ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଉପାସ୍ଯ ରାତ୍ରିଶେଷଂ ତୁ ଶୋଣାକୂଲେ ମହର୍ଷିଭିଃ ।
ନିଶାଯାଂ ସୁପ୍ରଭାତାଯାଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଭ୍ଯଭାଷତ ॥ 1 ॥
ସୁପ୍ରଭାତା ନିଶା ରାମ ପୂର୍ଵା ସନ୍ଧ୍ଯା ପ୍ରଵର୍ତତେ ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଗମନାଯାଭିରୋଚଯ ॥ 2 ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ପୌର୍ଵାହ୍ଣିକୀଂ କ୍ରିଯାମ୍ ।
ଗମନଂ ରୋଚଯାମାସ ଵାକ୍ଯଂ ଚେଦମୁଵାଚ ହ ॥ 3 ॥
ଅଯଂ ଶୋଣଶ୍ଶୁଭଜଲୋଽଗାଧଃ ପୁଲିନମଣ୍ଡିତଃ ।
କତରେଣ ପଥା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସନ୍ତରିଷ୍ଯାମହେ ଵଯମ୍ ॥ 4 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାମେଣ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍ ।
ଏଷ ପନ୍ଥା ମଯୋଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ଯେନ ଯାନ୍ତି ମହର୍ଷଯଃ ॥ 5 ॥
ଏଵମୁକ୍ତା ମହର୍ଷଯୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେଣ ଧୀମତା ।
ପଶ୍ଯନ୍ତସ୍ତେ ପ୍ରଯାତା ଵୈ ଵନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ॥ 6 ॥
ତେ ଗତ୍ଵା ଦୂରମଧ୍ଵାନଂ ଗତେଽର୍ଧଦିଵସେ ତଦା ।
ଜାହ୍ନଵୀଂ ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଂ ଦଦୃଶୁର୍ମୁନିସେଵିତାମ୍ ॥ 7 ॥
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଣ୍ଯସଲିଲାଂ ହଂସସାରସସେଵିତାମ୍ ।
ବଭୂଵୁର୍ମୁଦିତା ସ୍ସର୍ଵେ ମୁନଯସ୍ସହ ରାଘଵାଃ ॥ 8 ॥
ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ତତଶ୍ଚକ୍ରୁସ୍ତ ଆଵାସପରିଗ୍ରହମ୍ ।
ତତସ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ ॥ 9 ॥
ହୁତ୍ଵା ଚୈଵାଗ୍ନିହୋତ୍ରାଣି ପ୍ରାଶ୍ଯ ଚାମୃତଵଦ୍ଧଵିଃ ।
ଵିଵିଶୁର୍ଜାହ୍ନଵୀତୀରେ ଶୁଚୌ ମୁଦିତମାନସାଃ ॥ 10 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ପରିଵାର୍ଯ ସମନ୍ତତଃ ।
ଅଥ ତତ୍ର ତଦା ରାମୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 11 ॥
ଭଗଵନ୍ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଗଙ୍ଗାଂ ତ୍ରିପଥଗାଂ ନଦୀମ୍ ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ କଥମାକ୍ରମ୍ଯ ଗତା ନଦନଦୀପତିମ୍ ॥ 12 ॥
ଚୋଦିତୋ ରାମଵାକ୍ଯେନ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ।
ଵୃଦ୍ଧିଂ ଜନ୍ମ ଚ ଗଙ୍ଗାଯା ଵକ୍ତୁମେଵୋପଚକ୍ରମେ ॥ 13 ॥
ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରୋ ହିମଵାନ୍ନାମ ଧାତୂନାମାକରୋ ମହାନ୍ ।
ତସ୍ଯ କନ୍ଯାଦ୍ଵଯଂ ରାମ ରୂପେଣାପ୍ରତିମଂ ଭୁଵି ॥ 14 ॥
ଯା ମେରୁଦୁହିତା ରାମ ତଯୋର୍ମାତା ସୁମଧ୍ଯମା ।
ନାମ୍ନା ମନୋରମା ନାମ ପତ୍ନୀ ହିମଵତଃ ପ୍ରିଯା ॥ 15 ॥
ତସ୍ଯାଂ ଗଙ୍ଗେଯମଭଵଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ହିମଵତସ୍ସୁତା ।
ଉମା ନାମ ଦ୍ଵିତୀଯାଭୂନ୍ନାମ୍ନା ତସ୍ଯୈଵ ରାଘଵ ॥ 16 ॥
ଅଥ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଂ ସୁରାସ୍ସର୍ଵେ ଦେଵତାର୍ଥଚିକୀର୍ଷଯା ।
ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଂ ଵରଯାମାସୁର୍ଗଙ୍ଗାଂ ତ୍ରିପଥଗାଂ ନଦୀମ୍ ॥ 17 ॥
ଦଦୌ ଧର୍ମେଣ ହିମଵାନ୍ ତନଯାଂ ଲୋକପାଵନୀମ୍ ।
ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦପଥଗାଂ ଗଙ୍ଗାଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯହିତକାମ୍ଯଯା ॥ 18 ॥
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତତୋ ଦେଵାସ୍ତ୍ରିଲୋକହିତକାରିଣଃ ।
ଗଙ୍ଗାମାଦାଯ ତେଽଗଚ୍ଛନ୍ କୃତାର୍ଥେନାନ୍ତରାତ୍ମନା ॥ 19 ॥
ଯା ଚାନ୍ଯା ଶୈଲଦୁହିତା କନ୍ଯାସୀଦ୍ରଘୁନନ୍ଦନ ।
ଉଗ୍ରଂ ସା ଵ୍ରତମାସ୍ଥାଯ ତପସ୍ତେପେ ତପୋଧନା ॥ 20 ॥
ଉଗ୍ରେଣ ତପସା ଯୁକ୍ତାଂ ଦଦୌ ଶୈଲଵରସ୍ସୁତାମ୍ ।
