ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ପୁତ୍ରତ୍ଵଂ ତୁ ଗତେ ଵିଷ୍ଣୌ ରାଜ୍ଞସ୍ତସ୍ଯ ସୁମହାତ୍ମନଃ ।
ଉଵାଚ ଦେଵତାସ୍ସର୍ଵାସ୍ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ଭଗଵାନିଦମ୍ ॥ 1 ॥
ସତ୍ଯସନ୍ଧସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ସର୍ଵେଷାନ୍ନୋ ହିତୈଷିଣଃ ।
ଵିଷ୍ଣୋସ୍ସହାଯାନ୍ବଲିନସ୍ସୃଜଧ୍ଵଂ କାମରୂପିଣଃ ॥ 2 ॥
ମାଯାଵିଦଶ୍ଚ ଶୂରାଂଶ୍ଚ ଵାଯୁଵେଗସମାଞ୍ଜଵେ ।
ନଯଜ୍ଞାନ୍ବୁଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନାନ୍ଵିଷ୍ଣୁତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମାନ୍ ॥ 3 ॥
ଅସଂହାର୍ଯାନୁପାଯଜ୍ଞାନ୍ ଦିଵ୍ଯସଂହନନାନ୍ଵିତାନ୍ ।
ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଗୁଣସମ୍ପନ୍ନାନମୃତପ୍ରାଶନାନିଵ ॥ 4 ॥
ଅପ୍ସରସ୍ସୁ ଚ ମୁଖ୍ଯାସୁ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ ତନୂଷୁ ଚ ।
ସୃଜଧ୍ଵଂ ହରିରୂପେଣ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମାନ୍ ॥ 5 ॥
ପୂର୍ଵମେଵ ମଯା ସୃଷ୍ଟୋ ଜାମ୍ବଵାନୃକ୍ଷପୁଙ୍ଗଵଃ ।
ଜୃମ୍ଭମାଣସ୍ଯ ସହସା ମମ ଵକ୍ତ୍ରାଦଜାଯତ ॥ 6 ॥
ତେ ତଥୋକ୍ତା ଭଗଵତା ତତ୍ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ୍ଯ ଶାସନମ୍ ।
ଜନଯାମାସୁରେଵଂ ତେ ପୁତ୍ରାନ୍ଵାନରରୂପିଣଃ ॥ 7 ॥
ଋଷଯଶ୍ଚ ମହାତ୍ମାନସ୍ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରୋରଗାଃ ।
ଚାରଣାଶ୍ଚ ସୁତାନ୍ଵୀରାନ୍ସସୃଜୁର୍ଵନଚାରିଣଃ ॥ 8 ॥
ଵାନରେନ୍ଦ୍ରଂ ମହେନ୍ଦ୍ରାଭମିନ୍ଦ୍ରୋ ଵାଲିନମୂର୍ଜିତମ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଜନଯାମାସ ତପନସ୍ତପତାଂ ଵରଃ ॥ 9 ॥
ବୃହସ୍ପତିସ୍ତ୍ଵଜନଯତ୍ତାରଂ ନାମ ମହାହରିମ୍ ।
ସର୍ଵଵାନରମୁଖ୍ଯାନାଂ ବୁଦ୍ଧିମନ୍ତମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 10 ॥
ଧନଦସ୍ଯ ସୁତଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ ଵାନରୋ ଗନ୍ଧମାଦନଃ ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମାତ୍ଵଜନଯନ୍ନଲଂ ନାମ ମହାହରିମ୍ ॥ 11 ॥
ପାଵକସ୍ଯ ସୁତଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ ନୀଲୋଽଗ୍ନିସଦୃଶପ୍ରଭଃ ।
ତେଜସା ଯଶସା ଵୀର୍ଯାଦତ୍ଯରିଚ୍ଯତ ଵାନରାନ୍ ॥ 12 ॥
ରୂପଦ୍ରଵିଣସମ୍ପନ୍ନାଵଶ୍ଵିନୌ ରୂପସମ୍ମତୌ ।
ମୈନ୍ଦଂ ଚ ଦ୍ଵିଵିଦଂ ଚୈଵ ଜନଯାମାସତୁସ୍ସ୍ଵଯମ୍ ॥ 13 ॥
ଵରୁଣୋ ଜନଯାମାସ ସୁଷେଣଂ ଵାନରର୍ଷଭମ୍ ।
ଶରଭଂ ଜନଯାମାସ ପର୍ଜନ୍ଯସ୍ତୁ ମହାବଲମ୍ ॥ 14 ॥
ମାରୁତସ୍ଯାତ୍ମଜଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ହନୁମାନ୍ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।
ଵଜ୍ରସଂହନନୋପେତୋ ଵୈନତେଯସମୋ ଜଵେ ॥ 15 ॥
ତେ ସୃଷ୍ଟା ବହୁସାହସ୍ରା ଦଶଗ୍ରୀଵଵଧେ ରତାଃ ।
ଅପ୍ରମେଯବଲା ଵୀରା ଵିକ୍ରାନ୍ତାଃ କାମରୂପିଣଃ ॥ 16 ॥
ମେରୁମନ୍ଦରସଙ୍କାଶା ଵପୁଷ୍ମନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ ।
ଋକ୍ଷଵାନରଗୋପୁଚ୍ଛାଃ କ୍ଷିପ୍ରମେଵାଭିଜଜ୍ଞିରେ ॥ 17 ॥
ଯସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଯଦ୍ରୂପଂ ଵେଷୋ ଯଶ୍ଚ ପରାକ୍ରମଃ ।
