𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌉𑌪𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌿𑌶𑍇𑌷𑌂 𑌤𑍁 𑌶𑍋𑌣𑌾𑌕𑍂𑌲𑍇 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌨𑌿𑌶𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋𑌽𑌭𑍍𑌯𑌭𑌾𑌷𑌤 ॥ 1 ॥
𑌸𑍁𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌤𑌾 𑌨𑌿𑌶𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ।
𑌉𑌤𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋𑌤𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠 𑌭𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍇 𑌗𑌮𑌨𑌾𑌯𑌾𑌭𑌿𑌰𑍋𑌚𑌯 ॥ 2 ॥
𑌤𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍗𑌰𑍍𑌵𑌾𑌹𑍍𑌣𑌿𑌕𑍀𑌂 𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌮𑍍 ।
𑌗𑌮𑌨𑌂 𑌰𑍋𑌚𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌚𑍇𑌦𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ॥ 3 ॥
𑌅𑌯𑌂 𑌶𑍋𑌣𑌶𑍍𑌶𑍁𑌭𑌜𑌲𑍋𑌽𑌗𑌾𑌧𑌃 𑌪𑍁𑌲𑌿𑌨𑌮𑌣𑍍𑌡𑌿𑌤𑌃 ।
𑌕𑌤𑌰𑍇𑌣 𑌪𑌥𑌾 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌨𑍍 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌹𑍇 𑌵𑌯𑌮𑍍 ॥ 4 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑌿𑌦𑌮𑍍 ।
𑌏𑌷 𑌪𑌨𑍍𑌥𑌾 𑌮𑌯𑍋𑌦𑍍𑌦𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌯𑍇𑌨 𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯𑌃 ॥ 5 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯𑍋 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌾 ।
𑌪𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌾𑌤𑌾 𑌵𑍈 𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑌿 𑌚 ॥ 6 ॥
𑌤𑍇 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍂𑌰𑌮𑌧𑍍𑌵𑌾𑌨𑌂 𑌗𑌤𑍇𑌽𑌰𑍍𑌧𑌦𑌿𑌵𑌸𑍇 𑌤𑌦𑌾 ।
𑌜𑌾𑌹𑍍𑌨𑌵𑍀𑌂 𑌸𑌰𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾𑌂 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌨𑌿𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌤𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌸𑌲𑌿𑌲𑌾𑌂 𑌹𑌂𑌸𑌸𑌾𑌰𑌸𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌮𑍁𑌨𑌯𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌾𑌃 ॥ 8 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑍇 𑌤𑌤𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑍁𑌸𑍍𑌤 𑌆𑌵𑌾𑌸𑌪𑌰𑌿𑌗𑍍𑌰𑌹𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌯𑌥𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌯𑌂 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌰𑍍𑌪𑍍𑌯 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌃 ॥ 9 ॥
𑌹𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑍈𑌵𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌹𑍋𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌮𑍃𑌤𑌵𑌦𑍍𑌧𑌵𑌿𑌃 ।
𑌵𑌿𑌵𑌿𑌶𑍁𑌰𑍍𑌜𑌾𑌹𑍍𑌨𑌵𑍀𑌤𑍀𑌰𑍇 𑌶𑍁𑌚𑍗 𑌮𑍁𑌦𑌿𑌤𑌮𑌾𑌨𑌸𑌾𑌃 ॥ 10 ॥
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯 𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌅𑌥 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌤𑌦𑌾 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 11 ॥
𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌮𑌿 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌪𑌥𑌗𑌾𑌂 𑌨𑌦𑍀𑌮𑍍 ।
𑌤𑍍𑌰𑍈𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌕𑌥𑌮𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯 𑌗𑌤𑌾 𑌨𑌦𑌨𑌦𑍀𑌪𑌤𑌿𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌚𑍋𑌦𑌿𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ।
𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌿𑌂 𑌜𑌨𑍍𑌮 𑌚 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌯𑌾 𑌵𑌕𑍍𑌤𑍁𑌮𑍇𑌵𑍋𑌪𑌚𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇 ॥ 13 ॥
𑌶𑍈𑌲𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍋 𑌹𑌿𑌮𑌵𑌾𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌧𑌾𑌤𑍂𑌨𑌾𑌮𑌾𑌕𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌮 𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣𑌾𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮𑌂 𑌭𑍁𑌵𑌿 ॥ 14 ॥
