𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍗 𑌦𑍇𑌶𑌕𑌾𑌲𑌜𑍍𑌞𑍗 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌵𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮𑍗 ।
𑌦𑍇𑌶𑍇 𑌕𑌾𑌲𑍇 𑌚 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌜𑍍𑌞𑌾𑌵𑌬𑍍𑌰𑍂𑌤𑌾𑌂 𑌕𑍗𑌶𑌿𑌕𑌂 𑌵𑌚𑌃 ॥ 1 ॥
𑌭𑌗𑌵𑌨𑍍 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌾𑌵𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌕𑌾𑌲𑍇 𑌨𑌿𑌶𑌾𑌚𑌰𑍗 ।
𑌸𑌂𑌰𑌕𑍍𑌷𑌣𑍀𑌯𑍗 𑌤𑍗 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌨𑍍𑌨𑌾𑌤𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑍇𑌤 𑌤𑌤𑍍𑌕𑍍𑌷𑌣𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌏𑌵𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌾𑌣𑍗 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑍗 𑌤𑍍𑌵𑌰𑌮𑌾𑌣𑍗 𑌯𑍁𑌯𑍁𑌤𑍍𑌸𑌯𑌾 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌤𑍇 𑌮𑍁𑌨𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌶𑌂𑌸𑍁𑌰𑍍𑌨𑍃𑌪𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑍗 ॥ 3 ॥
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑌿 𑌷𑌡𑍍𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌘𑌵𑍗 𑌯𑍁𑌵𑌾𑌮𑍍 ।
𑌦𑍀𑌕𑍍𑌷𑌾𑌂 𑌗𑌤𑍋 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌮𑍁𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑍗𑌨𑌿𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌚 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 4 ॥
𑌤𑍗 𑌤𑍁 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍗 ।
𑌅𑌨𑌿𑌦𑍍𑌰𑍗 𑌷𑌡𑌹𑍋𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌪𑍋𑌵𑌨𑌮𑌰𑌕𑍍𑌷𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌉𑌪𑌾𑌸𑌾𑌞𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑍀𑌰𑍗 𑌯𑌤𑍍𑌤𑍗 𑌪𑌰𑌮𑌧𑌨𑍍𑌵𑌿𑌨𑍗 ।
𑌰𑌰𑌕𑍍𑌷𑌤𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌨𑌿𑌵𑌰𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌮𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮𑍗 ॥ 6 ॥
𑌅𑌥 𑌕𑌾𑌲𑍇 𑌗𑌤𑍇 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌷𑌷𑍍𑌠𑍇𑌽𑌹𑌨𑌿 𑌸𑌮𑌾𑌗𑌤𑍇 ।
𑌸𑍗𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌯𑌤𑍍𑌤𑍋 𑌭𑌵 𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌃 ॥ 7 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑍈𑌵𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌾𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌵𑌰𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌯𑍁𑌯𑍁𑌤𑍍𑌸𑌯𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌜𑌜𑍍𑌵𑌾𑌲 𑌤𑌤𑍋 𑌵𑍇𑌦𑌿𑌸𑍍𑌸𑍋𑌪𑌾𑌧𑍍𑌯𑌾𑌯𑌪𑍁𑌰𑍋𑌹𑌿𑌤𑌾 ॥ 8 ॥
𑌸𑌦𑌰𑍍𑌭𑌚𑌮𑌸𑌸𑍍𑌰𑍁𑌕𑍍𑌕𑌾 𑌸𑌸𑌮𑌿𑌤𑍍𑌕𑍁𑌸𑍁𑌮𑍋𑌚𑍍𑌚𑌯𑌾 ।
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌵𑍇𑌦𑌿𑌰𑍍𑌜𑌜𑍍𑌵𑌾𑌲 𑌸𑌰𑍍𑌤𑍍𑌵𑌿𑌜𑌾 ॥ 9 ॥
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌚𑍍𑌚 𑌯𑌥𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌯𑌂 𑌯𑌜𑍍𑌞𑍋𑌽𑌸𑍗 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ।
𑌆𑌕𑌾𑌶𑍇 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 𑌶𑌬𑍍𑌦𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌦𑍁𑌰𑌾𑌸𑍀𑌦𑍍𑌭𑌯𑌾𑌨𑌕𑌃 ॥ 10 ॥
𑌆𑌵𑌾𑌰𑍍𑌯 𑌗𑌗𑌨𑌂 𑌮𑍇𑌘𑍋 𑌯𑌥𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌵𑍃𑌷𑌿 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌗𑌤𑌃 ।
