શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાણ્ડમ્ ।
અથ પઞ્ચસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।
દિવં તુ તસ્યાં યાતાયાં શબર્યાં સ્વેન તેજસા ।
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા ચિન્તયામાસ રાઘવઃ ॥ 1 ॥
સ ચિન્તયિત્વા ધર્માત્મા પ્રભાવં તં મહાત્મનામ્ ।
હિતકારિણમેકાગ્રં લક્ષ્મણં રાઘવોઽબ્રવીત્ ॥ 2 ॥
દૃષ્ટોઽયમાશ્રમસ્સૌમ્ય બહ્વાશ્ચર્યો મહાત્મનામ્ ।
વિશ્વસ્તમૃગશાર્દૂલો નાનાવિહગસેવિતઃ ॥ 3 ॥
સપ્તાનાં ચ સમુદ્રાણામેષુ તીર્થેષુ લક્ષ્મણ ।
ઉપસ્પૃષ્ટં ચ વિધિવત્પિતરશ્ચાપિ તર્પિતાઃ ॥ 4 ॥
પ્રણષ્ટમશુભં તત્તત્કલ્યાણં સમુપસ્થિતમ્ ।
તેન તત્ત્વેન હૃષ્ટં મે મનો લક્ષ્મણ સમ્પ્રતિ ॥ 5 ॥
હૃદયે હિ નરવ્યાઘ્ર શુભમાવિર્ભવિષ્યતિ ।
તદાગચ્છ ગમિષ્યામિ પમ્પાં તાં પ્રિયદર્શનામ્ ॥ 6 ॥
ઋષ્યમૂકો ગિરિર્યત્ર નાતિદૂરે પ્રકાશતે ।
યસ્મિન્વસતિ ધર્માત્મા સુગ્રીવોંઽશુમતસ્સુતઃ ॥ 7 ॥
નિત્યં વાલિભયાત્ત્રસ્તશ્ચતુર્ભિસ્સહ વાનરૈઃ ।
અભિત્વરે ચ તં દ્રષ્ટું સુગ્રીવં વાનરર્ષભમ્ ॥ 8 ॥
તદધીનં હિ મે સૌમ્ય સીતાયાઃ પરિમાર્ગણમ્ ।
એવં બ્રુવાણં તં ધીરં રામં સૌમિત્રિરબ્રવીત્ ॥ 9 ॥
ગચ્છાવસ્ત્વરિતં તત્ર મમાપિ ત્વરતે મનઃ ।
આશ્રમાત્તુ તત સ્તસ્માન્નિષ્ક્રમ્ય સ વિશામ્પતિઃ ॥ 10 ॥
આજગામ તતઃ પમ્પાં લક્ષ્મણેન સહ પ્રભુઃ ।
સ દદર્શ તતઃ પુણ્યામુદારજનસેવિતામ્ ॥ 11 ॥
નાનાદ્રુમલતાકીર્ણાં પમ્પાં પાનીયવાહિનીમ્ ।
પદ્મૈસ્સૌગન્ધિકૈસ્તામ્રાં શુક્લાં કુમુદમણ્ડલૈઃ ॥ 12 ॥
નીલાં કુવલયોદ્ઘાટૈર્બહુવર્ણાં કુથામિવ ।
સ તામાસાદ્ય વૈ રામો દૂરાદુદકવાહિનીમ્ ॥ 13 ॥
મતઙ્ગસરસં નામ હ્રદં સમવગાહત ।
અરવિન્દોત્પલવતીં પદ્મસૌગન્ધિકાયુતામ્ ॥ 14 ॥
પુષ્પિતામ્રવણોપેતાં બર્હિણોદ્ઘુષ્ટનાદિતામ્ ।
તિલકૈર્બીજપૂરૈશ્ચ ધવૈશ્શુક્લદ્રુમૈસ્તથા ॥ 15 ॥
પુષ્પિતૈઃ કરવીરૈશ્ચ પુન્નાગૈશ્ચ સુપુષ્પિતૈઃ ।
માલતીકુન્દગુલ્મૈશ્ચ ભાણ્ડીરૈર્નિચુલૈસ્તથા ॥ 16 ॥
અશોકૈસ્સપ્તપર્ણૈશ્ચ કેતકૈરતિમુક્તકૈઃ ।
અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્વૃક્ષૈઃ પ્રમદામિવ ભૂષિતામ્ ॥ 17 ॥
સમીક્ષમાણૌ પુષપાઢ્યં સર્વતો વિપુલદ્રુમમ્ ।
કોયષ્ટિકૈશ્ચાર્જુનકૈશ્શતપત્રૈશ્ચ કીરકૈઃ ॥ 18 ॥
એતૈશ્ચાન્યૈશ્ચ વિહગૈર્નાદિતં તુ વનં મહત્ ।
તતો જગ્મતુરવ્યગ્રૌ રાઘવૌ સુસમાહિતૌ ॥ 19 ॥
તદ્વનં ચૈવ સરસઃ પશ્યન્તૈ શકુનૈર્યુતમ્ ।
સ દદર્શ તતઃ પમ્પાં શીતવારિનિધિં શુભામ્ ॥ 20 ॥
તિલકાશોકપુન્નાગવકુલોદ્દાલકાશિનીમ્ ।
સ રામો વિવિધાન્વૃક્ષાન્સરાંસિ વિવિધાનિ ચ ॥ 21 ॥
પશ્યન્કામાભિસન્તપ્તો જગામ પરમં હ્રદમ્ ।
