શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।
અથ સપ્તચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।
સપ્તધાતુ કૃતે ગર્ભે દિતિઃ પરમદુઃખિતા ।
સહસ્રાક્ષં દુરાધર્ષં વાક્યં સાનુનયાઽબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
મમાપરાધાદ્ગર્ભોઽયં સપ્તધા વિફલીકૃતઃ ।
નાપરાધોઽસ્તિ દેવેશ તવાત્ર બલસૂદન ॥ 2 ॥
પ્રિયં તુ કર્તુમિચ્છામિ મમ ગર્ભવિપર્યયે ।
મરુતાં સપ્તસપ્તાનાં સ્થાનપાલા ભવન્ત્વિમે ॥ 3 ॥
વાતસ્કન્ધાઃ ઇમે સપ્ત ચરન્તુ દિવિ પુત્રક ।
મારુતા ઇતિ વિખ્યાતા દિવ્યરૂપા મમાત્મજાઃ ॥ 4 ॥
બ્રહ્મલોકં ચરત્વેક ઇન્દ્રલોકં તથા¶ઃ ।
દિવિ વાયુરિતિ ખ્યાતસ્તૃતીયોઽપિ મહાયશાઃ ॥ 5 ॥
ચત્વારસ્તુ સુરશ્રેષ્ઠ દિશો વૈ તવ શાસનાત્ ।
સઞ્ચરિષ્યન્તુ ભદ્રં તે દેવભૂતા મમાત્મજાઃ ॥ 6 ॥
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા સહસ્રાક્ષઃ પુરન્દરઃ ।
ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્વાક્યં દિતિં બલનિષૂદનઃ ॥ 7 ॥
સર્વમેતદ્યથોક્તં તે ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ।
વિચરિષ્યન્તિ ભદ્રં તે દેવભૂતાસ્તવાત્મજાઃ ॥ 8 ॥
એવં તૌ નિશ્ચયં કૃત્વા માતાપુત્રૌ તપોવને ।
જગ્મતુસ્ત્રિદિવં રામ કૃતાર્થાવિતિ નશ્શ્રુતમ્ ॥ 9 ॥
એષ દેશસ્સ કાકુત્સ્થ મહેન્દ્રાધ્યુષિતઃ પુરા ।
દિતિં યત્ર તપસ્સિદ્ધામેવં પરિચચાર સઃ ॥ 10 ॥
ઇક્ષ્વાકોઽસ્તુ નરવ્યાઘ્ર પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ ॥ 11 ॥
અલમ્બુષાયામુત્પન્નો વિશાલ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।
તેન ચાસીદિહ સ્થાને વિશાલેતિ પુરી કૃતા ॥ 12 ॥
ઇક્ષ્વાકોઽસ્તુ નરવ્યાઘ્ર પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ ॥ 13 ॥
અલમ્બુષાયામુત્પન્નો વિશાલ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।
તેન ચાસીદિહ સ્થાને વિશાલેતિ પુરી કૃતા ॥ 14 ॥
વિશાલસ્ય સુતો રામ હેમચન્દ્રો મહાબલઃ ।
સુચન્દ્ર ઇતિ વિખ્યાતઃ હેમચન્દ્રાદનન્તરઃ ॥ 15 ॥
સુચન્દ્રતનયો રામ ધૂમ્રાશ્વ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।
ધૂમ્રાશ્વતનયશ્ચાપિ સઞ્જયસ્સમપદ્યત ॥ 16 ॥
સઞ્જયસ્ય સુતશ્શ્રીમાન્ સહદેવઃ પ્રતાપવાન્ ।
કુશાશ્વસ્સહદેવસ્ય પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ ॥ 17 ॥
કુશાશ્વસ્ય મહાતેજા સોમદત્તઃ પ્રતાપવાન્ ।
સોમદત્તસ્ય પુત્રસ્તુ કાકુત્સ્થ ઇતિ વિશ્રુતઃ ॥ 18 ॥
તસ્ય પુત્રો મહાતેજાઃ સમ્પ્રત્યેષ પુરીમિમામ્ ।
આવસત્યમરપ્રખ્યસ્સુમતિર્નામ દુર્જયઃ ॥ 19 ॥
ઇક્ષ્વાકોસ્તુ પ્રસાદેન સર્વે વૈશાલિકા નૃપાઃ ।
દીર્ઘાયુષો મહાત્માનો વીર્યવન્તસ્સુધાર્મિકાઃ ॥ 20 ॥
ઇહાદ્ય રજનીં રામ સુખં વત્સ્યામહે વયમ્ ।
શ્વઃ પ્રભાતે નરશ્રેષ્ઠ જનકં દ્રષ્ટુમર્હસિ ॥ 21 ॥
સુમતિસ્તુ મહાતેજા વિશ્વામિત્રમુપાગતમ્ ।
શ્રુત્વા નરવરશ્રેષ્ઠઃ પ્રત્યુદ્ગચ્છન્મહાયશાઃ ॥ 22 ॥
પૂજાં ચ પરમાં કૃત્વા સોપાધ્યાયસ્સબાન્ધવઃ ।
