1.47 Balakanda - Saptachatvarimsha Sargah

ॐ

1.47 બાલકાણ્ડ - સપ્તચત્વારિંશ સર્ગઃ

Valmiki Gujarati

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।

અથ સપ્તચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।

સપ્તધાતુ કૃતે ગર્ભે દિતિઃ પરમદુઃખિતા ।

સહસ્રાક્ષં દુરાધર્ષં વાક્યં સાનુનયાઽબ્રવીત્ ॥ 1 ॥

મમાપરાધાદ્ગર્ભોઽયં સપ્તધા વિફલીકૃતઃ ।

નાપરાધોઽસ્તિ દેવેશ તવાત્ર બલસૂદન ॥ 2 ॥

પ્રિયં તુ કર્તુમિચ્છામિ મમ ગર્ભવિપર્યયે ।

મરુતાં સપ્તસપ્તાનાં સ્થાનપાલા ભવન્ત્વિમે ॥ 3 ॥

વાતસ્કન્ધાઃ ઇમે સપ્ત ચરન્તુ દિવિ પુત્રક ।

મારુતા ઇતિ વિખ્યાતા દિવ્યરૂપા મમાત્મજાઃ ॥ 4 ॥

બ્રહ્મલોકં ચરત્વેક ઇન્દ્રલોકં તથા¶ઃ ।

દિવિ વાયુરિતિ ખ્યાતસ્તૃતીયોઽપિ મહાયશાઃ ॥ 5 ॥

ચત્વારસ્તુ સુરશ્રેષ્ઠ દિશો વૈ તવ શાસનાત્ ।

સઞ્ચરિષ્યન્તુ ભદ્રં તે દેવભૂતા મમાત્મજાઃ ॥ 6 ॥

તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા સહસ્રાક્ષઃ પુરન્દરઃ ।

ઉવાચ પ્રાઞ્જલિર્વાક્યં દિતિં બલનિષૂદનઃ ॥ 7 ॥

સર્વમેતદ્યથોક્તં તે ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ।

વિચરિષ્યન્તિ ભદ્રં તે દેવભૂતાસ્તવાત્મજાઃ ॥ 8 ॥

એવં તૌ નિશ્ચયં કૃત્વા માતાપુત્રૌ તપોવને ।

જગ્મતુસ્ત્રિદિવં રામ કૃતાર્થાવિતિ નશ્શ્રુતમ્ ॥ 9 ॥

એષ દેશસ્સ કાકુત્સ્થ મહેન્દ્રાધ્યુષિતઃ પુરા ।

દિતિં યત્ર તપસ્સિદ્ધામેવં પરિચચાર સઃ ॥ 10 ॥

ઇક્ષ્વાકોઽસ્તુ નરવ્યાઘ્ર પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ ॥ 11 ॥

અલમ્બુષાયામુત્પન્નો વિશાલ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।

તેન ચાસીદિહ સ્થાને વિશાલેતિ પુરી કૃતા ॥ 12 ॥

ઇક્ષ્વાકોઽસ્તુ નરવ્યાઘ્ર પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ ॥ 13 ॥

