𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌚𑌤𑍁𑌃𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌥 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌤𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌮𑍁𑌨𑌿𑌃 ।
𑌆𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍗 𑌚 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑍗 𑌜𑌗𑌾𑌮𑍋𑌤𑍍𑌤𑌰𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌮𑍍 ॥ 1 ॥
𑌆𑌶𑍀𑌰𑍍𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍂𑌰𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌰𑌾𑌘𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌗𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑌂 𑌮𑌿𑌥𑌿𑌲𑌾𑌧𑌿𑌪𑌮𑍍 ।
𑌆𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾𑌽𑌥 𑌜𑌗𑌾𑌮𑌾𑌶𑍁 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌤𑌂 𑌤𑍁 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌮𑌨𑍍𑌵𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌨𑌰𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ॥ 3 ॥
𑌅𑌥 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌵𑌿𑌦𑍇𑌹𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌦𑌦𑍗 𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌧𑌨𑌂 𑌬𑌹𑍁 ।
𑌗𑌵𑌾𑌂 𑌶𑌤𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌬𑌹𑍂𑌨𑌿 𑌮𑌿𑌥𑌿𑌲𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌕𑌮𑍍𑌬𑌲𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍍𑌷𑍗𑌮𑌕𑍋𑌟𑍍𑌯𑌮𑍍𑌬𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌚 ॥ 4 ॥
𑌹𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌶𑍍𑌵𑌰𑌥𑌪𑌾𑌦𑌾𑌤𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌲𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ।
𑌦𑌦𑍗 𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌤𑌾𑌸𑌾𑌂 𑌦𑌾𑌸𑍀𑌦𑌾𑌸𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌹𑌿𑌰𑌣𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌵𑌰𑍍𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌚 ॥ 6 ॥
𑌦𑌦𑍗 𑌪𑌰𑌮𑌸𑌂𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌕𑌨𑍍𑌯𑌾𑌧𑌨𑌮𑌨𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌦𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌬𑌹𑍁 𑌧𑌨𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌸𑌮𑌨𑍁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌮𑍍 ॥ 7 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌸𑍍𑌵𑌨𑌿𑌲𑌯𑌂 𑌮𑌿𑌥𑌿𑌲𑌾𑌂 𑌮𑌿𑌥𑌿𑌲𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌰𑌾𑌜𑌾𑌽𑌪𑍍𑌯𑌯𑍋𑌧𑍍𑌯𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌭𑌿𑌃 ।
𑌋𑌷𑍀𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌸𑌬𑌲𑌾𑌨𑍁𑌗𑌃 ॥ 8 ॥
𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌤𑌂 𑌨𑌰𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌷𑌿𑌸𑌙𑍍𑌘𑌂 𑌸𑌰𑌾𑌘𑌵𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌘𑍋𑌰𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌮 𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑍋 𑌵𑌾𑌚𑍋 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌹𑌰𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ।
𑌭𑍗𑌮𑌾𑌶𑍍𑌚𑍈𑌵 𑌮𑍃𑌗𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲𑍋 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌪𑌰𑍍𑌯𑌪𑍃𑌚𑍍𑌛𑌤 ।
𑌅𑌸𑍗𑌮𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑍋 𑌘𑍋𑌰𑌾 𑌮𑍃𑌗𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌃 ॥ 11 ॥
𑌕𑌿𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌹𑍃𑌦𑌯𑍋𑌤𑍍𑌕𑌮𑍍𑌪𑌿 𑌮𑌨𑍋 𑌮𑌮 𑌵𑌿𑌷𑍀𑌦𑌤𑌿 ।
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯𑍈𑌤𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍃𑌷𑌿𑌃 ॥ 12 ॥
𑌉𑌵𑌾𑌚 𑌮𑌧𑍁𑌰𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌣𑍀𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍂𑌯𑌤𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌤𑍍𑌫𑌲𑌮𑍍 ।
𑌉𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌭𑌯𑌂 𑌘𑍋𑌰𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌮𑍁𑌖𑌾𑌚𑍍𑌚𑍍𑌯𑍁𑌤𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌮𑍃𑌗𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌮𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑍇𑌤𑍇 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌜𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑌯𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌸𑌂𑌵𑌦𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌦𑍁𑌰𑍍𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌹 ॥ 14 ॥
𑌕𑌮𑍍𑌪𑌯𑌨𑍍 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌤𑌯𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌞𑍍𑌚𑍍𑌛𑍁𑌭𑌾𑌨𑍍 ।
𑌤𑌮𑌸𑌾 𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑌸𑍍𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌬𑌭𑍁𑌰𑍍𑌦𑌿𑌶 ॥ 15 ॥
𑌭𑌸𑍍𑌮𑌨𑌾 𑌚𑌾𑌵𑍃𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌮𑍂𑌢𑌮𑌿𑌵 𑌤𑌦𑍍𑌬𑌲𑌮𑍍 ।
𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌶𑍍𑌚𑌰𑍍𑌷𑌯𑌶𑍍𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌚 𑌸𑌸𑍁𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 16 ॥
𑌸𑌂𑌸𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌇𑌵 𑌤𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌮𑌨𑍍𑌯𑌦𑍍𑌵𑌿𑌚𑍇𑌤𑌨𑌮𑍍 ।
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌂𑌸𑍍𑌤𑌮𑌸𑌿 𑌘𑍋𑌰𑍇 𑌤𑍁 𑌭𑌸𑍍𑌮𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌨𑍇𑌵 𑌸𑌾 𑌚𑌮𑍂𑌃 ॥ 17 ॥
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌭𑍀𑌮𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌜𑌟𑌾𑌮𑌣𑍍𑌡𑌲𑌧𑌾𑌰𑌿𑌣𑌮𑍍 ।
