋਰਣਸ੍ਥਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਸृਜਨ੍ਤੋ ਬਾਣਵृष੍ਟਿਂ ਤੇ ਰਥਗਰ੍ਜਿਤਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਾਃ ।
ਵृष੍ਟਿਮਨ੍ਤ ਇਵਾਮ੍ਭੋਦਾ ਵਿਚੇਰੁਰ੍ਨੈऋਤਾਮ੍ਬੁਦਾਃ ॥ 7 ॥
ਅਵਕੀਰ੍ਣਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਭਿਰ੍ਹਨੁਮਾਨ੍ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਭਿਃ ।
ਅਭਵਤ੍ਸਂਵृਤਾਕਾਰਸ਼੍ਸ਼ੈਲਰਾਡਿਵ ਵृष੍ਟਿਭਿਃ ॥ 8 ॥
ਸ ਸ਼ਰਾਨ੍ਮੋਘਯਾਮਾਸ ਤੇषਾਮਾਸ਼ੁਚਰਃ ਕਪਿਃ ।
ਰਥਵੇਗਂ ਚ ਵੀਰਾਣਾਂ ਵਿਚਰਨ੍ਵਿਮਲੇऽਮ੍ਬਰੇ ॥ 9 ॥
ਸ ਤੈਃ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਧਨੁष੍ਮਦ੍ਭਿਰ੍ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।
ਧਨੁष੍ਮਦ੍ਭਿਰ੍ਯਥਾ ਮੇਘੈਰ੍ਮਾਰੁਤਃ ਪ੍ਰਭੁਰਮ੍ਬਰੇ ॥ 10 ॥
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਨਦਂ ਘੋਰਂ ਤ੍ਰਾਸਯਂਸ੍ਤਾਂ ਮਹਾਚਮੂਮ੍ ।
ਚਕਾਰ ਹਨੁਮਾਨ੍ਵੇਗਂ ਤੇषੁ ਰਕ੍षਸ੍ਸੁ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 11 ॥
ਤਲੇਨਾਭ੍ਯਹਨਤ੍ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਾਦੈਃ ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਰਨ੍ਤਪਃ ।
ਮੁष੍ਟਿਨਾਭ੍ਯਹਨਤ੍ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਖੈਃ ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵ੍ਯਦਾਰਯਤ੍ ॥ 12 ॥
ਪ੍ਰਮਮਾਥੋਰਸਾ ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਦੂਰੁਭ੍ਯਾਮਪਰਾਨ੍ਕਪਿਃ ।
ਕੇਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਨਾਦੇਨ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਤਿਤਾ ਭੁਵਿ ॥ 13 ॥
ਤਤਸ੍ਤੇष੍ਵਵਸਨ੍ਨੇषੁ ਭੂਮੌ ਨਿਪਤਿਤੇषੁ ਚ ।
ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਮਗਮਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦਿਸ਼ੋਦਸ਼ ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ਵਿਨੇਦੁਰ੍ਵਿਸ੍ਵਰਂ ਨਾਗਾ ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਭੁਵਿ ਵਾਜਿਨਃ ।
ਭਗ੍ਨਨੀਡਧ੍ਵਜਚ੍ਛਤ੍ਰੈਰ੍ਭੂਸ਼੍ਚ ਕੀਰ੍ਣਾऽਭਵਦ੍ਰਥੈਃ ॥ 15 ॥
ਸ੍ਰਵਤਾ ਰੁਧਿਰੇਣਾਥ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤ੍ਯੋ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਪਥਿ ।
ਵਿਵਿਧੈਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਰੈਰ੍ਲਙ੍ਕਾ ਨਨਾਦ ਵਿਕृਤਂ ਤਦਾ ॥ 16 ॥
ਸ ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਵਿਨਿਹਤ੍ਯ ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ਮਹਾਬਲਸ਼੍ਚਣ੍ਡਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ਕਪਿਃ ।
ਯੁਯੁਤ੍ਸੁਰਨ੍ਯੈਃ ਪੁਨਰੇਵ ਰਾਕ੍षਸੈ ਸ੍ਤਮੇਵ ਵੀਰੋऽਭਿਜਗਾਮ ਤੋਰਣਮ੍ ॥ 17 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcacatvāriṃśassargaḥ |
tataste rākṣasendreṇa coditā mantriṇassutāḥ |
niryayurbhavanāttasmātsaptasaptārcivarcasaḥ || 1 ||
mahābalaparīvārā dhanuṣmanto mahābalāḥ |
kṛtāstrāstravidāṃ śreṣṭhāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ || 2 ||
hemajālaparikṣiptairdhvajavadbhiḥ patākibhiḥ |
toyadasvananirghoṣairvājiyuktairmahārathaiḥ || 3 ||
