ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਗਤੇ ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਧਨੁਃ ।
ਵਰੁਣਾਯਾਪ੍ਰਮੇਯਾਯ ਦਦੌ ਹਸ੍ਤੇ ਸਸਾਯਕਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾਨृषੀਨ੍ ।
ਪਿਤਰਂ ਵਿਹ੍ਵਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ॥ 2 ॥
ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਗਤੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਯਾਤੁ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਣੀ ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਭਿਮੁਖੀ ਸੇਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਥੇਨ ਪਾਲਿਤਾ ॥ 3 ॥
ਸਨ੍ਦਿਸ਼ਸ੍ਵ ਮਹਾਰਾਜ ਸੇਨਾਂ ਤ੍ਵਚ੍ਛਾਸਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ।
ਸ਼ਾਸਨਂ ਕਾਙ੍ਕ੍षਤੇ ਸੇਨਾ ਚਾਤਕਾਲਿਰ੍ਜਲਂ ਯਥਾ ॥ 4 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸ੍ਸੁਤਮ੍ ।
ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚਾਘ੍ਰਾਯ ਰਾਘਵਮ੍ ॥ 5 ॥
ਗਤੋ ਰਾਮ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤੋ ਨृਪਃ ।
ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਂ ਤਦਾ ਮੇਨੇ ਪੁਤ੍ਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ ॥ 6 ॥
ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਸੇਨਾਂ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਤਤਃ ਪੁਰੀਮ੍ ।
ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਿਨੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਤੂਰ੍ਯੋਦ੍ਘੁष੍ਟਨਿਨਾਦਿਤਾਮ੍ ॥ 7 ॥
ਸਿਕ੍ਤਰਾਜ ਪਥਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰਾਮ੍ ।
ਰਾਜਪ੍ਰਵੇਸ਼ਸੁਮੁਖੈਃ ਪੌਰੈਰ੍ਮਙ੍ਗਲਵਾਦਿਭਿਃ ॥ 8 ॥
ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ਰਾਜਾ ਜਨੌਘੈਸ੍ਸਮਲਙ੍ਕृਤਾਮ੍ ।
ਪੌਰੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਤੋ ਦੂਰਂ ਦ੍ਵਿਜੈਸ਼੍ਚ ਪੁਰਵਾਸਿਭਿਃ ।
ਪੁਤ੍ਰੈਰਨੁਗਤ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 9 ॥
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਗृਹਂ ਰਾਜਾ ਹਿਮਵਤ੍ਸਦृਸ਼ਂ ਪੁਨਃ ।
ਨਨਨ੍ਦ ਸਜਨੋ ਰਾਜਾ ਗृਹੇ ਕਾਮੈ ਸ੍ਸੁਪੂਜਿਤਃ ॥ 10 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਕੈਕੇਯੀ ਚ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ।
ਵਧੂਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਰਾਜਯੋषਿਤਃ ॥ 11 ॥
ਤਤਸ੍ਸੀਤਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾਮੂਰ੍ਮਿਲਾਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ।
ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸੁਤੇ ਚੋਭੇ ਜਗृਹੁਰ੍ਨृਪਪਤ੍ਨਯਃ ॥ 12 ॥
ਮਙ੍ਗਲਾਲਮ੍ਭਨੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ਼ੋਭਿਤਾਃ ਕ੍षੌਮਵਾਸਸਃ ।
ਦੇਵਤਾਯਤਨਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ॥ 13 ॥
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਰਾਜਸੁਤਾਸ੍ਤਦਾ ।
ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਗृਹਮਥਾਸਾਦ੍ਯ ਕੁਬੇਰਭਵਨੋਪਮਮ੍ ॥ 14 ॥
ਗੋਭਿਰ੍ਧਨੈਸ਼੍ਚ ਧਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।
ਰੇਮਿਰੇ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਰ੍ਤृਭਿਃ ਸਹਿਤਾ ਰਹਃ ॥ 15 ॥
ਕੁਮਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵੀਰ੍ਯੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ ।
ਕृਤਦਾਰਾਃ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸਧਨਾਃ ਸਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ ॥ 16 ॥
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਾਃ ਪਿਤਰਂ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਨਰਰ੍षਭਾਃ ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸੁਤਮ੍ ॥ 17 ॥
ਭਰਤਂ ਕੈਕਯੀਪੁਤ੍ਰ ਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ।
ਅਯਂ ਕੇਕਯਰਾਜਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਸਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕ ॥ 18 ॥
ਤ੍ਵਾਂ ਨੇਤੁਮਾਗਤੋ ਵੀਰ ਯੁਧਾਜਿਨ੍ਮਾਤੁਲਸ੍ਤਵ ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਸ੍ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਮਿਧਿਲਾਯਾਮਹਂ ਤਥਾ ॥ 19 ॥
ऋषਿਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੈਤਦ੍ਭਰਤਃ ਕੈਕਯੀਸੁਤਃ ॥ 20 ॥
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਗੁਰੁਂ ਰਾਮਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਚ ਲਕ੍ष੍ਮਣਮ੍ ।
ਗਮਨਾਯਾਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸਹਿਤਸ੍ਤਦਾ ॥ 21 ॥
ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਸ਼ੂਰੋ ਰਾਮਂ ਚਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਾਰਿਣਮ੍ ।
ਮਾਤृਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸਹਿਤੋ ਯਯੌ ॥ 22 ॥
ਗਤੇ ਤੁ ਭਰਤੇ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਪਿਤਰਂ ਦੇਵਸਂਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸਤੁਸ੍ਤਦਾ ॥ 23 ॥
ਪਿਤੁਰਾਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੌਰਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਚਕਾਰ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਹਿਤਾਨਿ ਚ ॥ 24 ॥
ਮਾਤृਭ੍ਯੋ ਮਾਤृਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰਮਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ ।
ਗੁਰੂਣਾਂ ਗੁਰੁਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇऽਨ੍ਵਵੈਕ੍षਤ ॥ 25 ॥
ਏਵਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨੈਗਮਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ੀਲਵृਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿषਯਵਾਸਿਨਃ ॥ 26 ॥
ਤੇषਾਮਤਿਯਸ਼ਾ ਲੋਕੇ ਰਾਮ ਸ੍ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰਿਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਬਭੂਵ ਗੁਣਵਤ੍ਤਰਃ ॥ 27 ॥
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਸੀਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਜਹਾਰ ਬਹੂਨृਤੂਨ੍ ।
ਮਨਸ੍ਸ੍ਵੀ ਤਦ੍ਗਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹृਦਿ ਸਮਰ੍ਪਿਤਃ ॥ 28 ॥
ਪ੍ਰਿਯਾ ਤੁ ਸੀਤਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਾਰਾਃ ਪਿਤृਕृਤਾ ਇਤਿ ।