પ્રાઞ્જલિઃ કુશલં પૃષ્ટ્વા વિશ્વામિત્રમથાબ્રવીત્ ॥ 23 ॥
ધન્યોઽસ્મ્યનુગૃહીતોઽસ્મિ યસ્ય મે વિષયં મુનિઃ ।
સમ્પ્રાપ્તો દર્શનં ચૈવ નાસ્તિ ધન્યતરો મમ ॥ 24 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે સપ્તચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptacatvāriṃśassargaḥ |
saptadhātu kṛte garbhe ditiḥ paramaduḥkhitā |
sahasrākṣaṃ durādharṣaṃ vākyaṃ sānunayā'bravīt || 1 ||
mamāparādhādgarbho'yaṃ saptadhā viphalīkṛtaḥ |
nāparādho'sti deveśa tavātra balasūdana || 2 ||
priyaṃ tu kartumicchāmi mama garbhaviparyaye |
marutāṃ saptasaptānāṃ sthānapālā bhavantvime || 3 ||
vātaskandhāḥ ime sapta carantu divi putraka |
mārutā iti vikhyātā divyarūpā mamātmajāḥ || 4 ||
brahmalokaṃ caratveka indralokaṃ tathā¶ḥ |
divi vāyuriti khyātastṛtīyo'pi mahāyaśāḥ || 5 ||
catvārastu suraśreṣṭha diśo vai tava śāsanāt |
sañcariṣyantu bhadraṃ te devabhūtā mamātmajāḥ || 6 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā sahasrākṣaḥ purandaraḥ |
uvāca prāñjalirvākyaṃ ditiṃ balaniṣūdanaḥ || 7 ||
sarvametadyathoktaṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
vicariṣyanti bhadraṃ te devabhūtāstavātmajāḥ || 8 ||
evaṃ tau niścayaṃ kṛtvā mātāputrau tapovane |
jagmatustridivaṃ rāma kṛtārthāviti naśśrutam || 9 ||
eṣa deśassa kākutstha mahendrādhyuṣitaḥ purā |
ditiṃ yatra tapassiddhāmevaṃ paricacāra saḥ || 10 ||
ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 11 ||
alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 12 ||
ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 13 ||
alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 14 ||
viśālasya suto rāma hemacandro mahābalaḥ |
sucandra iti vikhyātaḥ hemacandrādanantaraḥ || 15 ||
sucandratanayo rāma dhūmrāśva iti viśrutaḥ |
dhūmrāśvatanayaścāpi sañjayassamapadyata || 16 ||
sañjayasya sutaśśrīmān sahadevaḥ pratāpavān |
kuśāśvassahadevasya putraḥ paramadhārmikaḥ || 17 ||
kuśāśvasya mahātejā somadattaḥ pratāpavān |
somadattasya putrastu kākutstha iti viśrutaḥ || 18 ||
tasya putro mahātejāḥ sampratyeṣa purīmimām |
āvasatyamaraprakhyassumatirnāma durjayaḥ || 19 ||
ikṣvākostu prasādena sarve vaiśālikā nṛpāḥ |
dīrghāyuṣo mahātmāno vīryavantassudhārmikāḥ || 20 ||
ihādya rajanīṃ rāma sukhaṃ vatsyāmahe vayam |
śvaḥ prabhāte naraśreṣṭha janakaṃ draṣṭumarhasi || 21 ||
sumatistu mahātejā viśvāmitramupāgatam |
śrutvā naravaraśreṣṭhaḥ pratyudgacchanmahāyaśāḥ || 22 ||
pūjāṃ ca paramāṃ kṛtvā sopādhyāyassabāndhavaḥ |