𑌤𑌥𑌾𑌮𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑍗 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌵𑌭𑍍𑌯𑌧𑌾𑌵𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍁𑌬𑌾𑌹𑍁𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌯𑍋𑌰𑌨𑍁𑌚𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌯𑍇 ।
𑌆𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌭𑍀𑌮𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌾 𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍗𑌘𑌮𑌵𑌾𑌸𑍃𑌜𑌨𑍍 ॥ 12 ॥
𑌸𑌾 𑌤𑍇𑌨 𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑍗𑌘𑍇𑌣 𑌵𑍇𑌦𑌿𑌰𑍍𑌜𑌜𑍍𑌵𑌾𑌲 𑌮𑌣𑍍𑌡𑌿𑌤𑌾 ।
𑌸𑌹𑌸𑌾𑌽𑌭𑌿𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑌪𑌶𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌤𑌤𑍋 𑌦𑌿𑌵𑌿 ॥ 13 ॥
𑌤𑌾𑌵𑌾𑌪𑌤𑌨𑍍𑌤𑍗 𑌸𑌹𑌸𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜𑍀𑌵𑌲𑍋𑌚𑌨𑌃 ।
𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌭𑌿𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌚𑌨𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 14 ॥
𑌪𑌶𑍍𑌯 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑍍 𑌪𑌿𑌶𑌿𑌤𑌾𑌶𑌨𑌾𑌨𑍍 ।
𑌮𑌾𑌨𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑌮𑌾𑌧𑍂𑌤𑌾𑌨𑌨𑌿𑌲𑍇𑌨 𑌯𑌥𑌾 𑌘𑌨𑌾𑌨𑍍 ॥ 15 ॥
𑌮𑌾𑌨𑌵𑌂 𑌪𑌰𑌮𑍋𑌦𑌾𑌰𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌪𑌰𑌮𑌭𑌾𑌸𑍍𑌵𑌰𑌮𑍍 ।
𑌚𑌿𑌕𑍍𑌷𑍇𑌪 𑌪𑌰𑌮𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋 𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑍋𑌰𑌸𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 16 ॥
𑌸 𑌤𑍇𑌨 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌮𑌾𑌨𑌵𑍇𑌨 𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌃 ।
𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌂 𑌯𑍋𑌜𑌨𑌶𑌤𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑌾𑌗𑌰𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌲𑌵𑍇 ॥ 17 ॥
𑌵𑌿𑌚𑍇𑌤𑌨𑌂 𑌵𑌿𑌘𑍂𑌰𑍍𑌣𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌶𑍀𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌬𑌲𑌤𑌾𑌡𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑌂 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 18 ॥
𑌪𑌶𑍍𑌯 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣 𑌶𑍀𑌤𑍇𑌷𑍁𑌂 𑌮𑌾𑌨𑌵𑌂 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌸𑌂𑌹𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌮𑍋𑌹𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌯𑌤𑍍𑌯𑍇𑌨𑌂 𑌨 𑌚 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑍈𑌰𑍍𑌵𑍍𑌯𑌯𑍁𑌜𑍍𑌯𑌤 ॥ 19 ॥
𑌇𑌮𑌾𑌨𑌪𑌿 𑌵𑌧𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌘𑍃𑌣𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍁𑌷𑍍𑌟𑌚𑌾𑌰𑌿𑌣𑌃 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑍍 𑌪𑌾𑌪𑌕𑌰𑍍𑌮𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍍 𑌯𑌜𑍍𑌞𑌘𑍍𑌨𑌾𑌨𑍍 𑌰𑍁𑌧𑌿𑌰𑌾𑌶𑌨𑌾𑌨𑍍 ॥ 20 ॥
𑌸𑌙𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌗𑍍𑌨𑍇𑌯𑌮𑌦𑍍𑌭𑍁𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌬𑌾𑌹𑍂𑌰𑌸𑌿 𑌚𑌿𑌕𑍍𑌷𑍇𑌪 𑌸𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑌤𑌦𑍍𑌭𑍁𑌵𑌿 ॥ 21 ॥