𑌭𑌾𑌰𑍍𑌗𑌵𑌂 𑌜𑌾𑌮𑌦𑌗𑍍𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌰𑌾𑌜𑌵𑌿𑌮𑌰𑍍𑌦𑌿𑌨𑌮𑍍 ॥ 18 ॥
𑌕𑍈𑌲𑌾𑌸𑌮𑌿𑌵 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌧𑌰𑍍𑌷𑌂 𑌕𑌾𑌲𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌮𑌿𑌵 𑌦𑍁𑌸𑍍𑌸𑌹𑌮𑍍 ।
𑌜𑍍𑌵𑌲𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌤𑍇𑌜𑍋𑌭𑌿𑌰𑍍𑌦𑍁𑌰𑍍𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍃𑌥𑌗𑍍𑌜𑌨𑍈𑌃 ॥ 19 ॥
𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑍇 𑌚𑌾𑌸𑌜𑍍𑌯 𑌪𑌰𑌶𑍁𑌂 𑌧𑌨𑍁𑌰𑍍𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌗𑌣𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌶𑌰𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌪𑍁𑌰𑌘𑍍𑌨𑌂 𑌯𑌥𑌾 𑌶𑌿𑌵𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌤𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌭𑍀𑌮𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑌂 𑌜𑍍𑌵𑌲𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌪𑌾𑌵𑌕𑌮𑍍 ।
𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌪𑍍𑌰𑌮𑍁𑌖𑌾 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾 𑌜𑌪𑌹𑍋𑌮𑌪𑌰𑌾𑌯𑌣𑌾𑌃 ॥ 21 ॥
𑌸𑌙𑍍𑌗𑌤𑌾 𑌮𑍁𑌨𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌸𑌞𑍍𑌜𑌜𑌲𑍍𑌪𑍁𑌰𑌥𑍋 𑌮𑌿𑌥𑌃 ।
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌪𑌿𑌤𑍃𑌵𑌧𑌾𑌮𑌰𑍍𑌷𑍀 𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌨𑍋𑌤𑍍𑌸𑌾𑌦𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 22 ॥
𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌵𑌧𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌗𑌤𑌮𑌨𑍍𑌯𑍁𑌰𑍍𑌗𑌤𑌜𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯𑍋𑌤𑍍𑌸𑌾𑌦𑌨𑌂 𑌭𑍂𑌯𑍋 𑌨 𑌖𑌲𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌿𑌕𑍀𑌰𑍍𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌽𑌰𑍍𑌘𑍍𑌯𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌗𑌵𑌂 𑌭𑍀𑌮𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌋𑌷𑌯𑍋 𑌰𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌤𑌿 𑌵𑌚𑍋 𑌮𑌧𑍁𑌰𑌮𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ॥ 24 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍂𑌜𑌾𑌮𑍃𑌷𑌿𑌦𑌤𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌾𑌪𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌦𑌾𑌶𑌰𑌥𑌿𑌂 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌜𑌾𑌮𑌦𑌗𑍍𑌨𑍍𑌯𑍋𑌽𑌭𑍍𑌯𑌭𑌾𑌷𑌤 ॥ 25 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌚𑌤𑍁𑌃𑌸𑌪𑍍𑌤𑌤𑌿𑌤𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catuḥsaptatitamassargaḥ |
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ viśvāmitro mahāmuniḥ |
āpṛṣṭvā tau ca rājānau jagāmottaraparvatam || 1 ||
āśīrbhiḥ pūrayitvā ca kumārāṃśca sarāghavān |
viśvāmitre gate rājā vaidehaṃ mithilādhipam |
āpṛṣṭvā'tha jagāmāśu rājā daśarathaḥ purīm || 2 ||
gacchantaṃ taṃ tu rājānamanvagacchannarādhipaḥ || 3 ||
atha rājā videhānāṃ dadau kanyādhanaṃ bahu |
gavāṃ śatasahasrāṇi bahūni mithileśvaraḥ |
kambalānāṃ ca mukhyānāṃ kṣaumakoṭyambarāṇi ca || 4 ||
hastyaśvarathapādātaṃ divyarūpaṃ svalaṅkṛtam |
dadau kanyāpitā tāsāṃ dāsīdāsamanuttamam || 5 ||
hiraṇyasya suvarṇasya muktānāṃ vidrumasya ca || 6 ||
dadau paramasaṃhṛṣṭaḥ kanyādhanamanuttamam |
dattvā bahu dhanaṃ rājā samanujñāpya pārthivam || 7 ||
praviveśa svanilayaṃ mithilāṃ mithileśvaraḥ |
rājā'pyayodhyādhipatissaha putrairmahātmabhiḥ |
ṛṣīn sarvān puraskṛtya jagāma sabalānugaḥ || 8 ||
gacchantaṃ taṃ naravyāghraṃ sarṣisaṅghaṃ sarāghavam || 9 ||
ghorāḥ sma pakṣiṇo vāco vyāharanti tatastataḥ |
bhaumāścaiva mṛgā ssarve gacchanti sma pradakṣiṇam || 10 ||
tān dṛṣṭvā rājaśārdūlo vasiṣṭhaṃ paryapṛcchata |
asaumyāḥ pakṣiṇo ghorā mṛgāścāpi pradakṣiṇāḥ || 11 ||
kimidaṃ hṛdayotkampi mano mama viṣīdati |
rājño daśarathasyaitacchrutvā vākyaṃ mahānṛṣiḥ || 12 ||
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ śrūyatāmasya yatphalam |
upasthitaṃ bhayaṃ ghoraṃ divyaṃ pakṣimukhāccyutam || 13 ||
mṛgāḥ praśamayantyete santāpastyajyatāmayam |
teṣāṃ saṃvadatāṃ tatra vāyuḥ prādurbabhūva ha || 14 ||
kampayan pṛthivīṃ sarvāṃ pātayaṃśca drumāñcchubhān |
tamasā saṃvṛtassūrya ssarvā na prababhurdiśa || 15 ||
bhasmanā cāvṛtaṃ sarvaṃ sammūḍhamiva tadbalam |
vasiṣṭhaścarṣayaścānye rājā ca sasutastadā || 16 ||
saṃsajñā iva tatrāsan sarvamanyadvicetanam |
tasmiṃstamasi ghore tu bhasmacchanneva sā camūḥ || 17 ||
dadarśa bhīmasaṅkāśaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |
bhārgavaṃ jāmadagnyaṃ taṃ rājarājavimardinam || 18 ||
kailāsamiva durdharṣaṃ kālāgnimiva dussaham |
jvalantamiva tejobhirdurnirīkṣyaṃ pṛthagjanaiḥ || 19 ||
skandhe cāsajya paraśuṃ dhanurvidyudgaṇopamam |
pragṛhya śaramukhyaṃ ca tripuraghnaṃ yathā śivam || 20 ||
taṃ dṛṣṭvā bhīmasaṅkāśaṃ jvalantamiva pāvakam |
vasiṣṭhapramukhā viprā japahomaparāyaṇāḥ || 21 ||
saṅgatā munayassarve sañjajalpuratho mithaḥ |
kaccitpitṛvadhāmarṣī kṣatraṃ notsādayiṣyati || 22 ||
pūrvaṃ kṣatravadhaṃ kṛtvā gatamanyurgatajvaraḥ |
kṣatrasyotsādanaṃ bhūyo na khalvasya cikīrṣitam || 23 ||
evamuktvā'rghyamādāya bhārgavaṃ bhīmadarśanam |
ṛṣayo rāma rāmeti vaco madhuramabruvan || 24 ||
pratigṛhya tu tāṃ pūjāmṛṣidattāṃ pratāpavān |
rāmaṃ dāśarathiṃ rāmo jāmadagnyo'bhyabhāṣata || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ चतुःसप्ततितमस्सर्गः ।
अथ रात्र्यां व्यतीतायां विश्वामित्रो महामुनिः ।
