Valmiki Ramayana Bala Kanda Sarga 13 — Gujarati Script

⚠️ AI-generated translation — the Kannada meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Kannada

ವಸಂತ ಋತು ಬಂದಾಗ ದಶರಥನು ಸಂತಾನದ ಸಲುವಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಲು ಹೊರಟನು. ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಯಜ್ಞದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ವಸಿಷ್ಠರು ಒಪ್ಪಿ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಶಿಲ್ಪಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿದರು. ವಸಿಷ್ಠರು ಸುಮಂತ್ರನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಜನಕ, ಕಾಶಿ, ಕೇಕಯ, ಅಂಗದ ರೋಮಪಾದ ಮುಂತಾದ ರಾಜರನ್ನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ರಾಜರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಹೇಳಿದರು. ರಾಜರೆಲ್ಲರೂ ರತ್ನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಸೇರಿದರು; ವಸಿಷ್ಠರು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ದಶರಥನಿಗೆ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಹೇಳಿದರು. ಶುಭ ದಿವಸ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಹೊರಟನು; ವಸಿಷ್ಠರೇ ಮೊದಲಾದ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಋಶ್ಯಶೃಂಗರನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

AI-generated · not yet verified

The Kannada meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાણ્ડમ્ ।

અથ ત્રયોદશસ્સર્ગઃ ।

Shloka 1

પુનઃ પ્રાપ્તે વસન્તે તુ પૂર્ણસ્સંવત્સરોઽભવત્ ।
પ્રસવાર્થં ગતો યષ્ટું હયમેધેન વીર્યવાન્ ॥ 1 ॥

punaḥ prāpte vasante tu pūrṇassaṃvatsaro'bhavat |
prasavārthaṃ gato yaṣṭuṃ hayamedhena vīryavān || 1 ||

ಪುನಃ ವಸಂತ ಋತು ಬಂದಾಗ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ವರ್ಷವು ಕಳೆಯಿತು. ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು (ದಶರಥನು) ಸಂತಾನದ ಸಲುವಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಲು ಹೊರಟನು. ^AI

Shloka 2

અભિવાદ્ય વસિષ્ઠં ચ ન્યાયતઃ પરિપૂજ્ય ચ ।
અબ્રવીત્પ્રશ્રિતં વાક્યં પ્રસવાર્થં દ્વિજોત્તમમ્ ॥ 2 ॥

abhivādya vasiṣṭhaṃ ca nyāyataḥ paripūjya ca |
abravītpraśritaṃ vākyaṃ prasavārthaṃ dvijottamam || 2 ||

ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನ್ಯಾಯದಂತೆ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಸಂತಾನದ ಸಲುವಾಗಿ ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕೇಳಿದನು. ^AI

Shloka 3

યજ્ઞો મે ક્રિયતાં બ્રહ્મન્યથોક્તં મુનિપુઙ્ગવ ।
યથા ન વિઘ્નઃ ક્રિયતે યજ્ઞાઙ્ગેષુ વિધીયતામ્ ॥ 3 ॥

yajño me kriyatāṃ brahmanyathoktaṃ munipuṅgava |
yathā na vighnaḥ kriyate yajñāṅgeṣu vidhīyatām || 3 ||

ಎಲೈ ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಮುನಿಪುಂಗವನೇ, ನನ್ನ ಯಜ್ಞವು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಡೆಯಲಿ. ಯಜ್ಞದ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನವು ಉಂಟಾಗದಂತೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮಾಡು. ^AI

Shloka 4

ભવાન્ સ્નિગ્ધસ્સુહૃન્મહ્યં ગુરુશ્ચ પરમો મહાન્ ।
ઓઢવ્યો ભવતા ચૈવ ભારો યજ્ઞસ્ય ચોદ્યતઃ ॥ 4 ॥

bhavān snigdhassuhṛnmahyaṃ guruśca paramo mahān |
oḍhavyo bhavatā caiva bhāro yajñasya codyataḥ || 4 ||

ನೀವು ನನಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರೂ, ಮಹಾನ್ ಗುರುವೂ, ಪರಮೋತ್ತಮರೂ ಆಗಿದ್ದೀರಿ. ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಯಜ್ಞದ ಭಾರವನ್ನು ನೀವೇ ಹೊರಬೇಕು. ^AI

