Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।
અથ ત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
Shloka 1
અથ તૌ દેશકાલજ્ઞૌ રાજાપુત્રાવરિન્દમૌ ।
દેશે કાલે ચ વાક્યજ્ઞાવબ્રૂતાં કૌશિકં વચઃ ॥ 1 ॥
દેશે કાલે ચ વાક્યજ્ઞાવબ્રૂતાં કૌશિકં વચઃ ॥ 1 ॥
atha tau deśakālajñau rājāputrāvarindamau |
deśe kāle ca vākyajñāvabrūtāṃ kauśikaṃ vacaḥ || 1 ||
deśe kāle ca vākyajñāvabrūtāṃ kauśikaṃ vacaḥ || 1 ||
Shloka 2
ભગવન્ શ્રોતુમિચ્છાવો યસ્મિન્ કાલે નિશાચરૌ ।
સંરક્ષણીયૌ તૌ બ્રહ્મન્નાતિવર્તેત તત્ક્ષણમ્ ॥ 2 ॥
સંરક્ષણીયૌ તૌ બ્રહ્મન્નાતિવર્તેત તત્ક્ષણમ્ ॥ 2 ॥
bhagavan śrotumicchāvo yasmin kāle niśācarau |
saṃrakṣaṇīyau tau brahmannātivarteta tatkṣaṇam || 2 ||
saṃrakṣaṇīyau tau brahmannātivarteta tatkṣaṇam || 2 ||
Shloka 3
એવં બ્રુવાણૌ કાકુત્સ્થૌ ત્વરમાણૌ યુયુત્સયા ।
સર્વે તે મુનયઃ પ્રીતાઃ પ્રશશંસુર્નૃપાત્મજૌ ॥ 3 ॥
સર્વે તે મુનયઃ પ્રીતાઃ પ્રશશંસુર્નૃપાત્મજૌ ॥ 3 ॥
evaṃ bruvāṇau kākutsthau tvaramāṇau yuyutsayā |
sarve te munayaḥ prītāḥ praśaśaṃsurnṛpātmajau || 3 ||
sarve te munayaḥ prītāḥ praśaśaṃsurnṛpātmajau || 3 ||
Shloka 4
અદ્યપ્રભૃતિ ષડ્રાત્રં રક્ષતં રાઘવૌ યુવામ્ ।
દીક્ષાં ગતો હ્યેષ મુનિર્મૌનિત્વં ચ ગમિષ્યતિ ॥ 4 ॥
દીક્ષાં ગતો હ્યેષ મુનિર્મૌનિત્વં ચ ગમિષ્યતિ ॥ 4 ॥
adyaprabhṛti ṣaḍrātraṃ rakṣataṃ rāghavau yuvām |
dīkṣāṃ gato hyeṣa munirmaunitvaṃ ca gamiṣyati || 4 ||
dīkṣāṃ gato hyeṣa munirmaunitvaṃ ca gamiṣyati || 4 ||
Shloka 5
તૌ તુ તદ્વચનં શ્રુત્વા રાજપુત્રૌ યશસ્વિનૌ ।
અનિદ્રૌ ષડહોરાત્રં તપોવનમરક્ષતામ્ ॥ 5 ॥
અનિદ્રૌ ષડહોરાત્રં તપોવનમરક્ષતામ્ ॥ 5 ॥
tau tu tadvacanaṃ śrutvā rājaputrau yaśasvinau |
anidrau ṣaḍahorātraṃ tapovanamarakṣatām || 5 ||
anidrau ṣaḍahorātraṃ tapovanamarakṣatām || 5 ||
Shloka 6
ઉપાસાઞ્ચક્રતુર્વીરૌ યત્તૌ પરમધન્વિનૌ ।
રરક્ષતુર્મુનિવરં વિશ્વામિત્રમરિન્દમૌ ॥ 6 ॥
રરક્ષતુર્મુનિવરં વિશ્વામિત્રમરિન્દમૌ ॥ 6 ॥
upāsāñcakraturvīrau yattau paramadhanvinau |
rarakṣaturmunivaraṃ viśvāmitramarindamau || 6 ||
rarakṣaturmunivaraṃ viśvāmitramarindamau || 6 ||
Shloka 7
અથ કાલે ગતે તસ્મિન્ ષષ્ઠેઽહનિ સમાગતે ।
સૌમિત્રિમબ્રવીદ્રામો યત્તો ભવ સમાહિતઃ ॥ 7 ॥
સૌમિત્રિમબ્રવીદ્રામો યત્તો ભવ સમાહિતઃ ॥ 7 ॥