𑌯𑌾 𑌮𑍇𑌰𑍁𑌦𑍁𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌮 𑌤𑌯𑍋𑌰𑍍𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌸𑍁𑌮𑌧𑍍𑌯𑌮𑌾 ।
𑌨𑌾𑌮𑍍𑌨𑌾 𑌮𑌨𑍋𑌰𑌮𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌪𑌤𑍍𑌨𑍀 𑌹𑌿𑌮𑌵𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 ॥ 15 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌗𑌙𑍍𑌗𑍇𑌯𑌮𑌭𑌵𑌜𑍍𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾 𑌹𑌿𑌮𑌵𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤𑌾 ।
𑌉𑌮𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑌾𑌭𑍂𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮𑍍𑌨𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵 𑌰𑌾𑌘𑌵 ॥ 16 ॥
𑌅𑌥 𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌚𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌷𑌯𑌾 ।
𑌶𑍈𑌲𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌵𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍁𑌰𑍍𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌪𑌥𑌗𑌾𑌂 𑌨𑌦𑍀𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌦𑌦𑍗 𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣 𑌹𑌿𑌮𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌤𑌨𑌯𑌾𑌂 𑌲𑍋𑌕𑌪𑌾𑌵𑌨𑍀𑌮𑍍 ।
𑌸𑍍𑌵𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌦𑌪𑌥𑌗𑌾𑌂 𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌰𑍈𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯𑌹𑌿𑌤𑌕𑌾𑌮𑍍𑌯𑌯𑌾 ॥ 18 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌤𑌤𑍋 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌲𑍋𑌕𑌹𑌿𑌤𑌕𑌾𑌰𑌿𑌣𑌃 ।
𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌤𑍇𑌽𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑍇𑌨𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥ 19 ॥
𑌯𑌾 𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌶𑍈𑌲𑌦𑍁𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌸𑍀𑌦𑍍𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨 ।
𑌉𑌗𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌾 𑌵𑍍𑌰𑌤𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌤𑍇𑌪𑍇 𑌤𑌪𑍋𑌧𑌨𑌾 ॥ 20 ॥
𑌉𑌗𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌤𑌪𑌸𑌾 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌦𑌦𑍗 𑌶𑍈𑌲𑌵𑌰𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌰𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌯𑌾𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾𑌯 𑌉𑌮𑌾𑌂 𑌲𑍋𑌕𑌨𑌮𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌏𑌤𑍇 𑌤𑍇 𑌶𑍈𑌲𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌤𑍇 𑌲𑍋𑌕𑌨𑌮𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑍇 ।
𑌗𑌙𑍍𑌗𑌾 𑌚 𑌸𑌰𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾 𑌉𑌮𑌾𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌚 𑌰𑌾𑌘𑌵 ॥ 22 ॥
𑌏𑌤𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌾𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌪𑌥𑌗𑌾 𑌨𑌦𑍀 ।
𑌖𑌂 𑌗𑌤𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑌂 𑌤𑌾𑌤 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌗𑌤𑌿𑌮𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰 ॥ 23 ॥
𑌸𑍈𑌷𑌾 𑌸𑍁𑌰𑌨𑌦𑍀 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾 𑌶𑍈𑌲𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌤𑌾 𑌤𑌦𑌾 ।
𑌸𑍁𑌰𑌲𑍋𑌕𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌰𑍂𑌢𑌾 𑌵𑌿𑌪𑌾𑌪𑌾 𑌜𑌲𑌵𑌾𑌹𑌿𑌨𑍀 ॥ 24 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcatriṃśassargaḥ |
upāsya rātriśeṣaṃ tu śoṇākūle maharṣibhiḥ |
niśāyāṃ suprabhātāyāṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 1 ||
suprabhātā niśā rāma pūrvā sandhyā pravartate |
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te gamanāyābhirocaya || 2 ||
tacchrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā paurvāhṇikīṃ kriyām |
gamanaṃ rocayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 3 ||
ayaṃ śoṇaśśubhajalo'gādhaḥ pulinamaṇḍitaḥ |
katareṇa pathā brahman santariṣyāmahe vayam || 4 ||
