Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకోనత్రింశస్సర్గః ।
Shloka 1
తథాగతాం తాం వ్యథితామనిన్దితాం వ్యపేతహర్షాం పరిదీనమానసామ్ ।
శుభాం నిమిత్తాని శుభాని భేజిరే నరం శ్రియా జుష్టమివోపజీవినః ॥ 1 ॥
శుభాం నిమిత్తాని శుభాని భేజిరే నరం శ్రియా జుష్టమివోపజీవినః ॥ 1 ॥
tathāgatāṃ tāṃ vyathitāmaninditāṃ vyapetaharṣāṃ paridīnamānasām |
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
śubhāṃ nimittāni śubhāni bhejire naraṃ śriyā juṣṭamivopajīvinaḥ || 1 ||
Shloka 2
తస్యాః శుభం వామమరాలపక్ష్మ రాజీవృతం కృష్ణవిశాలశుక్లమ్ ।
ప్రాస్పన్దతైకం నయనం సుకేశ్యా మీనాహతం పద్మమివాభితామ్రమ్ ॥ 2 ॥
ప్రాస్పన్దతైకం నయనం సుకేశ్యా మీనాహతం పద్మమివాభితామ్రమ్ ॥ 2 ॥
tasyāḥ śubhaṃ vāmamarālapakṣma rājīvṛtaṃ kṛṣṇaviśālaśuklam |
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
prāspandataikaṃ nayanaṃ sukeśyā mīnāhataṃ padmamivābhitāmram || 2 ||
Shloka 3
భుజశ్చ చార్వఞ్చితపీనవృత్తః పరార్థ్యకాలాగరుచన్దనార్హః ।
అనుత్తమేనాధ్యుషితః ప్రియేణ చిరేణ వామః సమవేపతాఽశు ॥ 3 ॥
అనుత్తమేనాధ్యుషితః ప్రియేణ చిరేణ వామః సమవేపతాఽశు ॥ 3 ॥
bhujaśca cārvañcitapīnavṛttaḥ parārthyakālāgarucandanārhaḥ |
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
anuttamenādhyuṣitaḥ priyeṇa cireṇa vāmaḥ samavepatā'śu || 3 ||
Shloka 4
గజేన్ద్రహస్తప్రతిమశ్చ పీన స్తయోర్ద్వయోః సమ్హతయోః సుజాతః ।
ప్రస్పన్దమానః పునరూరురస్యా రామం పురస్తాత్ స్థితమాచచక్షే ॥ 4 ॥
ప్రస్పన్దమానః పునరూరురస్యా రామం పురస్తాత్ స్థితమాచచక్షే ॥ 4 ॥
gajendrahastapratimaśca pīna stayordvayoḥ samhatayoḥ sujātaḥ |
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
praspandamānaḥ punarūrurasyā rāmaṃ purastāt sthitamācacakṣe || 4 ||
Shloka 5
శుభం పునర్హేమసమానవర్ణ మీషద్రజోధ్వస్తమివామలాక్ష్యాః ।
వాస స్స్థితాయా శ్శిఖరాగ్రదన్త్యాః కిఞ్చిత్పరిస్రంసత చారుగాత్య్రాః ॥ 5 ॥
వాస స్స్థితాయా శ్శిఖరాగ్రదన్త్యాః కిఞ్చిత్పరిస్రంసత చారుగాత్య్రాః ॥ 5 ॥
śubhaṃ punarhemasamānavarṇa mīṣadrajodhvastamivāmalākṣyāḥ |
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
vāsa ssthitāyā śśikharāgradantyāḥ kiñcitparisraṃsata cārugātyrāḥ || 5 ||
Shloka 6
ఏతైర్నిమిత్తైరపరైశ్చ సుభ్రూః సమ్బోధితా ప్రాగపి సాధు సిద్ధైః ।
వాతాతపక్లాన్తమివ ప్రణష్టం వర్షేణ బీజం ప్రతిసఞ్జహర్ష ॥ 6 ॥
వాతాతపక్లాన్తమివ ప్రణష్టం వర్షేణ బీజం ప్రతిసఞ్జహర్ష ॥ 6 ॥