પુષ્પિતોપવનોપેતાં સાલચમ્પકશોભિતામ્ ॥ 22 ॥
ષટ્પદૌઘસમાવિષ્ટાં શ્રીમતીમતુલપ્રભામ્ ।
સ્ફટિકોપમતોયાઢ્યાં શ્લક્ષ્ણવાલુકસન્તતામ્ ॥ 23 ॥
સ તાં દૃષ્ટ્વા પુનઃ પમ્પાં પદ્મસૌગન્ઘિકૈર્યુતામ્ ।
ઇત્યુવાચ તદા વાક્યં લક્ષ્મણં સત્યવિક્રમઃ ॥ 24 ॥
અસ્યાસ્તીરે તુ પૂર્વોક્તઃ પર્વતો ધાતુમણ્ડિતઃ ।
ઋષ્યમૂક ઇતિ ખ્યાતઃ પુણ્યઃ પુષ્પિતપાદપઃ ॥ 25 ॥
હરેઃ ઋક્ષરજોનામ્નઃ પુત્રસ્તસ્ય મહાત્મનઃ ।
અધ્યાસ્તે તં મહાવીર્યસ્સુગ્રીવ ઇતિ વિશ્રુતઃ ॥ 26 ॥
સુગ્રીવમભિગચ્છ ત્વં વાનરેન્દ્રં નરર્ષભ ।
ઇત્યુવાચ પુનર્વાક્યં લક્ષ્મણં સત્યવિક્રમમ્ ॥ 27 ॥
રાજ્યભ્રષ્ટેન દીનેન તસ્યામાસક્તચેતસા ।
કથં મયા વિના શક્યં સીતાં લક્ષ્મણ જીવિતુમ્ ॥ 28 ॥
ઇત્યેવમુક્ત્વા મદનાભિપીડિતઃ સ લક્ષ્મણં વાક્યમનન્યચેતસમ્ ।
વિવેશ પમ્પાં નલિનીં મનોરમાં રઘૂત્તમશ્શોકવિષાદયન્ત્રિતઃ ॥ 29 ॥
તતો મહદ્વર્ત્મ સુદૂરસઙ્ક્રમં ક્રમેણ ગત્વા પ્રવિલોકયન્વનમ્ ।
દદર્શ પમ્પાં શુભદર્શકાનનામનેકનાનાવિધપક્ષિજાલકામ્ ॥ 30 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાણ્ડે પઞ્ચસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha pañcasaptatitamassargaḥ |
divaṃ tu tasyāṃ yātāyāṃ śabaryāṃ svena tejasā |
lakṣmaṇena saha bhrātrā cintayāmāsa rāghavaḥ || 1 ||
sa cintayitvā dharmātmā prabhāvaṃ taṃ mahātmanām |
hitakāriṇamekāgraṃ lakṣmaṇaṃ rāghavo'bravīt || 2 ||
dṛṣṭo'yamāśramassaumya bahvāścaryo mahātmanām |
viśvastamṛgaśārdūlo nānāvihagasevitaḥ || 3 ||
saptānāṃ ca samudrāṇāmeṣu tīrtheṣu lakṣmaṇa |
upaspṛṣṭaṃ ca vidhivatpitaraścāpi tarpitāḥ || 4 ||
praṇaṣṭamaśubhaṃ tattatkalyāṇaṃ samupasthitam |
tena tattvena hṛṣṭaṃ me mano lakṣmaṇa samprati || 5 ||
hṛdaye hi naravyāghra śubhamāvirbhaviṣyati |
tadāgaccha gamiṣyāmi pampāṃ tāṃ priyadarśanām || 6 ||
ṛṣyamūko giriryatra nātidūre prakāśate |
yasminvasati dharmātmā sugrīvoṃ'śumatassutaḥ || 7 ||
nityaṃ vālibhayāttrastaścaturbhissaha vānaraiḥ |
abhitvare ca taṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ vānararṣabham || 8 ||
tadadhīnaṃ hi me saumya sītāyāḥ parimārgaṇam |
evaṃ bruvāṇaṃ taṃ dhīraṃ rāmaṃ saumitrirabravīt || 9 ||
gacchāvastvaritaṃ tatra mamāpi tvarate manaḥ |
āśramāttu tata stasmānniṣkramya sa viśāmpatiḥ || 10 ||
ājagāma tataḥ pampāṃ lakṣmaṇena saha prabhuḥ |
