Valmiki Ramayana Bala Kanda Sarga 17 — Gujarati Script

⚠️ AI-generated translation — the Konkani meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Konkani

ह्या सर्गांत ब्रह्मदेवान सगळ्या देवांक विष्णूच्या सहाय्याखातीर वानर, ऋक्ष आनी गोपुच्छ रूपांत पुत्र निर्माण करपाचें सांगलें. त्या आदेशाप्रमाणें इंद्र, सूर्य, बृहस्पती, वरुण, अग्नी, अश्विनीकुमार आनी हेर देव, ऋषी, गंधर्व, यक्ष, नाग आनी विद्याधर हांणी हजारांनी बळिश्ट, कामरूपी आनी शस्त्रास्त्रांत कुशल अशे वानर जल्माक हाडले. वाली, सुग्रीव, हनुमान, नल, नील, मैंद, द्विविद, सुषेण आनी शरभ हे तांचेमदीं मुख्य जाले. ते सगळे दोंगर, रान आनी दर्या व्यापून रावले आनी रावणाच्या वधाखातीर रामाक मदत करपाक तयार जाले.

AI-generated · not yet verified

The Konkani meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તદશસ્સર્ગઃ ।

Shloka 1

પુત્રત્વં તુ ગતે વિષ્ણૌ રાજ્ઞસ્તસ્ય સુમહાત્મનઃ ।
ઉવાચ દેવતાસ્સર્વાસ્સ્વયમ્ભૂર્ભગવાનિદમ્ ॥ 1 ॥

putratvaṃ tu gate viṣṇau rājñastasya sumahātmanaḥ |
uvāca devatāssarvāssvayambhūrbhagavānidam || 1 ||

पूण विष्णू पुत्रत्वाक पावलो तेन्ना, त्या म्हान आत्म्याच्या राजाकडेन, स्वयंभू भगवान सगळ्या देवांक हें उलयलो. ^AI

Shloka 2

સત્યસન્ધસ્ય વીરસ્ય સર્વેષાન્નો હિતૈષિણઃ ।
વિષ્ણોસ્સહાયાન્બલિનસ્સૃજધ્વં કામરૂપિણઃ ॥ 2 ॥

satyasandhasya vīrasya sarveṣānno hitaiṣiṇaḥ |
viṣṇossahāyānbalinassṛjadhvaṃ kāmarūpiṇaḥ || 2 ||

सत्यसंकल्पाच्या, वीराच्या, आमच्या सगळ्यांच्या हिताची इच्छा करपी विष्णूचे बलवान, कामरूप धारण करपी सहाय्यक निर्माण करात. ^AI

Shloka 3

માયાવિદશ્ચ શૂરાંશ્ચ વાયુવેગસમાઞ્જવે ।
નયજ્ઞાન્બુદ્ધિસમ્પન્નાન્વિષ્ણુતુલ્યપરાક્રમાન્ ॥ 3 ॥

māyāvidaśca śūrāṃśca vāyuvegasamāñjave |
nayajñānbuddhisampannānviṣṇutulyaparākramān || 3 ||

मायावी आनी शूर, वायूच्या वेगा सारके वेगाचे, नीती आनी ज्ञानांत निपुण, बुद्धीसंपन्न, विष्णूच्या बरोबर पराक्रमाचे. ^AI

Shloka 4

અસંહાર્યાનુપાયજ્ઞાન્ દિવ્યસંહનનાન્વિતાન્ ।
સર્વાસ્ત્રગુણસમ્પન્નાનમૃતપ્રાશનાનિવ ॥ 4 ॥

asaṃhāryānupāyajñān divyasaṃhananānvitān |
sarvāstraguṇasampannānamṛtaprāśanāniva || 4 ||

असंहार्य, उपायज्ञ, दिव्य शरीराने युक्त, सगळ्या अस्त्रांच्या गुणांनी संपन्न, अमृत प्राशन करपा सारके. ^AI