ਗੁਣਾਦ੍ਰੂਪਗੁਣਾਚ੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਭੂਯੋऽਭ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ॥ 29 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਰ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਹृਦਯੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਜਾਤਮਪਿ ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਖ੍ਯਾਤਿ ਹृਦਯਂ ਹृਦਾ ॥ 30 ॥
ਤਸ੍ਯ ਭੂਯੋ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮੈਥਿਲੀ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਦੇਵਤਾਭਿ ਸ੍ਸਮਾ ਰੂਪੇ ਸੀਤਾ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵ ਰੂਪਿਣੀ ॥ 31 ॥
ਤਯਾ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਸੁਤੋऽਭਿਰਾਮਯਾ ਸਮੇਯਿਵਾਨੁਤ੍ਤਮਰਾਜਕਨ੍ਯਯਾ ।
ਅਤੀਵ ਰਾਮ ਸ਼੍ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇऽਭਿਰਾਮਯਾ ।
ਵਿਭੁ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿष੍ਣੁਰਿਵਾਮਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 32 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptasaptatitamassargaḥ |
gate rāme praśāntātmā rāmo dāśarathirdhanuḥ |
varuṇāyāprameyāya dadau haste sasāyakam || 1 ||
abhivādya tato rāmo vasiṣṭhapramukhānṛṣīn |
pitaraṃ vihvalaṃ dṛṣṭvā provāca raghunandanaḥ || 2 ||
jāmadagnyo gato rāmaḥ prayātu caturaṅgiṇī |
ayodhyābhimukhī senā tvayā nāthena pālitā || 3 ||
sandiśasva mahārāja senāṃ tvacchāsane sthitām |
śāsanaṃ kāṅkṣate senā cātakālirjalaṃ yathā || 4 ||
rāmasya vacanaṃ śrutvā rājā daśaratha ssutam |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya mūrdhni cāghrāya rāghavam || 5 ||
gato rāma iti śrutvā hṛṣṭaḥ pramudito nṛpaḥ |
punarjātaṃ tadā mene putramātmānameva ca || 6 ||
codayāmāsa tāṃ senāṃ jagāmāśu tataḥ purīm |
patākādhvajinīṃ ramyāṃ tūryodghuṣṭanināditām || 7 ||
siktarāja pathāṃ ramyāṃ prakīrṇakusumotkarām |
rājapraveśasumukhaiḥ paurairmaṅgalavādibhiḥ || 8 ||
sampūrṇāṃ prāviśadrājā janaughaissamalaṅkṛtām |
pauraiḥ pratyudgato dūraṃ dvijaiśca puravāsibhiḥ |
putrairanugata śśrīmān śrīmadbhiśca mahāyaśāḥ || 9 ||
praviveśa gṛhaṃ rājā himavatsadṛśaṃ punaḥ |
nananda sajano rājā gṛhe kāmai ssupūjitaḥ || 10 ||
kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca sumadhyamā |
vadhūpratigrahe yuktā yāścānyā rājayoṣitaḥ || 11 ||
tatassītāṃ mahābhāgāmūrmilāṃ ca yaśasvinīm |
kuśadhvajasute cobhe jagṛhurnṛpapatnayaḥ || 12 ||
maṅgalālambhanaiścāpi śobhitāḥ kṣaumavāsasaḥ |
devatāyatanānyāśu sarvāstāḥ pratyapūjayan || 13 ||
abhivādyābhivādyāṃśca sarvā rājasutāstadā |
svaṃ svaṃ gṛhamathāsādya kuberabhavanopamam || 14 ||
gobhirdhanaiśca dhānyaiśca tarpayitvā dvijottamān |
remire muditāḥ sarvā bhartṛbhiḥ sahitā rahaḥ || 15 ||
kumārāśca mahātmāno vīryeṇāpratimā bhuvi |
kṛtadārāḥ kṛtāstrāśca sadhanāḥ sasuhṛjjanāḥ || 16 ||
śuśrūṣamāṇāḥ pitaraṃ vartayanti nararṣabhāḥ |
kasyacittvatha kālasya rājā daśarathaḥ sutam || 17 ||
bharataṃ kaikayīputra mabravīdraghunandanaḥ |
ayaṃ kekayarājasya putro vasati putraka || 18 ||