sa dadarśa tataḥ puṇyāmudārajanasevitām || 11 ||
nānādrumalatākīrṇāṃ pampāṃ pānīyavāhinīm |
padmaissaugandhikaistāmrāṃ śuklāṃ kumudamaṇḍalaiḥ || 12 ||
nīlāṃ kuvalayodghāṭairbahuvarṇāṃ kuthāmiva |
sa tāmāsādya vai rāmo dūrādudakavāhinīm || 13 ||
mataṅgasarasaṃ nāma hradaṃ samavagāhata |
aravindotpalavatīṃ padmasaugandhikāyutām || 14 ||
puṣpitāmravaṇopetāṃ barhiṇodghuṣṭanāditām |
tilakairbījapūraiśca dhavaiśśukladrumaistathā || 15 ||
puṣpitaiḥ karavīraiśca punnāgaiśca supuṣpitaiḥ |
mālatīkundagulmaiśca bhāṇḍīrairniculaistathā || 16 ||
aśokaissaptaparṇaiśca ketakairatimuktakaiḥ |
anyaiśca vividhairvṛkṣaiḥ pramadāmiva bhūṣitām || 17 ||
samīkṣamāṇau puṣapāḍhyaṃ sarvato vipuladrumam |
koyaṣṭikaiścārjunakaiśśatapatraiśca kīrakaiḥ || 18 ||
etaiścānyaiśca vihagairnāditaṃ tu vanaṃ mahat |
tato jagmaturavyagrau rāghavau susamāhitau || 19 ||
tadvanaṃ caiva sarasaḥ paśyantai śakunairyutam |
sa dadarśa tataḥ pampāṃ śītavārinidhiṃ śubhām || 20 ||
tilakāśokapunnāgavakuloddālakāśinīm |
sa rāmo vividhānvṛkṣānsarāṃsi vividhāni ca || 21 ||
paśyankāmābhisantapto jagāma paramaṃ hradam |
puṣpitopavanopetāṃ sālacampakaśobhitām || 22 ||
ṣaṭpadaughasamāviṣṭāṃ śrīmatīmatulaprabhām |
sphaṭikopamatoyāḍhyāṃ ślakṣṇavālukasantatām || 23 ||
sa tāṃ dṛṣṭvā punaḥ pampāṃ padmasauganghikairyutām |
ityuvāca tadā vākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavikramaḥ || 24 ||
asyāstīre tu pūrvoktaḥ parvato dhātumaṇḍitaḥ |
ṛṣyamūka iti khyātaḥ puṇyaḥ puṣpitapādapaḥ || 25 ||
hareḥ ṛkṣarajonāmnaḥ putrastasya mahātmanaḥ |
adhyāste taṃ mahāvīryassugrīva iti viśrutaḥ || 26 ||
sugrīvamabhigaccha tvaṃ vānarendraṃ nararṣabha |
ityuvāca punarvākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavikramam || 27 ||
rājyabhraṣṭena dīnena tasyāmāsaktacetasā |
kathaṃ mayā vinā śakyaṃ sītāṃ lakṣmaṇa jīvitum || 28 ||
ityevamuktvā madanābhipīḍitaḥ sa lakṣmaṇaṃ vākyamananyacetasam |
viveśa pampāṃ nalinīṃ manoramāṃ raghūttamaśśokaviṣādayantritaḥ || 29 ||
tato mahadvartma sudūrasaṅkramaṃ krameṇa gatvā pravilokayanvanam |
dadarśa pampāṃ śubhadarśakānanāmanekanānāvidhapakṣijālakām || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe pañcasaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ पञ्चसप्ततितमस्सर्गः ।
दिवं तु तस्यां यातायां शबर्यां स्वेन तेजसा ।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चिन्तयामास राघवः ॥ 1 ॥
स चिन्तयित्वा धर्मात्मा प्रभावं तं महात्मनाम् ।
हितकारिणमेकाग्रं लक्ष्मणं राघवोऽब्रवीत् ॥ 2 ॥
दृष्टोऽयमाश्रमस्सौम्य बह्वाश्चर्यो महात्मनाम् ।
विश्वस्तमृगशार्दूलो नानाविहगसेवितः ॥ 3 ॥
सप्तानां च समुद्राणामेषु तीर्थेषु लक्ष्मण ।
उपस्पृष्टं च विधिवत्पितरश्चापि तर्पिताः ॥ 4 ॥
प्रणष्टमशुभं तत्तत्कल्याणं समुपस्थितम् ।
तेन तत्त्वेन हृष्टं मे मनो लक्ष्मण सम्प्रति ॥ 5 ॥
हृदये हि नरव्याघ्र शुभमाविर्भविष्यति ।
तदागच्छ गमिष्यामि पम्पां तां प्रियदर्शनाम् ॥ 6 ॥
ऋष्यमूको गिरिर्यत्र नातिदूरे प्रकाशते ।
यस्मिन्वसति धर्मात्मा सुग्रीवोंऽशुमतस्सुतः ॥ 7 ॥
नित्यं वालिभयात्त्रस्तश्चतुर्भिस्सह वानरैः ।
अभित्वरे च तं द्रष्टुं सुग्रीवं वानरर्षभम् ॥ 8 ॥
तदधीनं हि मे सौम्य सीतायाः परिमार्गणम् ।
एवं ब्रुवाणं तं धीरं रामं सौमित्रिरब्रवीत् ॥ 9 ॥
गच्छावस्त्वरितं तत्र ममापि त्वरते मनः ।
आश्रमात्तु तत स्तस्मान्निष्क्रम्य स विशाम्पतिः ॥ 10 ॥
आजगाम ततः पम्पां लक्ष्मणेन सह प्रभुः ।
स ददर्श ततः पुण्यामुदारजनसेविताम् ॥ 11 ॥
नानाद्रुमलताकीर्णां पम्पां पानीयवाहिनीम् ।
पद्मैस्सौगन्धिकैस्ताम्रां शुक्लां कुमुदमण्डलैः ॥ 12 ॥
नीलां कुवलयोद्घाटैर्बहुवर्णां कुथामिव ।
स तामासाद्य वै रामो दूरादुदकवाहिनीम् ॥ 13 ॥
मतङ्गसरसं नाम ह्रदं समवगाहत ।
अरविन्दोत्पलवतीं पद्मसौगन्धिकायुताम् ॥ 14 ॥
पुष्पिताम्रवणोपेतां बर्हिणोद्घुष्टनादिताम् ।
तिलकैर्बीजपूरैश्च धवैश्शुक्लद्रुमैस्तथा ॥ 15 ॥
पुष्पितैः करवीरैश्च पुन्नागैश्च सुपुष्पितैः ।
मालतीकुन्दगुल्मैश्च भाण्डीरैर्निचुलैस्तथा ॥ 16 ॥
अशोकैस्सप्तपर्णैश्च केतकैरतिमुक्तकैः ।
अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः प्रमदामिव भूषिताम् ॥ 17 ॥
समीक्षमाणौ पुषपाढ्यं सर्वतो विपुलद्रुमम् ।
कोयष्टिकैश्चार्जुनकैश्शतपत्रैश्च कीरकैः ॥ 18 ॥
एतैश्चान्यैश्च विहगैर्नादितं तु वनं महत् ।
ततो जग्मतुरव्यग्रौ राघवौ सुसमाहितौ ॥ 19 ॥
तद्वनं चैव सरसः पश्यन्तै शकुनैर्युतम् ।
स ददर्श ततः पम्पां शीतवारिनिधिं शुभाम् ॥ 20 ॥
तिलकाशोकपुन्नागवकुलोद्दालकाशिनीम् ।
स रामो विविधान्वृक्षान्सरांसि विविधानि च ॥ 21 ॥
पश्यन्कामाभिसन्तप्तो जगाम परमं ह्रदम् ।