ରୁଦ୍ରାଯାପ୍ରତିରୂପାଯ ଉମାଂ ଲୋକନମସ୍କୃତାମ୍ ॥ 21 ॥
ଏତେ ତେ ଶୈଲରାଜସ୍ଯ ସୁତେ ଲୋକନମସ୍କୃତେ ।
ଗଙ୍ଗା ଚ ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଉମାଦେଵୀ ଚ ରାଘଵ ॥ 22 ॥
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯଥା ତ୍ରିପଥଗା ନଦୀ ।
ଖଂ ଗତା ପ୍ରଥମଂ ତାତ ଗତିଂ ଗତିମତାଂ ଵର ॥ 23 ॥
ସୈଷା ସୁରନଦୀ ରମ୍ଯା ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସୁତା ତଦା ।
ସୁରଲୋକଂ ସମାରୂଢା ଵିପାପା ଜଲଵାହିନୀ ॥ 24 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ପଞ୍ଚତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcatriṃśassargaḥ |
upāsya rātriśeṣaṃ tu śoṇākūle maharṣibhiḥ |
niśāyāṃ suprabhātāyāṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 1 ||
suprabhātā niśā rāma pūrvā sandhyā pravartate |
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te gamanāyābhirocaya || 2 ||
tacchrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā paurvāhṇikīṃ kriyām |
gamanaṃ rocayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 3 ||
ayaṃ śoṇaśśubhajalo'gādhaḥ pulinamaṇḍitaḥ |
katareṇa pathā brahman santariṣyāmahe vayam || 4 ||
evamuktastu rāmeṇa viśvāmitro'bravīdidam |
eṣa panthā mayoddiṣṭo yena yānti maharṣayaḥ || 5 ||
evamuktā maharṣayo viśvāmitreṇa dhīmatā |
paśyantaste prayātā vai vanāni vividhāni ca || 6 ||
te gatvā dūramadhvānaṃ gate'rdhadivase tadā |
jāhnavīṃ saritāṃ śreṣṭhāṃ dadṛśurmunisevitām || 7 ||
tāṃ dṛṣṭvā puṇyasalilāṃ haṃsasārasasevitām |
babhūvurmuditā ssarve munayassaha rāghavāḥ || 8 ||
tasyāstīre tataścakrusta āvāsaparigraham |
tatassnātvā yathānyāyaṃ santarpya pitṛdevatāḥ || 9 ||
hutvā caivāgnihotrāṇi prāśya cāmṛtavaddhaviḥ |
viviśurjāhnavītīre śucau muditamānasāḥ || 10 ||
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ parivārya samantataḥ |
atha tatra tadā rāmo viśvāmitramathābravīt || 11 ||
bhagavan śrotumicchāmi gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm |
trailokyaṃ kathamākramya gatā nadanadīpatim || 12 ||
codito rāmavākyena viśvāmitro mahāmuniḥ |
vṛddhiṃ janma ca gaṅgāyā vaktumevopacakrame || 13 ||
śailendro himavānnāma dhātūnāmākaro mahān |
tasya kanyādvayaṃ rāma rūpeṇāpratimaṃ bhuvi || 14 ||
yā meruduhitā rāma tayormātā sumadhyamā |
nāmnā manoramā nāma patnī himavataḥ priyā || 15 ||
tasyāṃ gaṅgeyamabhavajjyeṣṭhā himavatassutā |
umā nāma dvitīyābhūnnāmnā tasyaiva rāghava || 16 ||
atha jyeṣṭhāṃ surāssarve devatārthacikīrṣayā |
śailendraṃ varayāmāsurgaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm || 17 ||
dadau dharmeṇa himavān tanayāṃ lokapāvanīm |
svacchandapathagāṃ gaṅgāṃ trailokyahitakāmyayā || 18 ||
pratigṛhya tato devāstrilokahitakāriṇaḥ |
gaṅgāmādāya te'gacchan kṛtārthenāntarātmanā || 19 ||
yā cānyā śailaduhitā kanyāsīdraghunandana |
ugraṃ sā vratamāsthāya tapastepe tapodhanā || 20 ||
ugreṇa tapasā yuktāṃ dadau śailavarassutām |
rudrāyāpratirūpāya umāṃ lokanamaskṛtām || 21 ||