ଅଜାଯତ ସମସ୍ତେନ ତସ୍ଯ ତସ୍ଯ ସୁତଃ ପୃଥକ୍ ॥ 18 ॥
ଗୋଲାଙ୍ଗୂଲୀଷୁ ଚୋତ୍ପନ୍ନାଃ କେଚିତ୍ସମ୍ମତଵିକ୍ରମାଃ ।
ଋକ୍ଷୀଷୁ ଚ ତଥା ଜାତା ଵାନରାଃ କିନ୍ନରୀଷୁ ଚ ॥ 19 ॥
ଦେଵା ମହର୍ଷିଗନ୍ଧର୍ଵାସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯା ଯକ୍ଷା ଯଶସ୍ଵିନଃ ।
ନାଗାଃ କିମ୍ପୁରୁଷାଶ୍ଚୈଵ ସିଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାଧରୋରଗାଃ ॥ 20 ॥
ବହଵୋ ଜନଯାମାସୁର୍ହୃଷ୍ଟାସ୍ତତ୍ର ସହସ୍ରଶଃ ।
ଵାନରାନ୍ସୁମହାକାଯାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଵୈ ଵନଚାରିଣଃ ॥ 21 ॥
ଅପ୍ସରସ୍ସୁ ଚ ମୁଖ୍ଯାସୁ ତଥା ଵିଦ୍ଯାଧରୀଷୁ ଚ ।
ନାଗକନ୍ଯାସୁ ଚ ତଥା ଗନ୍ଧର୍ଵୀଣାଂ ତନୂଷୁ ଚ ॥ 22 ॥
କାମରୂପବଲୋପେତା ଯଥାକାମଂ ଵିଚାରିଣଃ ।
ସିଂହଶାର୍ଦୂଲସଦୃଶା ଦର୍ପେଣ ଚ ବଲେନ ଚ ॥ 23 ॥
ଶିଲାପ୍ରହରଣାସ୍ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ପାଦପଯୋଧିନଃ ॥ 24 ॥
ନଖଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁଧାସ୍ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରକୋଵିଦାଃ ।
ଵିଚାଲଯେଯୁଶ୍ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରାନ୍ଭେଦଯେଯୁସ୍ସ୍ଥିରାନ୍ଦ୍ରୁମାନ୍ ।
କ୍ଷୋଭଯେଯୁଶ୍ଚ ଵେଗେନ ସମୁଦ୍ରଂ ସରିତାଂ ପତିମ୍ ॥ 25 ॥
ଦାରଯେଯୁଃ କ୍ଷିତିଂ ପଦ୍ଭ୍ଯାମାପ୍ଲଵେଯୁର୍ମହାର୍ଣଵମ୍ ।
ନଭଃସ୍ଥଲଂ ଵିଶେଯୁଶ୍ଚ ଗୃହ୍ଣୀଯୁରପି ତୋଯଦାନ୍ ॥ 26 ॥
ଗୃହ୍ଣୀଯୁରପି ମାତଙ୍ଗାନ୍ମତ୍ତାନ୍ପ୍ରଵ୍ରଜତୋ ଵନେ ।
ନର୍ଦମାନାଶ୍ଚ ନାଦେନ ପାତଯେଯୁର୍ଵିହଙ୍ଗମାନ୍ ॥ 27 ॥
ଈଦୃଶାନାଂ ପ୍ରସୂତାନି ହରୀଣାଂ କାମରୂପିଣାମ୍ ।
ଶତଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ଯୂଥପାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ॥ 28 ॥
ତେ ପ୍ରଧାନେଷୁ ଯୂଥେଷୁ ହରୀଣାଂ ହରିଯୂଥପାଃ ।
ବଭୂଵୁର୍ଯୂଥପଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵୀରାଂଶ୍ଚାଜନଯନ୍ ହରୀନ୍ ॥ 29 ॥
ଅନ୍ଯେ ଋକ୍ଷଵତଃ ପ୍ରସ୍ଥାନଵତସ୍ଥୁ ସ୍ସହସ୍ରଶଃ ।
ଅନ୍ଯେ ନାନାଵିଧାନ୍ଶୈଲାନ୍ଭେଜିରେ କାନନାନି ଚ ॥ 30 ॥
ସୂର୍ଯପୁତ୍ରଂ ଚ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଶକ୍ରପୁତ୍ରଂ ଚ ଵାଲିନମ୍ ।
ଭ୍ରାତରାଵୁପତସ୍ଥୁସ୍ତେ ସର୍ଵ ଏଵ ହରୀଶ୍ଵରାଃ ॥ 31 ॥
ନଲଂ ନୀଲଂ ହନୂମନ୍ତମନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ହରିଯୂଥପାନ୍ ।
3 ତେ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯବଲସମ୍ପନ୍ନାସ୍ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦାଃ ।
ଵିଚରନ୍ତୋଽର୍ଦଯନ୍ଦର୍ପାତ୍ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରମହୋରଗାନ୍ ॥ 32 ॥
ତାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ମହାବାହୁର୍ଵାଲୀ ଵିପୁଲଵିକ୍ରମଃ ।
ଜୁଗୋପ ଭୁଜଵୀର୍ଯେଣ ଋକ୍ଷଗୋପୁଚ୍ଛଵାନରାନ୍ ॥ 33 ॥
ତୈରିଯଂ ପୃଥିଵୀ ଶୂରୈସ୍ସପର୍ଵତଵନାର୍ଣଵା ।
କୀର୍ଣା ଵିଵିଧସଂସ୍ଥାନୈର୍ନାନାଵ୍ଯଞ୍ଜନଲକ୍ଷଣୈଃ ॥ 34 ॥
ତୈର୍ମେଘବୃନ୍ଦାଚଲକୂଟକଲ୍ପୈଃ ମହାବଲୈର୍ଵାନରଯୂଥପାଲୈଃ ।
