Valmiki Ramayana Bala Kanda Sarga 69 — Gujarati Script

⚠️ AI-generated translation — the Konkani meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Konkani

ह्या सर्गांत राजा दशरथ आपल्या गुरूंकडेन आनी बांदवांकडेन एकठांय जावन सुमंत्राक सेना, खजिनो आनी ऋषी मुखार धाडपाची आज्ञा दिता. वसिष्ठ, वामदेव, जाबाली, काश्यप, मार्कंडेय आनी कात्यायन हे द्विज मुखार वचून चतुरंग सेनायेसयत राजा विदेह देशांत पावता आनी जनक राजा पूजेची तयारी करता. जनक दशरथाक स्वागत करून दैवाच्या कृपेन सगळें मंगल जालें अशें सांगता आनी फाल्यां सकाळीं राघवां वांगडा विवाहाचें कार्य पूर्ण करपाक सांगता. दशरथ तशें करतलों अशें वचन दिता आनी ती रात सुखान सरता; उपरांत जनक धर्माप्रमाणें विवाहाचीं कर्मां करूंक लागता.

AI-generated · not yet verified

The Konkani meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।

અથ એકોનસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।

Shloka 1

તતો રાત્ર્યાં વ્યતીતાયાં સોપાધ્યાયઃ સબાન્ધવઃ ।
રાજા દશરથો હૃષ્ટ સ્સુમન્ત્રમિદમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥

tato rātryāṃ vyatītāyāṃ sopādhyāyaḥ sabāndhavaḥ |
rājā daśaratho hṛṣṭa ssumantramidamabravīt || 1 ||

मागीर रात थरल्या उपरांत, राजा दशरथ आपल्या गुरूंकडेन आनी सगळ्या बांदवांकडेन एकठांय जावन आनंदान सुमंत्राक हें उलयलो. ^AI

Shloka 2

અદ્ય સર્વે ધનાધ્યક્ષા ધનમાદાય પુષ્કલમ્ ।
વ્રજન્ત્વગ્રે સુવિહિતા નાનારત્નસમન્વિતાઃ ॥ 2 ॥

adya sarve dhanādhyakṣā dhanamādāya puṣkalam |
vrajantvagre suvihitā nānāratnasamanvitāḥ || 2 ||

आयज सगळे खजिनदार भरपूर द्रव्य घेवन, नाना रत्नांनी सजिल्ले आनी बरो नेमान वेवस्थीत जावन मुखार वचात. ^AI

Shloka 3

ચતુરઙ્ગબલં ચાપિ શીઘ્રં નિર્યાતુ સર્વશઃ ।
મમજ્ઞાસમકાલં ચ યાનયુગ્યમનુત્તમમ્ ॥ 3 ॥

caturaṅgabalaṃ cāpi śīghraṃ niryātu sarvaśaḥ |
mamajñāsamakālaṃ ca yānayugyamanuttamam || 3 ||

चतुरंग सेनाय तशेंच म्हज्या आज्ञेच्या वेळार उत्तम अशा यान-युग्यांसयत सगळीकडेन वेगान भायर सरची. ^AI

Shloka 4

વસિષ્ઠો વામદેવશ્ચ જાબાલિરથ કાશ્યપઃ ।
માર્કણ્ડેયશ્ચ દીર્ઘાયુઃઋષિઃ કાત્યાયનસ્તથા ॥ 4 ॥

vasiṣṭho vāmadevaśca jābāliratha kāśyapaḥ |
mārkaṇḍeyaśca dīrghāyuḥṛṣiḥ kātyāyanastathā || 4 ||

वसिष्ठ, वामदेव, जाबाली, काश्यप, दीर्घायु मार्कंडेय ऋषी आनी तशेंच कात्यायन हे द्विज. ^AI

Shloka 5

એતે દ્વિજાઃ પ્રયાન્ત્વગ્રે સ્યન્દનં યોજયસ્વ મે ।
યથા કાલાત્યયો ન સ્યા દ્દૂતા હિ ત્વરયન્તિ મામ્ ॥ 5 ॥

ete dvijāḥ prayāntvagre syandanaṃ yojayasva me |
yathā kālātyayo na syā ddūtā hi tvarayanti mām || 5 ||