Shloka 5

અપ્સરસ્સુ ચ મુખ્યાસુ ગન્ધર્વાણાં તનૂષુ ચ ।
સૃજધ્વં હરિરૂપેણ પુત્રાંસ્તુલ્યપરાક્રમાન્ ॥ 5 ॥

apsarassu ca mukhyāsu gandharvāṇāṃ tanūṣu ca |
sṛjadhvaṃ harirūpeṇa putrāṃstulyaparākramān || 5 ||

मुख्य अप्सरांनी आनी गंधर्वांच्या शरीरांनी, हरिच्या रूपान, तुल्य पराक्रमाचे पुत्र निर्माण करात. ^AI

Shloka 6

પૂર્વમેવ મયા સૃષ્ટો જામ્બવાનૃક્ષપુઙ્ગવઃ ।
જૃમ્ભમાણસ્ય સહસા મમ વક્ત્રાદજાયત ॥ 6 ॥

pūrvameva mayā sṛṣṭo jāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ |
jṛmbhamāṇasya sahasā mama vaktrādajāyata || 6 ||

आदींच म्हणें जांबवंत, अस्वलांत श्रेष्ठ, निर्माण केलो; जांभई देतना अचानक म्हज्या तोंडांतल्यान तो जल्मलो. ^AI

Shloka 7

તે તથોક્તા ભગવતા તત્પ્રતિશ્રુત્ય શાસનમ્ ।
જનયામાસુરેવં તે પુત્રાન્વાનરરૂપિણઃ ॥ 7 ॥

te tathoktā bhagavatā tatpratiśrutya śāsanam |
janayāmāsurevaṃ te putrānvānararūpiṇaḥ || 7 ||

भगवंतान तशें सांगल्यार, तांणी ताचो शासन स्वीकार करून, तशेंच वानर रूपाचे पुत्र जन्माक हाडले. ^AI

Shloka 8

ઋષયશ્ચ મહાત્માનસ્સિદ્ધવિદ્યાધરોરગાઃ ।
ચારણાશ્ચ સુતાન્વીરાન્સસૃજુર્વનચારિણઃ ॥ 8 ॥

ṛṣayaśca mahātmānassiddhavidyādharoragāḥ |
cāraṇāśca sutānvīrānsasṛjurvanacāriṇaḥ || 8 ||

म्हान ऋषी, सिद्ध, विद्याधर, उरग आनी चारण हांणीय वीर पुत्र, वनांत भोंवपी, निर्माण केले. ^AI

Shloka 9

વાનરેન્દ્રં મહેન્દ્રાભમિન્દ્રો વાલિનમૂર્જિતમ્ ।
સુગ્રીવં જનયામાસ તપનસ્તપતાં વરઃ ॥ 9 ॥

vānarendraṃ mahendrābhamindro vālinamūrjitam |
sugrīvaṃ janayāmāsa tapanastapatāṃ varaḥ || 9 ||

इंद्रान वाली नांवाचो बळिश्ट वानरराजा जल्माक हाडलो, जो महेंद्रा सारको दिसतालो. तपस्व्यांमदीं श्रेष्ठ अशा सूर्यान सुग्रीवाक जल्म दिलो. ^AI

Shloka 10

બૃહસ્પતિસ્ત્વજનયત્તારં નામ મહાહરિમ્ ।
સર્વવાનરમુખ્યાનાં બુદ્ધિમન્તમનુત્તમમ્ ॥ 10 ॥

bṛhaspatistvajanayattāraṃ nāma mahāharim |
sarvavānaramukhyānāṃ buddhimantamanuttamam || 10 ||

बृहस्पतीन तारा नांवाचो महान वानर जल्माक हाडलो, जो सगळ्या वानर मुखेलांमदीं बुद्धीमान आनी सर्वोत्तम आशिल्लो. ^AI

