Valmiki Ramayana Bala Kanda Sarga 30 — Telugu Script

Meaning —

శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।

అథ త్రింశస్సర్గః ।

Shloka 1

అథ తౌ దేశకాలజ్ఞౌ రాజాపుత్రావరిన్దమౌ ।
దేశే కాలే చ వాక్యజ్ఞావబ్రూతాం కౌశికం వచః ॥ 1 ॥

atha tau deśakālajñau rājāputrāvarindamau |
deśe kāle ca vākyajñāvabrūtāṃ kauśikaṃ vacaḥ || 1 ||

Shloka 2

భగవన్ శ్రోతుమిచ్ఛావో యస్మిన్ కాలే నిశాచరౌ ।
సంరక్షణీయౌ తౌ బ్రహ్మన్నాతివర్తేత తత్క్షణమ్ ॥ 2 ॥

bhagavan śrotumicchāvo yasmin kāle niśācarau |
saṃrakṣaṇīyau tau brahmannātivarteta tatkṣaṇam || 2 ||

Shloka 3

ఏవం బ్రువాణౌ కాకుత్స్థౌ త్వరమాణౌ యుయుత్సయా ।
సర్వే తే మునయః ప్రీతాః ప్రశశంసుర్నృపాత్మజౌ ॥ 3 ॥

evaṃ bruvāṇau kākutsthau tvaramāṇau yuyutsayā |
sarve te munayaḥ prītāḥ praśaśaṃsurnṛpātmajau || 3 ||

Shloka 4

అద్యప్రభృతి షడ్రాత్రం రక్షతం రాఘవౌ యువామ్ ।
దీక్షాం గతో హ్యేష మునిర్మౌనిత్వం చ గమిష్యతి ॥ 4 ॥

adyaprabhṛti ṣaḍrātraṃ rakṣataṃ rāghavau yuvām |
dīkṣāṃ gato hyeṣa munirmaunitvaṃ ca gamiṣyati || 4 ||

Shloka 5

తౌ తు తద్వచనం శ్రుత్వా రాజపుత్రౌ యశస్వినౌ ।
అనిద్రౌ షడహోరాత్రం తపోవనమరక్షతామ్ ॥ 5 ॥

tau tu tadvacanaṃ śrutvā rājaputrau yaśasvinau |
anidrau ṣaḍahorātraṃ tapovanamarakṣatām || 5 ||

Shloka 6

ఉపాసాఞ్చక్రతుర్వీరౌ యత్తౌ పరమధన్వినౌ ।
రరక్షతుర్మునివరం విశ్వామిత్రమరిన్దమౌ ॥ 6 ॥

upāsāñcakraturvīrau yattau paramadhanvinau |
rarakṣaturmunivaraṃ viśvāmitramarindamau || 6 ||

Shloka 7

అథ కాలే గతే తస్మిన్ షష్ఠేఽహని సమాగతే ।
సౌమిత్రిమబ్రవీద్రామో యత్తో భవ సమాహితః ॥ 7 ॥

atha kāle gate tasmin ṣaṣṭhe'hani samāgate |
saumitrimabravīdrāmo yatto bhava samāhitaḥ || 7 ||

Shloka 8

రామస్యైవం బ్రువాణస్య త్వరితస్య యుయుత్సయా ।
ప్రజజ్వాల తతో వేదిస్సోపాధ్యాయపురోహితా ॥ 8 ॥

rāmasyaivaṃ bruvāṇasya tvaritasya yuyutsayā |
prajajvāla tato vedissopādhyāyapurohitā || 8 ||

Shloka 9

సదర్భచమసస్రుక్కా ససమిత్కుసుమోచ్చయా ।
విశ్వామిత్రేణ సహితా వేదిర్జజ్వాల సర్త్విజా ॥ 9 ॥

sadarbhacamasasrukkā sasamitkusumoccayā |
viśvāmitreṇa sahitā vedirjajvāla sartvijā || 9 ||

