ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਥ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ।
ਆਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੌ ਚ ਰਾਜਾਨੌ ਜਗਾਮੋਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਤਮ੍ ॥ 1 ॥
ਆਸ਼ੀਰ੍ਭਿਃ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਕੁਮਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰਾਘਵਾਨ੍ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇ ਗਤੇ ਰਾਜਾ ਵੈਦੇਹਂ ਮਿਥਿਲਾਧਿਪਮ੍ ।
ਆਪृष੍ਟ੍ਵਾऽਥ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪੁਰੀਮ੍ ॥ 2 ॥
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤਂ ਤੁ ਰਾਜਾਨਮਨ੍ਵਗਚ੍ਛਨ੍ਨਰਾਧਿਪਃ ॥ 3 ॥
ਅਥ ਰਾਜਾ ਵਿਦੇਹਾਨਾਂ ਦਦੌ ਕਨ੍ਯਾਧਨਂ ਬਹੁ ।
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਮਿਥਿਲੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਕਮ੍ਬਲਾਨਾਂ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਕ੍षੌਮਕੋਟ੍ਯਮ੍ਬਰਾਣਿ ਚ ॥ 4 ॥
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਂ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਂ ਸ੍ਵਲਙ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਦਦੌ ਕਨ੍ਯਾਪਿਤਾ ਤਾਸਾਂ ਦਾਸੀਦਾਸਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 5 ॥
ਹਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਰੁਮਸ੍ਯ ਚ ॥ 6 ॥
ਦਦੌ ਪਰਮਸਂਹृष੍ਟਃ ਕਨ੍ਯਾਧਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁ ਧਨਂ ਰਾਜਾ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ॥ 7 ॥
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸ੍ਵਨਿਲਯਂ ਮਿਥਿਲਾਂ ਮਿਥਿਲੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਰਾਜਾऽਪ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਸ੍ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ ।
ऋषੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜਗਾਮ ਸਬਲਾਨੁਗਃ ॥ 8 ॥
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਸਰ੍षਿਸਙ੍ਘਂ ਸਰਾਘਵਮ੍ ॥ 9 ॥
ਘੋਰਾਃ ਸ੍ਮ ਪਕ੍षਿਣੋ ਵਾਚੋ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਿ ਤਤਸ੍ਤਤਃ ।
ਭੌਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮृਗਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਮ੍ ॥ 10 ॥
ਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਵਸਿष੍ਠਂ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ ।
ਅਸੌਮ੍ਯਾਃ ਪਕ੍षਿਣੋ ਘੋਰਾ ਮृਗਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਾਃ ॥ 11 ॥
ਕਿਮਿਦਂ ਹृਦਯੋਤ੍ਕਮ੍ਪਿ ਮਨੋ ਮਮ ਵਿषੀਦਤਿ ।
ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੈਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਹਾਨृषਿਃ ॥ 12 ॥
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਾਂ ਵਾਣੀਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਸ੍ਯ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ ।
ਉਪਸ੍ਥਿਤਂ ਭਯਂ ਘੋਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪਕ੍षਿਮੁਖਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮ੍ ॥ 13 ॥
ਮृਗਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਯਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਸਨ੍ਤਾਪਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮਯਮ੍ ।
ਤੇषਾਂ ਸਂਵਦਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਹ ॥ 14 ॥
ਕਮ੍ਪਯਨ੍ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਪਾਤਯਂਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੁਮਾਞ੍ਚ੍ਛੁਭਾਨ੍ ।
ਤਮਸਾ ਸਂਵृਤਸ੍ਸੂਰ੍ਯ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਨ ਪ੍ਰਬਭੁਰ੍ਦਿਸ਼ ॥ 15 ॥
ਭਸ੍ਮਨਾ ਚਾਵृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮ੍ਮੂਢਮਿਵ ਤਦ੍ਬਲਮ੍ ।
ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚਰ੍षਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਰਾਜਾ ਚ ਸਸੁਤਸ੍ਤਦਾ ॥ 16 ॥
ਸਂਸਜ੍ਞਾ ਇਵ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਯਦ੍ਵਿਚੇਤਨਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਮਸਿ ਘੋਰੇ ਤੁ ਭਸ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਨੇਵ ਸਾ ਚਮੂਃ ॥ 17 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭੀਮਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਜਟਾਮਣ੍ਡਲਧਾਰਿਣਮ੍ ।
ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਂ ਤਂ ਰਾਜਰਾਜਵਿਮਰ੍ਦਿਨਮ੍ ॥ 18 ॥
ਕੈਲਾਸਮਿਵ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਮਿਵ ਦੁਸ੍ਸਹਮ੍ ।
ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਤੇਜੋਭਿਰ੍ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ष੍ਯਂ ਪृਥਗ੍ਜਨੈਃ ॥ 19 ॥
ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਚਾਸਜ੍ਯ ਪਰਸ਼ੁਂ ਧਨੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਗਣੋਪਮਮ੍ ।
ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਰਮੁਖ੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨਂ ਯਥਾ ਸ਼ਿਵਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੀਮਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍ ।
ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਜਪਹੋਮਪਰਾਯਣਾਃ ॥ 21 ॥
ਸਙ੍ਗਤਾ ਮੁਨਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਞ੍ਜਜਲ੍ਪੁਰਥੋ ਮਿਥਃ ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪਿਤृਵਧਾਮਰ੍षੀ ਕ੍षਤ੍ਰਂ ਨੋਤ੍ਸਾਦਯਿष੍ਯਤਿ ॥ 22 ॥
ਪੂਰ੍ਵਂ ਕ੍षਤ੍ਰਵਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਤਮਨ੍ਯੁਰ੍ਗਤਜ੍ਵਰਃ ।
ਕ੍षਤ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਸਾਦਨਂ ਭੂਯੋ ਨ ਖਲ੍ਵਸ੍ਯ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍ ॥ 23 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਰ੍ਘ੍ਯਮਾਦਾਯ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।
ऋषਯੋ ਰਾਮ ਰਾਮੇਤਿ ਵਚੋ ਮਧੁਰਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 24 ॥
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤੁ ਤਾਂ ਪੂਜਾਮृषਿਦਤ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।
ਰਾਮਂ ਦਾਸ਼ਰਥਿਂ ਰਾਮੋ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catuḥsaptatitamassargaḥ |