Shloka 11

ધનદસ્ય સુતશ્શ્રીમાન્ વાનરો ગન્ધમાદનઃ ।
વિશ્વકર્માત્વજનયન્નલં નામ મહાહરિમ્ ॥ 11 ॥

dhanadasya sutaśśrīmān vānaro gandhamādanaḥ |
viśvakarmātvajanayannalaṃ nāma mahāharim || 11 ||

धनदाचो पूत, श्रीमंत वानर गंधमादन. विश्वकर्मान नल नांवाचो महान वानर जल्माक हाडलो. ^AI

Shloka 12

પાવકસ્ય સુતશ્શ્રીમાન્ નીલોઽગ્નિસદૃશપ્રભઃ ।
તેજસા યશસા વીર્યાદત્યરિચ્યત વાનરાન્ ॥ 12 ॥

pāvakasya sutaśśrīmān nīlo'gnisadṛśaprabhaḥ |
tejasā yaśasā vīryādatyaricyata vānarān || 12 ||

अग्नीचो पूत, श्रीमंत नील, जो अग्नी सारको तेजस्वी आशिल्लो. तेज, कीर्त आनी पराक्रमान तो वानरांमदीं चडच आशिल्लो. ^AI

Shloka 13

રૂપદ્રવિણસમ્પન્નાવશ્વિનૌ રૂપસમ્મતૌ ।
મૈન્દં ચ દ્વિવિદં ચૈવ જનયામાસતુસ્સ્વયમ્ ॥ 13 ॥

rūpadraviṇasampannāvaśvinau rūpasammatau |
maindaṃ ca dvividaṃ caiva janayāmāsatussvayam || 13 ||

रूप आनी धन-संपत्तीन भरलेले, रूपान सुंदर अशा अश्विनीकुमारांनी मैंद आनी द्विविद हांकां स्वता जल्म दिलो. ^AI

Shloka 14

વરુણો જનયામાસ સુષેણં વાનરર્ષભમ્ ।
શરભં જનયામાસ પર્જન્યસ્તુ મહાબલમ્ ॥ 14 ॥

varuṇo janayāmāsa suṣeṇaṃ vānararṣabham |
śarabhaṃ janayāmāsa parjanyastu mahābalam || 14 ||

वरुणान वानरांमदीं श्रेष्ठ अशा सुषेणाक जल्म दिलो. पर्जन्यान महाबळी शरभाक जल्म दिलो. ^AI

Shloka 15

મારુતસ્યાત્મજશ્શ્રીમાન્હનુમાન્નામ વીર્યવાન્ ।
વજ્રસંહનનોપેતો વૈનતેયસમો જવે ॥ 15 ॥

mārutasyātmajaśśrīmānhanumānnāma vīryavān |
vajrasaṃhananopeto vainateyasamo jave || 15 ||

मारुताचो पूत, श्रीमंत आनी पराक्रमी हनुमान. तो वज्रा सारको मजबूत आंगाचो आनी वेगान गरुडा सारको आशिल्लो. ^AI

Shloka 16

તે સૃષ્ટા બહુસાહસ્રા દશગ્રીવવધે રતાઃ ।
અપ્રમેયબલા વીરા વિક્રાન્તાઃ કામરૂપિણઃ ॥ 16 ॥

te sṛṣṭā bahusāhasrā daśagrīvavadhe ratāḥ |
aprameyabalā vīrā vikrāntāḥ kāmarūpiṇaḥ || 16 ||

ते सगळे जल्मले, हजारांनी संख्येन, दशग्रीवाच्या (रावणाच्या) वधाक तयार, अप्रमेय बळाचे, वीर, पराक्रमी आनी कामरूपी. ^AI

Shloka 17

મેરુમન્દરસઙ્કાશા વપુષ્મન્તો મહાબલાઃ ।
ઋક્ષવાનરગોપુચ્છાઃ ક્ષિપ્રમેવાભિજજ્ઞિરે ॥ 17 ॥

merumandarasaṅkāśā vapuṣmanto mahābalāḥ |
ṛkṣavānaragopucchāḥ kṣipramevābhijajñire || 17 ||