evamuktastu rāmeṇa viśvāmitro'bravīdidam |
eṣa panthā mayoddiṣṭo yena yānti maharṣayaḥ || 5 ||
evamuktā maharṣayo viśvāmitreṇa dhīmatā |
paśyantaste prayātā vai vanāni vividhāni ca || 6 ||
te gatvā dūramadhvānaṃ gate'rdhadivase tadā |
jāhnavīṃ saritāṃ śreṣṭhāṃ dadṛśurmunisevitām || 7 ||
tāṃ dṛṣṭvā puṇyasalilāṃ haṃsasārasasevitām |
babhūvurmuditā ssarve munayassaha rāghavāḥ || 8 ||
tasyāstīre tataścakrusta āvāsaparigraham |
tatassnātvā yathānyāyaṃ santarpya pitṛdevatāḥ || 9 ||
hutvā caivāgnihotrāṇi prāśya cāmṛtavaddhaviḥ |
viviśurjāhnavītīre śucau muditamānasāḥ || 10 ||
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ parivārya samantataḥ |
atha tatra tadā rāmo viśvāmitramathābravīt || 11 ||
bhagavan śrotumicchāmi gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm |
trailokyaṃ kathamākramya gatā nadanadīpatim || 12 ||
codito rāmavākyena viśvāmitro mahāmuniḥ |
vṛddhiṃ janma ca gaṅgāyā vaktumevopacakrame || 13 ||
śailendro himavānnāma dhātūnāmākaro mahān |
tasya kanyādvayaṃ rāma rūpeṇāpratimaṃ bhuvi || 14 ||
yā meruduhitā rāma tayormātā sumadhyamā |
nāmnā manoramā nāma patnī himavataḥ priyā || 15 ||
tasyāṃ gaṅgeyamabhavajjyeṣṭhā himavatassutā |
umā nāma dvitīyābhūnnāmnā tasyaiva rāghava || 16 ||
atha jyeṣṭhāṃ surāssarve devatārthacikīrṣayā |
śailendraṃ varayāmāsurgaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm || 17 ||
dadau dharmeṇa himavān tanayāṃ lokapāvanīm |
svacchandapathagāṃ gaṅgāṃ trailokyahitakāmyayā || 18 ||
pratigṛhya tato devāstrilokahitakāriṇaḥ |
gaṅgāmādāya te'gacchan kṛtārthenāntarātmanā || 19 ||
yā cānyā śailaduhitā kanyāsīdraghunandana |
ugraṃ sā vratamāsthāya tapastepe tapodhanā || 20 ||
ugreṇa tapasā yuktāṃ dadau śailavarassutām |
rudrāyāpratirūpāya umāṃ lokanamaskṛtām || 21 ||
ete te śailarājasya sute lokanamaskṛte |
gaṅgā ca saritāṃ śreṣṭhā umādevī ca rāghava || 22 ||
etatte sarvamākhyātaṃ yathā tripathagā nadī |
khaṃ gatā prathamaṃ tāta gatiṃ gatimatāṃ vara || 23 ||
saiṣā suranadī ramyā śailendrasya sutā tadā |
suralokaṃ samārūḍhā vipāpā jalavāhinī || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चत्रिंशस्सर्गः ।
उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभिः ।
निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥ 1 ॥
सुप्रभाता निशा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते ।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय ॥ 2 ॥
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।
गमनं रोचयामास वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ 3 ॥
अयं शोणश्शुभजलोऽगाधः पुलिनमण्डितः ।
कतरेण पथा ब्रह्मन् सन्तरिष्यामहे वयम् ॥ 4 ॥
एवमुक्तस्तु रामेण विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ।
एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षयः ॥ 5 ॥
एवमुक्ता महर्षयो विश्वामित्रेण धीमता ।
पश्यन्तस्ते प्रयाता वै वनानि विविधानि च ॥ 6 ॥
ते गत्वा दूरमध्वानं गतेऽर्धदिवसे तदा ।
जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर्मुनिसेविताम् ॥ 7 ॥
तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम् ।
बभूवुर्मुदिता स्सर्वे मुनयस्सह राघवाः ॥ 8 ॥
तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्त आवासपरिग्रहम् ।
ततस्स्नात्वा यथान्यायं सन्तर्प्य पितृदेवताः ॥ 9 ॥
हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धविः ।
विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसाः ॥ 10 ॥
विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्ततः ।
अथ तत्र तदा रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ 11 ॥
भगवन् श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम् ।
त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम् ॥ 12 ॥
चोदितो रामवाक्येन विश्वामित्रो महामुनिः ।
वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ 13 ॥