Shloka 5

તથેતિ ચ સ રાજાનમબ્રવીદ્દ્વિજસત્તમઃ ।
કરિષ્યે સર્વમેવૈતદ્ભવતા યત્સમર્થિતમ્ ॥ 5 ॥

tatheti ca sa rājānamabravīddvijasattamaḥ |
kariṣye sarvamevaitadbhavatā yatsamarthitam || 5 ||

ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ ಎಂದು ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ರಾಜನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದರು: ನೀವು ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು. ^AI

Shloka 6

તતોઽબ્રવીદ્વિજાન્વૃદ્ધાન્યજ્ઞકર્મસુ નિષ્ઠિતાન્ ।
સ્થાપત્યે નિષ્ઠિતાંશ્ચૈવ વૃદ્ધાન્પરમધાર્મિકાન્ ॥ 6 ॥

tato'bravīdvijānvṛddhānyajñakarmasu niṣṭhitān |
sthāpatye niṣṭhitāṃścaiva vṛddhānparamadhārmikān || 6 ||

ಅನಂತರ ಅವರು ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾದ ವೃದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಸ್ಥಾಪತ್ಯದಲ್ಲಿ (ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ) ನಿಷ್ಣಾತರಾದ, ಪರಮ ಧಾರ್ಮಿಕರಾದ ವೃದ್ಧರನ್ನು ಕರೆದರು. ^AI

Shloka 7

કર્માન્તિકાન્ શિલ્પકરાન્વર્ધકીન્ ખનકાનપિ ।
ગણકાન્શિલ્પિનશ્ચૈવ તથૈવ નટનર્તકાન્ ॥ 7 ॥

karmāntikān śilpakarānvardhakīn khanakānapi |
gaṇakānśilpinaścaiva tathaiva naṭanartakān || 7 ||

ಕರ್ಮಾಂತಿಕರನ್ನು (ಕೆಲಸದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರನ್ನು), ಶಿಲ್ಪಕರರನ್ನು (ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು), ವರ್ಧಕೀರನ್ನು (ಬಡಗಿಗಳನ್ನು), ಖನಕರನ್ನು (ಅಗೆಯುವವರನ್ನು), ಗಣಕರನ್ನು (ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳನ್ನು), ಶಿಲ್ಪಿಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ನಟನರ್ತಕರನ್ನು (ನಟರು ಮತ್ತು ನರ್ತಕರನ್ನು) ಕರೆದರು. ^AI

Shloka 8

તથા શુચીન્શાસ્ત્રવિદઃ પુરુષાન્ સુબહુશ્રુતાન્ ।
યજ્ઞકર્મ સમીહન્તાં ભવન્તો રાજશાસનાત્ ॥ 8 ॥

tathā śucīnśāstravidaḥ puruṣān subahuśrutān |
yajñakarma samīhantāṃ bhavanto rājaśāsanāt || 8 ||

ಹಾಗೆಯೇ ಶುದ್ಧರಾದ, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ, ಬಹಳ ಕೇಳಿದ (ಪಾಂಡಿತ್ಯವುಳ್ಳ) ಪುರುಷರನ್ನು ಕರೆದು, ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ನೀವು ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ^AI

Shloka 9

ઇષ્ટકા બહુ સાહસ્રાશ્શીઘ્રમાનીયતામિતિ ।
0 ઉપકાર્યાઃ ક્રિયન્તાં ચ રાજ્ઞાં બહુગુણાન્વિતાઃ ॥ 9 ॥

iṣṭakā bahu sāhasrāśśīghramānīyatāmiti |
0 upakāryāḥ kriyantāṃ ca rājñāṃ bahuguṇānvitāḥ || 9 ||

ಅನೇಕ ಸಹಸ್ರ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತರಿಸಬೇಕು. ರಾಜರಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಉಪಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು (ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೃಹಗಳನ್ನು) ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ^AI