Shloka 10

మన్త్రవచ్చ యథాన్యాయం యజ్ఞోఽసౌ సమ్ప్రవర్తతే ।
ఆకాశే చ మహాన్ శబ్దః ప్రాదురాసీద్భయానకః ॥ 10 ॥

mantravacca yathānyāyaṃ yajño'sau sampravartate |
ākāśe ca mahān śabdaḥ prādurāsīdbhayānakaḥ || 10 ||

Shloka 11

ఆవార్య గగనం మేఘో యథా ప్రావృషి నిర్గతః ।
తథామాయాం వికుర్వాణౌ రాక్షసావభ్యధావతామ్ ॥ 11 ॥

āvārya gaganaṃ megho yathā prāvṛṣi nirgataḥ |
tathāmāyāṃ vikurvāṇau rākṣasāvabhyadhāvatām || 11 ||

Shloka 12

మారీచశ్చ సుబాహుశ్చ తయోరనుచరాశ్చ యే ।
ఆగమ్య భీమసఙ్కాశా రుధిరౌఘమవాసృజన్ ॥ 12 ॥

mārīcaśca subāhuśca tayoranucarāśca ye |
āgamya bhīmasaṅkāśā rudhiraughamavāsṛjan || 12 ||

Shloka 13

సా తేన రుధిరౌఘేణ వేదిర్జజ్వాల మణ్డితా ।
సహసాఽభిద్రుతో రామస్తానపశ్య త్తతో దివి ॥ 13 ॥

sā tena rudhiraugheṇa vedirjajvāla maṇḍitā |
sahasā'bhidruto rāmastānapaśya ttato divi || 13 ||

Shloka 14

తావాపతన్తౌ సహసా దృష్ట్వా రాజీవలోచనః ।
లక్ష్మణం త్వభిసమ్ప్రేక్ష్య రామో వచనమబ్రవీత్ ॥ 14 ॥

tāvāpatantau sahasā dṛṣṭvā rājīvalocanaḥ |
lakṣmaṇaṃ tvabhisamprekṣya rāmo vacanamabravīt || 14 ||

Shloka 15

పశ్య లక్ష్మణ దుర్వృత్తాన్ రాక్షసాన్ పిశితాశనాన్ ।
మానవాస్త్రసమాధూతాననిలేన యథా ఘనాన్ ॥ 15 ॥

paśya lakṣmaṇa durvṛttān rākṣasān piśitāśanān |
mānavāstrasamādhūtānanilena yathā ghanān || 15 ||

Shloka 16

మానవం పరమోదారమస్త్రం పరమభాస్వరమ్ ।
చిక్షేప పరమక్రుద్ధో మారీచోరసి రాఘవః ॥ 16 ॥

mānavaṃ paramodāramastraṃ paramabhāsvaram |
cikṣepa paramakruddho mārīcorasi rāghavaḥ || 16 ||

Shloka 17

స తేన పరమాస్త్రేణ మానవేన సమాహితః ।
సమ్పూర్ణం యోజనశతం క్షిప్తస్సాగరసమ్ప్లవే ॥ 17 ॥

sa tena paramāstreṇa mānavena samāhitaḥ |
sampūrṇaṃ yojanaśataṃ kṣiptassāgarasamplave || 17 ||

Shloka 18

విచేతనం విఘూర్ణన్తం శీతేషు బలతాడితమ్ ।
నిరస్తం దృశ్య మారీచం రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్ ॥ 18 ॥

vicetanaṃ vighūrṇantaṃ śīteṣu balatāḍitam |
nirastaṃ dṛśya mārīcaṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt || 18 ||

Shloka 19

పశ్య లక్ష్మణ శీతేషుం మానవం ధర్మసంహితమ్ ।
మోహయిత్వా నయత్యేనం న చ ప్రాణైర్వ్యయుజ్యత ॥ 19 ॥

paśya lakṣmaṇa śīteṣuṃ mānavaṃ dharmasaṃhitam |
mohayitvā nayatyenaṃ na ca prāṇairvyayujyata || 19 ||