atha kāle gate tasmin ṣaṣṭhe'hani samāgate |
saumitrimabravīdrāmo yatto bhava samāhitaḥ || 7 ||
saumitrimabravīdrāmo yatto bhava samāhitaḥ || 7 ||
Shloka 8
રામસ્યૈવં બ્રુવાણસ્ય ત્વરિતસ્ય યુયુત્સયા ।
પ્રજજ્વાલ તતો વેદિસ્સોપાધ્યાયપુરોહિતા ॥ 8 ॥
પ્રજજ્વાલ તતો વેદિસ્સોપાધ્યાયપુરોહિતા ॥ 8 ॥
rāmasyaivaṃ bruvāṇasya tvaritasya yuyutsayā |
prajajvāla tato vedissopādhyāyapurohitā || 8 ||
prajajvāla tato vedissopādhyāyapurohitā || 8 ||
Shloka 9
સદર્ભચમસસ્રુક્કા સસમિત્કુસુમોચ્ચયા ।
વિશ્વામિત્રેણ સહિતા વેદિર્જજ્વાલ સર્ત્વિજા ॥ 9 ॥
વિશ્વામિત્રેણ સહિતા વેદિર્જજ્વાલ સર્ત્વિજા ॥ 9 ॥
sadarbhacamasasrukkā sasamitkusumoccayā |
viśvāmitreṇa sahitā vedirjajvāla sartvijā || 9 ||
viśvāmitreṇa sahitā vedirjajvāla sartvijā || 9 ||
Shloka 10
મન્ત્રવચ્ચ યથાન્યાયં યજ્ઞોઽસૌ સમ્પ્રવર્તતે ।
આકાશે ચ મહાન્ શબ્દઃ પ્રાદુરાસીદ્ભયાનકઃ ॥ 10 ॥
આકાશે ચ મહાન્ શબ્દઃ પ્રાદુરાસીદ્ભયાનકઃ ॥ 10 ॥
mantravacca yathānyāyaṃ yajño'sau sampravartate |
ākāśe ca mahān śabdaḥ prādurāsīdbhayānakaḥ || 10 ||
ākāśe ca mahān śabdaḥ prādurāsīdbhayānakaḥ || 10 ||
Shloka 11
આવાર્ય ગગનં મેઘો યથા પ્રાવૃષિ નિર્ગતઃ ।
તથામાયાં વિકુર્વાણૌ રાક્ષસાવભ્યધાવતામ્ ॥ 11 ॥
તથામાયાં વિકુર્વાણૌ રાક્ષસાવભ્યધાવતામ્ ॥ 11 ॥
āvārya gaganaṃ megho yathā prāvṛṣi nirgataḥ |
tathāmāyāṃ vikurvāṇau rākṣasāvabhyadhāvatām || 11 ||
tathāmāyāṃ vikurvāṇau rākṣasāvabhyadhāvatām || 11 ||
Shloka 12
મારીચશ્ચ સુબાહુશ્ચ તયોરનુચરાશ્ચ યે ।
આગમ્ય ભીમસઙ્કાશા રુધિરૌઘમવાસૃજન્ ॥ 12 ॥
આગમ્ય ભીમસઙ્કાશા રુધિરૌઘમવાસૃજન્ ॥ 12 ॥
mārīcaśca subāhuśca tayoranucarāśca ye |
āgamya bhīmasaṅkāśā rudhiraughamavāsṛjan || 12 ||
āgamya bhīmasaṅkāśā rudhiraughamavāsṛjan || 12 ||
Shloka 13
સા તેન રુધિરૌઘેણ વેદિર્જજ્વાલ મણ્ડિતા ।
સહસાઽભિદ્રુતો રામસ્તાનપશ્ય ત્તતો દિવિ ॥ 13 ॥
સહસાઽભિદ્રુતો રામસ્તાનપશ્ય ત્તતો દિવિ ॥ 13 ॥
sā tena rudhiraugheṇa vedirjajvāla maṇḍitā |
sahasā'bhidruto rāmastānapaśya ttato divi || 13 ||
sahasā'bhidruto rāmastānapaśya ttato divi || 13 ||
Shloka 14
તાવાપતન્તૌ સહસા દૃષ્ટ્વા રાજીવલોચનઃ ।
લક્ષ્મણં ત્વભિસમ્પ્રેક્ષ્ય રામો વચનમબ્રવીત્ ॥ 14 ॥
લક્ષ્મણં ત્વભિસમ્પ્રેક્ષ્ય રામો વચનમબ્રવીત્ ॥ 14 ॥