Shloka 10

બ્રાહ્મણાવસથાશ્ચૈવ કર્તવ્યાશ્શતશશ્શુભાઃ ।
ભક્ષ્યાન્નપાનૈર્બહુભિસ્સમુપેતાસ્સુનિષ્ઠિતાઃ ॥ 10 ॥

brāhmaṇāvasathāścaiva kartavyāśśataśaśśubhāḥ |
bhakṣyānnapānairbahubhissamupetāssuniṣṭhitāḥ || 10 ||

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ನೂರಾರು ಶುಭವಾದ ವಸತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಅವು ಅನೇಕ ಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ನಪಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ^AI

Shloka 11

તથા પૌરજનસ્યાપિ કર્તવ્યા બહુવિસ્તરાઃ ।
આવાસા બહુભક્ષ્યા વૈ સર્વકામૈરુપસ્થિતાઃ ॥ 11 ॥

tathā paurajanasyāpi kartavyā bahuvistarāḥ |
āvāsā bahubhakṣyā vai sarvakāmairupasthitāḥ || 11 ||

ಹಾಗೆಯೇ ಪಟ್ಟಣದ ಜನರಿಗೂ ಸಹ ಅನೇಕ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಸತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಅವು ಅನೇಕ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ^AI

Shloka 12

તથા જાનપદસ્યાપિ જનસ્ય બહુશોભનમ્ ।
દાતવ્યમન્નં વિધિવત્સત્કૃત્ય ન તુ લીલયા ॥ 12 ॥

tathā jānapadasyāpi janasya bahuśobhanam |
dātavyamannaṃ vidhivatsatkṛtya na tu līlayā || 12 ||

ಹಾಗೆಯೇ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಿಗೂ ಸಹ ಬಹಳ ಶೋಭನವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕು, ಆಟವಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ^AI

Shloka 13

સર્વે વર્ણા યથા પૂજાં પ્રાપ્નુવન્તિ સુસત્કૃતાઃ ।
ન ચાવજ્ઞા પ્રયોક્તવ્યા કામક્રોધવશાદપિ ॥ 13 ॥

sarve varṇā yathā pūjāṃ prāpnuvanti susatkṛtāḥ |
na cāvajñā prayoktavyā kāmakrodhavaśādapi || 13 ||

ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳವರೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತಿರಬೇಕು. ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳ ವಶದಿಂದಲೂ ಅವಮಾನವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ^AI

Shloka 14

યજ્ઞકર્મસુ યે વ્યગ્રાઃ પુરુષાશ્શિલ્પિનસ્તથા ।
તેષામપિ વિશેષેણ પૂજા કાર્યા યથાક્રમમ્ ॥ 14 ॥

yajñakarmasu ye vyagrāḥ puruṣāśśilpinastathā |
teṣāmapi viśeṣeṇa pūjā kāryā yathākramam || 14 ||

ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೂ ಸಹ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರಮಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ^AI

Shloka 15

તે ચ સ્યુસ્સમ્ભૃતાસ્સર્વે વસુભિર્ભોજનેન ચ ।
યથા સર્વં સુવિહિતં ન કિઞ્ચિત્પરિહીયતે ॥ 15 ॥

te ca syussambhṛtāssarve vasubhirbhojanena ca |
yathā sarvaṃ suvihitaṃ na kiñcitparihīyate || 15 ||

ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಭೋಜನದಿಂದ ಸಂಭೃತರಾಗಿರಬೇಕು. ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಹಿತವಾಗಿ ಯಾವುದೂ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತಿರಬೇಕು. ^AI

Shloka 16

તથા ભવન્તઃ કુર્વન્તુ પ્રીતિસ્નિગ્ધેન ચેતસા ।
તતસ્સર્વે સમાગમ્ય વસિષ્ઠમિદમબ્રુવન્ ॥ 16 ॥

tathā bhavantaḥ kurvantu prītisnigdhena cetasā |
tatassarve samāgamya vasiṣṭhamidamabruvan || 16 ||

ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ಪ್ರೀತಿಸ್ನಿಗ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾಡಿರಿ. ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾಗಮಿಸಿ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಕುರಿತು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ^AI

Shloka 17

યથોક્તં તત્સુવિહિતં ન કિઞ્ચિત્પરિહીયતે ।
યથોક્તં તત્કરિષ્યામો ન કિઞ્ચિત્પરિહાસ્યતે ॥ 17 ॥

yathoktaṃ tatsuvihitaṃ na kiñcitparihīyate |
yathoktaṃ tatkariṣyāmo na kiñcitparihāsyate || 17 ||

ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುವುದು, ಯಾವುದೂ ಬಿಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇಳಿದಂತೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವೆವು, ಯಾವುದೂ ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ^AI

Shloka 18

તતસ્સુમન્ત્રમાનીય વસિષ્ઠો વાક્યમબ્રવીત્ ।
નિમન્ત્રયસ્વ નૃપતીન્પૃથિવ્યાં યે ચ ધાર્મિકાઃ ॥ 18 ॥

tatassumantramānīya vasiṣṭho vākyamabravīt |
nimantrayasva nṛpatīnpṛthivyāṃ ye ca dhārmikāḥ || 18 ||

ಆಗ ವಸಿಷ್ಠರು ಸುಮಂತ್ರನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಧಾರ್ಮಿಕರೋ ಆ ರಾಜರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸು. ^AI

Shloka 19

બ્રાહ્મણાન્ક્ષત્રિયાન્વૈશ્યાઞ્છૂદ્રાંશ્ચૈવ સહસ્રશઃ ।
સમાનયસ્વ સત્કૃત્ય સર્વદેશેષુ માનવાન્ ॥ 19 ॥

brāhmaṇānkṣatriyānvaiśyāñchūdrāṃścaiva sahasraśaḥ |
samānayasva satkṛtya sarvadeśeṣu mānavān || 19 ||

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರನ್ನು ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ^AI

Shloka 20

મિથિલાધિપતિં શૂરં જનકં સત્યવિક્રમમ્ ।
નિષ્ઠિતં સર્વશાસ્ત્રેષુ તથા વેદેષુ નિષ્ઠિતમ્ ॥ 20 ॥

mithilādhipatiṃ śūraṃ janakaṃ satyavikramam |
niṣṭhitaṃ sarvaśāstreṣu tathā vedeṣu niṣṭhitam || 20 ||

ಮಿಥಿಲೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ, ಶೂರನಾದ, ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮನಾದ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆ ಹೊಂದಿದ, ಹಾಗೆಯೇ ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಷ್ಠೆ ಹೊಂದಿದ ಜನಕನನ್ನು. ^AI

Shloka 21

તમાનય મહાભાગં સ્વયમેવ સુસત્કૃતમ્ ।
પૂર્વસમ્બન્ધિનં જ્ઞાત્વા તતઃ પૂર્વં બ્રવીમિ તે ॥ 21 ॥

tamānaya mahābhāgaṃ svayameva susatkṛtam |
pūrvasambandhinaṃ jñātvā tataḥ pūrvaṃ bravīmi te || 21 ||

ಮಹಾನುಭಾವನಾದ ಅವನನ್ನು ಸ್ವತಃ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ಹಿಂದಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ^AI

Shloka 22

તથા કાશીપતિં સ્નિગ્ધં સતતં પ્રિયવાદિનમ્ ।
વયસ્યં રાજસિંહસ્ય સ્વયમેવાનયસ્વ હ ॥ 22 ॥

tathā kāśīpatiṃ snigdhaṃ satataṃ priyavādinam |
vayasyaṃ rājasiṃhasya svayamevānayasva ha || 22 ||

ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಶಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ, ಸ್ನೇಹಪರನಾದ, ಸತತವಾಗಿ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ, ರಾಜಸಿಂಹನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಅವನನ್ನು ಸ್ವತಃ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ^AI

Shloka 23

તથા કેકયરાજાનં વૃદ્ધં પરમધાર્મિકમ્ ।
શ્વશુરં રાજસિંહસ્ય સપુત્રં ત્વમિહાનય ॥ 23 ॥

tathā kekayarājānaṃ vṛddhaṃ paramadhārmikam |
śvaśuraṃ rājasiṃhasya saputraṃ tvamihānaya || 23 ||

ಹಾಗೆಯೇ ಕೇಕಯ ರಾಜನಾದ, ವೃದ್ಧನಾದ, ಪರಮ ಧಾರ್ಮಿಕನಾದ, ರಾಜಸಿಂಹನ ಮಾವನಾದ, ಮಗನೊಂದಿಗಿರುವ ಅವನನ್ನು ನೀನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ^AI