prāñjaliḥ kuśalaṃ pṛṣṭvā viśvāmitramathābravīt || 23 ||
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me viṣayaṃ muniḥ |
samprāpto darśanaṃ caiva nāsti dhanyataro mama || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ।
सप्तधातु कृते गर्भे दितिः परमदुःखिता ।
सहस्राक्षं दुराधर्षं वाक्यं सानुनयाऽब्रवीत् ॥ 1 ॥
ममापराधाद्गर्भोऽयं सप्तधा विफलीकृतः ।
नापराधोऽस्ति देवेश तवात्र बलसूदन ॥ 2 ॥
प्रियं तु कर्तुमिच्छामि मम गर्भविपर्यये ।
मरुतां सप्तसप्तानां स्थानपाला भवन्त्विमे ॥ 3 ॥
वातस्कन्धाः इमे सप्त चरन्तु दिवि पुत्रक ।
मारुता इति विख्याता दिव्यरूपा ममात्मजाः ॥ 4 ॥
ब्रह्मलोकं चरत्वेक इन्द्रलोकं तथा¶ः ।
दिवि वायुरिति ख्यातस्तृतीयोऽपि महायशाः ॥ 5 ॥
चत्वारस्तु सुरश्रेष्ठ दिशो वै तव शासनात् ।
सञ्चरिष्यन्तु भद्रं ते देवभूता ममात्मजाः ॥ 6 ॥
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं दितिं बलनिषूदनः ॥ 7 ॥
सर्वमेतद्यथोक्तं ते भविष्यति न संशयः ।
विचरिष्यन्ति भद्रं ते देवभूतास्तवात्मजाः ॥ 8 ॥
एवं तौ निश्चयं कृत्वा मातापुत्रौ तपोवने ।
जग्मतुस्त्रिदिवं राम कृतार्थाविति नश्श्रुतम् ॥ 9 ॥
एष देशस्स काकुत्स्थ महेन्द्राध्युषितः पुरा ।
दितिं यत्र तपस्सिद्धामेवं परिचचार सः ॥ 10 ॥
इक्ष्वाकोऽस्तु नरव्याघ्र पुत्रः परमधार्मिकः ॥ 11 ॥
अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुतः ।
तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता ॥ 12 ॥
इक्ष्वाकोऽस्तु नरव्याघ्र पुत्रः परमधार्मिकः ॥ 13 ॥
अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुतः ।
तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता ॥ 14 ॥
विशालस्य सुतो राम हेमचन्द्रो महाबलः ।
सुचन्द्र इति विख्यातः हेमचन्द्रादनन्तरः ॥ 15 ॥
सुचन्द्रतनयो राम धूम्राश्व इति विश्रुतः ।
धूम्राश्वतनयश्चापि सञ्जयस्समपद्यत ॥ 16 ॥
सञ्जयस्य सुतश्श्रीमान् सहदेवः प्रतापवान् ।
कुशाश्वस्सहदेवस्य पुत्रः परमधार्मिकः ॥ 17 ॥
कुशाश्वस्य महातेजा सोमदत्तः प्रतापवान् ।
सोमदत्तस्य पुत्रस्तु काकुत्स्थ इति विश्रुतः ॥ 18 ॥
तस्य पुत्रो महातेजाः सम्प्रत्येष पुरीमिमाम् ।
आवसत्यमरप्रख्यस्सुमतिर्नाम दुर्जयः ॥ 19 ॥
इक्ष्वाकोस्तु प्रसादेन सर्वे वैशालिका नृपाः ।
दीर्घायुषो महात्मानो वीर्यवन्तस्सुधार्मिकाः ॥ 20 ॥
इहाद्य रजनीं राम सुखं वत्स्यामहे वयम् ।
श्वः प्रभाते नरश्रेष्ठ जनकं द्रष्टुमर्हसि ॥ 21 ॥
सुमतिस्तु महातेजा विश्वामित्रमुपागतम् ।
श्रुत्वा नरवरश्रेष्ठः प्रत्युद्गच्छन्महायशाः ॥ 22 ॥
पूजां च परमां कृत्वा सोपाध्यायस्सबान्धवः ।
प्राञ्जलिः कुशलं पृष्ट्वा विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥ 23 ॥
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे विषयं मुनिः ।
सम्प्राप्तो दर्शनं चैव नास्ति धन्यतरो मम ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptacatvāriṃśassargaḥ |
saptadhātu kṛte garbhe ditiḥ paramaduḥkhitā |
sahasrākṣaṃ durādharṣaṃ vākyaṃ sānunayā'bravīt || 1 ||
mamāparādhādgarbho'yaṃ saptadhā viphalīkṛtaḥ |
nāparādho'sti deveśa tavātra balasūdana || 2 ||
priyaṃ tu kartumicchāmi mama garbhaviparyaye |
marutāṃ saptasaptānāṃ sthānapālā bhavantvime || 3 ||
vātaskandhāḥ ime sapta carantu divi putraka |
mārutā iti vikhyātā divyarūpā mamātmajāḥ || 4 ||
brahmalokaṃ caratveka indralokaṃ tathā¶ḥ |
divi vāyuriti khyātastṛtīyo'pi mahāyaśāḥ || 5 ||
catvārastu suraśreṣṭha diśo vai tava śāsanāt |
sañcariṣyantu bhadraṃ te devabhūtā mamātmajāḥ || 6 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā sahasrākṣaḥ purandaraḥ |
uvāca prāñjalirvākyaṃ ditiṃ balaniṣūdanaḥ || 7 ||
sarvametadyathoktaṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ |
vicariṣyanti bhadraṃ te devabhūtāstavātmajāḥ || 8 ||
evaṃ tau niścayaṃ kṛtvā mātāputrau tapovane |
jagmatustridivaṃ rāma kṛtārthāviti naśśrutam || 9 ||
eṣa deśassa kākutstha mahendrādhyuṣitaḥ purā |
ditiṃ yatra tapassiddhāmevaṃ paricacāra saḥ || 10 ||
ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 11 ||
alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 12 ||
ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 13 ||
alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 14 ||
viśālasya suto rāma hemacandro mahābalaḥ |
sucandra iti vikhyātaḥ hemacandrādanantaraḥ || 15 ||
sucandratanayo rāma dhūmrāśva iti viśrutaḥ |
dhūmrāśvatanayaścāpi sañjayassamapadyata || 16 ||
sañjayasya sutaśśrīmān sahadevaḥ pratāpavān |
kuśāśvassahadevasya putraḥ paramadhārmikaḥ || 17 ||
kuśāśvasya mahātejā somadattaḥ pratāpavān |
somadattasya putrastu kākutstha iti viśrutaḥ || 18 ||
tasya putro mahātejāḥ sampratyeṣa purīmimām |
āvasatyamaraprakhyassumatirnāma durjayaḥ || 19 ||
ikṣvākostu prasādena sarve vaiśālikā nṛpāḥ |
dīrghāyuṣo mahātmāno vīryavantassudhārmikāḥ || 20 ||
ihādya rajanīṃ rāma sukhaṃ vatsyāmahe vayam |
śvaḥ prabhāte naraśreṣṭha janakaṃ draṣṭumarhasi || 21 ||
sumatistu mahātejā viśvāmitramupāgatam |
śrutvā naravaraśreṣṭhaḥ pratyudgacchanmahāyaśāḥ || 22 ||
pūjāṃ ca paramāṃ kṛtvā sopādhyāyassabāndhavaḥ |
prāñjaliḥ kuśalaṃ pṛṣṭvā viśvāmitramathābravīt || 23 ||
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me viṣayaṃ muniḥ |
samprāpto darśanaṃ caiva nāsti dhanyataro mama || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.