etairnimittairaparaiśca subhrūḥ sambodhitā prāgapi sādhu siddhaiḥ |
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
vātātapaklāntamiva praṇaṣṭaṃ varṣeṇa bījaṃ pratisañjaharṣa || 6 ||
Shloka 7
తస్యాః పునర్బిమ్బఫలాధరోష్ఠం స్వక్షిభ్రుకేశాన్తమరాలపక్ష్మ ।
వక్త్రం బభాసే సితశుక్లదంష్ట్రం రాహోర్ముఖాచ్చన్ద్ర ఇవ ప్రముక్తః ॥ 7 ॥
వక్త్రం బభాసే సితశుక్లదంష్ట్రం రాహోర్ముఖాచ్చన్ద్ర ఇవ ప్రముక్తః ॥ 7 ॥
tasyāḥ punarbimbaphalādharoṣṭhaṃ svakṣibhrukeśāntamarālapakṣma |
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
vaktraṃ babhāse sitaśukladaṃṣṭraṃ rāhormukhāccandra iva pramuktaḥ || 7 ||
Shloka 8
సా వీతశోకా వ్యపనీతతన్ద్రీ శాన్తజ్వరా హర్షవిబుద్ధసత్త్వా ।
అశోభతార్యా వదనేన శుక్లే శీతాంశునా రాత్రిరివోదితేన ॥ 8 ॥
అశోభతార్యా వదనేన శుక్లే శీతాంశునా రాత్రిరివోదితేన ॥ 8 ॥
sā vītaśokā vyapanītatandrī śāntajvarā harṣavibuddhasattvā |
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
aśobhatāryā vadanena śukle śītāṃśunā rātririvoditena || 8 ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే ఏకోనత్రింశస్సర్గః ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ एकोनत्रिंशस्सर्गः ।
तथागतां तां व्यथितामनिन्दितां व्यपेतहर्षां परिदीनमानसाम् ।
शुभां निमित्तानि शुभानि भेजिरे नरं श्रिया जुष्टमिवोपजीविनः ॥ 1 ॥
तस्याः शुभं वाममरालपक्ष्म राजीवृतं कृष्णविशालशुक्लम् ।
प्रास्पन्दतैकं नयनं सुकेश्या मीनाहतं पद्ममिवाभिताम्रम् ॥ 2 ॥
भुजश्च चार्वञ्चितपीनवृत्तः परार्थ्यकालागरुचन्दनार्हः ।
अनुत्तमेनाध्युषितः प्रियेण चिरेण वामः समवेपताऽशु ॥ 3 ॥
गजेन्द्रहस्तप्रतिमश्च पीन स्तयोर्द्वयोः सम्हतयोः सुजातः ।
प्रस्पन्दमानः पुनरूरुरस्या रामं पुरस्तात् स्थितमाचचक्षे ॥ 4 ॥
शुभं पुनर्हेमसमानवर्ण मीषद्रजोध्वस्तमिवामलाक्ष्याः ।
वास स्स्थिताया श्शिखराग्रदन्त्याः किञ्चित्परिस्रंसत चारुगात्य्राः ॥ 5 ॥
एतैर्निमित्तैरपरैश्च सुभ्रूः सम्बोधिता प्रागपि साधु सिद्धैः ।
वातातपक्लान्तमिव प्रणष्टं वर्षेण बीजं प्रतिसञ्जहर्ष ॥ 6 ॥
तस्याः पुनर्बिम्बफलाधरोष्ठं स्वक्षिभ्रुकेशान्तमरालपक्ष्म ।
वक्त्रं बभासे सितशुक्लदंष्ट्रं राहोर्मुखाच्चन्द्र इव प्रमुक्तः ॥ 7 ॥
सा वीतशोका व्यपनीततन्द्री शान्तज्वरा हर्षविबुद्धसत्त्वा ।
अशोभतार्या वदनेन शुक्ले शीतांशुना रात्रिरिवोदितेन ॥ 8 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे एकोनत्रिंशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.