मेरू आनी मंदर पर्वता सारके, सुंदर शरीराचे, महाबलवान, अस्वल, वानर आनी गोपुच्छ अशा रूपांत ते लवकरच जन्माक आयले. ^AI

Shloka 18

યસ્ય દેવસ્ય યદ્રૂપં વેષો યશ્ચ પરાક્રમઃ ।
અજાયત સમસ્તેન તસ્ય તસ્ય સુતઃ પૃથક્ ॥ 18 ॥

yasya devasya yadrūpaṃ veṣo yaśca parākramaḥ |
ajāyata samastena tasya tasya sutaḥ pṛthak || 18 ||

ज्या देवाचें जें रूप, वेश आनी पराक्रम आशिल्लो, त्या त्या देवाचो एक एक पुत्र वेगळो जल्मलो. ^AI

Shloka 19

ગોલાઙ્ગૂલીષુ ચોત્પન્નાઃ કેચિત્સમ્મતવિક્રમાઃ ।
ઋક્ષીષુ ચ તથા જાતા વાનરાઃ કિન્નરીષુ ચ ॥ 19 ॥

golāṅgūlīṣu cotpannāḥ kecitsammatavikramāḥ |
ṛkṣīṣu ca tathā jātā vānarāḥ kinnarīṣu ca || 19 ||

कांय जण गोलांगूळ वानरांत जल्मले, ते समान पराक्रमाचे आशिल्ले. तशेंच अस्वलांत, वानरांत आनी किन्नरींनी जल्मले. ^AI

Shloka 20

દેવા મહર્ષિગન્ધર્વાસ્તાર્ક્ષ્યા યક્ષા યશસ્વિનઃ ।
નાગાઃ કિમ્પુરુષાશ્ચૈવ સિદ્ધવિદ્યાધરોરગાઃ ॥ 20 ॥

devā maharṣigandharvāstārkṣyā yakṣā yaśasvinaḥ |
nāgāḥ kimpuruṣāścaiva siddhavidyādharoragāḥ || 20 ||

देव, महर्षी, गंधर्व, गरूड, यक्ष, कीर्तिवंत, नाग, किंपुरुष, सिद्ध, विद्याधर आनी उरग हांणी. ^AI

Shloka 21

બહવો જનયામાસુર્હૃષ્ટાસ્તત્ર સહસ્રશઃ ।
વાનરાન્સુમહાકાયાન્સર્વાન્વૈ વનચારિણઃ ॥ 21 ॥

bahavo janayāmāsurhṛṣṭāstatra sahasraśaḥ |
vānarānsumahākāyānsarvānvai vanacāriṇaḥ || 21 ||

थंय खुशाल जावन हजारांनी, सगळे वनांत विचरण करपी, म्हान शरीराचे वानर जल्माक हाडले. ^AI

Shloka 22

અપ્સરસ્સુ ચ મુખ્યાસુ તથા વિદ્યાધરીષુ ચ ।
નાગકન્યાસુ ચ તથા ગન્ધર્વીણાં તનૂષુ ચ ॥ 22 ॥

apsarassu ca mukhyāsu tathā vidyādharīṣu ca |
nāgakanyāsu ca tathā gandharvīṇāṃ tanūṣu ca || 22 ||

मुख्य अप्सरांनी, तशेंच विद्याधरींनी, नागकन्यांनी आनी गंधर्व स्त्रियांच्या शरीरांनी. ^AI

Shloka 23

કામરૂપબલોપેતા યથાકામં વિચારિણઃ ।
સિંહશાર્દૂલસદૃશા દર્પેણ ચ બલેન ચ ॥ 23 ॥

kāmarūpabalopetā yathākāmaṃ vicāriṇaḥ |
siṃhaśārdūlasadṛśā darpeṇa ca balena ca || 23 ||

कामरूप आनी बळान युक्त, इच्छेप्रमाणें विचरण करपी, सिंह आनी वाघां सारके, गर्व आनी बळान. ^AI