हे द्विज मुखार वचात; म्हजो रथ जोड; काळाचो अतिक्रम जावंक ना जावं म्हणून, दूत म्हाका गडबडायतात. ^AI

Shloka 6

વચનાત્તુ નરેન્દ્રસ્ય સા સેના ચતુરઙ્ગિણી ।
રાજાનમૃષિભિ સ્સાર્ધં વ્રજન્તં પૃષ્ઠતોઽન્વગાત્ ॥ 6 ॥

vacanāttu narendrasya sā senā caturaṅgiṇī |
rājānamṛṣibhi ssārdhaṃ vrajantaṃ pṛṣṭhato'nvagāt || 6 ||

राजाच्या वचनाप्रमाणें ती चतुरंगिणी सेना ऋषींसयत वचपी राजाच्या फाटल्यान गेली. ^AI

Shloka 7

ગત્વા ચતુરહં માર્ગં વિદેહાનભ્યુપેયિવાન્ ।
રાજા તુ જનક શ્શ્રીમાન્ શ્શ્રુત્વા પૂજામકલ્પયત્ ॥ 7 ॥

gatvā caturahaṃ mārgaṃ videhānabhyupeyivān |
rājā tu janaka śśrīmān śśrutvā pūjāmakalpayat || 7 ||

चार दिसांचो मार्ग काडून तो विदेह देशांत पावलो; श्रीमान जनक राजान ती खबर आयकून पूजेची तयारी केली. ^AI

Shloka 8

તતો રાજાનમાસાદ્ય વૃદ્ધં દશરથં નૃપમ્ ।
જનકો મુદિતો રાજા હર્ષં ચ પરમં યયૌ ॥ 8 ॥

tato rājānamāsādya vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam |
janako mudito rājā harṣaṃ ca paramaṃ yayau || 8 ||

उपरांत वृद्ध राजा दशरथाकडेन पावन, राजा जनक आनंदीत जावन परम हर्षाक पावलो. ^AI

Shloka 9

ઉવાચ ચ નરશ્રેષ્ઠો નરશ્રેષ્ઠં મુદાઽન્વિતઃ ।
સ્વાગતં તે મહારાજ દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તોઽસિ રાઘવ ॥ 9 ॥

uvāca ca naraśreṣṭho naraśreṣṭhaṃ mudā'nvitaḥ |
svāgataṃ te mahārāja diṣṭyā prāpto'si rāghava || 9 ||

आनी तो नरश्रेष्ठ (जनक) आनंदान भरिल्लो नरश्रेष्ठ दशरथाकडे अशें म्हणालो: हे महाराजा, तुका स्वागत आसूं; हे राघवा, दैवाच्या कृपेन तूं हांगा पावलाय. ^AI

Shloka 10

પુત્રયોરુભયોઃ પ્રીતિં લપ્સ્યસે વીર્યનિર્જિતામ્ ।
દિષ્ટ્યા પ્રાપ્તો મહાતેજા વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ ॥ 10 ॥

putrayorubhayoḥ prītiṃ lapsyase vīryanirjitām |
diṣṭyā prāpto mahātejā vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ || 10 ||

तुज्या दोनूय पुत्रांची पराक्रमान जिखल्ली अशी प्रीती तूं मेळयतलो. दैवाच्या कृपेन महातेजस्वी भगवान वसिष्ठ ऋषि हांगा पावले. ^AI

Shloka 11

સહ સર્વૈર્દ્વિજશ્રેષ્ઠૈર્દેવૈરિવ શતક્રતુઃ ।
દિષ્ટ્યા મે નિર્જિતા વિઘ્ના દિષ્ટ્યા મે પૂજિતં કુલમ્ ॥ 11 ॥

saha sarvairdvijaśreṣṭhairdevairiva śatakratuḥ |
diṣṭyā me nirjitā vighnā diṣṭyā me pūjitaṃ kulam || 11 ||

सगळ्या द्विजश्रेष्ठां वांगडा, देवां वांगडा शतक्रतू (इंद्र) जशे आसता तशे; दैवाच्या कृपेन म्हजे विघ्न नश्ट जाले, दैवाच्या कृपेन म्हजें कुळ पूजीत जालें. ^AI