आपृष्ट्वा तौ च राजानौ जगामोत्तरपर्वतम् ॥ 1 ॥
आशीर्भिः पूरयित्वा च कुमारांश्च सराघवान् ।
विश्वामित्रे गते राजा वैदेहं मिथिलाधिपम् ।
आपृष्ट्वाऽथ जगामाशु राजा दशरथः पुरीम् ॥ 2 ॥
गच्छन्तं तं तु राजानमन्वगच्छन्नराधिपः ॥ 3 ॥
अथ राजा विदेहानां ददौ कन्याधनं बहु ।
गवां शतसहस्राणि बहूनि मिथिलेश्वरः ।
कम्बलानां च मुख्यानां क्षौमकोट्यम्बराणि च ॥ 4 ॥
हस्त्यश्वरथपादातं दिव्यरूपं स्वलङ्कृतम् ।
ददौ कन्यापिता तासां दासीदासमनुत्तमम् ॥ 5 ॥
हिरण्यस्य सुवर्णस्य मुक्तानां विद्रुमस्य च ॥ 6 ॥
ददौ परमसंहृष्टः कन्याधनमनुत्तमम् ।
दत्त्वा बहु धनं राजा समनुज्ञाप्य पार्थिवम् ॥ 7 ॥
प्रविवेश स्वनिलयं मिथिलां मिथिलेश्वरः ।
राजाऽप्ययोध्याधिपतिस्सह पुत्रैर्महात्मभिः ।
ऋषीन् सर्वान् पुरस्कृत्य जगाम सबलानुगः ॥ 8 ॥
गच्छन्तं तं नरव्याघ्रं सर्षिसङ्घं सराघवम् ॥ 9 ॥
घोराः स्म पक्षिणो वाचो व्याहरन्ति ततस्ततः ।
भौमाश्चैव मृगा स्सर्वे गच्छन्ति स्म प्रदक्षिणम् ॥ 10 ॥
तान् दृष्ट्वा राजशार्दूलो वसिष्ठं पर्यपृच्छत ।
असौम्याः पक्षिणो घोरा मृगाश्चापि प्रदक्षिणाः ॥ 11 ॥
किमिदं हृदयोत्कम्पि मनो मम विषीदति ।
राज्ञो दशरथस्यैतच्छ्रुत्वा वाक्यं महानृषिः ॥ 12 ॥
उवाच मधुरां वाणीं श्रूयतामस्य यत्फलम् ।
उपस्थितं भयं घोरं दिव्यं पक्षिमुखाच्च्युतम् ॥ 13 ॥
मृगाः प्रशमयन्त्येते सन्तापस्त्यज्यतामयम् ।
तेषां संवदतां तत्र वायुः प्रादुर्बभूव ह ॥ 14 ॥
कम्पयन् पृथिवीं सर्वां पातयंश्च द्रुमाञ्च्छुभान् ।
तमसा संवृतस्सूर्य स्सर्वा न प्रबभुर्दिश ॥ 15 ॥
भस्मना चावृतं सर्वं सम्मूढमिव तद्बलम् ।
वसिष्ठश्चर्षयश्चान्ये राजा च ससुतस्तदा ॥ 16 ॥
संसज्ञा इव तत्रासन् सर्वमन्यद्विचेतनम् ।
तस्मिंस्तमसि घोरे तु भस्मच्छन्नेव सा चमूः ॥ 17 ॥
ददर्श भीमसङ्काशं जटामण्डलधारिणम् ।
भार्गवं जामदग्न्यं तं राजराजविमर्दिनम् ॥ 18 ॥
कैलासमिव दुर्धर्षं कालाग्निमिव दुस्सहम् ।
ज्वलन्तमिव तेजोभिर्दुर्निरीक्ष्यं पृथग्जनैः ॥ 19 ॥
स्कन्धे चासज्य परशुं धनुर्विद्युद्गणोपमम् ।
प्रगृह्य शरमुख्यं च त्रिपुरघ्नं यथा शिवम् ॥ 20 ॥
तं दृष्ट्वा भीमसङ्काशं ज्वलन्तमिव पावकम् ।
वसिष्ठप्रमुखा विप्रा जपहोमपरायणाः ॥ 21 ॥
सङ्गता मुनयस्सर्वे सञ्जजल्पुरथो मिथः ।
कच्चित्पितृवधामर्षी क्षत्रं नोत्सादयिष्यति ॥ 22 ॥
पूर्वं क्षत्रवधं कृत्वा गतमन्युर्गतज्वरः ।
क्षत्रस्योत्सादनं भूयो न खल्वस्य चिकीर्षितम् ॥ 23 ॥
एवमुक्त्वाऽर्घ्यमादाय भार्गवं भीमदर्शनम् ।
ऋषयो राम रामेति वचो मधुरमब्रुवन् ॥ 24 ॥
प्रतिगृह्य तु तां पूजामृषिदत्तां प्रतापवान् ।
रामं दाशरथिं रामो जामदग्न्योऽभ्यभाषत ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे चतुःसप्ततितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catuḥsaptatitamassargaḥ |
atha rātryāṃ vyatītāyāṃ viśvāmitro mahāmuniḥ |
āpṛṣṭvā tau ca rājānau jagāmottaraparvatam || 1 ||
āśīrbhiḥ pūrayitvā ca kumārāṃśca sarāghavān |
viśvāmitre gate rājā vaidehaṃ mithilādhipam |