Shloka 24

શિલાપ્રહરણાસ્સર્વે સર્વે પાદપયોધિનઃ ॥ 24 ॥

śilāpraharaṇāssarve sarve pādapayodhinaḥ || 24 ||

सगळे दगडांचो प्रहार करपी, सगळे झाडांनी युद्ध करपी. ^AI

Shloka 25

નખદંષ્ટ્રાયુધાસ્સર્વે સર્વે સર્વાસ્ત્રકોવિદાઃ ।
વિચાલયેયુશ્શૈલેન્દ્રાન્ભેદયેયુસ્સ્થિરાન્દ્રુમાન્ ।
ક્ષોભયેયુશ્ચ વેગેન સમુદ્રં સરિતાં પતિમ્ ॥ 25 ॥

nakhadaṃṣṭrāyudhāssarve sarve sarvāstrakovidāḥ |
vicālayeyuśśailendrānbhedayeyussthirāndrumān |
kṣobhayeyuśca vegena samudraṃ saritāṃ patim || 25 ||

ते सर्व जण नख आनी दांत हीं आयुधां आशिल्ले, सर्व शस्त्रांनी कुशल आशिल्ले. ते पर्वतांचे राजे हलवूंक शकताले, घट्ट रुख फोडूंक शकताले, आनी वेगान न्हंयांचो स्वामी अशा समुद्राक क्षोभ करूंक शकताले. ^AI

Shloka 26

દારયેયુઃ ક્ષિતિં પદ્ભ્યામાપ્લવેયુર્મહાર્ણવમ્ ।
નભઃસ્થલં વિશેયુશ્ચ ગૃહ્ણીયુરપિ તોયદાન્ ॥ 26 ॥

dārayeyuḥ kṣitiṃ padbhyāmāplaveyurmahārṇavam |
nabhaḥsthalaṃ viśeyuśca gṛhṇīyurapi toyadān || 26 ||

ते आपल्या पांयांनी भूमीक फाडूंक शकताले, म्हाऱ्या समुद्राक तरंगूंक शकताले, आकाशांत प्रवेश करूंक शकताले, आनी मेघांकय धरूंक शकताले. ^AI

Shloka 27

ગૃહ્ણીયુરપિ માતઙ્ગાન્મત્તાન્પ્રવ્રજતો વને ।
નર્દમાનાશ્ચ નાદેન પાતયેયુર્વિહઙ્ગમાન્ ॥ 27 ॥

gṛhṇīyurapi mātaṅgānmattānpravrajato vane |
nardamānāśca nādena pātayeyurvihaṅgamān || 27 ||

ते वनांत भोंवपी मत्त हत्तींकय धरूंक शकताले, आनी गर्जना करपी पक्ष्यांक आपल्या नादान पाडूंक शकताले. ^AI

Shloka 28

ઈદૃશાનાં પ્રસૂતાનિ હરીણાં કામરૂપિણામ્ ।
શતં શતસહસ્રાણિ યૂથપાનાં મહાત્મનામ્ ॥ 28 ॥

īdṛśānāṃ prasūtāni harīṇāṃ kāmarūpiṇām |
śataṃ śatasahasrāṇi yūthapānāṃ mahātmanām || 28 ||

अशा कामरूपी वानरांचीं शंभर शंभर हजारांनी (लक्षांनी) महात्मा यूथपति जल्माक आयले. ^AI

Shloka 29

તે પ્રધાનેષુ યૂથેષુ હરીણાં હરિયૂથપાઃ ।
બભૂવુર્યૂથપશ્રેષ્ઠા વીરાંશ્ચાજનયન્ હરીન્ ॥ 29 ॥

te pradhāneṣu yūtheṣu harīṇāṃ hariyūthapāḥ |
babhūvuryūthapaśreṣṭhā vīrāṃścājanayan harīn || 29 ||