tvāṃ netumāgato vīra yudhājinmātulastava |
prārthitastena dharmajña midhilāyāmahaṃ tathā || 19 ||
ṛṣimadhye tu tasya tvaṃ prītiṃ kartumihārhasi |
śrutvā daśarathasyaitadbharataḥ kaikayīsutaḥ || 20 ||
abhivādya guruṃ rāmaṃ pariṣvajya ca lakṣmaṇam |
gamanāyābhicakrāma śatrughnasahitastadā || 21 ||
āpṛcchya pitaraṃ śūro rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam |
mātṛścāpi naraśreṣṭha śśatrughnasahito yayau || 22 ||
gate tu bharate rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
pitaraṃ devasaṃṅkāśaṃ pūjayāmāsatustadā || 23 ||
piturājñāṃ puraskṛtya paurakāryāṇi sarvaśaḥ |
cakāra rāmo dharmātmā priyāṇi ca hitāni ca || 24 ||
mātṛbhyo mātṛkāryāṇi kṛtvā paramayantritaḥ |
gurūṇāṃ gurukāryāṇi kāle kāle'nvavaikṣata || 25 ||
evaṃ daśarathaḥ prīto brāhmaṇā naigamāstathā |
rāmasya śīlavṛttena sarve viṣayavāsinaḥ || 26 ||
teṣāmatiyaśā loke rāma ssatyaparākramaḥ |
svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ || 27 ||
rāmastu sītayā sārdhaṃ vijahāra bahūnṛtūn |
manassvī tadgatastasyāḥ nityaṃ hṛdi samarpitaḥ || 28 ||
priyā tu sītā rāmasya dārāḥ pitṛkṛtā iti |
guṇādrūpaguṇāccāpi prītirbhūyo'bhyavardhata || 29 ||
tasyāśca bhartā dviguṇaṃ hṛdaye parivartate |
antarjātamapi vyaktamākhyāti hṛdayaṃ hṛdā || 30 ||
tasya bhūyo viśeṣeṇa maithilī janakātmajā |
devatābhi ssamā rūpe sītā śrīriva rūpiṇī || 31 ||
tayā sa rājarṣisuto'bhirāmayā sameyivānuttamarājakanyayā |
atīva rāma śśuśubhe'bhirāmayā |
vibhu śśriyā viṣṇurivāmareśvaraḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptasaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्तसप्ततितमस्सर्गः ।
गते रामे प्रशान्तात्मा रामो दाशरथिर्धनुः ।
वरुणायाप्रमेयाय ददौ हस्ते ससायकम् ॥ 1 ॥
अभिवाद्य ततो रामो वसिष्ठप्रमुखानृषीन् ।
पितरं विह्वलं दृष्ट्वा प्रोवाच रघुनन्दनः ॥ 2 ॥
जामदग्न्यो गतो रामः प्रयातु चतुरङ्गिणी ।
अयोध्याभिमुखी सेना त्वया नाथेन पालिता ॥ 3 ॥
सन्दिशस्व महाराज सेनां त्वच्छासने स्थिताम् ।
शासनं काङ्क्षते सेना चातकालिर्जलं यथा ॥ 4 ॥
रामस्य वचनं श्रुत्वा राजा दशरथ स्सुतम् ।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य मूर्ध्नि चाघ्राय राघवम् ॥ 5 ॥
गतो राम इति श्रुत्वा हृष्टः प्रमुदितो नृपः ।
पुनर्जातं तदा मेने पुत्रमात्मानमेव च ॥ 6 ॥
चोदयामास तां सेनां जगामाशु ततः पुरीम् ।
पताकाध्वजिनीं रम्यां तूर्योद्घुष्टनिनादिताम् ॥ 7 ॥
सिक्तराज पथां रम्यां प्रकीर्णकुसुमोत्कराम् ।
राजप्रवेशसुमुखैः पौरैर्मङ्गलवादिभिः ॥ 8 ॥
सम्पूर्णां प्राविशद्राजा जनौघैस्समलङ्कृताम् ।
पौरैः प्रत्युद्गतो दूरं द्विजैश्च पुरवासिभिः ।
पुत्रैरनुगत श्श्रीमान् श्रीमद्भिश्च महायशाः ॥ 9 ॥
प्रविवेश गृहं राजा हिमवत्सदृशं पुनः ।
ननन्द सजनो राजा गृहे कामै स्सुपूजितः ॥ 10 ॥
कौसल्या च सुमित्रा च कैकेयी च सुमध्यमा ।
वधूप्रतिग्रहे युक्ता याश्चान्या राजयोषितः ॥ 11 ॥