taptakāñcanacitrāṇi cāpānyamitavikramāḥ |
visphārayantassaṃhṛṣṭāstaṭitvanta ivāmbudāḥ || 4 ||
jananyastu tatasteṣāṃ viditvā kiṅkarānhatān |
babhūvuśśokasambhrāntāssabāndhavasuhṛjjanāḥ || 5 ||
te parasparasaṅgharṣāttaptakāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhipeturhanūmantaṃ toraṇasthamavasthitam || 6 ||
sṛjanto bāṇavṛṣṭiṃ te rathagarjitanissvanāḥ |
vṛṣṭimanta ivāmbhodā vicerurnaiṛtāmbudāḥ || 7 ||
avakīrṇastatastābhirhanumānśaravṛṣṭibhiḥ |
abhavatsaṃvṛtākāraśśailarāḍiva vṛṣṭibhiḥ || 8 ||
sa śarānmoghayāmāsa teṣāmāśucaraḥ kapiḥ |
rathavegaṃ ca vīrāṇāṃ vicaranvimale'mbare || 9 ||
sa taiḥ krīḍandhanuṣmadbhirvyomni vīraḥ prakāśate |
dhanuṣmadbhiryathā meghairmārutaḥ prabhurambare || 10 ||
sa kṛtvā ninadaṃ ghoraṃ trāsayaṃstāṃ mahācamūm |
cakāra hanumānvegaṃ teṣu rakṣassu vīryavān || 11 ||
talenābhyahanatkāṃścitpādaiḥ kāṃścitparantapaḥ |
muṣṭinābhyahanatkāṃścinnakhaiḥ kāṃścidvyadārayat || 12 ||
pramamāthorasā kāṃścidūrubhyāmaparānkapiḥ |
kecittasya ninādena tatraiva patitā bhuvi || 13 ||
tatasteṣvavasanneṣu bhūmau nipatiteṣu ca |
tatsainyamagamatsarvaṃ diśodaśa bhayārditam || 14 ||
vinedurvisvaraṃ nāgā nipeturbhuvi vājinaḥ |
bhagnanīḍadhvajacchatrairbhūśca kīrṇā'bhavadrathaiḥ || 15 ||
sravatā rudhireṇātha sravantyo darśitāḥ pathi |
vividhaiśca svarairlaṅkā nanāda vikṛtaṃ tadā || 16 ||
sa tānpravṛddhānvinihatya rākṣasān mahābalaścaṇḍaparākramaḥ kapiḥ |
yuyutsuranyaiḥ punareva rākṣasai stameva vīro'bhijagāma toraṇam || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ पञ्चचत्वारिंशस्सर्गः ।
ततस्ते राक्षसेन्द्रेण चोदिता मन्त्रिणस्सुताः ।
निर्ययुर्भवनात्तस्मात्सप्तसप्तार्चिवर्चसः ॥ 1 ॥
महाबलपरीवारा धनुष्मन्तो महाबलाः ।
कृतास्त्रास्त्रविदां श्रेष्ठाः परस्परजयैषिणः ॥ 2 ॥
हेमजालपरिक्षिप्तैर्ध्वजवद्भिः पताकिभिः ।
तोयदस्वननिर्घोषैर्वाजियुक्तैर्महारथैः ॥ 3 ॥
तप्तकाञ्चनचित्राणि चापान्यमितविक्रमाः ।
विस्फारयन्तस्संहृष्टास्तटित्वन्त इवाम्बुदाः ॥ 4 ॥
जनन्यस्तु ततस्तेषां विदित्वा किङ्करान्हतान् ।
बभूवुश्शोकसम्भ्रान्तास्सबान्धवसुहृज्जनाः ॥ 5 ॥
ते परस्परसङ्घर्षात्तप्तकाञ्चनभूषणाः ।
अभिपेतुर्हनूमन्तं तोरणस्थमवस्थितम् ॥ 6 ॥
सृजन्तो बाणवृष्टिं ते रथगर्जितनिस्स्वनाः ।
वृष्टिमन्त इवाम्भोदा विचेरुर्नैऋताम्बुदाः ॥ 7 ॥
अवकीर्णस्ततस्ताभिर्हनुमान्शरवृष्टिभिः ।
अभवत्संवृताकारश्शैलराडिव वृष्टिभिः ॥ 8 ॥
स शरान्मोघयामास तेषामाशुचरः कपिः ।
रथवेगं च वीराणां विचरन्विमलेऽम्बरे ॥ 9 ॥
स तैः क्रीडन्धनुष्मद्भिर्व्योम्नि वीरः प्रकाशते ।
धनुष्मद्भिर्यथा मेघैर्मारुतः प्रभुरम्बरे ॥ 10 ॥
स कृत्वा निनदं घोरं त्रासयंस्तां महाचमूम् ।
चकार हनुमान्वेगं तेषु रक्षस्सु वीर्यवान् ॥ 11 ॥