Shloka 20

ఇమానపి వధిష్యామి నిర్ఘృణాన్ దుష్టచారిణః ।
రాక్షసాన్ పాపకర్మస్థాన్ యజ్ఞఘ్నాన్ రుధిరాశనాన్ ॥ 20 ॥

imānapi vadhiṣyāmi nirghṛṇān duṣṭacāriṇaḥ |
rākṣasān pāpakarmasthān yajñaghnān rudhirāśanān || 20 ||

Shloka 21

సఙ్గృహ్యాస్త్రం తతో రామో దివ్యమాగ్నేయమద్భుతమ్ ।
సుబాహూరసి చిక్షేప సవిద్ధః ప్రాపతద్భువి ॥ 21 ॥

saṅgṛhyāstraṃ tato rāmo divyamāgneyamadbhutam |
subāhūrasi cikṣepa saviddhaḥ prāpatadbhuvi || 21 ||

Shloka 22

శేషాన్ వాయవ్యమాదాయ నిజఘాన మహాయశాః ।
రాఘవః పరమోదారో మునీనాం ముదమావహన్ ॥ 22 ॥

śeṣān vāyavyamādāya nijaghāna mahāyaśāḥ |
rāghavaḥ paramodāro munīnāṃ mudamāvahan || 22 ||

Shloka 23

స హత్వా రాక్షసాన్ సర్వాన్ యజ్ఞఘ్నాన్ రఘునన్దనః ।
ఋషిభిః పూజితస్తత్ర యథేన్ద్రో విజయే పురా ॥ 23 ॥

sa hatvā rākṣasān sarvān yajñaghnān raghunandanaḥ |
ṛṣibhiḥ pūjitastatra yathendro vijaye purā || 23 ||

Shloka 24

అథ యజ్ఞే సమాప్తే తు విశ్వామిత్రో మహామునిః ।
నిరీతికా దిశో దృష్టవా కాకుత్స్థమిదమబ్రవీత్ ॥ 24 ॥

atha yajñe samāpte tu viśvāmitro mahāmuniḥ |
nirītikā diśo dṛṣṭavā kākutsthamidamabravīt || 24 ||

Shloka 25

కృతార్థోఽస్మి మహాబాహో కృతం గురువచస్త్వయా ।
సిద్ధాశ్రమమిదం సత్యం కృతం రామ మహాయశః ॥ 25 ॥

kṛtārtho'smi mahābāho kṛtaṃ guruvacastvayā |
siddhāśramamidaṃ satyaṃ kṛtaṃ rāma mahāyaśaḥ || 25 ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రింశస్సర్గః ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।