Shloka 24

અઙ્ગેશ્વરં મહાભાગં રોમપાદં સુસત્કૃતમ્ ।
વયસ્યં રાજસિંહસ્ય સમાનય યશસ્વિનમ્ ॥ 24 ॥

aṅgeśvaraṃ mahābhāgaṃ romapādaṃ susatkṛtam |
vayasyaṃ rājasiṃhasya samānaya yaśasvinam || 24 ||

ಅಂಗದ ಒಡೆಯನಾದ, ಮಹಾನುಭಾವನಾದ, ರೋಮಪಾದನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿ, ರಾಜಸಿಂಹನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ, ಕೀರ್ತಿವಂತನಾದ ಅವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ^AI

Shloka 25

પ્રાચીનાન્સિન્ધુ સૌવીરાન્સૌરાષ્ટ્રેયાંશ્ચ પાર્થિવાન્ ।
દાક્ષિણાત્યાન્નરેન્દ્રાંશ્ચ સમસ્તાનાનયસ્વ હ ॥ 25 ॥

prācīnānsindhu sauvīrānsaurāṣṭreyāṃśca pārthivān |
dākṣiṇātyānnarendrāṃśca samastānānayasva ha || 25 ||

ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ, ಸಿಂಧು, ಸೌವೀರ, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ದೇಶಗಳ ರಾಜರನ್ನೂ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಎಲ್ಲಾ ನರೇಂದ್ರರನ್ನೂ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ^AI

Shloka 26

સન્તિ સ્નિગ્ધાશ્ચ યે ચાન્યે રાજાનઃ પૃથિવીતલે ।
તાનાનય યથાક્ષિપ્રં સાનુગાન્સહ બાન્ધવાન્ ॥ 26 ॥

santi snigdhāśca ye cānye rājānaḥ pṛthivītale |
tānānaya yathākṣipraṃ sānugānsaha bāndhavān || 26 ||

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ನೇಹಪರರಾದ ಮತ್ತು ಇತರ ಯಾವ ರಾಜರಿದ್ದಾರೆಯೋ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ, ಅವರ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳ ಸಹಿತ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ. ^AI

Shloka 27

વસિષ્ઠવાક્યં તચ્છ્રુત્વા સુમન્ત્રસ્ત્વરિતસ્તદા ।
વ્યાદિશત્પુરુષાંસ્તત્ર રાજ્ઞામાનયને શુભાન્ ॥ 27 ॥

vasiṣṭhavākyaṃ tacchrutvā sumantrastvaritastadā |
vyādiśatpuruṣāṃstatra rājñāmānayane śubhān || 27 ||

ವಸಿಷ್ಠರ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸುಮಂತ್ರನು ತಕ್ಷಣ ಶೀಘ್ರಗೊಂಡು, ರಾಜರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರಲು ಶುಭರಾದ ಪುರುಷರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು. ^AI

Shloka 28

સ્વયમેવ હિ ધર્માત્મા પ્રયયૌ મુનિશાસનાત્ ।
સુમન્ત્રસ્ત્વરિતો ભૂત્વા સમાનેતું મહીક્ષિતઃ ॥ 28 ॥

svayameva hi dharmātmā prayayau muniśāsanāt |
sumantrastvarito bhūtvā samānetuṃ mahīkṣitaḥ || 28 ||

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಸುಮಂತ್ರನು ಮುನಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ, ರಾಜರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರಲು ಶೀಘ್ರಗೊಂಡು ಸ್ವತಃ ಹೊರಟನು. ^AI

Shloka 29

તે ચ કર્માન્તિકાસ્સર્વે વસિષ્ઠાય ચ ધીમતે ।
સર્વં નિવેદયન્તિ સ્મ યજ્ઞે યદુપકલ્પિતમ્ ॥ 29 ॥

te ca karmāntikāssarve vasiṣṭhāya ca dhīmate |
sarvaṃ nivedayanti sma yajñe yadupakalpitam || 29 ||

ಆ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೇಧಾವಿಯಾದ ವಸಿಷ್ಠರಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದರು. ^AI

Shloka 30

તતઃપ્રીતો દ્વિજશ્રેષ્ઠસ્તાન્ સર્વાનિદમબ્રવીત્ ।
અવજ્ઞયા ન દાતવ્યં કસ્યચિલ્લીલયાઽપિ વા ॥ 30 ॥

tataḥprīto dvijaśreṣṭhastān sarvānidamabravīt |
avajñayā na dātavyaṃ kasyacillīlayā'pi vā || 30 ||

ಆಗ ಪ್ರಸನ್ನರಾದ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ವಸಿಷ್ಠರು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕುರಿತು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದರು: ಅವಜ್ಞೆಯಿಂದಾಗಲಿ, ಲೀಲೆಯಿಂದಾಗಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು. ^AI

Shloka 31

અવજ્ઞયા કૃતં હન્યાદ્દાતારં નાત્ર સંશયઃ ।
28 તતઃ કૈશ્ચિદહોરાત્રૈરુપયાતા મહીક્ષિતઃ ॥ 31 ॥

avajñayā kṛtaṃ hanyāddātāraṃ nātra saṃśayaḥ |
28 tataḥ kaiścidahorātrairupayātā mahīkṣitaḥ || 31 ||

ಅವಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ದಾನವು ದಾತಾರನನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆಮೇಲೆ ಕೆಲವು ದಿನರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಬಂದು ಸೇರಿದರು. ^AI

Shloka 32

બહૂનિ રત્નાન્યાદાય રાજ્ઞો દશરથસ્ય વૈ ।
તતો વસિષ્ઠસ્સુપ્રીતો રાજાનમિદમબ્રવીત્ ॥ 32 ॥

bahūni ratnānyādāya rājño daśarathasya vai |
tato vasiṣṭhassuprīto rājānamidamabravīt || 32 ||

ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ದಶರಥ ಮಹಾರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು. ಆಗ ಸುಪ್ರೀತರಾದ ವಸಿಷ್ಠರು ರಾಜನನ್ನು ಕುರಿತು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ^AI

Shloka 33

ઉપયાતા નરવ્યાઘ્ર રાજાનસ્તવ શાસનાત્ ।
મયાપિ સત્કૃતાઃ સર્વે યથાર્હં રાજસત્તમાઃ ॥ 33 ॥

upayātā naravyāghra rājānastava śāsanāt |
mayāpi satkṛtāḥ sarve yathārhaṃ rājasattamāḥ || 33 ||

ಎಲೈ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ರಾಜರೆಲ್ಲರೂ ಬಂದು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎಲೈ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನೂ ಸಹ ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ^AI

Shloka 34

યજ્ઞીયં ચ કૃતં રાજન્ પુરુષૈસ્સુસમાહિતૈઃ ।
નિર્યાતુ ચ ભવાન્યષ્ટું યજ્ઞાયતનમન્તિકાત્ ॥ 34 ॥

yajñīyaṃ ca kṛtaṃ rājan puruṣaissusamāhitaiḥ |
niryātu ca bhavānyaṣṭuṃ yajñāyatanamantikāt || 34 ||

ಎಲೈ ರಾಜನೇ, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತರಾದ ಪುರುಷರಿಂದ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಹೊರಡು. ^AI

Shloka 35

સર્વકામૈરુપહૃતૈરુપેતં ચ સમન્તતઃ ।
દ્રષ્ટુમર્હસિ રાજેન્દ્ર મનસેવ વિનિર્મિતમ્ ॥ 35 ॥

sarvakāmairupahṛtairupetaṃ ca samantataḥ |
draṣṭumarhasi rājendra manaseva vinirmitam || 35 ||

ಎಲೈ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕಾಮ್ಯವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದಂತಿರುವ ಆ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ನೀನು ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ^AI

Shloka 36

તથા વસિષ્ઠવચનાદૃશ્યશૃઙ્ગસ્ય ચોભયોઃ ।
શુભે દિવસનક્ષત્રે નિર્યાતો જગતીપતિઃ ॥ 36 ॥

tathā vasiṣṭhavacanādṛśyaśṛṅgasya cobhayoḥ |
śubhe divasanakṣatre niryāto jagatīpatiḥ || 36 ||

ಹಾಗೆ ವಸಿಷ್ಠರ ಮತ್ತು ಋಶ್ಯಶೃಂಗರ ಇಬ್ಬರ ಮಾತಿನಂತೆ, ಶುಭವಾದ ದಿವಸ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನು ಹೊರಟನು. ^AI