ete te śailarājasya sute lokanamaskṛte |
gaṅgā ca saritāṃ śreṣṭhā umādevī ca rāghava || 22 ||
etatte sarvamākhyātaṃ yathā tripathagā nadī |
khaṃ gatā prathamaṃ tāta gatiṃ gatimatāṃ vara || 23 ||
saiṣā suranadī ramyā śailendrasya sutā tadā |
suralokaṃ samārūḍhā vipāpā jalavāhinī || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चत्रिंशस्सर्गः ।
उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभिः ।
निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥ 1 ॥
सुप्रभाता निशा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय ॥ 2 ॥
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।
गमनं रोचयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ 3 ॥
अयं शोणश्शुभजलोऽगाधः पुलिनमण्डितः ।
कतरेण पथा ब्रह्मन् सन्तरिष्यामहे वयम् ॥ 4 ॥
एवमुक्तस्तु रामेण विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ।
एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षयः ॥ 5 ॥
एवमुक्ता महर्षयो विश्वामित्रेण धीमता ।
पश्यन्तस्ते प्रयाता वै वनानि विविधानि च ॥ 6 ॥
ते गत्वा दूरमध्वानं गतेऽर्धदिवसे तदा ।
जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर्मुनिसेविताम् ॥ 7 ॥
तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम् ।
बभूवुर्मुदिता स्सर्वे मुनयस्सह राघवाः ॥ 8 ॥
तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्त आवासपरिग्रहम् ।
ततस्स्नात्वा यथान्यायं सन्तर्प्य पितृदेवताः ॥ 9 ॥
हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धविः ।
विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसाः ॥ 10 ॥
विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्ततः ।
अथ तत्र तदा रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ 11 ॥
भगवन् श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम् ।
त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम् ॥ 12 ॥
चोदितो रामवाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः ।
वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ 13 ॥
शैलेन्द्रो हिमवान्नाम धातूनामाकरो महान् ।
तस्य कन्याद्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ 14 ॥
या मेरुदुहिता राम तयोर्माता सुमध्यमा ।
नाम्ना मनोरमा नाम पत्नी हिमवतः प्रिया ॥ 15 ॥
तस्यां गङ्गेयमभवज्ज्येष्ठा हिमवतस्सुता ।
उमा नाम द्वितीयाभून्नाम्ना तस्यैव राघव ॥ 16 ॥
अथ ज्येष्ठां सुरास्सर्वे देवतार्थचिकीर्षया ।
शैलेन्द्रं वरयामासुर्गङ्गां त्रिपथगां नदीम् ॥ 17 ॥
ददौ धर्मेण हिमवान् तनयां लोकपावनीम् ।
स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया ॥ 18 ॥
प्रतिगृह्य ततो देवास्त्रिलोकहितकारिणः ।
गङ्गामादाय तेऽगच्छन् कृतार्थेनान्तरात्मना ॥ 19 ॥
या चान्या शैलदुहिता कन्यासीद्रघुनन्दन ।
उग्रं सा व्रतमास्थाय तपस्तेपे तपोधना ॥ 20 ॥
उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरस्सुताम् ।
रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम् ॥ 21 ॥
एते ते शैलराजस्य सुते लोकनमस्कृते ।
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमादेवी च राघव ॥ 22 ॥
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा त्रिपथगा नदी ।
खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर ॥ 23 ॥
सैषा सुरनदी रम्या शैलेन्द्रस्य सुता तदा ।
सुरलोकं समारूढा विपापा जलवाहिनी ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcatriṃśassargaḥ |
upāsya rātriśeṣaṃ tu śoṇākūle maharṣibhiḥ |
niśāyāṃ suprabhātāyāṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 1 ||
suprabhātā niśā rāma pūrvā sandhyā pravartate |
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te gamanāyābhirocaya || 2 ||
tacchrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā paurvāhṇikīṃ kriyām |
gamanaṃ rocayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 3 ||
ayaṃ śoṇaśśubhajalo'gādhaḥ pulinamaṇḍitaḥ |
katareṇa pathā brahman santariṣyāmahe vayam || 4 ||
evamuktastu rāmeṇa viśvāmitro'bravīdidam |
eṣa panthā mayoddiṣṭo yena yānti maharṣayaḥ || 5 ||
evamuktā maharṣayo viśvāmitreṇa dhīmatā |
paśyantaste prayātā vai vanāni vividhāni ca || 6 ||
te gatvā dūramadhvānaṃ gate'rdhadivase tadā |
jāhnavīṃ saritāṃ śreṣṭhāṃ dadṛśurmunisevitām || 7 ||
tāṃ dṛṣṭvā puṇyasalilāṃ haṃsasārasasevitām |
babhūvurmuditā ssarve munayassaha rāghavāḥ || 8 ||
tasyāstīre tataścakrusta āvāsaparigraham |
tatassnātvā yathānyāyaṃ santarpya pitṛdevatāḥ || 9 ||
hutvā caivāgnihotrāṇi prāśya cāmṛtavaddhaviḥ |
viviśurjāhnavītīre śucau muditamānasāḥ || 10 ||
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ parivārya samantataḥ |
atha tatra tadā rāmo viśvāmitramathābravīt || 11 ||
bhagavan śrotumicchāmi gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm |
trailokyaṃ kathamākramya gatā nadanadīpatim || 12 ||
codito rāmavākyena viśvāmitro mahāmuniḥ |
vṛddhiṃ janma ca gaṅgāyā vaktumevopacakrame || 13 ||
śailendro himavānnāma dhātūnāmākaro mahān |
tasya kanyādvayaṃ rāma rūpeṇāpratimaṃ bhuvi || 14 ||
yā meruduhitā rāma tayormātā sumadhyamā |
nāmnā manoramā nāma patnī himavataḥ priyā || 15 ||
tasyāṃ gaṅgeyamabhavajjyeṣṭhā himavatassutā |
umā nāma dvitīyābhūnnāmnā tasyaiva rāghava || 16 ||
atha jyeṣṭhāṃ surāssarve devatārthacikīrṣayā |
śailendraṃ varayāmāsurgaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm || 17 ||
dadau dharmeṇa himavān tanayāṃ lokapāvanīm |
svacchandapathagāṃ gaṅgāṃ trailokyahitakāmyayā || 18 ||
pratigṛhya tato devāstrilokahitakāriṇaḥ |
gaṅgāmādāya te'gacchan kṛtārthenāntarātmanā || 19 ||
yā cānyā śailaduhitā kanyāsīdraghunandana |
ugraṃ sā vratamāsthāya tapastepe tapodhanā || 20 ||
ugreṇa tapasā yuktāṃ dadau śailavarassutām |
rudrāyāpratirūpāya umāṃ lokanamaskṛtām || 21 ||
ete te śailarājasya sute lokanamaskṛte |
gaṅgā ca saritāṃ śreṣṭhā umādevī ca rāghava || 22 ||
etatte sarvamākhyātaṃ yathā tripathagā nadī |
khaṃ gatā prathamaṃ tāta gatiṃ gatimatāṃ vara || 23 ||
saiṣā suranadī ramyā śailendrasya sutā tadā |
suralokaṃ samārūḍhā vipāpā jalavāhinī || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.