ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുന്ദരകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതസ്തേ രാക്ഷസേന്ദ്രേണ ചോദിതാ മന്ത്രിണസ്സുതാഃ ।
നിര്യയുര്ഭവനാത്തസ്മാത്സപ്തസപ്താര്ചിവര്ചസഃ ॥ 1 ॥
മഹാബലപരീവാരാ ധനുഷ്മന്തോ മഹാബലാഃ ।
കൃതാസ്ത്രാസ്ത്രവിദാം ശ്രേഷ്ഠാഃ പരസ്പരജയൈഷിണഃ ॥ 2 ॥
ഹേമജാലപരിക്ഷിപ്തൈര്ധ്വജവദ്ഭിഃ പതാകിഭിഃ ।
തോയദസ്വനനിര്ഘോഷൈര്വാജിയുക്തൈര്മഹാരഥൈഃ ॥ 3 ॥
തപ്തകാഞ്ചനചിത്രാണി ചാപാന്യമിതവിക്രമാഃ ।
വിസ്ഫാരയന്തസ്സംഹൃഷ്ടാസ്തടിത്വന്ത ഇവാമ്ബുദാഃ ॥ 4 ॥
ജനന്യസ്തു തതസ്തേഷാം വിദിത്വാ കിങ്കരാന്ഹതാന് ।
ബഭൂവുശ്ശോകസമ്ഭ്രാന്താസ്സബാന്ധവസുഹൃജ്ജനാഃ ॥ 5 ॥
തേ പരസ്പരസങ്ഘര്ഷാത്തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷണാഃ ।
അഭിപേതുര്ഹനൂമന്തം തോരണസ്ഥമവസ്ഥിതമ് ॥ 6 ॥
സൃജന്തോ ബാണവൃഷ്ടിം തേ രഥഗര്ജിതനിസ്സ്വനാഃ ।
വൃഷ്ടിമന്ത ഇവാമ്ഭോദാ വിചേരുര്നൈഋതാമ്ബുദാഃ ॥ 7 ॥
അവകീര്ണസ്തതസ്താഭിര്ഹനുമാന്ശരവൃഷ്ടിഭിഃ ।
അഭവത്സംവൃതാകാരശ്ശൈലരാഡിവ വൃഷ്ടിഭിഃ ॥ 8 ॥
സ ശരാന്മോഘയാമാസ തേഷാമാശുചരഃ കപിഃ ।
രഥവേഗം ച വീരാണാം വിചരന്വിമലേഽമ്ബരേ ॥ 9 ॥
സ തൈഃ ക്രീഡന്ധനുഷ്മദ്ഭിര്വ്യോമ്നി വീരഃ പ്രകാശതേ ।
ധനുഷ്മദ്ഭിര്യഥാ മേഘൈര്മാരുതഃ പ്രഭുരമ്ബരേ ॥ 10 ॥
സ കൃത്വാ നിനദം ഘോരം ത്രാസയംസ്താം മഹാചമൂമ് ।
ചകാര ഹനുമാന്വേഗം തേഷു രക്ഷസ്സു വീര്യവാന് ॥ 11 ॥
തലേനാഭ്യഹനത്കാംശ്ചിത്പാദൈഃ കാംശ്ചിത്പരന്തപഃ ।
മുഷ്ടിനാഭ്യഹനത്കാംശ്ചിന്നഖൈഃ കാംശ്ചിദ്വ്യദാരയത് ॥ 12 ॥
പ്രമമാഥോരസാ കാംശ്ചിദൂരുഭ്യാമപരാന്കപിഃ ।
കേചിത്തസ്യ നിനാദേന തത്രൈവ പതിതാ ഭുവി ॥ 13 ॥
തതസ്തേഷ്വവസന്നേഷു ഭൂമൌ നിപതിതേഷു ച ।
തത്സൈന്യമഗമത്സര്വം ദിശോദശ ഭയാര്ദിതമ് ॥ 14 ॥
വിനേദുര്വിസ്വരം നാഗാ നിപേതുര്ഭുവി വാജിനഃ ।
ഭഗ്നനീഡധ്വജച്ഛത്രൈര്ഭൂശ്ച കീര്ണാഽഭവദ്രഥൈഃ ॥ 15 ॥
സ്രവതാ രുധിരേണാഥ സ്രവന്ത്യോ ദര്ശിതാഃ പഥി ।
വിവിധൈശ്ച സ്വരൈര്ലങ്കാ നനാദ വികൃതം തദാ ॥ 16 ॥
സ താന്പ്രവൃദ്ധാന്വിനിഹത്യ രാക്ഷസാന് മഹാബലശ്ചണ്ഡപരാക്രമഃ കപിഃ ।
യുയുത്സുരന്യൈഃ പുനരേവ രാക്ഷസൈ സ്തമേവ വീരോഽഭിജഗാമ തോരണമ് ॥ 17 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുന്ദരകാണ്ഡേ പഞ്ചചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcacatvāriṃśassargaḥ |
tataste rākṣasendreṇa coditā mantriṇassutāḥ |
niryayurbhavanāttasmātsaptasaptārcivarcasaḥ || 1 ||
mahābalaparīvārā dhanuṣmanto mahābalāḥ |
kṛtāstrāstravidāṃ śreṣṭhāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ || 2 ||
hemajālaparikṣiptairdhvajavadbhiḥ patākibhiḥ |
toyadasvananirghoṣairvājiyuktairmahārathaiḥ || 3 ||
taptakāñcanacitrāṇi cāpānyamitavikramāḥ |
visphārayantassaṃhṛṣṭāstaṭitvanta ivāmbudāḥ || 4 ||
jananyastu tatasteṣāṃ viditvā kiṅkarānhatān |
babhūvuśśokasambhrāntāssabāndhavasuhṛjjanāḥ || 5 ||
te parasparasaṅgharṣāttaptakāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhipeturhanūmantaṃ toraṇasthamavasthitam || 6 ||