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ viśvāmitro mahāmuniḥ |
āpṛṣṭvā tau ca rājānau jagāmottaraparvatam || 1 ||
āśīrbhiḥ pūrayitvā ca kumārāṃśca sarāghavān |
viśvāmitre gate rājā vaidehaṃ mithilādhipam |
āpṛṣṭvā'tha jagāmāśu rājā daśarathaḥ purīm || 2 ||
gacchantaṃ taṃ tu rājānamanvagacchannarādhipaḥ || 3 ||
atha rājā videhānāṃ dadau kanyādhanaṃ bahu |
gavāṃ śatasahasrāṇi bahūni mithileśvaraḥ |
kambalānāṃ ca mukhyānāṃ kṣaumakoṭyambarāṇi ca || 4 ||
hastyaśvarathapādātaṃ divyarūpaṃ svalaṅkṛtam |
dadau kanyāpitā tāsāṃ dāsīdāsamanuttamam || 5 ||
hiraṇyasya suvarṇasya muktānāṃ vidrumasya ca || 6 ||
dadau paramasaṃhṛṣṭaḥ kanyādhanamanuttamam |
dattvā bahu dhanaṃ rājā samanujñāpya pārthivam || 7 ||
praviveśa svanilayaṃ mithilāṃ mithileśvaraḥ |
rājā'pyayodhyādhipatissaha putrairmahātmabhiḥ |
ṛṣīn sarvān puraskṛtya jagāma sabalānugaḥ || 8 ||
gacchantaṃ taṃ naravyāghraṃ sarṣisaṅghaṃ sarāghavam || 9 ||
ghorāḥ sma pakṣiṇo vāco vyāharanti tatastataḥ |
bhaumāścaiva mṛgā ssarve gacchanti sma pradakṣiṇam || 10 ||
tān dṛṣṭvā rājaśārdūlo vasiṣṭhaṃ paryapṛcchata |
asaumyāḥ pakṣiṇo ghorā mṛgāścāpi pradakṣiṇāḥ || 11 ||
kimidaṃ hṛdayotkampi mano mama viṣīdati |
rājño daśarathasyaitacchrutvā vākyaṃ mahānṛṣiḥ || 12 ||
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ śrūyatāmasya yatphalam |
upasthitaṃ bhayaṃ ghoraṃ divyaṃ pakṣimukhāccyutam || 13 ||
mṛgāḥ praśamayantyete santāpastyajyatāmayam |
teṣāṃ saṃvadatāṃ tatra vāyuḥ prādurbabhūva ha || 14 ||
kampayan pṛthivīṃ sarvāṃ pātayaṃśca drumāñcchubhān |
tamasā saṃvṛtassūrya ssarvā na prababhurdiśa || 15 ||
bhasmanā cāvṛtaṃ sarvaṃ sammūḍhamiva tadbalam |
vasiṣṭhaścarṣayaścānye rājā ca sasutastadā || 16 ||
saṃsajñā iva tatrāsan sarvamanyadvicetanam |
tasmiṃstamasi ghore tu bhasmacchanneva sā camūḥ || 17 ||
dadarśa bhīmasaṅkāśaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |
bhārgavaṃ jāmadagnyaṃ taṃ rājarājavimardinam || 18 ||
kailāsamiva durdharṣaṃ kālāgnimiva dussaham |
jvalantamiva tejobhirdurnirīkṣyaṃ pṛthagjanaiḥ || 19 ||
skandhe cāsajya paraśuṃ dhanurvidyudgaṇopamam |
pragṛhya śaramukhyaṃ ca tripuraghnaṃ yathā śivam || 20 ||
taṃ dṛṣṭvā bhīmasaṅkāśaṃ jvalantamiva pāvakam |
vasiṣṭhapramukhā viprā japahomaparāyaṇāḥ || 21 ||
saṅgatā munayassarve sañjajalpuratho mithaḥ |
kaccitpitṛvadhāmarṣī kṣatraṃ notsādayiṣyati || 22 ||
pūrvaṃ kṣatravadhaṃ kṛtvā gatamanyurgatajvaraḥ |
kṣatrasyotsādanaṃ bhūyo na khalvasya cikīrṣitam || 23 ||
evamuktvā'rghyamādāya bhārgavaṃ bhīmadarśanam |
ṛṣayo rāma rāmeti vaco madhuramabruvan || 24 ||
pratigṛhya tu tāṃ pūjāmṛṣidattāṃ pratāpavān |