पुष्पितोपवनोपेतां सालचम्पकशोभिताम् ॥ 22 ॥
षट्पदौघसमाविष्टां श्रीमतीमतुलप्रभाम् ।
स्फटिकोपमतोयाढ्यां श्लक्ष्णवालुकसन्तताम् ॥ 23 ॥
स तां दृष्ट्वा पुनः पम्पां पद्मसौगन्घिकैर्युताम् ।
इत्युवाच तदा वाक्यं लक्ष्मणं सत्यविक्रमः ॥ 24 ॥
अस्यास्तीरे तु पूर्वोक्तः पर्वतो धातुमण्डितः ।
ऋष्यमूक इति ख्यातः पुण्यः पुष्पितपादपः ॥ 25 ॥
हरेः ऋक्षरजोनाम्नः पुत्रस्तस्य महात्मनः ।
अध्यास्ते तं महावीर्यस्सुग्रीव इति विश्रुतः ॥ 26 ॥
सुग्रीवमभिगच्छ त्वं वानरेन्द्रं नरर्षभ ।
इत्युवाच पुनर्वाक्यं लक्ष्मणं सत्यविक्रमम् ॥ 27 ॥
राज्यभ्रष्टेन दीनेन तस्यामासक्तचेतसा ।
कथं मया विना शक्यं सीतां लक्ष्मण जीवितुम् ॥ 28 ॥
इत्येवमुक्त्वा मदनाभिपीडितः स लक्ष्मणं वाक्यमनन्यचेतसम् ।
विवेश पम्पां नलिनीं मनोरमां रघूत्तमश्शोकविषादयन्त्रितः ॥ 29 ॥
ततो महद्वर्त्म सुदूरसङ्क्रमं क्रमेण गत्वा प्रविलोकयन्वनम् ।
ददर्श पम्पां शुभदर्शकाननामनेकनानाविधपक्षिजालकाम् ॥ 30 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे पञ्चसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha pañcasaptatitamassargaḥ |
divaṃ tu tasyāṃ yātāyāṃ śabaryāṃ svena tejasā |
lakṣmaṇena saha bhrātrā cintayāmāsa rāghavaḥ || 1 ||
sa cintayitvā dharmātmā prabhāvaṃ taṃ mahātmanām |
hitakāriṇamekāgraṃ lakṣmaṇaṃ rāghavo'bravīt || 2 ||
dṛṣṭo'yamāśramassaumya bahvāścaryo mahātmanām |
viśvastamṛgaśārdūlo nānāvihagasevitaḥ || 3 ||
saptānāṃ ca samudrāṇāmeṣu tīrtheṣu lakṣmaṇa |
upaspṛṣṭaṃ ca vidhivatpitaraścāpi tarpitāḥ || 4 ||
praṇaṣṭamaśubhaṃ tattatkalyāṇaṃ samupasthitam |
tena tattvena hṛṣṭaṃ me mano lakṣmaṇa samprati || 5 ||
hṛdaye hi naravyāghra śubhamāvirbhaviṣyati |
tadāgaccha gamiṣyāmi pampāṃ tāṃ priyadarśanām || 6 ||
ṛṣyamūko giriryatra nātidūre prakāśate |
yasminvasati dharmātmā sugrīvoṃ'śumatassutaḥ || 7 ||
nityaṃ vālibhayāttrastaścaturbhissaha vānaraiḥ |
abhitvare ca taṃ draṣṭuṃ sugrīvaṃ vānararṣabham || 8 ||
tadadhīnaṃ hi me saumya sītāyāḥ parimārgaṇam |
evaṃ bruvāṇaṃ taṃ dhīraṃ rāmaṃ saumitrirabravīt || 9 ||
gacchāvastvaritaṃ tatra mamāpi tvarate manaḥ |
āśramāttu tata stasmānniṣkramya sa viśāmpatiḥ || 10 ||
ājagāma tataḥ pampāṃ lakṣmaṇena saha prabhuḥ |
sa dadarśa tataḥ puṇyāmudārajanasevitām || 11 ||