Shloka 12

રાઘવૈ સ્સહ સમ્બન્ધાદ્વીર્યશ્રેષ્ઠૈર્મહાત્મભિઃ ।
શ્વઃ પ્રભાતે નરેન્દ્રેન્દ્ર નિર્વર્તયિતુમર્હસિ ॥ 12 ॥

rāghavai ssaha sambandhādvīryaśreṣṭhairmahātmabhiḥ |
śvaḥ prabhāte narendrendra nirvartayitumarhasi || 12 ||

हे नरेंद्रेंद्रा, वीर्यश्रेष्ठ आनी महात्मा अशा राघवां वांगडा सम्बंध जावपाचें कार्य फाल्यां सकाळीं तुवें पूर्ण करपाक जाय. ^AI

Shloka 13

યજ્ઞસ્યાન્તે નરશ્રેષ્ઠ વિવાહમૃષિસમ્મતમ્ ।
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા ઋષિમધ્યે નરાધિપઃ ॥ 13 ॥

yajñasyānte naraśreṣṭha vivāhamṛṣisammatam |
tasya tadvacanaṃ śrutvā ṛṣimadhye narādhipaḥ || 13 ||

हे नरश्रेष्ठा, यज्ञाच्या अंतार ऋषींनी मान्य केल्लो विवाह जावो. ताचें तें वचन आयकून ऋषींच्या मदीं नराधिप (दशरथ)... ^AI

Shloka 14

વાક્યં વાક્યવિદાં શ્રેષ્ઠઃ પ્રત્યુવાચ મહીપતિમ્ ।
પ્રતિગ્રહો દાતૃવશ શ્શ્રૃતમેતન્મયા પુરા ॥ 14 ॥

vākyaṃ vākyavidāṃ śreṣṭhaḥ pratyuvāca mahīpatim |
pratigraho dātṛvaśa śśrṛtametanmayā purā || 14 ||

...वाक्यविदांमदीं श्रेष्ठ असो तो महीपतीकडे परत अशें म्हणालो: प्रतिग्रह दात्याच्या वश आसता; हें म्हजें पयलींच आयकलां. ^AI

Shloka 15

યથા વક્ષ્યસિ ધર્મજ્ઞ તત્કરિષ્યામહે વયમ્ ।
ધર્મિષ્ઠં ચ યશસ્યં ચ વચનં સત્યવાદિનઃ ॥ 15 ॥

yathā vakṣyasi dharmajña tatkariṣyāmahe vayam |
dharmiṣṭhaṃ ca yaśasyaṃ ca vacanaṃ satyavādinaḥ || 15 ||

हे धर्मज्ञा, तूं जशें सांगतलो तशें आमी करतलों; सत्यवादी मनशाचें तें वचन धर्मिष्ठ आनी यशस्वी आसता. ^AI

Shloka 16

શ્રુત્વા વિદેહાધિપતિઃ પરં વિસ્મયમાગતઃ ।
તત સ્સર્વે મુનિગણાઃ પરસ્પરસમાગમે ॥ 16 ॥

śrutvā videhādhipatiḥ paraṃ vismayamāgataḥ |
tata ssarve munigaṇāḥ parasparasamāgame || 16 ||

हें आयकून विदेहाधिपती (जनक) परम विस्मयाक पावलो. उपरांत सगळे मुनीगण परस्पर एकठांय जाले. ^AI

Shloka 17

હર્ષેણ મહતા યુક્તાસ્તાં નિશામવસન્ સુખમ્ ।
રાજા ચ રાઘવૌ પુત્રૌ નિશામ્ય પરિહર્ષિતઃ ॥ 17 ॥

harṣeṇa mahatā yuktāstāṃ niśāmavasan sukham |
rājā ca rāghavau putrau niśāmya pariharṣitaḥ || 17 ||

मोठ्या आनंदान भरलेलीं तीं ती रात सुखान पसून गेलीं. राजान त्या दोन राघव पुत्रांक पळोवन खूब आनंदीत जालो. ^AI

Shloka 18

ઉવાસ પરમપ્રીતો જનકેન સુપૂજિતઃ ।
જનકોઽપિ મહાતેજાઃ ક્રિયાં ધર્મેણ તત્ત્વવિત્ ॥ 18 ॥

uvāsa paramaprīto janakena supūjitaḥ |
janako'pi mahātejāḥ kriyāṃ dharmeṇa tattvavit || 18 ||

तो परम प्रसन्न जावन जनकान बरो गोमांचो केल्लो, थंय रावलो. तसोच महातेजस्वी, धर्माचें तत्व जाणपी जनकूय धर्माप्रमाणें तीं क्रिया (विवाहाचीं कर्मां) करूंक लागलो. ^AI

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે એકોનસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।

अथ एकोनसप्ततितमस्सर्गः ।

ततो रात्र्यां व्यतीतायां सोपाध्यायः सबान्धवः ।

राजा दशरथो हृष्ट स्सुमन्त्रमिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥

अद्य सर्वे धनाध्यक्षा धनमादाय पुष्कलम् ।

व्रजन्त्वग्रे सुविहिता नानारत्नसमन्विताः ॥ 2 ॥

चतुरङ्गबलं चापि शीघ्रं निर्यातु सर्वशः ।

ममज्ञासमकालं च यानयुग्यमनुत्तमम् ॥ 3 ॥

वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः ।

मार्कण्डेयश्च दीर्घायुःऋषिः कात्यायनस्तथा ॥ 4 ॥

एते द्विजाः प्रयान्त्वग्रे स्यन्दनं योजयस्व मे ।

यथा कालात्ययो न स्या द्दूता हि त्वरयन्ति माम् ॥ 5 ॥

वचनात्तु नरेन्द्रस्य सा सेना चतुरङ्गिणी ।

राजानमृषिभि स्सार्धं व्रजन्तं पृष्ठतोऽन्वगात् ॥ 6 ॥

गत्वा चतुरहं मार्गं विदेहानभ्युपेयिवान् ।

राजा तु जनक श्श्रीमान् श्श्रुत्वा पूजामकल्पयत् ॥ 7 ॥

ततो राजानमासाद्य वृद्धं दशरथं नृपम् ।

जनको मुदितो राजा हर्षं च परमं ययौ ॥ 8 ॥

उवाच च नरश्रेष्ठो नरश्रेष्ठं मुदाऽन्वितः ।

स्वागतं ते महाराज दिष्ट्या प्राप्तोऽसि राघव ॥ 9 ॥

पुत्रयोरुभयोः प्रीतिं लप्स्यसे वीर्यनिर्जिताम् ।

दिष्ट्या प्राप्तो महातेजा वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ 10 ॥

सह सर्वैर्द्विजश्रेष्ठैर्देवैरिव शतक्रतुः ।

दिष्ट्या मे निर्जिता विघ्ना दिष्ट्या मे पूजितं कुलम् ॥ 11 ॥

राघवै स्सह सम्बन्धाद्वीर्यश्रेष्ठैर्महात्मभिः ।

श्वः प्रभाते नरेन्द्रेन्द्र निर्वर्तयितुमर्हसि ॥ 12 ॥

यज्ञस्यान्ते नरश्रेष्ठ विवाहमृषिसम्मतम् ।

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ऋषिमध्ये नराधिपः ॥ 13 ॥

वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठः प्रत्युवाच महीपतिम् ।

प्रतिग्रहो दातृवश श्श्रृतमेतन्मया पुरा ॥ 14 ॥

यथा वक्ष्यसि धर्मज्ञ तत्करिष्यामहे वयम् ।

धर्मिष्ठं च यशस्यं च वचनं सत्यवादिनः ॥ 15 ॥

श्रुत्वा विदेहाधिपतिः परं विस्मयमागतः ।

तत स्सर्वे मुनिगणाः परस्परसमागमे ॥ 16 ॥

हर्षेण महता युक्तास्तां निशामवसन् सुखम् ।

राजा च राघवौ पुत्रौ निशाम्य परिहर्षितः ॥ 17 ॥

उवास परमप्रीतो जनकेन सुपूजितः ।

जनकोऽपि महातेजाः क्रियां धर्मेण तत्त्ववित् ॥ 18 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे एकोनसप्ततितमस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

1.69 બાલકાણ્ડ - એકોનસપ્તતિતમ સર્ગઃ