ततस्सीतां महाभागामूर्मिलां च यशस्विनीम् ।
कुशध्वजसुते चोभे जगृहुर्नृपपत्नयः ॥ 12 ॥
मङ्गलालम्भनैश्चापि शोभिताः क्षौमवाससः ।
देवतायतनान्याशु सर्वास्ताः प्रत्यपूजयन् ॥ 13 ॥
अभिवाद्याभिवाद्यांश्च सर्वा राजसुतास्तदा ।
स्वं स्वं गृहमथासाद्य कुबेरभवनोपमम् ॥ 14 ॥
गोभिर्धनैश्च धान्यैश्च तर्पयित्वा द्विजोत्तमान् ।
रेमिरे मुदिताः सर्वा भर्तृभिः सहिता रहः ॥ 15 ॥
कुमाराश्च महात्मानो वीर्येणाप्रतिमा भुवि ।
कृतदाराः कृतास्त्राश्च सधनाः ससुहृज्जनाः ॥ 16 ॥
शुश्रूषमाणाः पितरं वर्तयन्ति नरर्षभाः ।
कस्यचित्त्वथ कालस्य राजा दशरथः सुतम् ॥ 17 ॥
भरतं कैकयीपुत्र मब्रवीद्रघुनन्दनः ।
अयं केकयराजस्य पुत्रो वसति पुत्रक ॥ 18 ॥
त्वां नेतुमागतो वीर युधाजिन्मातुलस्तव ।
प्रार्थितस्तेन धर्मज्ञ मिधिलायामहं तथा ॥ 19 ॥
ऋषिमध्ये तु तस्य त्वं प्रीतिं कर्तुमिहार्हसि ।
श्रुत्वा दशरथस्यैतद्भरतः कैकयीसुतः ॥ 20 ॥
अभिवाद्य गुरुं रामं परिष्वज्य च लक्ष्मणम् ।
गमनायाभिचक्राम शत्रुघ्नसहितस्तदा ॥ 21 ॥
आपृच्छ्य पितरं शूरो रामं चाक्लिष्टकारिणम् ।
मातृश्चापि नरश्रेष्ठ श्शत्रुघ्नसहितो ययौ ॥ 22 ॥
गते तु भरते रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।
पितरं देवसंङ्काशं पूजयामासतुस्तदा ॥ 23 ॥
पितुराज्ञां पुरस्कृत्य पौरकार्याणि सर्वशः ।
चकार रामो धर्मात्मा प्रियाणि च हितानि च ॥ 24 ॥
मातृभ्यो मातृकार्याणि कृत्वा परमयन्त्रितः ।
गुरूणां गुरुकार्याणि काले कालेऽन्ववैक्षत ॥ 25 ॥
एवं दशरथः प्रीतो ब्राह्मणा नैगमास्तथा ।
रामस्य शीलवृत्तेन सर्वे विषयवासिनः ॥ 26 ॥
तेषामतियशा लोके राम स्सत्यपराक्रमः ।
स्वयम्भूरिव भूतानां बभूव गुणवत्तरः ॥ 27 ॥
रामस्तु सीतया सार्धं विजहार बहूनृतून् ।
मनस्स्वी तद्गतस्तस्याः नित्यं हृदि समर्पितः ॥ 28 ॥
प्रिया तु सीता रामस्य दाराः पितृकृता इति ।
गुणाद्रूपगुणाच्चापि प्रीतिर्भूयोऽभ्यवर्धत ॥ 29 ॥
तस्याश्च भर्ता द्विगुणं हृदये परिवर्तते ।
अन्तर्जातमपि व्यक्तमाख्याति हृदयं हृदा ॥ 30 ॥
तस्य भूयो विशेषेण मैथिली जनकात्मजा ।
देवताभि स्समा रूपे सीता श्रीरिव रूपिणी ॥ 31 ॥
तया स राजर्षिसुतोऽभिरामया समेयिवानुत्तमराजकन्यया ।
अतीव राम श्शुशुभेऽभिरामया ।
विभु श्श्रिया विष्णुरिवामरेश्वरः ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptasaptatitamassargaḥ |
gate rāme praśāntātmā rāmo dāśarathirdhanuḥ |
varuṇāyāprameyāya dadau haste sasāyakam || 1 ||
abhivādya tato rāmo vasiṣṭhapramukhānṛṣīn |
pitaraṃ vihvalaṃ dṛṣṭvā provāca raghunandanaḥ || 2 ||
jāmadagnyo gato rāmaḥ prayātu caturaṅgiṇī |
ayodhyābhimukhī senā tvayā nāthena pālitā || 3 ||
sandiśasva mahārāja senāṃ tvacchāsane sthitām |
śāsanaṃ kāṅkṣate senā cātakālirjalaṃ yathā || 4 ||
rāmasya vacanaṃ śrutvā rājā daśaratha ssutam |
bāhubhyāṃ sampariṣvajya mūrdhni cāghrāya rāghavam || 5 ||
gato rāma iti śrutvā hṛṣṭaḥ pramudito nṛpaḥ |
punarjātaṃ tadā mene putramātmānameva ca || 6 ||
codayāmāsa tāṃ senāṃ jagāmāśu tataḥ purīm |
patākādhvajinīṃ ramyāṃ tūryodghuṣṭanināditām || 7 ||
siktarāja pathāṃ ramyāṃ prakīrṇakusumotkarām |
rājapraveśasumukhaiḥ paurairmaṅgalavādibhiḥ || 8 ||
sampūrṇāṃ prāviśadrājā janaughaissamalaṅkṛtām |
pauraiḥ pratyudgato dūraṃ dvijaiśca puravāsibhiḥ |
putrairanugata śśrīmān śrīmadbhiśca mahāyaśāḥ || 9 ||
praviveśa gṛhaṃ rājā himavatsadṛśaṃ punaḥ |
nananda sajano rājā gṛhe kāmai ssupūjitaḥ || 10 ||
kausalyā ca sumitrā ca kaikeyī ca sumadhyamā |
vadhūpratigrahe yuktā yāścānyā rājayoṣitaḥ || 11 ||
tatassītāṃ mahābhāgāmūrmilāṃ ca yaśasvinīm |
kuśadhvajasute cobhe jagṛhurnṛpapatnayaḥ || 12 ||
maṅgalālambhanaiścāpi śobhitāḥ kṣaumavāsasaḥ |
devatāyatanānyāśu sarvāstāḥ pratyapūjayan || 13 ||
abhivādyābhivādyāṃśca sarvā rājasutāstadā |
svaṃ svaṃ gṛhamathāsādya kuberabhavanopamam || 14 ||
gobhirdhanaiśca dhānyaiśca tarpayitvā dvijottamān |
remire muditāḥ sarvā bhartṛbhiḥ sahitā rahaḥ || 15 ||
kumārāśca mahātmāno vīryeṇāpratimā bhuvi |
kṛtadārāḥ kṛtāstrāśca sadhanāḥ sasuhṛjjanāḥ || 16 ||
śuśrūṣamāṇāḥ pitaraṃ vartayanti nararṣabhāḥ |
kasyacittvatha kālasya rājā daśarathaḥ sutam || 17 ||
bharataṃ kaikayīputra mabravīdraghunandanaḥ |
ayaṃ kekayarājasya putro vasati putraka || 18 ||
tvāṃ netumāgato vīra yudhājinmātulastava |
prārthitastena dharmajña midhilāyāmahaṃ tathā || 19 ||
ṛṣimadhye tu tasya tvaṃ prītiṃ kartumihārhasi |
śrutvā daśarathasyaitadbharataḥ kaikayīsutaḥ || 20 ||
abhivādya guruṃ rāmaṃ pariṣvajya ca lakṣmaṇam |
gamanāyābhicakrāma śatrughnasahitastadā || 21 ||
āpṛcchya pitaraṃ śūro rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam |
mātṛścāpi naraśreṣṭha śśatrughnasahito yayau || 22 ||
gate tu bharate rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
pitaraṃ devasaṃṅkāśaṃ pūjayāmāsatustadā || 23 ||
piturājñāṃ puraskṛtya paurakāryāṇi sarvaśaḥ |
cakāra rāmo dharmātmā priyāṇi ca hitāni ca || 24 ||
mātṛbhyo mātṛkāryāṇi kṛtvā paramayantritaḥ |
gurūṇāṃ gurukāryāṇi kāle kāle'nvavaikṣata || 25 ||
evaṃ daśarathaḥ prīto brāhmaṇā naigamāstathā |
rāmasya śīlavṛttena sarve viṣayavāsinaḥ || 26 ||
teṣāmatiyaśā loke rāma ssatyaparākramaḥ |
svayambhūriva bhūtānāṃ babhūva guṇavattaraḥ || 27 ||
rāmastu sītayā sārdhaṃ vijahāra bahūnṛtūn |
manassvī tadgatastasyāḥ nityaṃ hṛdi samarpitaḥ || 28 ||
priyā tu sītā rāmasya dārāḥ pitṛkṛtā iti |
guṇādrūpaguṇāccāpi prītirbhūyo'bhyavardhata || 29 ||
tasyāśca bhartā dviguṇaṃ hṛdaye parivartate |
antarjātamapi vyaktamākhyāti hṛdayaṃ hṛdā || 30 ||
tasya bhūyo viśeṣeṇa maithilī janakātmajā |
devatābhi ssamā rūpe sītā śrīriva rūpiṇī || 31 ||
tayā sa rājarṣisuto'bhirāmayā sameyivānuttamarājakanyayā |
atīva rāma śśuśubhe'bhirāmayā |
vibhu śśriyā viṣṇurivāmareśvaraḥ || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptasaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.