शैलेन्द्रो हिमवान्नाम धातूनामाकरो महान् ।
तस्य कन्याद्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि ॥ 14 ॥
या मेरुदुहिता राम तयोर्माता सुमध्यमा ।
नाम्ना मनोरमा नाम पत्नी हिमवतः प्रिया ॥ 15 ॥
तस्यां गङ्गेयमभवज्ज्येष्ठा हिमवतस्सुता ।
उमा नाम द्वितीयाभून्नाम्ना तस्यैव राघव ॥ 16 ॥
अथ ज्येष्ठां सुरास्सर्वे देवतार्थचिकीर्षया ।
शैलेन्द्रं वरयामासुर्गङ्गां त्रिपथगां नदीम् ॥ 17 ॥
ददौ धर्मेण हिमवान् तनयां लोकपावनीम् ।
स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया ॥ 18 ॥
प्रतिगृह्य ततो देवास्त्रिलोकहितकारिणः ।
गङ्गामादाय तेऽगच्छन् कृतार्थेनान्तरात्मना ॥ 19 ॥
या चान्या शैलदुहिता कन्यासीद्रघुनन्दन ।
उग्रं सा व्रतमास्थाय तपस्तेपे तपोधना ॥ 20 ॥
उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरस्सुताम् ।
रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम् ॥ 21 ॥
एते ते शैलराजस्य सुते लोकनमस्कृते ।
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमादेवी च राघव ॥ 22 ॥
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा त्रिपथगा नदी ।
खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर ॥ 23 ॥
सैषा सुरनदी रम्या शैलेन्द्रस्य सुता तदा ।
सुरलोकं समारूढा विपापा जलवाहिनी ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcatriṃśassargaḥ |
upāsya rātriśeṣaṃ tu śoṇākūle maharṣibhiḥ |
niśāyāṃ suprabhātāyāṃ viśvāmitro'bhyabhāṣata || 1 ||
suprabhātā niśā rāma pūrvā sandhyā pravartate |
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te gamanāyābhirocaya || 2 ||
tacchrutvā vacanaṃ tasya kṛtvā paurvāhṇikīṃ kriyām |
gamanaṃ rocayāmāsa vākyaṃ cedamuvāca ha || 3 ||
ayaṃ śoṇaśśubhajalo'gādhaḥ pulinamaṇḍitaḥ |
katareṇa pathā brahman santariṣyāmahe vayam || 4 ||
evamuktastu rāmeṇa viśvāmitro'bravīdidam |
eṣa panthā mayoddiṣṭo yena yānti maharṣayaḥ || 5 ||
evamuktā maharṣayo viśvāmitreṇa dhīmatā |
paśyantaste prayātā vai vanāni vividhāni ca || 6 ||
te gatvā dūramadhvānaṃ gate'rdhadivase tadā |
jāhnavīṃ saritāṃ śreṣṭhāṃ dadṛśurmunisevitām || 7 ||
tāṃ dṛṣṭvā puṇyasalilāṃ haṃsasārasasevitām |
babhūvurmuditā ssarve munayassaha rāghavāḥ || 8 ||
tasyāstīre tataścakrusta āvāsaparigraham |
tatassnātvā yathānyāyaṃ santarpya pitṛdevatāḥ || 9 ||
hutvā caivāgnihotrāṇi prāśya cāmṛtavaddhaviḥ |
viviśurjāhnavītīre śucau muditamānasāḥ || 10 ||
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ parivārya samantataḥ |
atha tatra tadā rāmo viśvāmitramathābravīt || 11 ||
bhagavan śrotumicchāmi gaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm |
trailokyaṃ kathamākramya gatā nadanadīpatim || 12 ||
codito rāmavākyena viśvāmitro mahāmuniḥ |
vṛddhiṃ janma ca gaṅgāyā vaktumevopacakrame || 13 ||
śailendro himavānnāma dhātūnāmākaro mahān |
tasya kanyādvayaṃ rāma rūpeṇāpratimaṃ bhuvi || 14 ||
yā meruduhitā rāma tayormātā sumadhyamā |
nāmnā manoramā nāma patnī himavataḥ priyā || 15 ||
tasyāṃ gaṅgeyamabhavajjyeṣṭhā himavatassutā |
umā nāma dvitīyābhūnnāmnā tasyaiva rāghava || 16 ||
atha jyeṣṭhāṃ surāssarve devatārthacikīrṣayā |
śailendraṃ varayāmāsurgaṅgāṃ tripathagāṃ nadīm || 17 ||
dadau dharmeṇa himavān tanayāṃ lokapāvanīm |
svacchandapathagāṃ gaṅgāṃ trailokyahitakāmyayā || 18 ||
pratigṛhya tato devāstrilokahitakāriṇaḥ |
gaṅgāmādāya te'gacchan kṛtārthenāntarātmanā || 19 ||
yā cānyā śailaduhitā kanyāsīdraghunandana |
ugraṃ sā vratamāsthāya tapastepe tapodhanā || 20 ||
ugreṇa tapasā yuktāṃ dadau śailavarassutām |
rudrāyāpratirūpāya umāṃ lokanamaskṛtām || 21 ||
ete te śailarājasya sute lokanamaskṛte |
gaṅgā ca saritāṃ śreṣṭhā umādevī ca rāghava || 22 ||
etatte sarvamākhyātaṃ yathā tripathagā nadī |
khaṃ gatā prathamaṃ tāta gatiṃ gatimatāṃ vara || 23 ||
saiṣā suranadī ramyā śailendrasya sutā tadā |
suralokaṃ samārūḍhā vipāpā jalavāhinī || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.