અલમ્બુષાયામુત્પન્નો વિશાલ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।

તેન ચાસીદિહ સ્થાને વિશાલેતિ પુરી કૃતા ॥ 14 ॥

વિશાલસ્ય સુતો રામ હેમચન્દ્રો મહાબલઃ ।

સુચન્દ્ર ઇતિ વિખ્યાતઃ હેમચન્દ્રાદનન્તરઃ ॥ 15 ॥

સુચન્દ્રતનયો રામ ધૂમ્રાશ્વ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।

ધૂમ્રાશ્વતનયશ્ચાપિ સઞ્જયસ્સમપદ્યત ॥ 16 ॥

સઞ્જયસ્ય સુતશ્શ્રીમાન્ સહદેવઃ પ્રતાપવાન્ ।

કુશાશ્વસ્સહદેવસ્ય પુત્રઃ પરમધાર્મિકઃ ॥ 17 ॥

કુશાશ્વસ્ય મહાતેજા સોમદત્તઃ પ્રતાપવાન્ ।

સોમદત્તસ્ય પુત્રસ્તુ કાકુત્સ્થ ઇતિ વિશ્રુતઃ ॥ 18 ॥

તસ્ય પુત્રો મહાતેજાઃ સમ્પ્રત્યેષ પુરીમિમામ્ ।

આવસત્યમરપ્રખ્યસ્સુમતિર્નામ દુર્જયઃ ॥ 19 ॥

ઇક્ષ્વાકોસ્તુ પ્રસાદેન સર્વે વૈશાલિકા નૃપાઃ ।

દીર્ઘાયુષો મહાત્માનો વીર્યવન્તસ્સુધાર્મિકાઃ ॥ 20 ॥

ઇહાદ્ય રજનીં રામ સુખં વત્સ્યામહે વયમ્ ।

શ્વઃ પ્રભાતે નરશ્રેષ્ઠ જનકં દ્રષ્ટુમર્હસિ ॥ 21 ॥

સુમતિસ્તુ મહાતેજા વિશ્વામિત્રમુપાગતમ્ ।

શ્રુત્વા નરવરશ્રેષ્ઠઃ પ્રત્યુદ્ગચ્છન્મહાયશાઃ ॥ 22 ॥

પૂજાં ચ પરમાં કૃત્વા સોપાધ્યાયસ્સબાન્ધવઃ ।

પ્રાઞ્જલિઃ કુશલં પૃષ્ટ્વા વિશ્વામિત્રમથાબ્રવીત્ ॥ 23 ॥

ધન્યોઽસ્મ્યનુગૃહીતોઽસ્મિ યસ્ય મે વિષયં મુનિઃ ।

સમ્પ્રાપ્તો દર્શનં ચૈવ નાસ્તિ ધન્યતરો મમ ॥ 24 ॥

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે સપ્તચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha saptacatvāriṃśassargaḥ |

saptadhātu kṛte garbhe ditiḥ paramaduḥkhitā |

sahasrākṣaṃ durādharṣaṃ vākyaṃ sānunayā'bravīt || 1 ||

mamāparādhādgarbho'yaṃ saptadhā viphalīkṛtaḥ |

nāparādho'sti deveśa tavātra balasūdana || 2 ||

priyaṃ tu kartumicchāmi mama garbhaviparyaye |

marutāṃ saptasaptānāṃ sthānapālā bhavantvime || 3 ||

vātaskandhāḥ ime sapta carantu divi putraka |

mārutā iti vikhyātā divyarūpā mamātmajāḥ || 4 ||

brahmalokaṃ caratveka indralokaṃ tathā¶ḥ |

divi vāyuriti khyātastṛtīyo'pi mahāyaśāḥ || 5 ||

catvārastu suraśreṣṭha diśo vai tava śāsanāt |

sañcariṣyantu bhadraṃ te devabhūtā mamātmajāḥ || 6 ||

tasyāstadvacanaṃ śrutvā sahasrākṣaḥ purandaraḥ |

uvāca prāñjalirvākyaṃ ditiṃ balaniṣūdanaḥ || 7 ||

sarvametadyathoktaṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ |

vicariṣyanti bhadraṃ te devabhūtāstavātmajāḥ || 8 ||

evaṃ tau niścayaṃ kṛtvā mātāputrau tapovane |

jagmatustridivaṃ rāma kṛtārthāviti naśśrutam || 9 ||

eṣa deśassa kākutstha mahendrādhyuṣitaḥ purā |

ditiṃ yatra tapassiddhāmevaṃ paricacāra saḥ || 10 ||

ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 11 ||

alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |

tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 12 ||

ikṣvāko'stu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ || 13 ||

alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ |

tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā || 14 ||

viśālasya suto rāma hemacandro mahābalaḥ |

sucandra iti vikhyātaḥ hemacandrādanantaraḥ || 15 ||

sucandratanayo rāma dhūmrāśva iti viśrutaḥ |

dhūmrāśvatanayaścāpi sañjayassamapadyata || 16 ||

sañjayasya sutaśśrīmān sahadevaḥ pratāpavān |

kuśāśvassahadevasya putraḥ paramadhārmikaḥ || 17 ||

kuśāśvasya mahātejā somadattaḥ pratāpavān |

somadattasya putrastu kākutstha iti viśrutaḥ || 18 ||

tasya putro mahātejāḥ sampratyeṣa purīmimām |

āvasatyamaraprakhyassumatirnāma durjayaḥ || 19 ||

ikṣvākostu prasādena sarve vaiśālikā nṛpāḥ |

dīrghāyuṣo mahātmāno vīryavantassudhārmikāḥ || 20 ||

ihādya rajanīṃ rāma sukhaṃ vatsyāmahe vayam |

śvaḥ prabhāte naraśreṣṭha janakaṃ draṣṭumarhasi || 21 ||

sumatistu mahātejā viśvāmitramupāgatam |

śrutvā naravaraśreṣṭhaḥ pratyudgacchanmahāyaśāḥ || 22 ||

pūjāṃ ca paramāṃ kṛtvā sopādhyāyassabāndhavaḥ |

prāñjaliḥ kuśalaṃ pṛṣṭvā viśvāmitramathābravīt || 23 ||

dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me viṣayaṃ muniḥ |

samprāpto darśanaṃ caiva nāsti dhanyataro mama || 24 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptacatvāriṃśassargaḥ ||