Valmiki Ramayana Bala Kanda Sarga 69 — Devanagari Script

⚠️ AI-generated translation — the Konkani meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Konkani

ह्या सर्गांत राजा दशरथ आपल्या गुरूंकडेन आनी बांदवांकडेन एकठांय जावन सुमंत्राक सेना, खजिनो आनी ऋषी मुखार धाडपाची आज्ञा दिता. वसिष्ठ, वामदेव, जाबाली, काश्यप, मार्कंडेय आनी कात्यायन हे द्विज मुखार वचून चतुरंग सेनायेसयत राजा विदेह देशांत पावता आनी जनक राजा पूजेची तयारी करता. जनक दशरथाक स्वागत करून दैवाच्या कृपेन सगळें मंगल जालें अशें सांगता आनी फाल्यां सकाळीं राघवां वांगडा विवाहाचें कार्य पूर्ण करपाक सांगता. दशरथ तशें करतलों अशें वचन दिता आनी ती रात सुखान सरता; उपरांत जनक धर्माप्रमाणें विवाहाचीं कर्मां करूंक लागता.

AI-generated · not yet verified

The Konkani meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।

अथ एकोनसप्ततितमस्सर्गः ।

Shloka 1

ततो रात्र्यां व्यतीतायां सोपाध्यायः सबान्धवः ।
राजा दशरथो हृष्ट स्सुमन्त्रमिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥

tato rātryāṃ vyatītāyāṃ sopādhyāyaḥ sabāndhavaḥ |
rājā daśaratho hṛṣṭa ssumantramidamabravīt || 1 ||

मागीर रात थरल्या उपरांत, राजा दशरथ आपल्या गुरूंकडेन आनी सगळ्या बांदवांकडेन एकठांय जावन आनंदान सुमंत्राक हें उलयलो. ^AI

Shloka 2

अद्य सर्वे धनाध्यक्षा धनमादाय पुष्कलम् ।
व्रजन्त्वग्रे सुविहिता नानारत्नसमन्विताः ॥ 2 ॥

adya sarve dhanādhyakṣā dhanamādāya puṣkalam |
vrajantvagre suvihitā nānāratnasamanvitāḥ || 2 ||

आयज सगळे खजिनदार भरपूर द्रव्य घेवन, नाना रत्नांनी सजिल्ले आनी बरो नेमान वेवस्थीत जावन मुखार वचात. ^AI

Shloka 3

चतुरङ्गबलं चापि शीघ्रं निर्यातु सर्वशः ।
ममज्ञासमकालं च यानयुग्यमनुत्तमम् ॥ 3 ॥

caturaṅgabalaṃ cāpi śīghraṃ niryātu sarvaśaḥ |
mamajñāsamakālaṃ ca yānayugyamanuttamam || 3 ||

चतुरंग सेनाय तशेंच म्हज्या आज्ञेच्या वेळार उत्तम अशा यान-युग्यांसयत सगळीकडेन वेगान भायर सरची. ^AI

Shloka 4

वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः ।
मार्कण्डेयश्च दीर्घायुःऋषिः कात्यायनस्तथा ॥ 4 ॥

vasiṣṭho vāmadevaśca jābāliratha kāśyapaḥ |
mārkaṇḍeyaśca dīrghāyuḥṛṣiḥ kātyāyanastathā || 4 ||

वसिष्ठ, वामदेव, जाबाली, काश्यप, दीर्घायु मार्कंडेय ऋषी आनी तशेंच कात्यायन हे द्विज. ^AI

Shloka 5

एते द्विजाः प्रयान्त्वग्रे स्यन्दनं योजयस्व मे ।
यथा कालात्ययो न स्या द्दूता हि त्वरयन्ति माम् ॥ 5 ॥

ete dvijāḥ prayāntvagre syandanaṃ yojayasva me |
yathā kālātyayo na syā ddūtā hi tvarayanti mām || 5 ||

हे द्विज मुखार वचात; म्हजो रथ जोड; काळाचो अतिक्रम जावंक ना जावं म्हणून, दूत म्हाका गडबडायतात. ^AI

Shloka 6

वचनात्तु नरेन्द्रस्य सा सेना चतुरङ्गिणी ।
राजानमृषिभि स्सार्धं व्रजन्तं पृष्ठतोऽन्वगात् ॥ 6 ॥

vacanāttu narendrasya sā senā caturaṅgiṇī |
rājānamṛṣibhi ssārdhaṃ vrajantaṃ pṛṣṭhato'nvagāt || 6 ||

राजाच्या वचनाप्रमाणें ती चतुरंगिणी सेना ऋषींसयत वचपी राजाच्या फाटल्यान गेली. ^AI

Shloka 7

गत्वा चतुरहं मार्गं विदेहानभ्युपेयिवान् ।
राजा तु जनक श्श्रीमान् श्श्रुत्वा पूजामकल्पयत् ॥ 7 ॥

gatvā caturahaṃ mārgaṃ videhānabhyupeyivān |
rājā tu janaka śśrīmān śśrutvā pūjāmakalpayat || 7 ||

चार दिसांचो मार्ग काडून तो विदेह देशांत पावलो; श्रीमान जनक राजान ती खबर आयकून पूजेची तयारी केली. ^AI

Shloka 8

ततो राजानमासाद्य वृद्धं दशरथं नृपम् ।
जनको मुदितो राजा हर्षं च परमं ययौ ॥ 8 ॥

tato rājānamāsādya vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam |
janako mudito rājā harṣaṃ ca paramaṃ yayau || 8 ||

उपरांत वृद्ध राजा दशरथाकडेन पावन, राजा जनक आनंदीत जावन परम हर्षाक पावलो. ^AI

Shloka 9

उवाच च नरश्रेष्ठो नरश्रेष्ठं मुदाऽन्वितः ।
स्वागतं ते महाराज दिष्ट्या प्राप्तोऽसि राघव ॥ 9 ॥

uvāca ca naraśreṣṭho naraśreṣṭhaṃ mudā'nvitaḥ |
svāgataṃ te mahārāja diṣṭyā prāpto'si rāghava || 9 ||

आनी तो नरश्रेष्ठ (जनक) आनंदान भरिल्लो नरश्रेष्ठ दशरथाकडे अशें म्हणालो: हे महाराजा, तुका स्वागत आसूं; हे राघवा, दैवाच्या कृपेन तूं हांगा पावलाय. ^AI

Shloka 10

पुत्रयोरुभयोः प्रीतिं लप्स्यसे वीर्यनिर्जिताम् ।
दिष्ट्या प्राप्तो महातेजा वसिष्ठो भगवानृषिः ॥ 10 ॥

putrayorubhayoḥ prītiṃ lapsyase vīryanirjitām |
diṣṭyā prāpto mahātejā vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ || 10 ||

तुज्या दोनूय पुत्रांची पराक्रमान जिखल्ली अशी प्रीती तूं मेळयतलो. दैवाच्या कृपेन महातेजस्वी भगवान वसिष्ठ ऋषि हांगा पावले. ^AI

Shloka 11

सह सर्वैर्द्विजश्रेष्ठैर्देवैरिव शतक्रतुः ।
दिष्ट्या मे निर्जिता विघ्ना दिष्ट्या मे पूजितं कुलम् ॥ 11 ॥

saha sarvairdvijaśreṣṭhairdevairiva śatakratuḥ |
diṣṭyā me nirjitā vighnā diṣṭyā me pūjitaṃ kulam || 11 ||

सगळ्या द्विजश्रेष्ठां वांगडा, देवां वांगडा शतक्रतू (इंद्र) जशे आसता तशे; दैवाच्या कृपेन म्हजे विघ्न नश्ट जाले, दैवाच्या कृपेन म्हजें कुळ पूजीत जालें. ^AI

Shloka 12

राघवै स्सह सम्बन्धाद्वीर्यश्रेष्ठैर्महात्मभिः ।
श्वः प्रभाते नरेन्द्रेन्द्र निर्वर्तयितुमर्हसि ॥ 12 ॥

rāghavai ssaha sambandhādvīryaśreṣṭhairmahātmabhiḥ |
śvaḥ prabhāte narendrendra nirvartayitumarhasi || 12 ||