tāvāpatantau sahasā dṛṣṭvā rājīvalocanaḥ |
lakṣmaṇaṃ tvabhisamprekṣya rāmo vacanamabravīt || 14 ||
lakṣmaṇaṃ tvabhisamprekṣya rāmo vacanamabravīt || 14 ||
Shloka 15
પશ્ય લક્ષ્મણ દુર્વૃત્તાન્ રાક્ષસાન્ પિશિતાશનાન્ ।
માનવાસ્ત્રસમાધૂતાનનિલેન યથા ઘનાન્ ॥ 15 ॥
માનવાસ્ત્રસમાધૂતાનનિલેન યથા ઘનાન્ ॥ 15 ॥
paśya lakṣmaṇa durvṛttān rākṣasān piśitāśanān |
mānavāstrasamādhūtānanilena yathā ghanān || 15 ||
mānavāstrasamādhūtānanilena yathā ghanān || 15 ||
Shloka 16
માનવં પરમોદારમસ્ત્રં પરમભાસ્વરમ્ ।
ચિક્ષેપ પરમક્રુદ્ધો મારીચોરસિ રાઘવઃ ॥ 16 ॥
ચિક્ષેપ પરમક્રુદ્ધો મારીચોરસિ રાઘવઃ ॥ 16 ॥
mānavaṃ paramodāramastraṃ paramabhāsvaram |
cikṣepa paramakruddho mārīcorasi rāghavaḥ || 16 ||
cikṣepa paramakruddho mārīcorasi rāghavaḥ || 16 ||
Shloka 17
સ તેન પરમાસ્ત્રેણ માનવેન સમાહિતઃ ।
સમ્પૂર્ણં યોજનશતં ક્ષિપ્તસ્સાગરસમ્પ્લવે ॥ 17 ॥
સમ્પૂર્ણં યોજનશતં ક્ષિપ્તસ્સાગરસમ્પ્લવે ॥ 17 ॥
sa tena paramāstreṇa mānavena samāhitaḥ |
sampūrṇaṃ yojanaśataṃ kṣiptassāgarasamplave || 17 ||
sampūrṇaṃ yojanaśataṃ kṣiptassāgarasamplave || 17 ||
Shloka 18
વિચેતનં વિઘૂર્ણન્તં શીતેષુ બલતાડિતમ્ ।
નિરસ્તં દૃશ્ય મારીચં રામો લક્ષ્મણમબ્રવીત્ ॥ 18 ॥
નિરસ્તં દૃશ્ય મારીચં રામો લક્ષ્મણમબ્રવીત્ ॥ 18 ॥
vicetanaṃ vighūrṇantaṃ śīteṣu balatāḍitam |
nirastaṃ dṛśya mārīcaṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt || 18 ||
nirastaṃ dṛśya mārīcaṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt || 18 ||
Shloka 19
પશ્ય લક્ષ્મણ શીતેષું માનવં ધર્મસંહિતમ્ ।
મોહયિત્વા નયત્યેનં ન ચ પ્રાણૈર્વ્યયુજ્યત ॥ 19 ॥
મોહયિત્વા નયત્યેનં ન ચ પ્રાણૈર્વ્યયુજ્યત ॥ 19 ॥
paśya lakṣmaṇa śīteṣuṃ mānavaṃ dharmasaṃhitam |
mohayitvā nayatyenaṃ na ca prāṇairvyayujyata || 19 ||
mohayitvā nayatyenaṃ na ca prāṇairvyayujyata || 19 ||
Shloka 20
ઇમાનપિ વધિષ્યામિ નિર્ઘૃણાન્ દુષ્ટચારિણઃ ।
રાક્ષસાન્ પાપકર્મસ્થાન્ યજ્ઞઘ્નાન્ રુધિરાશનાન્ ॥ 20 ॥
રાક્ષસાન્ પાપકર્મસ્થાન્ યજ્ઞઘ્નાન્ રુધિરાશનાન્ ॥ 20 ॥
imānapi vadhiṣyāmi nirghṛṇān duṣṭacāriṇaḥ |
rākṣasān pāpakarmasthān yajñaghnān rudhirāśanān || 20 ||
rākṣasān pāpakarmasthān yajñaghnān rudhirāśanān || 20 ||
Shloka 21