𑌶𑍇𑌷𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌾𑌯𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌨𑌿𑌜𑌘𑌾𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 𑌪𑌰𑌮𑍋𑌦𑌾𑌰𑍋 𑌮𑍁𑌨𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌮𑍁𑌦𑌮𑌾𑌵𑌹𑌨𑍍 ॥ 22 ॥
𑌸 𑌹𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌯𑌜𑍍𑌞𑌘𑍍𑌨𑌾𑌨𑍍 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨𑌃 ।
𑌋𑌷𑌿𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍂𑌜𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌯𑌥𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍋 𑌵𑌿𑌜𑌯𑍇 𑌪𑍁𑌰𑌾 ॥ 23 ॥
𑌅𑌥 𑌯𑌜𑍍𑌞𑍇 𑌸𑌮𑌾𑌪𑍍𑌤𑍇 𑌤𑍁 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ।
𑌨𑌿𑌰𑍀𑌤𑌿𑌕𑌾 𑌦𑌿𑌶𑍋 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 24 ॥
𑌕𑍃𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍋 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌵𑌚𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ।
𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌮 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌃 ॥ 25 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha triṃśassargaḥ |
atha tau deśakālajñau rājāputrāvarindamau |
deśe kāle ca vākyajñāvabrūtāṃ kauśikaṃ vacaḥ || 1 ||
bhagavan śrotumicchāvo yasmin kāle niśācarau |
saṃrakṣaṇīyau tau brahmannātivarteta tatkṣaṇam || 2 ||
evaṃ bruvāṇau kākutsthau tvaramāṇau yuyutsayā |
sarve te munayaḥ prītāḥ praśaśaṃsurnṛpātmajau || 3 ||
adyaprabhṛti ṣaḍrātraṃ rakṣataṃ rāghavau yuvām |
dīkṣāṃ gato hyeṣa munirmaunitvaṃ ca gamiṣyati || 4 ||
tau tu tadvacanaṃ śrutvā rājaputrau yaśasvinau |
anidrau ṣaḍahorātraṃ tapovanamarakṣatām || 5 ||
upāsāñcakraturvīrau yattau paramadhanvinau |
rarakṣaturmunivaraṃ viśvāmitramarindamau || 6 ||
atha kāle gate tasmin ṣaṣṭhe'hani samāgate |
saumitrimabravīdrāmo yatto bhava samāhitaḥ || 7 ||
rāmasyaivaṃ bruvāṇasya tvaritasya yuyutsayā |
prajajvāla tato vedissopādhyāyapurohitā || 8 ||
sadarbhacamasasrukkā sasamitkusumoccayā |
viśvāmitreṇa sahitā vedirjajvāla sartvijā || 9 ||
mantravacca yathānyāyaṃ yajño'sau sampravartate |
ākāśe ca mahān śabdaḥ prādurāsīdbhayānakaḥ || 10 ||
āvārya gaganaṃ megho yathā prāvṛṣi nirgataḥ |
tathāmāyāṃ vikurvāṇau rākṣasāvabhyadhāvatām || 11 ||
mārīcaśca subāhuśca tayoranucarāśca ye |
āgamya bhīmasaṅkāśā rudhiraughamavāsṛjan || 12 ||
sā tena rudhiraugheṇa vedirjajvāla maṇḍitā |
sahasā'bhidruto rāmastānapaśya ttato divi || 13 ||
tāvāpatantau sahasā dṛṣṭvā rājīvalocanaḥ |
lakṣmaṇaṃ tvabhisamprekṣya rāmo vacanamabravīt || 14 ||
paśya lakṣmaṇa durvṛttān rākṣasān piśitāśanān |
mānavāstrasamādhūtānanilena yathā ghanān || 15 ||
mānavaṃ paramodāramastraṃ paramabhāsvaram |
cikṣepa paramakruddho mārīcorasi rāghavaḥ || 16 ||
sa tena paramāstreṇa mānavena samāhitaḥ |
sampūrṇaṃ yojanaśataṃ kṣiptassāgarasamplave || 17 ||
vicetanaṃ vighūrṇantaṃ śīteṣu balatāḍitam |
nirastaṃ dṛśya mārīcaṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt || 18 ||
paśya lakṣmaṇa śīteṣuṃ mānavaṃ dharmasaṃhitam |