rāmaṃ dāśarathiṃ rāmo jāmadagnyo'bhyabhāṣata || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ चतुःसप्ततितमस्सर्गः ।
अथ रात्र्यां व्यतीतायां विश्वामित्रो महामुनिः ।
आपृष्ट्वा तौ च राजानौ जगामोत्तरपर्वतम् ॥ 1 ॥
आशीर्भिः पूरयित्वा च कुमारांश्च सराघवान् ।
विश्वामित्रे गते राजा वैदेहं मिथिलाधिपम् ।
आपृष्ट्वाऽथ जगामाशु राजा दशरथः पुरीम् ॥ 2 ॥
गच्छन्तं तं तु राजानमन्वगच्छन्नराधिपः ॥ 3 ॥
अथ राजा विदेहानां ददौ कन्याधनं बहु ।
गवां शतसहस्राणि बहूनि मिथिलेश्वरः ।
कम्बलानां च मुख्यानां क्षौमकोट्यम्बराणि च ॥ 4 ॥
हस्त्यश्वरथपादातं दिव्यरूपं स्वलङ्कृतम् ।
ददौ कन्यापिता तासां दासीदासमनुत्तमम् ॥ 5 ॥
हिरण्यस्य सुवर्णस्य मुक्तानां विद्रुमस्य च ॥ 6 ॥
ददौ परमसंहृष्टः कन्याधनमनुत्तमम् ।
दत्त्वा बहु धनं राजा समनुज्ञाप्य पार्थिवम् ॥ 7 ॥
प्रविवेश स्वनिलयं मिथिलां मिथिलेश्वरः ।
राजाऽप्ययोध्याधिपतिस्सह पुत्रैर्महात्मभिः ।
ऋषीन् सर्वान् पुरस्कृत्य जगाम सबलानुगः ॥ 8 ॥
गच्छन्तं तं नरव्याघ्रं सर्षिसङ्घं सराघवम् ॥ 9 ॥
घोराः स्म पक्षिणो वाचो व्याहरन्ति ततस्ततः ।
भौमाश्चैव मृगा स्सर्वे गच्छन्ति स्म प्रदक्षिणम् ॥ 10 ॥
तान् दृष्ट्वा राजशार्दूलो वसिष्ठं पर्यपृच्छत ।
असौम्याः पक्षिणो घोरा मृगाश्चापि प्रदक्षिणाः ॥ 11 ॥
किमिदं हृदयोत्कम्पि मनो मम विषीदति ।
राज्ञो दशरथस्यैतच्छ्रुत्वा वाक्यं महानृषिः ॥ 12 ॥
उवाच मधुरां वाणीं श्रूयतामस्य यत्फलम् ।
उपस्थितं भयं घोरं दिव्यं पक्षिमुखाच्च्युतम् ॥ 13 ॥
मृगाः प्रशमयन्त्येते सन्तापस्त्यज्यतामयम् ।
तेषां संवदतां तत्र वायुः प्रादुर्बभूव ह ॥ 14 ॥
कम्पयन् पृथिवीं सर्वां पातयंश्च द्रुमाञ्च्छुभान् ।
तमसा संवृतस्सूर्य स्सर्वा न प्रबभुर्दिश ॥ 15 ॥
भस्मना चावृतं सर्वं सम्मूढमिव तद्बलम् ।
वसिष्ठश्चर्षयश्चान्ये राजा च ससुतस्तदा ॥ 16 ॥
संसज्ञा इव तत्रासन् सर्वमन्यद्विचेतनम् ।
तस्मिंस्तमसि घोरे तु भस्मच्छन्नेव सा चमूः ॥ 17 ॥
ददर्श भीमसङ्काशं जटामण्डलधारिणम् ।
भार्गवं जामदग्न्यं तं राजराजविमर्दिनम् ॥ 18 ॥
कैलासमिव दुर्धर्षं कालाग्निमिव दुस्सहम् ।
ज्वलन्तमिव तेजोभिर्दुर्निरीक्ष्यं पृथग्जनैः ॥ 19 ॥
स्कन्धे चासज्य परशुं धनुर्विद्युद्गणोपमम् ।
प्रगृह्य शरमुख्यं च त्रिपुरघ्नं यथा शिवम् ॥ 20 ॥
तं दृष्ट्वा भीमसङ्काशं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
वसिष्ठप्रमुखा विप्रा जपहोमपरायणाः ॥ 21 ॥
सङ्गता मुनयस्सर्वे सञ्जजल्पुरथो मिथः ।
कच्चित्पितृवधामर्षी क्षत्रं नोत्सादयिष्यति ॥ 22 ॥
पूर्वं क्षत्रवधं कृत्वा गतमन्युर्गतज्वरः ।
क्षत्रस्योत्सादनं भूयो न खल्वस्य चिकीर्षितम् ॥ 23 ॥
एवमुक्त्वाऽर्घ्यमादाय भार्गवं भीमदर्शनम् ।
ऋषयो राम रामेति वचो मधुरमब्रुवन् ॥ 24 ॥
प्रतिगृह्य तु तां पूजामृषिदत्तां प्रतापवान् ।
रामं दाशरथिं रामो जामदग्न्योऽभ्यभाषत ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे चतुःसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catuḥsaptatitamassargaḥ |
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ viśvāmitro mahāmuniḥ |