સઙ્ગૃહ્યાસ્ત્રં તતો રામો દિવ્યમાગ્નેયમદ્ભુતમ્ ।
સુબાહૂરસિ ચિક્ષેપ સવિદ્ધઃ પ્રાપતદ્ભુવિ ॥ 21 ॥
સુબાહૂરસિ ચિક્ષેપ સવિદ્ધઃ પ્રાપતદ્ભુવિ ॥ 21 ॥
saṅgṛhyāstraṃ tato rāmo divyamāgneyamadbhutam |
subāhūrasi cikṣepa saviddhaḥ prāpatadbhuvi || 21 ||
subāhūrasi cikṣepa saviddhaḥ prāpatadbhuvi || 21 ||
Shloka 22
શેષાન્ વાયવ્યમાદાય નિજઘાન મહાયશાઃ ।
રાઘવઃ પરમોદારો મુનીનાં મુદમાવહન્ ॥ 22 ॥
રાઘવઃ પરમોદારો મુનીનાં મુદમાવહન્ ॥ 22 ॥
śeṣān vāyavyamādāya nijaghāna mahāyaśāḥ |
rāghavaḥ paramodāro munīnāṃ mudamāvahan || 22 ||
rāghavaḥ paramodāro munīnāṃ mudamāvahan || 22 ||
Shloka 23
સ હત્વા રાક્ષસાન્ સર્વાન્ યજ્ઞઘ્નાન્ રઘુનન્દનઃ ।
ઋષિભિઃ પૂજિતસ્તત્ર યથેન્દ્રો વિજયે પુરા ॥ 23 ॥
ઋષિભિઃ પૂજિતસ્તત્ર યથેન્દ્રો વિજયે પુરા ॥ 23 ॥
sa hatvā rākṣasān sarvān yajñaghnān raghunandanaḥ |
ṛṣibhiḥ pūjitastatra yathendro vijaye purā || 23 ||
ṛṣibhiḥ pūjitastatra yathendro vijaye purā || 23 ||
Shloka 24
અથ યજ્ઞે સમાપ્તે તુ વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ ।
નિરીતિકા દિશો દૃષ્ટવા કાકુત્સ્થમિદમબ્રવીત્ ॥ 24 ॥
નિરીતિકા દિશો દૃષ્ટવા કાકુત્સ્થમિદમબ્રવીત્ ॥ 24 ॥
atha yajñe samāpte tu viśvāmitro mahāmuniḥ |
nirītikā diśo dṛṣṭavā kākutsthamidamabravīt || 24 ||
nirītikā diśo dṛṣṭavā kākutsthamidamabravīt || 24 ||
Shloka 25
કૃતાર્થોઽસ્મિ મહાબાહો કૃતં ગુરુવચસ્ત્વયા ।
સિદ્ધાશ્રમમિદં સત્યં કૃતં રામ મહાયશઃ ॥ 25 ॥
સિદ્ધાશ્રમમિદં સત્યં કૃતં રામ મહાયશઃ ॥ 25 ॥
kṛtārtho'smi mahābāho kṛtaṃ guruvacastvayā |
siddhāśramamidaṃ satyaṃ kṛtaṃ rāma mahāyaśaḥ || 25 ||
siddhāśramamidaṃ satyaṃ kṛtaṃ rāma mahāyaśaḥ || 25 ||
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે ત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ त्रिंशस्सर्गः ।
अथ तौ देशकालज्ञौ राजापुत्रावरिन्दमौ ।
देशे काले च वाक्यज्ञावब्रूतां कौशिकं वचः ॥ 1 ॥
भगवन् श्रोतुमिच्छावो यस्मिन् काले निशाचरौ ।
संरक्षणीयौ तौ ब्रह्मन्नातिवर्तेत तत्क्षणम् ॥ 2 ॥
एवं ब्रुवाणौ काकुत्स्थौ त्वरमाणौ युयुत्सया ।
सर्वे ते मुनयः प्रीताः प्रशशंसुर्नृपात्मजौ ॥ 3 ॥
अद्यप्रभृति षड्रात्रं रक्षतं राघवौ युवाम् ।
दीक्षां गतो ह्येष मुनिर्मौनित्वं च गमिष्यति ॥ 4 ॥
तौ तु तद्वचनं श्रुत्वा राजपुत्रौ यशस्विनौ ।