mohayitvā nayatyenaṃ na ca prāṇairvyayujyata || 19 ||
imānapi vadhiṣyāmi nirghṛṇān duṣṭacāriṇaḥ |
rākṣasān pāpakarmasthān yajñaghnān rudhirāśanān || 20 ||
saṅgṛhyāstraṃ tato rāmo divyamāgneyamadbhutam |
subāhūrasi cikṣepa saviddhaḥ prāpatadbhuvi || 21 ||
śeṣān vāyavyamādāya nijaghāna mahāyaśāḥ |
rāghavaḥ paramodāro munīnāṃ mudamāvahan || 22 ||
sa hatvā rākṣasān sarvān yajñaghnān raghunandanaḥ |
ṛṣibhiḥ pūjitastatra yathendro vijaye purā || 23 ||
atha yajñe samāpte tu viśvāmitro mahāmuniḥ |
nirītikā diśo dṛṣṭavā kākutsthamidamabravīt || 24 ||
kṛtārtho'smi mahābāho kṛtaṃ guruvacastvayā |
siddhāśramamidaṃ satyaṃ kṛtaṃ rāma mahāyaśaḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe triṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ त्रिंशस्सर्गः ।
अथ तौ देशकालज्ञौ राजापुत्रावरिन्दमौ ।
देशे काले च वाक्यज्ञावब्रूतां कौशिकं वचः ॥ 1 ॥
भगवन् श्रोतुमिच्छावो यस्मिन् काले निशाचरौ ।
संरक्षणीयौ तौ ब्रह्मन्नातिवर्तेत तत्क्षणम् ॥ 2 ॥
एवं ब्रुवाणौ काकुत्स्थौ त्वरमाणौ युयुत्सया ।
सर्वे ते मुनयः प्रीताः प्रशशंसुर्नृपात्मजौ ॥ 3 ॥
अद्यप्रभृति षड्रात्रं रक्षतं राघवौ युवाम् ।
दीक्षां गतो ह्येष मुनिर्मौनित्वं च गमिष्यति ॥ 4 ॥
तौ तु तद्वचनं श्रुत्वा राजपुत्रौ यशस्विनौ ।
अनिद्रौ षडहोरात्रं तपोवनमरक्षताम् ॥ 5 ॥
उपासाञ्चक्रतुर्वीरौ यत्तौ परमधन्विनौ ।
ररक्षतुर्मुनिवरं विश्वामित्रमरिन्दमौ ॥ 6 ॥
अथ काले गते तस्मिन् षष्ठेऽहनि समागते ।
सौमित्रिमब्रवीद्रामो यत्तो भव समाहितः ॥ 7 ॥
रामस्यैवं ब्रुवाणस्य त्वरितस्य युयुत्सया ।
प्रजज्वाल ततो वेदिस्सोपाध्यायपुरोहिता ॥ 8 ॥
सदर्भचमसस्रुक्का ससमित्कुसुमोच्चया ।
विश्वामित्रेण सहिता वेदिर्जज्वाल सर्त्विजा ॥ 9 ॥
मन्त्रवच्च यथान्यायं यज्ञोऽसौ सम्प्रवर्तते ।
आकाशे च महान् शब्दः प्रादुरासीद्भयानकः ॥ 10 ॥
आवार्य गगनं मेघो यथा प्रावृषि निर्गतः ।
तथामायां विकुर्वाणौ राक्षसावभ्यधावताम् ॥ 11 ॥
मारीचश्च सुबाहुश्च तयोरनुचराश्च ये ।
आगम्य भीमसङ्काशा रुधिरौघमवासृजन् ॥ 12 ॥
सा तेन रुधिरौघेण वेदिर्जज्वाल मण्डिता ।
सहसाऽभिद्रुतो रामस्तानपश्य त्ततो दिवि ॥ 13 ॥
तावापतन्तौ सहसा दृष्ट्वा राजीवलोचनः ।
लक्ष्मणं त्वभिसम्प्रेक्ष्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ 14 ॥
पश्य लक्ष्मण दुर्वृत्तान् राक्षसान् पिशिताशनान् ।
मानवास्त्रसमाधूताननिलेन यथा घनान् ॥ 15 ॥
मानवं परमोदारमस्त्रं परमभास्वरम् ।
चिक्षेप परमक्रुद्धो मारीचोरसि राघवः ॥ 16 ॥
स तेन परमास्त्रेण मानवेन समाहितः ।
सम्पूर्णं योजनशतं क्षिप्तस्सागरसम्प्लवे ॥ 17 ॥
विचेतनं विघूर्णन्तं शीतेषु बलताडितम् ।
निरस्तं दृश्य मारीचं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ 18 ॥
पश्य लक्ष्मण शीतेषुं मानवं धर्मसंहितम् ।
मोहयित्वा नयत्येनं न च प्राणैर्व्ययुज्यत ॥ 19 ॥
इमानपि वधिष्यामि निर्घृणान् दुष्टचारिणः ।
राक्षसान् पापकर्मस्थान् यज्ञघ्नान् रुधिराशनान् ॥ 20 ॥
सङ्गृह्यास्त्रं ततो रामो दिव्यमाग्नेयमद्भुतम् ।
सुबाहूरसि चिक्षेप सविद्धः प्रापतद्भुवि ॥ 21 ॥
शेषान् वायव्यमादाय निजघान महायशाः ।
राघवः परमोदारो मुनीनां मुदमावहन् ॥ 22 ॥
स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञघ्नान् रघुनन्दनः ।
ऋषिभिः पूजितस्तत्र यथेन्द्रो विजये पुरा ॥ 23 ॥