Shloka 37

તતો વસિષ્ઠપ્રમુખાસ્સર્વ એવ દ્વિજોત્તમાઃ ।
ઋશ્યશૃઙ્ગં પુરસ્કૃત્ય યજ્ઞકર્મારભન્ તદા ॥ 37 ॥

tato vasiṣṭhapramukhāssarva eva dvijottamāḥ |
ṛśyaśṛṅgaṃ puraskṛtya yajñakarmārabhan tadā || 37 ||

ಆಗ ವಸಿಷ್ಠರೇ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೂ ಋಶ್ಯಶೃಂಗರನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಯಜ್ಞಕರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ^AI

ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાણ્ડે ત્રયોદશસ્સર્ગઃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।

अथ त्रयोदशस्सर्गः ।

पुनः प्राप्ते वसन्ते तु पूर्णस्संवत्सरोऽभवत् ।

प्रसवार्थं गतो यष्टुं हयमेधेन वीर्यवान् ॥ 1 ॥

अभिवाद्य वसिष्ठं च न्यायतः परिपूज्य च ।

अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं प्रसवार्थं द्विजोत्तमम् ॥ 2 ॥

यज्ञो मे क्रियतां ब्रह्मन्यथोक्तं मुनिपुङ्गव ।

यथा न विघ्नः क्रियते यज्ञाङ्गेषु विधीयताम् ॥ 3 ॥

भवान् स्निग्धस्सुहृन्मह्यं गुरुश्च परमो महान् ।

ओढव्यो भवता चैव भारो यज्ञस्य चोद्यतः ॥ 4 ॥

तथेति च स राजानमब्रवीद्द्विजसत्तमः ।

करिष्ये सर्वमेवैतद्भवता यत्समर्थितम् ॥ 5 ॥

ततोऽब्रवीद्विजान्वृद्धान्यज्ञकर्मसु निष्ठितान् ।

स्थापत्ये निष्ठितांश्चैव वृद्धान्परमधार्मिकान् ॥ 6 ॥

कर्मान्तिकान् शिल्पकरान्वर्धकीन् खनकानपि ।

गणकान्शिल्पिनश्चैव तथैव नटनर्तकान् ॥ 7 ॥

तथा शुचीन्शास्त्रविदः पुरुषान् सुबहुश्रुतान् ।

यज्ञकर्म समीहन्तां भवन्तो राजशासनात् ॥ 8 ॥

इष्टका बहु साहस्राश्शीघ्रमानीयतामिति ।

0 उपकार्याः क्रियन्तां च राज्ञां बहुगुणान्विताः ॥ 9 ॥

ब्राह्मणावसथाश्चैव कर्तव्याश्शतशश्शुभाः ।

भक्ष्यान्नपानैर्बहुभिस्समुपेतास्सुनिष्ठिताः ॥ 10 ॥

तथा पौरजनस्यापि कर्तव्या बहुविस्तराः ।

आवासा बहुभक्ष्या वै सर्वकामैरुपस्थिताः ॥ 11 ॥

तथा जानपदस्यापि जनस्य बहुशोभनम् ।

दातव्यमन्नं विधिवत्सत्कृत्य न तु लीलया ॥ 12 ॥

सर्वे वर्णा यथा पूजां प्राप्नुवन्ति सुसत्कृताः ।

न चावज्ञा प्रयोक्तव्या कामक्रोधवशादपि ॥ 13 ॥

यज्ञकर्मसु ये व्यग्राः पुरुषाश्शिल्पिनस्तथा ।

तेषामपि विशेषेण पूजा कार्या यथाक्रमम् ॥ 14 ॥

ते च स्युस्सम्भृतास्सर्वे वसुभिर्भोजनेन च ।

यथा सर्वं सुविहितं न किञ्चित्परिहीयते ॥ 15 ॥

तथा भवन्तः कुर्वन्तु प्रीतिस्निग्धेन चेतसा ।

ततस्सर्वे समागम्य वसिष्ठमिदमब्रुवन् ॥ 16 ॥

यथोक्तं तत्सुविहितं न किञ्चित्परिहीयते ।