अनिद्रौ षडहोरात्रं तपोवनमरक्षताम् ॥ 5 ॥
उपासाञ्चक्रतुर्वीरौ यत्तौ परमधन्विनौ ।
ररक्षतुर्मुनिवरं विश्वामित्रमरिन्दमौ ॥ 6 ॥
अथ काले गते तस्मिन् षष्ठेऽहनि समागते ।
सौमित्रिमब्रवीद्रामो यत्तो भव समाहितः ॥ 7 ॥
रामस्यैवं ब्रुवाणस्य त्वरितस्य युयुत्सया ।
प्रजज्वाल ततो वेदिस्सोपाध्यायपुरोहिता ॥ 8 ॥
सदर्भचमसस्रुक्का ससमित्कुसुमोच्चया ।
विश्वामित्रेण सहिता वेदिर्जज्वाल सर्त्विजा ॥ 9 ॥
मन्त्रवच्च यथान्यायं यज्ञोऽसौ सम्प्रवर्तते ।
आकाशे च महान् शब्दः प्रादुरासीद्भयानकः ॥ 10 ॥
आवार्य गगनं मेघो यथा प्रावृषि निर्गतः ।
तथामायां विकुर्वाणौ राक्षसावभ्यधावताम् ॥ 11 ॥
मारीचश्च सुबाहुश्च तयोरनुचराश्च ये ।
आगम्य भीमसङ्काशा रुधिरौघमवासृजन् ॥ 12 ॥
सा तेन रुधिरौघेण वेदिर्जज्वाल मण्डिता ।
सहसाऽभिद्रुतो रामस्तानपश्य त्ततो दिवि ॥ 13 ॥
तावापतन्तौ सहसा दृष्ट्वा राजीवलोचनः ।
लक्ष्मणं त्वभिसम्प्रेक्ष्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ 14 ॥
पश्य लक्ष्मण दुर्वृत्तान् राक्षसान् पिशिताशनान् ।
मानवास्त्रसमाधूताननिलेन यथा घनान् ॥ 15 ॥
मानवं परमोदारमस्त्रं परमभास्वरम् ।
चिक्षेप परमक्रुद्धो मारीचोरसि राघवः ॥ 16 ॥
स तेन परमास्त्रेण मानवेन समाहितः ।
सम्पूर्णं योजनशतं क्षिप्तस्सागरसम्प्लवे ॥ 17 ॥
विचेतनं विघूर्णन्तं शीतेषु बलताडितम् ।
निरस्तं दृश्य मारीचं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ 18 ॥
पश्य लक्ष्मण शीतेषुं मानवं धर्मसंहितम् ।
मोहयित्वा नयत्येनं न च प्राणैर्व्ययुज्यत ॥ 19 ॥
इमानपि वधिष्यामि निर्घृणान् दुष्टचारिणः ।
राक्षसान् पापकर्मस्थान् यज्ञघ्नान् रुधिराशनान् ॥ 20 ॥
सङ्गृह्यास्त्रं ततो रामो दिव्यमाग्नेयमद्भुतम् ।
सुबाहूरसि चिक्षेप सविद्धः प्रापतद्भुवि ॥ 21 ॥
शेषान् वायव्यमादाय निजघान महायशाः ।
राघवः परमोदारो मुनीनां मुदमावहन् ॥ 22 ॥
स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञघ्नान् रघुनन्दनः ।
ऋषिभिः पूजितस्तत्र यथेन्द्रो विजये पुरा ॥ 23 ॥
अथ यज्ञे समाप्ते तु विश्वामित्रो महामुनिः ।
निरीतिका दिशो दृष्टवा काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ 24 ॥
कृतार्थोऽस्मि महाबाहो कृतं गुरुवचस्त्वया ।
सिद्धाश्रममिदं सत्यं कृतं राम महायशः ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रिंशस्सर्गः ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.