nānādrumalatākīrṇāṃ pampāṃ pānīyavāhinīm |
padmaissaugandhikaistāmrāṃ śuklāṃ kumudamaṇḍalaiḥ || 12 ||
nīlāṃ kuvalayodghāṭairbahuvarṇāṃ kuthāmiva |
sa tāmāsādya vai rāmo dūrādudakavāhinīm || 13 ||
mataṅgasarasaṃ nāma hradaṃ samavagāhata |
aravindotpalavatīṃ padmasaugandhikāyutām || 14 ||
puṣpitāmravaṇopetāṃ barhiṇodghuṣṭanāditām |
tilakairbījapūraiśca dhavaiśśukladrumaistathā || 15 ||
puṣpitaiḥ karavīraiśca punnāgaiśca supuṣpitaiḥ |
mālatīkundagulmaiśca bhāṇḍīrairniculaistathā || 16 ||
aśokaissaptaparṇaiśca ketakairatimuktakaiḥ |
anyaiśca vividhairvṛkṣaiḥ pramadāmiva bhūṣitām || 17 ||
samīkṣamāṇau puṣapāḍhyaṃ sarvato vipuladrumam |
koyaṣṭikaiścārjunakaiśśatapatraiśca kīrakaiḥ || 18 ||
etaiścānyaiśca vihagairnāditaṃ tu vanaṃ mahat |
tato jagmaturavyagrau rāghavau susamāhitau || 19 ||
tadvanaṃ caiva sarasaḥ paśyantai śakunairyutam |
sa dadarśa tataḥ pampāṃ śītavārinidhiṃ śubhām || 20 ||
tilakāśokapunnāgavakuloddālakāśinīm |
sa rāmo vividhānvṛkṣānsarāṃsi vividhāni ca || 21 ||
paśyankāmābhisantapto jagāma paramaṃ hradam |
puṣpitopavanopetāṃ sālacampakaśobhitām || 22 ||
ṣaṭpadaughasamāviṣṭāṃ śrīmatīmatulaprabhām |
sphaṭikopamatoyāḍhyāṃ ślakṣṇavālukasantatām || 23 ||
sa tāṃ dṛṣṭvā punaḥ pampāṃ padmasauganghikairyutām |
ityuvāca tadā vākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavikramaḥ || 24 ||
asyāstīre tu pūrvoktaḥ parvato dhātumaṇḍitaḥ |
ṛṣyamūka iti khyātaḥ puṇyaḥ puṣpitapādapaḥ || 25 ||
hareḥ ṛkṣarajonāmnaḥ putrastasya mahātmanaḥ |
adhyāste taṃ mahāvīryassugrīva iti viśrutaḥ || 26 ||
sugrīvamabhigaccha tvaṃ vānarendraṃ nararṣabha |
ityuvāca punarvākyaṃ lakṣmaṇaṃ satyavikramam || 27 ||
rājyabhraṣṭena dīnena tasyāmāsaktacetasā |
kathaṃ mayā vinā śakyaṃ sītāṃ lakṣmaṇa jīvitum || 28 ||
ityevamuktvā madanābhipīḍitaḥ sa lakṣmaṇaṃ vākyamananyacetasam |
viveśa pampāṃ nalinīṃ manoramāṃ raghūttamaśśokaviṣādayantritaḥ || 29 ||
tato mahadvartma sudūrasaṅkramaṃ krameṇa gatvā pravilokayanvanam |
dadarśa pampāṃ śubhadarśakānanāmanekanānāvidhapakṣijālakām || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe pañcasaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.