अथ यज्ञे समाप्ते तु विश्वामित्रो महामुनिः ।
निरीतिका दिशो दृष्टवा काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ 24 ॥
कृतार्थोऽस्मि महाबाहो कृतं गुरुवचस्त्वया ।
सिद्धाश्रममिदं सत्यं कृतं राम महायशः ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha triṃśassargaḥ |
atha tau deśakālajñau rājāputrāvarindamau |
deśe kāle ca vākyajñāvabrūtāṃ kauśikaṃ vacaḥ || 1 ||
bhagavan śrotumicchāvo yasmin kāle niśācarau |
saṃrakṣaṇīyau tau brahmannātivarteta tatkṣaṇam || 2 ||
evaṃ bruvāṇau kākutsthau tvaramāṇau yuyutsayā |
sarve te munayaḥ prītāḥ praśaśaṃsurnṛpātmajau || 3 ||
adyaprabhṛti ṣaḍrātraṃ rakṣataṃ rāghavau yuvām |
dīkṣāṃ gato hyeṣa munirmaunitvaṃ ca gamiṣyati || 4 ||
tau tu tadvacanaṃ śrutvā rājaputrau yaśasvinau |
anidrau ṣaḍahorātraṃ tapovanamarakṣatām || 5 ||
upāsāñcakraturvīrau yattau paramadhanvinau |
rarakṣaturmunivaraṃ viśvāmitramarindamau || 6 ||
atha kāle gate tasmin ṣaṣṭhe'hani samāgate |
saumitrimabravīdrāmo yatto bhava samāhitaḥ || 7 ||
rāmasyaivaṃ bruvāṇasya tvaritasya yuyutsayā |
prajajvāla tato vedissopādhyāyapurohitā || 8 ||
sadarbhacamasasrukkā sasamitkusumoccayā |
viśvāmitreṇa sahitā vedirjajvāla sartvijā || 9 ||
mantravacca yathānyāyaṃ yajño'sau sampravartate |
ākāśe ca mahān śabdaḥ prādurāsīdbhayānakaḥ || 10 ||
āvārya gaganaṃ megho yathā prāvṛṣi nirgataḥ |
tathāmāyāṃ vikurvāṇau rākṣasāvabhyadhāvatām || 11 ||
mārīcaśca subāhuśca tayoranucarāśca ye |
āgamya bhīmasaṅkāśā rudhiraughamavāsṛjan || 12 ||
sā tena rudhiraugheṇa vedirjajvāla maṇḍitā |
sahasā'bhidruto rāmastānapaśya ttato divi || 13 ||
tāvāpatantau sahasā dṛṣṭvā rājīvalocanaḥ |
lakṣmaṇaṃ tvabhisamprekṣya rāmo vacanamabravīt || 14 ||
paśya lakṣmaṇa durvṛttān rākṣasān piśitāśanān |
mānavāstrasamādhūtānanilena yathā ghanān || 15 ||
mānavaṃ paramodāramastraṃ paramabhāsvaram |
cikṣepa paramakruddho mārīcorasi rāghavaḥ || 16 ||
sa tena paramāstreṇa mānavena samāhitaḥ |
sampūrṇaṃ yojanaśataṃ kṣiptassāgarasamplave || 17 ||
vicetanaṃ vighūrṇantaṃ śīteṣu balatāḍitam |
nirastaṃ dṛśya mārīcaṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt || 18 ||
paśya lakṣmaṇa śīteṣuṃ mānavaṃ dharmasaṃhitam |
mohayitvā nayatyenaṃ na ca prāṇairvyayujyata || 19 ||
imānapi vadhiṣyāmi nirghṛṇān duṣṭacāriṇaḥ |
rākṣasān pāpakarmasthān yajñaghnān rudhirāśanān || 20 ||
saṅgṛhyāstraṃ tato rāmo divyamāgneyamadbhutam |
subāhūrasi cikṣepa saviddhaḥ prāpatadbhuvi || 21 ||
śeṣān vāyavyamādāya nijaghāna mahāyaśāḥ |
rāghavaḥ paramodāro munīnāṃ mudamāvahan || 22 ||
sa hatvā rākṣasān sarvān yajñaghnān raghunandanaḥ |
ṛṣibhiḥ pūjitastatra yathendro vijaye purā || 23 ||
atha yajñe samāpte tu viśvāmitro mahāmuniḥ |
nirītikā diśo dṛṣṭavā kākutsthamidamabravīt || 24 ||
kṛtārtho'smi mahābāho kṛtaṃ guruvacastvayā |
siddhāśramamidaṃ satyaṃ kṛtaṃ rāma mahāyaśaḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe triṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.