तलेनाभ्यहनत्कांश्चित्पादैः कांश्चित्परन्तपः ।
मुष्टिनाभ्यहनत्कांश्चिन्नखैः कांश्चिद्व्यदारयत् ॥ 12 ॥
प्रममाथोरसा कांश्चिदूरुभ्यामपरान्कपिः ।
केचित्तस्य निनादेन तत्रैव पतिता भुवि ॥ 13 ॥
ततस्तेष्ववसन्नेषु भूमौ निपतितेषु च ।
तत्सैन्यमगमत्सर्वं दिशोदश भयार्दितम् ॥ 14 ॥
विनेदुर्विस्वरं नागा निपेतुर्भुवि वाजिनः ।
भग्ननीडध्वजच्छत्रैर्भूश्च कीर्णाऽभवद्रथैः ॥ 15 ॥
स्रवता रुधिरेणाथ स्रवन्त्यो दर्शिताः पथि ।
विविधैश्च स्वरैर्लङ्का ननाद विकृतं तदा ॥ 16 ॥
स तान्प्रवृद्धान्विनिहत्य राक्षसान् महाबलश्चण्डपराक्रमः कपिः ।
युयुत्सुरन्यैः पुनरेव राक्षसै स्तमेव वीरोऽभिजगाम तोरणम् ॥ 17 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcacatvāriṃśassargaḥ |
tataste rākṣasendreṇa coditā mantriṇassutāḥ |
niryayurbhavanāttasmātsaptasaptārcivarcasaḥ || 1 ||
mahābalaparīvārā dhanuṣmanto mahābalāḥ |
kṛtāstrāstravidāṃ śreṣṭhāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ || 2 ||
hemajālaparikṣiptairdhvajavadbhiḥ patākibhiḥ |
toyadasvananirghoṣairvājiyuktairmahārathaiḥ || 3 ||
taptakāñcanacitrāṇi cāpānyamitavikramāḥ |
visphārayantassaṃhṛṣṭāstaṭitvanta ivāmbudāḥ || 4 ||
jananyastu tatasteṣāṃ viditvā kiṅkarānhatān |
babhūvuśśokasambhrāntāssabāndhavasuhṛjjanāḥ || 5 ||
te parasparasaṅgharṣāttaptakāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhipeturhanūmantaṃ toraṇasthamavasthitam || 6 ||
sṛjanto bāṇavṛṣṭiṃ te rathagarjitanissvanāḥ |
vṛṣṭimanta ivāmbhodā vicerurnaiṛtāmbudāḥ || 7 ||
avakīrṇastatastābhirhanumānśaravṛṣṭibhiḥ |
abhavatsaṃvṛtākāraśśailarāḍiva vṛṣṭibhiḥ || 8 ||
sa śarānmoghayāmāsa teṣāmāśucaraḥ kapiḥ |
rathavegaṃ ca vīrāṇāṃ vicaranvimale'mbare || 9 ||
sa taiḥ krīḍandhanuṣmadbhirvyomni vīraḥ prakāśate |
dhanuṣmadbhiryathā meghairmārutaḥ prabhurambare || 10 ||
sa kṛtvā ninadaṃ ghoraṃ trāsayaṃstāṃ mahācamūm |
cakāra hanumānvegaṃ teṣu rakṣassu vīryavān || 11 ||
talenābhyahanatkāṃścitpādaiḥ kāṃścitparantapaḥ |
muṣṭinābhyahanatkāṃścinnakhaiḥ kāṃścidvyadārayat || 12 ||
pramamāthorasā kāṃścidūrubhyāmaparānkapiḥ |
kecittasya ninādena tatraiva patitā bhuvi || 13 ||
tatasteṣvavasanneṣu bhūmau nipatiteṣu ca |
tatsainyamagamatsarvaṃ diśodaśa bhayārditam || 14 ||
vinedurvisvaraṃ nāgā nipeturbhuvi vājinaḥ |
bhagnanīḍadhvajacchatrairbhūśca kīrṇā'bhavadrathaiḥ || 15 ||
sravatā rudhireṇātha sravantyo darśitāḥ pathi |
vividhaiśca svarairlaṅkā nanāda vikṛtaṃ tadā || 16 ||
sa tānpravṛddhānvinihatya rākṣasān mahābalaścaṇḍaparākramaḥ kapiḥ |
yuyutsuranyaiḥ punareva rākṣasai stameva vīro'bhijagāma toraṇam || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.