sṛjanto bāṇavṛṣṭiṃ te rathagarjitanissvanāḥ |
vṛṣṭimanta ivāmbhodā vicerurnaiṛtāmbudāḥ || 7 ||
avakīrṇastatastābhirhanumānśaravṛṣṭibhiḥ |
abhavatsaṃvṛtākāraśśailarāḍiva vṛṣṭibhiḥ || 8 ||
sa śarānmoghayāmāsa teṣāmāśucaraḥ kapiḥ |
rathavegaṃ ca vīrāṇāṃ vicaranvimale'mbare || 9 ||
sa taiḥ krīḍandhanuṣmadbhirvyomni vīraḥ prakāśate |
dhanuṣmadbhiryathā meghairmārutaḥ prabhurambare || 10 ||
sa kṛtvā ninadaṃ ghoraṃ trāsayaṃstāṃ mahācamūm |
cakāra hanumānvegaṃ teṣu rakṣassu vīryavān || 11 ||
talenābhyahanatkāṃścitpādaiḥ kāṃścitparantapaḥ |
muṣṭinābhyahanatkāṃścinnakhaiḥ kāṃścidvyadārayat || 12 ||
pramamāthorasā kāṃścidūrubhyāmaparānkapiḥ |
kecittasya ninādena tatraiva patitā bhuvi || 13 ||
tatasteṣvavasanneṣu bhūmau nipatiteṣu ca |
tatsainyamagamatsarvaṃ diśodaśa bhayārditam || 14 ||
vinedurvisvaraṃ nāgā nipeturbhuvi vājinaḥ |
bhagnanīḍadhvajacchatrairbhūśca kīrṇā'bhavadrathaiḥ || 15 ||
sravatā rudhireṇātha sravantyo darśitāḥ pathi |
vividhaiśca svarairlaṅkā nanāda vikṛtaṃ tadā || 16 ||
sa tānpravṛddhānvinihatya rākṣasān mahābalaścaṇḍaparākramaḥ kapiḥ |
yuyutsuranyaiḥ punareva rākṣasai stameva vīro'bhijagāma toraṇam || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ पञ्चचत्वारिंशस्सर्गः ।
ततस्ते राक्षसेन्द्रेण चोदिता मन्त्रिणस्सुताः ।
निर्ययुर्भवनात्तस्मात्सप्तसप्तार्चिवर्चसः ॥ 1 ॥
महाबलपरीवारा धनुष्मन्तो महाबलाः ।
कृतास्त्रास्त्रविदां श्रेष्ठाः परस्परजयैषिणः ॥ 2 ॥
हेमजालपरिक्षिप्तैर्ध्वजवद्भिः पताकिभिः ।
तोयदस्वननिर्घोषैर्वाजियुक्तैर्महारथैः ॥ 3 ॥
तप्तकाञ्चनचित्राणि चापान्यमितविक्रमाः ।
विस्फारयन्तस्संहृष्टास्तटित्वन्त इवाम्बुदाः ॥ 4 ॥
जनन्यस्तु ततस्तेषां विदित्वा किङ्करान्हतान् ।
बभूवुश्शोकसम्भ्रान्तास्सबान्धवसुहृज्जनाः ॥ 5 ॥
ते परस्परसङ्घर्षात्तप्तकाञ्चनभूषणाः ।
अभिपेतुर्हनूमन्तं तोरणस्थमवस्थितम् ॥ 6 ॥
सृजन्तो बाणवृष्टिं ते रथगर्जितनिस्स्वनाः ।
वृष्टिमन्त इवाम्भोदा विचेरुर्नैऋताम्बुदाः ॥ 7 ॥
अवकीर्णस्ततस्ताभिर्हनुमान्शरवृष्टिभिः ।
अभवत्संवृताकारश्शैलराडिव वृष्टिभिः ॥ 8 ॥
स शरान्मोघयामास तेषामाशुचरः कपिः ।
रथवेगं च वीराणां विचरन्विमलेऽम्बरे ॥ 9 ॥
स तैः क्रीडन्धनुष्मद्भिर्व्योम्नि वीरः प्रकाशते ।
धनुष्मद्भिर्यथा मेघैर्मारुतः प्रभुरम्बरे ॥ 10 ॥
स कृत्वा निनदं घोरं त्रासयंस्तां महाचमूम् ।
चकार हनुमान्वेगं तेषु रक्षस्सु वीर्यवान् ॥ 11 ॥
तलेनाभ्यहनत्कांश्चित्पादैः कांश्चित्परन्तपः ।
मुष्टिनाभ्यहनत्कांश्चिन्नखैः कांश्चिद्व्यदारयत् ॥ 12 ॥
प्रममाथोरसा कांश्चिदूरुभ्यामपरान्कपिः ।
केचित्तस्य निनादेन तत्रैव पतिता भुवि ॥ 13 ॥
ततस्तेष्ववसन्नेषु भूमौ निपतितेषु च ।
तत्सैन्यमगमत्सर्वं दिशोदश भयार्दितम् ॥ 14 ॥
विनेदुर्विस्वरं नागा निपेतुर्भुवि वाजिनः ।
भग्ननीडध्वजच्छत्रैर्भूश्च कीर्णाऽभवद्रथैः ॥ 15 ॥
स्रवता रुधिरेणाथ स्रवन्त्यो दर्शिताः पथि ।
विविधैश्च स्वरैर्लङ्का ननाद विकृतं तदा ॥ 16 ॥
स तान्प्रवृद्धान्विनिहत्य राक्षसान् महाबलश्चण्डपराक्रमः कपिः ।
युयुत्सुरन्यैः पुनरेव राक्षसै स्तमेव वीरोऽभिजगाम तोरणम् ॥ 17 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे पञ्चचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha pañcacatvāriṃśassargaḥ |
tataste rākṣasendreṇa coditā mantriṇassutāḥ |
niryayurbhavanāttasmātsaptasaptārcivarcasaḥ || 1 ||
mahābalaparīvārā dhanuṣmanto mahābalāḥ |
kṛtāstrāstravidāṃ śreṣṭhāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ || 2 ||
hemajālaparikṣiptairdhvajavadbhiḥ patākibhiḥ |
toyadasvananirghoṣairvājiyuktairmahārathaiḥ || 3 ||
taptakāñcanacitrāṇi cāpānyamitavikramāḥ |
visphārayantassaṃhṛṣṭāstaṭitvanta ivāmbudāḥ || 4 ||
jananyastu tatasteṣāṃ viditvā kiṅkarānhatān |
babhūvuśśokasambhrāntāssabāndhavasuhṛjjanāḥ || 5 ||
te parasparasaṅgharṣāttaptakāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhipeturhanūmantaṃ toraṇasthamavasthitam || 6 ||
sṛjanto bāṇavṛṣṭiṃ te rathagarjitanissvanāḥ |
vṛṣṭimanta ivāmbhodā vicerurnaiṛtāmbudāḥ || 7 ||
avakīrṇastatastābhirhanumānśaravṛṣṭibhiḥ |
abhavatsaṃvṛtākāraśśailarāḍiva vṛṣṭibhiḥ || 8 ||
sa śarānmoghayāmāsa teṣāmāśucaraḥ kapiḥ |
rathavegaṃ ca vīrāṇāṃ vicaranvimale'mbare || 9 ||
sa taiḥ krīḍandhanuṣmadbhirvyomni vīraḥ prakāśate |
dhanuṣmadbhiryathā meghairmārutaḥ prabhurambare || 10 ||
sa kṛtvā ninadaṃ ghoraṃ trāsayaṃstāṃ mahācamūm |
cakāra hanumānvegaṃ teṣu rakṣassu vīryavān || 11 ||
talenābhyahanatkāṃścitpādaiḥ kāṃścitparantapaḥ |
muṣṭinābhyahanatkāṃścinnakhaiḥ kāṃścidvyadārayat || 12 ||
pramamāthorasā kāṃścidūrubhyāmaparānkapiḥ |
kecittasya ninādena tatraiva patitā bhuvi || 13 ||
tatasteṣvavasanneṣu bhūmau nipatiteṣu ca |
tatsainyamagamatsarvaṃ diśodaśa bhayārditam || 14 ||
vinedurvisvaraṃ nāgā nipeturbhuvi vājinaḥ |
bhagnanīḍadhvajacchatrairbhūśca kīrṇā'bhavadrathaiḥ || 15 ||
sravatā rudhireṇātha sravantyo darśitāḥ pathi |
vividhaiśca svarairlaṅkā nanāda vikṛtaṃ tadā || 16 ||
sa tānpravṛddhānvinihatya rākṣasān mahābalaścaṇḍaparākramaḥ kapiḥ |
yuyutsuranyaiḥ punareva rākṣasai stameva vīro'bhijagāma toraṇam || 17 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe pañcacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.