ବଭୂଵ ଭୂର୍ଭୀମଶରୀରରୂପୈ ସ୍ସମାଵୃତା ରାମସହାଯହେତୋଃ ॥ 35 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ସପ୍ତଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptadaśassargaḥ |
putratvaṃ tu gate viṣṇau rājñastasya sumahātmanaḥ |
uvāca devatāssarvāssvayambhūrbhagavānidam || 1 ||
satyasandhasya vīrasya sarveṣānno hitaiṣiṇaḥ |
viṣṇossahāyānbalinassṛjadhvaṃ kāmarūpiṇaḥ || 2 ||
māyāvidaśca śūrāṃśca vāyuvegasamāñjave |
nayajñānbuddhisampannānviṣṇutulyaparākramān || 3 ||
asaṃhāryānupāyajñān divyasaṃhananānvitān |
sarvāstraguṇasampannānamṛtaprāśanāniva || 4 ||
apsarassu ca mukhyāsu gandharvāṇāṃ tanūṣu ca |
sṛjadhvaṃ harirūpeṇa putrāṃstulyaparākramān || 5 ||
pūrvameva mayā sṛṣṭo jāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ |
jṛmbhamāṇasya sahasā mama vaktrādajāyata || 6 ||
te tathoktā bhagavatā tatpratiśrutya śāsanam |
janayāmāsurevaṃ te putrānvānararūpiṇaḥ || 7 ||
ṛṣayaśca mahātmānassiddhavidyādharoragāḥ |
cāraṇāśca sutānvīrānsasṛjurvanacāriṇaḥ || 8 ||
vānarendraṃ mahendrābhamindro vālinamūrjitam |
sugrīvaṃ janayāmāsa tapanastapatāṃ varaḥ || 9 ||
bṛhaspatistvajanayattāraṃ nāma mahāharim |
sarvavānaramukhyānāṃ buddhimantamanuttamam || 10 ||
dhanadasya sutaśśrīmān vānaro gandhamādanaḥ |
viśvakarmātvajanayannalaṃ nāma mahāharim || 11 ||
pāvakasya sutaśśrīmān nīlo'gnisadṛśaprabhaḥ |
tejasā yaśasā vīryādatyaricyata vānarān || 12 ||
rūpadraviṇasampannāvaśvinau rūpasammatau |
maindaṃ ca dvividaṃ caiva janayāmāsatussvayam || 13 ||
varuṇo janayāmāsa suṣeṇaṃ vānararṣabham |
śarabhaṃ janayāmāsa parjanyastu mahābalam || 14 ||
mārutasyātmajaśśrīmānhanumānnāma vīryavān |
vajrasaṃhananopeto vainateyasamo jave || 15 ||
te sṛṣṭā bahusāhasrā daśagrīvavadhe ratāḥ |
aprameyabalā vīrā vikrāntāḥ kāmarūpiṇaḥ || 16 ||
merumandarasaṅkāśā vapuṣmanto mahābalāḥ |
ṛkṣavānaragopucchāḥ kṣipramevābhijajñire || 17 ||
yasya devasya yadrūpaṃ veṣo yaśca parākramaḥ |
ajāyata samastena tasya tasya sutaḥ pṛthak || 18 ||
golāṅgūlīṣu cotpannāḥ kecitsammatavikramāḥ |
ṛkṣīṣu ca tathā jātā vānarāḥ kinnarīṣu ca || 19 ||
devā maharṣigandharvāstārkṣyā yakṣā yaśasvinaḥ |
nāgāḥ kimpuruṣāścaiva siddhavidyādharoragāḥ || 20 ||
bahavo janayāmāsurhṛṣṭāstatra sahasraśaḥ |
vānarānsumahākāyānsarvānvai vanacāriṇaḥ || 21 ||
apsarassu ca mukhyāsu tathā vidyādharīṣu ca |
nāgakanyāsu ca tathā gandharvīṇāṃ tanūṣu ca || 22 ||