āpṛṣṭvā tau ca rājānau jagāmottaraparvatam || 1 ||
āśīrbhiḥ pūrayitvā ca kumārāṃśca sarāghavān |
viśvāmitre gate rājā vaidehaṃ mithilādhipam |
āpṛṣṭvā'tha jagāmāśu rājā daśarathaḥ purīm || 2 ||
gacchantaṃ taṃ tu rājānamanvagacchannarādhipaḥ || 3 ||
atha rājā videhānāṃ dadau kanyādhanaṃ bahu |
gavāṃ śatasahasrāṇi bahūni mithileśvaraḥ |
kambalānāṃ ca mukhyānāṃ kṣaumakoṭyambarāṇi ca || 4 ||
hastyaśvarathapādātaṃ divyarūpaṃ svalaṅkṛtam |
dadau kanyāpitā tāsāṃ dāsīdāsamanuttamam || 5 ||
hiraṇyasya suvarṇasya muktānāṃ vidrumasya ca || 6 ||
dadau paramasaṃhṛṣṭaḥ kanyādhanamanuttamam |
dattvā bahu dhanaṃ rājā samanujñāpya pārthivam || 7 ||
praviveśa svanilayaṃ mithilāṃ mithileśvaraḥ |
rājā'pyayodhyādhipatissaha putrairmahātmabhiḥ |
ṛṣīn sarvān puraskṛtya jagāma sabalānugaḥ || 8 ||
gacchantaṃ taṃ naravyāghraṃ sarṣisaṅghaṃ sarāghavam || 9 ||
ghorāḥ sma pakṣiṇo vāco vyāharanti tatastataḥ |
bhaumāścaiva mṛgā ssarve gacchanti sma pradakṣiṇam || 10 ||
tān dṛṣṭvā rājaśārdūlo vasiṣṭhaṃ paryapṛcchata |
asaumyāḥ pakṣiṇo ghorā mṛgāścāpi pradakṣiṇāḥ || 11 ||
kimidaṃ hṛdayotkampi mano mama viṣīdati |
rājño daśarathasyaitacchrutvā vākyaṃ mahānṛṣiḥ || 12 ||
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ śrūyatāmasya yatphalam |
upasthitaṃ bhayaṃ ghoraṃ divyaṃ pakṣimukhāccyutam || 13 ||
mṛgāḥ praśamayantyete santāpastyajyatāmayam |
teṣāṃ saṃvadatāṃ tatra vāyuḥ prādurbabhūva ha || 14 ||
kampayan pṛthivīṃ sarvāṃ pātayaṃśca drumāñcchubhān |
tamasā saṃvṛtassūrya ssarvā na prababhurdiśa || 15 ||
bhasmanā cāvṛtaṃ sarvaṃ sammūḍhamiva tadbalam |
vasiṣṭhaścarṣayaścānye rājā ca sasutastadā || 16 ||
saṃsajñā iva tatrāsan sarvamanyadvicetanam |
tasmiṃstamasi ghore tu bhasmacchanneva sā camūḥ || 17 ||
dadarśa bhīmasaṅkāśaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |
bhārgavaṃ jāmadagnyaṃ taṃ rājarājavimardinam || 18 ||
kailāsamiva durdharṣaṃ kālāgnimiva dussaham |
jvalantamiva tejobhirdurnirīkṣyaṃ pṛthagjanaiḥ || 19 ||
skandhe cāsajya paraśuṃ dhanurvidyudgaṇopamam |
pragṛhya śaramukhyaṃ ca tripuraghnaṃ yathā śivam || 20 ||
taṃ dṛṣṭvā bhīmasaṅkāśaṃ jvalantamiva pāvakam |
vasiṣṭhapramukhā viprā japahomaparāyaṇāḥ || 21 ||
saṅgatā munayassarve sañjajalpuratho mithaḥ |
kaccitpitṛvadhāmarṣī kṣatraṃ notsādayiṣyati || 22 ||
pūrvaṃ kṣatravadhaṃ kṛtvā gatamanyurgatajvaraḥ |
kṣatrasyotsādanaṃ bhūyo na khalvasya cikīrṣitam || 23 ||
evamuktvā'rghyamādāya bhārgavaṃ bhīmadarśanam |
ṛṣayo rāma rāmeti vaco madhuramabruvan || 24 ||
pratigṛhya tu tāṃ pūjāmṛṣidattāṃ pratāpavān |
rāmaṃ dāśarathiṃ rāmo jāmadagnyo'bhyabhāṣata || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.