ते हरियूथप (वानरसेनापती) प्रधान यूथांनी यूथपश्रेष्ठ जाले, आनी वीर वानरांक जल्म दिलो. ^AI

Shloka 30

અન્યે ઋક્ષવતઃ પ્રસ્થાનવતસ્થુ સ્સહસ્રશઃ ।
અન્યે નાનાવિધાન્શૈલાન્ભેજિરે કાનનાનિ ચ ॥ 30 ॥

anye ṛkṣavataḥ prasthānavatasthu ssahasraśaḥ |
anye nānāvidhānśailānbhejire kānanāni ca || 30 ||

आनीक कांय हजारांनी ऋक्षवत आनी प्रस्थावत पर्वतांचेर रावले. आनीक कांय जण नाना प्रकारचे पर्वत आनी वनांक आश्रय गेले. ^AI

Shloka 31

સૂર્યપુત્રં ચ સુગ્રીવં શક્રપુત્રં ચ વાલિનમ્ ।
ભ્રાતરાવુપતસ્થુસ્તે સર્વ એવ હરીશ્વરાઃ ॥ 31 ॥

sūryaputraṃ ca sugrīvaṃ śakraputraṃ ca vālinam |
bhrātarāvupatasthuste sarva eva harīśvarāḥ || 31 ||

सूर्यपुत्र सुग्रीव आनी इंद्रपुत्र वाली हे दोग भावांक सर्व वानरेश्वरांनी भेट दिली. ^AI

Shloka 32

નલં નીલં હનૂમન્તમન્યાંશ્ચ હરિયૂથપાન્ ।
3 તે તાર્ક્ષ્યબલસમ્પન્નાસ્સર્વે યુદ્ધવિશારદાઃ ।
વિચરન્તોઽર્દયન્દર્પાત્સિંહવ્યાઘ્રમહોરગાન્ ॥ 32 ॥

nalaṃ nīlaṃ hanūmantamanyāṃśca hariyūthapān |
3 te tārkṣyabalasampannāssarve yuddhaviśāradāḥ |
vicaranto'rdayandarpātsiṃhavyāghramahoragān || 32 ||

नल, नील, हनुमंत आनी आनीक हरियूथपांक, ते सर्व गरुडाबरोबर बळ आशिल्ले, सर्व युद्धांत निपुण आशिल्ले, आनी गर्वान भोंवतना सिंह, वाघ आनी म्हाऱ्या सर्पांक त्रास दिताले. ^AI

Shloka 33

તાંશ્ચ સર્વાન્મહાબાહુર્વાલી વિપુલવિક્રમઃ ।
જુગોપ ભુજવીર્યેણ ઋક્ષગોપુચ્છવાનરાન્ ॥ 33 ॥

tāṃśca sarvānmahābāhurvālī vipulavikramaḥ |
jugopa bhujavīryeṇa ṛkṣagopucchavānarān || 33 ||

म्हाबाहू आनी विपुल पराक्रम आशिल्लो वाली ह्या सगळ्या ऋक्ष, गोपुच्छ आनी वानरांक आपल्या भुजबळान राखण करतालो. ^AI

Shloka 34

તૈરિયં પૃથિવી શૂરૈસ્સપર્વતવનાર્ણવા ।
કીર્ણા વિવિધસંસ્થાનૈર્નાનાવ્યઞ્જનલક્ષણૈઃ ॥ 34 ॥

tairiyaṃ pṛthivī śūraissaparvatavanārṇavā |
kīrṇā vividhasaṃsthānairnānāvyañjanalakṣaṇaiḥ || 34 ||

ह्या शूरांनी दोंगर, रान आनी दर्यां सयत ही पृथ्वी नाना आकारांच्या आनी नाना रंग-चिन्हां आशिल्ल्या वानरांनी भरली. ^AI