kāmarūpabalopetā yathākāmaṃ vicāriṇaḥ |
siṃhaśārdūlasadṛśā darpeṇa ca balena ca || 23 ||
śilāpraharaṇāssarve sarve pādapayodhinaḥ || 24 ||
nakhadaṃṣṭrāyudhāssarve sarve sarvāstrakovidāḥ |
vicālayeyuśśailendrānbhedayeyussthirāndrumān |
kṣobhayeyuśca vegena samudraṃ saritāṃ patim || 25 ||
dārayeyuḥ kṣitiṃ padbhyāmāplaveyurmahārṇavam |
nabhaḥsthalaṃ viśeyuśca gṛhṇīyurapi toyadān || 26 ||
gṛhṇīyurapi mātaṅgānmattānpravrajato vane |
nardamānāśca nādena pātayeyurvihaṅgamān || 27 ||
īdṛśānāṃ prasūtāni harīṇāṃ kāmarūpiṇām |
śataṃ śatasahasrāṇi yūthapānāṃ mahātmanām || 28 ||
te pradhāneṣu yūtheṣu harīṇāṃ hariyūthapāḥ |
babhūvuryūthapaśreṣṭhā vīrāṃścājanayan harīn || 29 ||
anye ṛkṣavataḥ prasthānavatasthu ssahasraśaḥ |
anye nānāvidhānśailānbhejire kānanāni ca || 30 ||
sūryaputraṃ ca sugrīvaṃ śakraputraṃ ca vālinam |
bhrātarāvupatasthuste sarva eva harīśvarāḥ || 31 ||
nalaṃ nīlaṃ hanūmantamanyāṃśca hariyūthapān |
3 te tārkṣyabalasampannāssarve yuddhaviśāradāḥ |
vicaranto'rdayandarpātsiṃhavyāghramahoragān || 32 ||
tāṃśca sarvānmahābāhurvālī vipulavikramaḥ |
jugopa bhujavīryeṇa ṛkṣagopucchavānarān || 33 ||
tairiyaṃ pṛthivī śūraissaparvatavanārṇavā |
kīrṇā vividhasaṃsthānairnānāvyañjanalakṣaṇaiḥ || 34 ||
tairmeghabṛndācalakūṭakalpaiḥ mahābalairvānarayūthapālaiḥ |
babhūva bhūrbhīmaśarīrarūpai ssamāvṛtā rāmasahāyahetoḥ || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptadaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्तदशस्सर्गः ।
पुत्रत्वं तु गते विष्णौ राज्ञस्तस्य सुमहात्मनः ।
उवाच देवतास्सर्वास्स्वयम्भूर्भगवानिदम् ॥ 1 ॥
सत्यसन्धस्य वीरस्य सर्वेषान्नो हितैषिणः ।
विष्णोस्सहायान्बलिनस्सृजध्वं कामरूपिणः ॥ 2 ॥
मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे ।
नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान् ॥ 3 ॥
असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान् ।
सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव ॥ 4 ॥
अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।
सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान् ॥ 5 ॥
पूर्वमेव मया सृष्टो जाम्बवानृक्षपुङ्गवः ।
जृम्भमाणस्य सहसा मम वक्त्रादजायत ॥ 6 ॥
ते तथोक्ता भगवता तत्प्रतिश्रुत्य शासनम् ।
जनयामासुरेवं ते पुत्रान्वानररूपिणः ॥ 7 ॥
ऋषयश्च महात्मानस्सिद्धविद्याधरोरगाः ।
चारणाश्च सुतान्वीरान्ससृजुर्वनचारिणः ॥ 8 ॥
वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमूर्जितम् ।
सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वरः ॥ 9 ॥
बृहस्पतिस्त्वजनयत्तारं नाम महाहरिम् ।
सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम् ॥ 10 ॥
धनदस्य सुतश्श्रीमान् वानरो गन्धमादनः ।
विश्वकर्मात्वजनयन्नलं नाम महाहरिम् ॥ 11 ॥
पावकस्य सुतश्श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभः ।
तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वानरान् ॥ 12 ॥
रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ ।
मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुस्स्वयम् ॥ 13 ॥
वरुणो जनयामास सुषेणं वानरर्षभम् ।
शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलम् ॥ 14 ॥
मारुतस्यात्मजश्श्रीमान्हनुमान्नाम वीर्यवान् ।
वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे ॥ 15 ॥
ते सृष्टा बहुसाहस्रा दशग्रीववधे रताः ।
अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ताः कामरूपिणः ॥ 16 ॥
मेरुमन्दरसङ्काशा वपुष्मन्तो महाबलाः ।
ऋक्षवानरगोपुच्छाः क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे ॥ 17 ॥
यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रमः ।
अजायत समस्तेन तस्य तस्य सुतः पृथक् ॥ 18 ॥
गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्नाः केचित्सम्मतविक्रमाः ।
ऋक्षीषु च तथा जाता वानराः किन्नरीषु च ॥ 19 ॥
देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विनः ।
नागाः किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगाः ॥ 20 ॥
बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रशः ।
वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिणः ॥ 21 ॥
अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च ।
नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ॥ 22 ॥
कामरूपबलोपेता यथाकामं विचारिणः ।
सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च ॥ 23 ॥
शिलाप्रहरणास्सर्वे सर्वे पादपयोधिनः ॥ 24 ॥
नखदंष्ट्रायुधास्सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदाः ।
विचालयेयुश्शैलेन्द्रान्भेदयेयुस्स्थिरान्द्रुमान् ।
क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम् ॥ 25 ॥
दारयेयुः क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवम् ।
नभःस्थलं विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान् ॥ 26 ॥
गृह्णीयुरपि मातङ्गान्मत्तान्प्रव्रजतो वने ।
नर्दमानाश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान् ॥ 27 ॥
ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम् ।
शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम् ॥ 28 ॥
ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपाः ।
बभूवुर्यूथपश्रेष्ठा वीरांश्चाजनयन् हरीन् ॥ 29 ॥
अन्ये ऋक्षवतः प्रस्थानवतस्थु स्सहस्रशः ।
अन्ये नानाविधान्शैलान्भेजिरे काननानि च ॥ 30 ॥
सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ।
भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्व एव हरीश्वराः ॥ 31 ॥
नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान् ।
3 ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नास्सर्वे युद्धविशारदाः ।
विचरन्तोऽर्दयन्दर्पात्सिंहव्याघ्रमहोरगान् ॥ 32 ॥
तांश्च सर्वान्महाबाहुर्वाली विपुलविक्रमः ।
जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान् ॥ 33 ॥
तैरियं पृथिवी शूरैस्सपर्वतवनार्णवा ।
कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणैः ॥ 34 ॥
तैर्मेघबृन्दाचलकूटकल्पैः महाबलैर्वानरयूथपालैः ।
बभूव भूर्भीमशरीररूपै स्समावृता रामसहायहेतोः ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तदशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptadaśassargaḥ |
putratvaṃ tu gate viṣṇau rājñastasya sumahātmanaḥ |
uvāca devatāssarvāssvayambhūrbhagavānidam || 1 ||
satyasandhasya vīrasya sarveṣānno hitaiṣiṇaḥ |
viṣṇossahāyānbalinassṛjadhvaṃ kāmarūpiṇaḥ || 2 ||
māyāvidaśca śūrāṃśca vāyuvegasamāñjave |
nayajñānbuddhisampannānviṣṇutulyaparākramān || 3 ||
asaṃhāryānupāyajñān divyasaṃhananānvitān |
sarvāstraguṇasampannānamṛtaprāśanāniva || 4 ||
apsarassu ca mukhyāsu gandharvāṇāṃ tanūṣu ca |
sṛjadhvaṃ harirūpeṇa putrāṃstulyaparākramān || 5 ||
pūrvameva mayā sṛṣṭo jāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ |
jṛmbhamāṇasya sahasā mama vaktrādajāyata || 6 ||
te tathoktā bhagavatā tatpratiśrutya śāsanam |
janayāmāsurevaṃ te putrānvānararūpiṇaḥ || 7 ||
ṛṣayaśca mahātmānassiddhavidyādharoragāḥ |
cāraṇāśca sutānvīrānsasṛjurvanacāriṇaḥ || 8 ||
vānarendraṃ mahendrābhamindro vālinamūrjitam |
sugrīvaṃ janayāmāsa tapanastapatāṃ varaḥ || 9 ||
bṛhaspatistvajanayattāraṃ nāma mahāharim |
sarvavānaramukhyānāṃ buddhimantamanuttamam || 10 ||
dhanadasya sutaśśrīmān vānaro gandhamādanaḥ |
viśvakarmātvajanayannalaṃ nāma mahāharim || 11 ||
pāvakasya sutaśśrīmān nīlo'gnisadṛśaprabhaḥ |
tejasā yaśasā vīryādatyaricyata vānarān || 12 ||
rūpadraviṇasampannāvaśvinau rūpasammatau |
maindaṃ ca dvividaṃ caiva janayāmāsatussvayam || 13 ||
varuṇo janayāmāsa suṣeṇaṃ vānararṣabham |