यथोक्तं तत्करिष्यामो न किञ्चित्परिहास्यते ॥ 17 ॥

ततस्सुमन्त्रमानीय वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ।

निमन्त्रयस्व नृपतीन्पृथिव्यां ये च धार्मिकाः ॥ 18 ॥

ब्राह्मणान्क्षत्रियान्वैश्याञ्छूद्रांश्चैव सहस्रशः ।

समानयस्व सत्कृत्य सर्वदेशेषु मानवान् ॥ 19 ॥

मिथिलाधिपतिं शूरं जनकं सत्यविक्रमम् ।

निष्ठितं सर्वशास्त्रेषु तथा वेदेषु निष्ठितम् ॥ 20 ॥

तमानय महाभागं स्वयमेव सुसत्कृतम् ।

पूर्वसम्बन्धिनं ज्ञात्वा ततः पूर्वं ब्रवीमि ते ॥ 21 ॥

तथा काशीपतिं स्निग्धं सततं प्रियवादिनम् ।

वयस्यं राजसिंहस्य स्वयमेवानयस्व ह ॥ 22 ॥

तथा केकयराजानं वृद्धं परमधार्मिकम् ।

श्वशुरं राजसिंहस्य सपुत्रं त्वमिहानय ॥ 23 ॥

अङ्गेश्वरं महाभागं रोमपादं सुसत्कृतम् ।

वयस्यं राजसिंहस्य समानय यशस्विनम् ॥ 24 ॥

प्राचीनान्सिन्धु सौवीरान्सौराष्ट्रेयांश्च पार्थिवान् ।

दाक्षिणात्यान्नरेन्द्रांश्च समस्तानानयस्व ह ॥ 25 ॥

सन्ति स्निग्धाश्च ये चान्ये राजानः पृथिवीतले ।

तानानय यथाक्षिप्रं सानुगान्सह बान्धवान् ॥ 26 ॥

वसिष्ठवाक्यं तच्छ्रुत्वा सुमन्त्रस्त्वरितस्तदा ।

व्यादिशत्पुरुषांस्तत्र राज्ञामानयने शुभान् ॥ 27 ॥

स्वयमेव हि धर्मात्मा प्रययौ मुनिशासनात् ।

सुमन्त्रस्त्वरितो भूत्वा समानेतुं महीक्षितः ॥ 28 ॥

ते च कर्मान्तिकास्सर्वे वसिष्ठाय च धीमते ।

सर्वं निवेदयन्ति स्म यज्ञे यदुपकल्पितम् ॥ 29 ॥

ततःप्रीतो द्विजश्रेष्ठस्तान् सर्वानिदमब्रवीत् ।

अवज्ञया न दातव्यं कस्यचिल्लीलयाऽपि वा ॥ 30 ॥

अवज्ञया कृतं हन्याद्दातारं नात्र संशयः ।

28 ततः कैश्चिदहोरात्रैरुपयाता महीक्षितः ॥ 31 ॥

बहूनि रत्नान्यादाय राज्ञो दशरथस्य वै ।

ततो वसिष्ठस्सुप्रीतो राजानमिदमब्रवीत् ॥ 32 ॥

उपयाता नरव्याघ्र राजानस्तव शासनात् ।

मयापि सत्कृताः सर्वे यथार्हं राजसत्तमाः ॥ 33 ॥

यज्ञीयं च कृतं राजन् पुरुषैस्सुसमाहितैः ।

निर्यातु च भवान्यष्टुं यज्ञायतनमन्तिकात् ॥ 34 ॥

सर्वकामैरुपहृतैरुपेतं च समन्ततः ।

द्रष्टुमर्हसि राजेन्द्र मनसेव विनिर्मितम् ॥ 35 ॥

तथा वसिष्ठवचनादृश्यशृङ्गस्य चोभयोः ।

शुभे दिवसनक्षत्रे निर्यातो जगतीपतिः ॥ 36 ॥

ततो वसिष्ठप्रमुखास्सर्व एव द्विजोत्तमाः ।

ऋश्यशृङ्गं पुरस्कृत्य यज्ञकर्मारभन् तदा ॥ 37 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे त्रयोदशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

1.13 બાલકાણ્ડ - ત્રયોદશ સર્ગઃ