Shloka 35

તૈર્મેઘબૃન્દાચલકૂટકલ્પૈઃ મહાબલૈર્વાનરયૂથપાલૈઃ ।
બભૂવ ભૂર્ભીમશરીરરૂપૈ સ્સમાવૃતા રામસહાયહેતોઃ ॥ 35 ॥

tairmeghabṛndācalakūṭakalpaiḥ mahābalairvānarayūthapālaiḥ |
babhūva bhūrbhīmaśarīrarūpai ssamāvṛtā rāmasahāyahetoḥ || 35 ||

मेघांचे समूह आनी दोंगराच्या कड्यांसारखे दिसपी, म्हाबळी अशा वानरसैन्यांच्या नायकांनी, भयानक शरीररूप आशिल्ल्या त्या वानरांनी, रामाक मदत करपाखातीर ही भूंय व्यापली. ^AI

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે સપ્તદશસ્સર્ગઃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।

अथ सप्तदशस्सर्गः ।

पुत्रत्वं तु गते विष्णौ राज्ञस्तस्य सुमहात्मनः ।

उवाच देवतास्सर्वास्स्वयम्भूर्भगवानिदम् ॥ 1 ॥

सत्यसन्धस्य वीरस्य सर्वेषान्नो हितैषिणः ।

विष्णोस्सहायान्बलिनस्सृजध्वं कामरूपिणः ॥ 2 ॥

मायाविदश्च शूरांश्च वायुवेगसमाञ्जवे ।

नयज्ञान्बुद्धिसम्पन्नान्विष्णुतुल्यपराक्रमान् ॥ 3 ॥

असंहार्यानुपायज्ञान् दिव्यसंहननान्वितान् ।

सर्वास्त्रगुणसम्पन्नानमृतप्राशनानिव ॥ 4 ॥

अप्सरस्सु च मुख्यासु गन्धर्वाणां तनूषु च ।

सृजध्वं हरिरूपेण पुत्रांस्तुल्यपराक्रमान् ॥ 5 ॥

पूर्वमेव मया सृष्टो जाम्बवानृक्षपुङ्गवः ।

जृम्भमाणस्य सहसा मम वक्त्रादजायत ॥ 6 ॥

ते तथोक्ता भगवता तत्प्रतिश्रुत्य शासनम् ।

जनयामासुरेवं ते पुत्रान्वानररूपिणः ॥ 7 ॥

ऋषयश्च महात्मानस्सिद्धविद्याधरोरगाः ।

चारणाश्च सुतान्वीरान्ससृजुर्वनचारिणः ॥ 8 ॥

वानरेन्द्रं महेन्द्राभमिन्द्रो वालिनमूर्जितम् ।

सुग्रीवं जनयामास तपनस्तपतां वरः ॥ 9 ॥

बृहस्पतिस्त्वजनयत्तारं नाम महाहरिम् ।

सर्ववानरमुख्यानां बुद्धिमन्तमनुत्तमम् ॥ 10 ॥

धनदस्य सुतश्श्रीमान् वानरो गन्धमादनः ।

विश्वकर्मात्वजनयन्नलं नाम महाहरिम् ॥ 11 ॥

पावकस्य सुतश्श्रीमान् नीलोऽग्निसदृशप्रभः ।

तेजसा यशसा वीर्यादत्यरिच्यत वानरान् ॥ 12 ॥

रूपद्रविणसम्पन्नावश्विनौ रूपसम्मतौ ।

मैन्दं च द्विविदं चैव जनयामासतुस्स्वयम् ॥ 13 ॥

वरुणो जनयामास सुषेणं वानरर्षभम् ।

शरभं जनयामास पर्जन्यस्तु महाबलम् ॥ 14 ॥

मारुतस्यात्मजश्श्रीमान्हनुमान्नाम वीर्यवान् ।

वज्रसंहननोपेतो वैनतेयसमो जवे ॥ 15 ॥

ते सृष्टा बहुसाहस्रा दशग्रीववधे रताः ।

अप्रमेयबला वीरा विक्रान्ताः कामरूपिणः ॥ 16 ॥