śarabhaṃ janayāmāsa parjanyastu mahābalam || 14 ||
mārutasyātmajaśśrīmānhanumānnāma vīryavān |
vajrasaṃhananopeto vainateyasamo jave || 15 ||
te sṛṣṭā bahusāhasrā daśagrīvavadhe ratāḥ |
aprameyabalā vīrā vikrāntāḥ kāmarūpiṇaḥ || 16 ||
merumandarasaṅkāśā vapuṣmanto mahābalāḥ |
ṛkṣavānaragopucchāḥ kṣipramevābhijajñire || 17 ||
yasya devasya yadrūpaṃ veṣo yaśca parākramaḥ |
ajāyata samastena tasya tasya sutaḥ pṛthak || 18 ||
golāṅgūlīṣu cotpannāḥ kecitsammatavikramāḥ |
ṛkṣīṣu ca tathā jātā vānarāḥ kinnarīṣu ca || 19 ||
devā maharṣigandharvāstārkṣyā yakṣā yaśasvinaḥ |
nāgāḥ kimpuruṣāścaiva siddhavidyādharoragāḥ || 20 ||
bahavo janayāmāsurhṛṣṭāstatra sahasraśaḥ |
vānarānsumahākāyānsarvānvai vanacāriṇaḥ || 21 ||
apsarassu ca mukhyāsu tathā vidyādharīṣu ca |
nāgakanyāsu ca tathā gandharvīṇāṃ tanūṣu ca || 22 ||
kāmarūpabalopetā yathākāmaṃ vicāriṇaḥ |
siṃhaśārdūlasadṛśā darpeṇa ca balena ca || 23 ||
śilāpraharaṇāssarve sarve pādapayodhinaḥ || 24 ||
nakhadaṃṣṭrāyudhāssarve sarve sarvāstrakovidāḥ |
vicālayeyuśśailendrānbhedayeyussthirāndrumān |
kṣobhayeyuśca vegena samudraṃ saritāṃ patim || 25 ||
dārayeyuḥ kṣitiṃ padbhyāmāplaveyurmahārṇavam |
nabhaḥsthalaṃ viśeyuśca gṛhṇīyurapi toyadān || 26 ||
gṛhṇīyurapi mātaṅgānmattānpravrajato vane |
nardamānāśca nādena pātayeyurvihaṅgamān || 27 ||
īdṛśānāṃ prasūtāni harīṇāṃ kāmarūpiṇām |
śataṃ śatasahasrāṇi yūthapānāṃ mahātmanām || 28 ||
te pradhāneṣu yūtheṣu harīṇāṃ hariyūthapāḥ |
babhūvuryūthapaśreṣṭhā vīrāṃścājanayan harīn || 29 ||
anye ṛkṣavataḥ prasthānavatasthu ssahasraśaḥ |
anye nānāvidhānśailānbhejire kānanāni ca || 30 ||
sūryaputraṃ ca sugrīvaṃ śakraputraṃ ca vālinam |
bhrātarāvupatasthuste sarva eva harīśvarāḥ || 31 ||
nalaṃ nīlaṃ hanūmantamanyāṃśca hariyūthapān |
3 te tārkṣyabalasampannāssarve yuddhaviśāradāḥ |
vicaranto'rdayandarpātsiṃhavyāghramahoragān || 32 ||
tāṃśca sarvānmahābāhurvālī vipulavikramaḥ |
jugopa bhujavīryeṇa ṛkṣagopucchavānarān || 33 ||
tairiyaṃ pṛthivī śūraissaparvatavanārṇavā |
kīrṇā vividhasaṃsthānairnānāvyañjanalakṣaṇaiḥ || 34 ||
tairmeghabṛndācalakūṭakalpaiḥ mahābalairvānarayūthapālaiḥ |
babhūva bhūrbhīmaśarīrarūpai ssamāvṛtā rāmasahāyahetoḥ || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptadaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.