हे नरेंद्रेंद्रा, वीर्यश्रेष्ठ आनी महात्मा अशा राघवां वांगडा सम्बंध जावपाचें कार्य फाल्यां सकाळीं तुवें पूर्ण करपाक जाय. ^AI

Shloka 13

यज्ञस्यान्ते नरश्रेष्ठ विवाहमृषिसम्मतम् ।
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ऋषिमध्ये नराधिपः ॥ 13 ॥

yajñasyānte naraśreṣṭha vivāhamṛṣisammatam |
tasya tadvacanaṃ śrutvā ṛṣimadhye narādhipaḥ || 13 ||

हे नरश्रेष्ठा, यज्ञाच्या अंतार ऋषींनी मान्य केल्लो विवाह जावो. ताचें तें वचन आयकून ऋषींच्या मदीं नराधिप (दशरथ)... ^AI

Shloka 14

वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठः प्रत्युवाच महीपतिम् ।
प्रतिग्रहो दातृवश श्श्रृतमेतन्मया पुरा ॥ 14 ॥

vākyaṃ vākyavidāṃ śreṣṭhaḥ pratyuvāca mahīpatim |
pratigraho dātṛvaśa śśrṛtametanmayā purā || 14 ||

...वाक्यविदांमदीं श्रेष्ठ असो तो महीपतीकडे परत अशें म्हणालो: प्रतिग्रह दात्याच्या वश आसता; हें म्हजें पयलींच आयकलां. ^AI

Shloka 15

यथा वक्ष्यसि धर्मज्ञ तत्करिष्यामहे वयम् ।
धर्मिष्ठं च यशस्यं च वचनं सत्यवादिनः ॥ 15 ॥

yathā vakṣyasi dharmajña tatkariṣyāmahe vayam |
dharmiṣṭhaṃ ca yaśasyaṃ ca vacanaṃ satyavādinaḥ || 15 ||

हे धर्मज्ञा, तूं जशें सांगतलो तशें आमी करतलों; सत्यवादी मनशाचें तें वचन धर्मिष्ठ आनी यशस्वी आसता. ^AI

Shloka 16

श्रुत्वा विदेहाधिपतिः परं विस्मयमागतः ।
तत स्सर्वे मुनिगणाः परस्परसमागमे ॥ 16 ॥

śrutvā videhādhipatiḥ paraṃ vismayamāgataḥ |
tata ssarve munigaṇāḥ parasparasamāgame || 16 ||

हें आयकून विदेहाधिपती (जनक) परम विस्मयाक पावलो. उपरांत सगळे मुनीगण परस्पर एकठांय जाले. ^AI

Shloka 17

हर्षेण महता युक्तास्तां निशामवसन् सुखम् ।
राजा च राघवौ पुत्रौ निशाम्य परिहर्षितः ॥ 17 ॥

harṣeṇa mahatā yuktāstāṃ niśāmavasan sukham |
rājā ca rāghavau putrau niśāmya pariharṣitaḥ || 17 ||

मोठ्या आनंदान भरलेलीं तीं ती रात सुखान पसून गेलीं. राजान त्या दोन राघव पुत्रांक पळोवन खूब आनंदीत जालो. ^AI

Shloka 18

उवास परमप्रीतो जनकेन सुपूजितः ।
जनकोऽपि महातेजाः क्रियां धर्मेण तत्त्ववित् ॥ 18 ॥

uvāsa paramaprīto janakena supūjitaḥ |
janako'pi mahātejāḥ kriyāṃ dharmeṇa tattvavit || 18 ||

तो परम प्रसन्न जावन जनकान बरो गोमांचो केल्लो, थंय रावलो. तसोच महातेजस्वी, धर्माचें तत्व जाणपी जनकूय धर्माप्रमाणें तीं क्रिया (विवाहाचीं कर्मां) करूंक लागलो. ^AI

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे एकोनसप्ततितमस्सर्गः ॥

1.69 बालकाण्ड - एकोनसप्ततितम सर्गः