āpṛṣṭvā'tha jagāmāśu rājā daśarathaḥ purīm || 2 ||
gacchantaṃ taṃ tu rājānamanvagacchannarādhipaḥ || 3 ||
atha rājā videhānāṃ dadau kanyādhanaṃ bahu |
gavāṃ śatasahasrāṇi bahūni mithileśvaraḥ |
kambalānāṃ ca mukhyānāṃ kṣaumakoṭyambarāṇi ca || 4 ||
hastyaśvarathapādātaṃ divyarūpaṃ svalaṅkṛtam |
dadau kanyāpitā tāsāṃ dāsīdāsamanuttamam || 5 ||
hiraṇyasya suvarṇasya muktānāṃ vidrumasya ca || 6 ||
dadau paramasaṃhṛṣṭaḥ kanyādhanamanuttamam |
dattvā bahu dhanaṃ rājā samanujñāpya pārthivam || 7 ||
praviveśa svanilayaṃ mithilāṃ mithileśvaraḥ |
rājā'pyayodhyādhipatissaha putrairmahātmabhiḥ |
ṛṣīn sarvān puraskṛtya jagāma sabalānugaḥ || 8 ||
gacchantaṃ taṃ naravyāghraṃ sarṣisaṅghaṃ sarāghavam || 9 ||
ghorāḥ sma pakṣiṇo vāco vyāharanti tatastataḥ |
bhaumāścaiva mṛgā ssarve gacchanti sma pradakṣiṇam || 10 ||
tān dṛṣṭvā rājaśārdūlo vasiṣṭhaṃ paryapṛcchata |
asaumyāḥ pakṣiṇo ghorā mṛgāścāpi pradakṣiṇāḥ || 11 ||
kimidaṃ hṛdayotkampi mano mama viṣīdati |
rājño daśarathasyaitacchrutvā vākyaṃ mahānṛṣiḥ || 12 ||
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ śrūyatāmasya yatphalam |
upasthitaṃ bhayaṃ ghoraṃ divyaṃ pakṣimukhāccyutam || 13 ||
mṛgāḥ praśamayantyete santāpastyajyatāmayam |
teṣāṃ saṃvadatāṃ tatra vāyuḥ prādurbabhūva ha || 14 ||
kampayan pṛthivīṃ sarvāṃ pātayaṃśca drumāñcchubhān |
tamasā saṃvṛtassūrya ssarvā na prababhurdiśa || 15 ||
bhasmanā cāvṛtaṃ sarvaṃ sammūḍhamiva tadbalam |
vasiṣṭhaścarṣayaścānye rājā ca sasutastadā || 16 ||
saṃsajñā iva tatrāsan sarvamanyadvicetanam |
tasmiṃstamasi ghore tu bhasmacchanneva sā camūḥ || 17 ||
dadarśa bhīmasaṅkāśaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam |
bhārgavaṃ jāmadagnyaṃ taṃ rājarājavimardinam || 18 ||
kailāsamiva durdharṣaṃ kālāgnimiva dussaham |
jvalantamiva tejobhirdurnirīkṣyaṃ pṛthagjanaiḥ || 19 ||
skandhe cāsajya paraśuṃ dhanurvidyudgaṇopamam |
pragṛhya śaramukhyaṃ ca tripuraghnaṃ yathā śivam || 20 ||
taṃ dṛṣṭvā bhīmasaṅkāśaṃ jvalantamiva pāvakam |
vasiṣṭhapramukhā viprā japahomaparāyaṇāḥ || 21 ||
saṅgatā munayassarve sañjajalpuratho mithaḥ |
kaccitpitṛvadhāmarṣī kṣatraṃ notsādayiṣyati || 22 ||
pūrvaṃ kṣatravadhaṃ kṛtvā gatamanyurgatajvaraḥ |
kṣatrasyotsādanaṃ bhūyo na khalvasya cikīrṣitam || 23 ||
evamuktvā'rghyamādāya bhārgavaṃ bhīmadarśanam |
ṛṣayo rāma rāmeti vaco madhuramabruvan || 24 ||
pratigṛhya tu tāṃ pūjāmṛṣidattāṃ pratāpavān |
rāmaṃ dāśarathiṃ rāmo jāmadagnyo'bhyabhāṣata || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catuḥsaptatitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.