अथ त्रिंशस्सर्गः ।

अथ तौ देशकालज्ञौ राजापुत्रावरिन्दमौ ।

देशे काले च वाक्यज्ञावब्रूतां कौशिकं वचः ॥ 1 ॥

भगवन् श्रोतुमिच्छावो यस्मिन् काले निशाचरौ ।

संरक्षणीयौ तौ ब्रह्मन्नातिवर्तेत तत्क्षणम् ॥ 2 ॥

एवं ब्रुवाणौ काकुत्स्थौ त्वरमाणौ युयुत्सया ।

सर्वे ते मुनयः प्रीताः प्रशशंसुर्नृपात्मजौ ॥ 3 ॥

अद्यप्रभृति षड्रात्रं रक्षतं राघवौ युवाम् ।

दीक्षां गतो ह्येष मुनिर्मौनित्वं च गमिष्यति ॥ 4 ॥

तौ तु तद्वचनं श्रुत्वा राजपुत्रौ यशस्विनौ ।

अनिद्रौ षडहोरात्रं तपोवनमरक्षताम् ॥ 5 ॥

उपासाञ्चक्रतुर्वीरौ यत्तौ परमधन्विनौ ।

ररक्षतुर्मुनिवरं विश्वामित्रमरिन्दमौ ॥ 6 ॥

अथ काले गते तस्मिन् षष्ठेऽहनि समागते ।

सौमित्रिमब्रवीद्रामो यत्तो भव समाहितः ॥ 7 ॥

रामस्यैवं ब्रुवाणस्य त्वरितस्य युयुत्सया ।

प्रजज्वाल ततो वेदिस्सोपाध्यायपुरोहिता ॥ 8 ॥

सदर्भचमसस्रुक्का ससमित्कुसुमोच्चया ।

विश्वामित्रेण सहिता वेदिर्जज्वाल सर्त्विजा ॥ 9 ॥

मन्त्रवच्च यथान्यायं यज्ञोऽसौ सम्प्रवर्तते ।

आकाशे च महान् शब्दः प्रादुरासीद्भयानकः ॥ 10 ॥

आवार्य गगनं मेघो यथा प्रावृषि निर्गतः ।

तथामायां विकुर्वाणौ राक्षसावभ्यधावताम् ॥ 11 ॥

मारीचश्च सुबाहुश्च तयोरनुचराश्च ये ।

आगम्य भीमसङ्काशा रुधिरौघमवासृजन् ॥ 12 ॥

सा तेन रुधिरौघेण वेदिर्जज्वाल मण्डिता ।

सहसाऽभिद्रुतो रामस्तानपश्य त्ततो दिवि ॥ 13 ॥

तावापतन्तौ सहसा दृष्ट्वा राजीवलोचनः ।

लक्ष्मणं त्वभिसम्प्रेक्ष्य रामो वचनमब्रवीत् ॥ 14 ॥

पश्य लक्ष्मण दुर्वृत्तान् राक्षसान् पिशिताशनान् ।

मानवास्त्रसमाधूताननिलेन यथा घनान् ॥ 15 ॥

मानवं परमोदारमस्त्रं परमभास्वरम् ।

चिक्षेप परमक्रुद्धो मारीचोरसि राघवः ॥ 16 ॥

स तेन परमास्त्रेण मानवेन समाहितः ।

सम्पूर्णं योजनशतं क्षिप्तस्सागरसम्प्लवे ॥ 17 ॥

विचेतनं विघूर्णन्तं शीतेषु बलताडितम् ।

निरस्तं दृश्य मारीचं रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ 18 ॥

पश्य लक्ष्मण शीतेषुं मानवं धर्मसंहितम् ।

मोहयित्वा नयत्येनं न च प्राणैर्व्ययुज्यत ॥ 19 ॥

इमानपि वधिष्यामि निर्घृणान् दुष्टचारिणः ।

राक्षसान् पापकर्मस्थान् यज्ञघ्नान् रुधिराशनान् ॥ 20 ॥

सङ्गृह्यास्त्रं ततो रामो दिव्यमाग्नेयमद्भुतम् ।

सुबाहूरसि चिक्षेप सविद्धः प्रापतद्भुवि ॥ 21 ॥

शेषान् वायव्यमादाय निजघान महायशाः ।

राघवः परमोदारो मुनीनां मुदमावहन् ॥ 22 ॥

स हत्वा राक्षसान् सर्वान् यज्ञघ्नान् रघुनन्दनः ।

ऋषिभिः पूजितस्तत्र यथेन्द्रो विजये पुरा ॥ 23 ॥

अथ यज्ञे समाप्ते तु विश्वामित्रो महामुनिः ।

निरीतिका दिशो दृष्टवा काकुत्स्थमिदमब्रवीत् ॥ 24 ॥

कृतार्थोऽस्मि महाबाहो कृतं गुरुवचस्त्वया ।

सिद्धाश्रममिदं सत्यं कृतं राम महायशः ॥ 25 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रिंशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

1.30 బాలకాణ్డ - త్రింశ సర్గః