मेरुमन्दरसङ्काशा वपुष्मन्तो महाबलाः ।

ऋक्षवानरगोपुच्छाः क्षिप्रमेवाभिजज्ञिरे ॥ 17 ॥

यस्य देवस्य यद्रूपं वेषो यश्च पराक्रमः ।

अजायत समस्तेन तस्य तस्य सुतः पृथक् ॥ 18 ॥

गोलाङ्गूलीषु चोत्पन्नाः केचित्सम्मतविक्रमाः ।

ऋक्षीषु च तथा जाता वानराः किन्नरीषु च ॥ 19 ॥

देवा महर्षिगन्धर्वास्तार्क्ष्या यक्षा यशस्विनः ।

नागाः किम्पुरुषाश्चैव सिद्धविद्याधरोरगाः ॥ 20 ॥

बहवो जनयामासुर्हृष्टास्तत्र सहस्रशः ।

वानरान्सुमहाकायान्सर्वान्वै वनचारिणः ॥ 21 ॥

अप्सरस्सु च मुख्यासु तथा विद्याधरीषु च ।

नागकन्यासु च तथा गन्धर्वीणां तनूषु च ॥ 22 ॥

कामरूपबलोपेता यथाकामं विचारिणः ।

सिंहशार्दूलसदृशा दर्पेण च बलेन च ॥ 23 ॥

शिलाप्रहरणास्सर्वे सर्वे पादपयोधिनः ॥ 24 ॥

नखदंष्ट्रायुधास्सर्वे सर्वे सर्वास्त्रकोविदाः ।

विचालयेयुश्शैलेन्द्रान्भेदयेयुस्स्थिरान्द्रुमान् ।

क्षोभयेयुश्च वेगेन समुद्रं सरितां पतिम् ॥ 25 ॥

दारयेयुः क्षितिं पद्भ्यामाप्लवेयुर्महार्णवम् ।

नभःस्थलं विशेयुश्च गृह्णीयुरपि तोयदान् ॥ 26 ॥

गृह्णीयुरपि मातङ्गान्मत्तान्प्रव्रजतो वने ।

नर्दमानाश्च नादेन पातयेयुर्विहङ्गमान् ॥ 27 ॥

ईदृशानां प्रसूतानि हरीणां कामरूपिणाम् ।

शतं शतसहस्राणि यूथपानां महात्मनाम् ॥ 28 ॥

ते प्रधानेषु यूथेषु हरीणां हरियूथपाः ।

बभूवुर्यूथपश्रेष्ठा वीरांश्चाजनयन् हरीन् ॥ 29 ॥

अन्ये ऋक्षवतः प्रस्थानवतस्थु स्सहस्रशः ।

अन्ये नानाविधान्शैलान्भेजिरे काननानि च ॥ 30 ॥

सूर्यपुत्रं च सुग्रीवं शक्रपुत्रं च वालिनम् ।

भ्रातरावुपतस्थुस्ते सर्व एव हरीश्वराः ॥ 31 ॥

नलं नीलं हनूमन्तमन्यांश्च हरियूथपान् ।

3 ते तार्क्ष्यबलसम्पन्नास्सर्वे युद्धविशारदाः ।

विचरन्तोऽर्दयन्दर्पात्सिंहव्याघ्रमहोरगान् ॥ 32 ॥

तांश्च सर्वान्महाबाहुर्वाली विपुलविक्रमः ।

जुगोप भुजवीर्येण ऋक्षगोपुच्छवानरान् ॥ 33 ॥

तैरियं पृथिवी शूरैस्सपर्वतवनार्णवा ।

कीर्णा विविधसंस्थानैर्नानाव्यञ्जनलक्षणैः ॥ 34 ॥

तैर्मेघबृन्दाचलकूटकल्पैः महाबलैर्वानरयूथपालैः ।

बभूव भूर्भीमशरीररूपै स्समावृता रामसहायहेतोः ॥ 35 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तदशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

1.17 બાલકાણ્ડ - સપ્તદશ સર્ગઃ